Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng an ninh ở trung tâm giáo dục quốc phòng an ninh hà nội 2

Đáng quan tâm là chất lượng hiệu quả dạy học còn thấp, chưa đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trình độ kiến thức, kỹ năng thực hiện, phươn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRƯƠNG HÙNG SƠN

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH

HÀ NỘI 2

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

THÁI NGUYÊN - 2014

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRƯƠNG HÙNG SƠN

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH

HÀ NỘI 2

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học GS.TS TRẦN HỮU LUYẾN

THÁI NGUYÊN - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, bản luận văn Quản lý dạy học môn giáo dục

quốc phòng - an ninh ở Trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh Hà Nội

2 là do tôi viết và chưa công bố

Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Tác giả luận văn

Trương Hùng Sơn

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tôi xin trân trọng gửi lời cám ơn tới trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên cùng các thầy cô tham gia giảng dạy đã cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc và đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập nghiên cứu

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Trần Hữu Luyến

- Người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học đã tận tâm giúp đỡ và chỉ dẫn cho tôi những kiến thức cũng như phương pháp luận trong suốt thời gian hướng dẫn nghiên cứu, hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cám ơn Ban giám đốc phòng đào tạo - Khoa đường lối quân sự, Khoa kỹ thuật chiến thuật, các phòng chức năng khác trong Trung tâm GDQP Hà Nội 2 Các bạn đồng nghiệp, những người thân đã động viên giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã nỗ lực, cố gắng nhiều song luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô và bạn bè đồng nghiệp

Xin trân trọng cám ơn!

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 08 năm 2014

Tác giả

Trương Hùng Sơn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết nghiên cứu 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc của luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Quản lý 6

1.2.1 Khái niệm quản lý 7

1.2.2 Chức năng quản lý 8

1.3 Dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh 9

1.3.1 Môn giáo dục quốc phòng - an ninh 9

1.3.2 Nội dung dạy học môn GDQP-AN 15

1.4 Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - anh ninh 16

1.4.1 Khái niệm quản lý dạy học môn GDQP-AN 16

1.4.2 Giám đốc trung tâm GDQP - AN là chủ thể quản lý dạy học môn GDQP - AN 17

1.4.3 Nội dung quản lý dạy học môn GDQP-AN 19

1.5.Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 25

1.5.1 Các yếu tố thuộc chủ thể quản lý 25

1.5.2 Các tố thuộc đối tượng quản lý 27

1.5.3 Các yếu tố thuộc môi trường quản lý 29

Kết luận chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC

PHÒNG - AN NINH HÀ NỘI 2 32

2.1 Khái quát chung về trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 32

2.1.1 Sự hình thành và phát triển của trung tâm 32

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế hiện tại của trung tâm 34

2.2 Thực trạng dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng - an ninh Hà Nội 2 37

2.2.1 Thực trạng về chương trình dạy học môn GDQP-AN 37

2.2.2 Thực trạng kế hoạch dạy học môn GDQP-AN 37

2.2.3 Thực trạng nội dung dạy học môn GDQP-AN ở trung tâm 38

2.2.4 Thực trạng CSVC và các điều kiện phục vụ cho dạy học môn GDQP-AN 42

2.2.5 Thực trạng hoạt động dạy học môn GDQP-AN của đội ngũ cán bộ giảng viên 44

2.2.6 Thực trạng hoạt động học tập môn GDQP-AN của sinh viên 49

2.3 Thực trạng quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm Giáo dục quốc phòng - an ninh Hà Nội 2 51

2.3.1 Thực trạng quản lý mục tiêu dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 51

2.3.2 Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 53

2.3.3 Thực trạng quản lý nội dung chương trình dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 54

2.3.4 Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy môn giáo dục quốc phòng - an ninh 56

2.3.5 Thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá HĐ dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh 58

2.3.6 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 59

2.3.7 Thực trạng quản lý hoạt động dậy môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 62

2.3.8 Thực trạng quản lý hoạt động học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh 68

2.4 Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn học GDQP-AN ở

Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 73

2.5 Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý HĐDH môn học GDQP-AN ở Trung tâm GDQP-GDQP-AN Hà Nội 2 75

2.5.1 Thành công: 75

2.5.2 Tồn tại: 75

2.6 Nguyên nhân của thực trạng: 76

2.6.1.Nguyên nhân thành công: 76

2.6.2.Nguyên nhân hạn chế: 77

Kết luận Chương 2 79

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH HÀ NỘI 2 80

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 80

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 80

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi, cần thiết 80

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 80

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ 81

3.2 Các biện pháp quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng - An ninh ở Trung tâm GDQP- AN Hà Nội 2 81

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh, sinh viên và các lực lượng xã hội về sự cần thiết của môn học GDQP-AN 81

3.2.2 Tăng cường quản lý xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học môn GDQP- an ninh 84

3.2.3 Xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đảm bảo cả về số lượng và chất lượng đáp ứng với yêu cầu dạy học môn GDQP - an ninh 87

3.2.4 Xây dựng động cơ học tập đúng đắn, kích thích tính chủ động sáng tạo của người học môn GDQP - an ninh 90

3.2.5 Quản lý chất lượng hoạt động giảng dạy của giảng viên 93

3.2.6 Tăng cường quản lý đảm bảo về số lượng, chất lượng các loại vật chất,

vũ khí trang bị, phương tiện dạy học môn GDQP - an ninh 98

3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp 100

3.4 Kiểm chứng tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp 105

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 105

3.4.2 Lựa chọn đối tượng và phạm vi khảo nghiệm 106

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm và nhận xét 106

Kết luận chương 3 113

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 115

TÀI LIỆU THAM KHẢO 118

PHỤ LỤC

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ 2.1 Tổ chức bộ máy Trung tâm GDQP Hà Nội 2 36

Bảng 2.1 Học phần 1: Đường lối quân sự của Đảng 39

Bảng 2.2 Học phần 2: Công tác quốc phòng - an ninh 40

Bảng 2.3 Học phần 3: Quân sự chung và chiến thuật, kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK 41

Bảng 2.4 Thực trạng nội dung môn GDQP-AN ở Trung tâm GDQP - AN Hà Nội 2 42

Bảng 2.5 Thực trạng CSVC và các điều kiện phục vụ cho dạy học môn GDQP-AN 43

Bảng 2.6 Độ tuổi, trình độ và thâm niên giảng dạy của giảng viên Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 45

Bảng 2.7 Khảo sát thực trạng hoạt động giảng dạy của giảng viên GDQP 46

Bảng 2.8 Thực trạng sử dụng phương pháp dạy học và phương tiện dạy học của giảng viên GDQP 48

Bảng 2.9 Khảo sát thực hiện học tập môn GDQP-AN của sinh viên 49

Bảng 2.10 Thời gian dành cho tự học môn GDQP-AN ở nhà 50

Bảng 2.11 Khảo sát về phương pháp học tập môn GDQP-AN 51

Bảng 2.12 Kết quả cụ thể của môn học môn GDQP-AN tại trung tâm Giáo dục quốc phòng - an ninh Hà Nội 2 năm học 2013 - 2014 52

Bảng 2.13 Thực trạng quản lý hoạt động lập kế hoạch công tác của giảng viên 53

Bảng 2.14 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học môn GDQP-AN 55

Bảng 2.15 Thực trạng công tác quản lý việc đổi mới PPDH 56

Bảng 2.16 Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên 58

Bảng 2.17 Thực trạng quản lý CSVC VKTBPT DH môn GDQP-AN 60

Bảng 2.18 Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của GV 63

Bảng 2.19 Thực trạng quản lý nề nếp lên lớp giảng dạy và việc vận dụng phương pháp, phương tiện dạy học của giảng viên 65

Bảng 2.20 Thực trạng QL việc tự học, tự bồi dưỡng của GV 67

Bảng 2.21 Thực trạng QL học tập môn GDQP-AN của SV 69

Bảng 2.22 Ý kiến của sinh viên về việc dạy học môn GDQP-AN ở Trung

tâm GDQP-AN Hà Nội 2 71

Bảng 2.23 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV, SV về những yếu tố ảnh hưởng

đến chất lượng dạy học ở Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 73

Sơ đồ 3.1 Mối liên hệ giữa các biện pháp 101

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 107

Biểu đồ 3.1 Đánh giá về tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 108

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp đề xuất 109

Biểu đồ 3.2 Đánh giá về tính khả thi của các biện pháp đề xuất 110

Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 111

Biểu đồ 3.3 Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 112

Cơ sở vật chất Dạy học Đại học Đào tạo Giáo dục Giáo dục và đào tạo Giáo dục quốc phòng Giáo dục quốc phòng - an ninh Trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh Giảng viên

Hoạt động Học sinh sinh viên Giám đốc

Nhà trường Quản lý Quản lý giáo dục Quốc phòng toàn dân Sinh viên

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Vũ khí trang bị phương tiện

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại cách mạng khoa học và công nghệ ngày này, tiềm năng trí tuệ trở thành nền móng và động lực chính cho sự phát triển, tăng trưởng kinh tế xã hội Giáo dục đào tạo (GD&ĐT) được coi là nhân tố quyết định cho

sự thành bại của mỗi quốc gia trên trường quốc tế, trong đó giáo dục quốc phòng - an ninh giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Đảng ta coi giáo dục là quốc sách hàng đầu trong chính sách phát triển đất nước trên quan điểm con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển xã hội Vì vậy, kể từ Hội nghị Trung ương khóa VII, Đảng đã đưa

ra nhiều Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển giáo dục

Nghị quyết số 37/ 2004/QH11 của Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 6 từ

ngày 25/10/2004 đến ngày 03/12/2004, về giáo dục đã nêu: “Tập trung xây

dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đồng bộ về

cơ cấu, đạt chuẩn về trình độ đào tạo; đặc biệt coi trọng việc nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lương tâm, trách nhiệm nghề nghiệp”

Đại hội Đảng lần thứ XI đã xác định “Tăng cường và củng cố nền quốc

phòng toàn dân, an ninh nhân dân, ổn định chính trị - xã hội, mở rộng quan

hệ đối ngoại, giữ vững môi trường hòa bình và ổn định, tạo những điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Đối với Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 việc nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ quan trọng nhất Cũng là nhiệm vụ cơ bản đầu tiên đây chính là điều kiện quyết định để tồn tại và phát triển Thực chất của công tác quản lý ở Trung tâm GDQP- AN Hà Nội 2 là quản lý hoạt động dạy học và quản lý con người công việc này được tiến hành thường xuyên, liên tục qua từng giờ dạy học, qua các học kỳ và từng năm học, đây là điều kiện tất yếu

để trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 đáp ứng yêu cầu của mục tiêu giáo dục là:

“Nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”

Chất lượng dạy học ở Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2 hiện nay và chất

lượng đào tạo nói chung đã có nhiều tiến bộ trên một số mặt Phong trào học tập

sôi nổi, từng bước được nâng lên Tuy nhiên chất lượng đào tạo nói chung và

chất lượng dạy học nói riêng còn nhiều yếu kém, bất cập Đáng quan tâm là chất

lượng hiệu quả dạy học còn thấp, chưa đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng

cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trình độ kiến thức, kỹ năng thực

hiện, phương pháp tư duy khoa học của đa số học sinh, sinh viên còn yếu, đội

ngũ quản lý giáo dục năng lực còn hạn chế, không theo kịp với sự đa dạng và

phức tạp của các hoạt động giáo dục trong quá trình đổi mới quản lý giáo dục

Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2, thực tiễn trong nhiều năm qua được sự

quan tâm của Đảng ủy Ban Giám hiệu trường ĐHSP Hà Nội 2 Với quy mô

giáo dục tăng nhanh, mạng lưới giáo dục mở rộng Đến nay trung tâm đã và

đang dạy giáo dục quốc phòng, an ninh cho 18 trường Đại học và Cao đẳng

trên địa bàn thành phố Hà Nội, tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ Tuy nhiên,

công tác dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh ở các trường Đại học khá

đặc thù, vừa phải theo quy định của Bộ Giáo dục và đào tạo, vừa phải theo quy

định của Bộ Quốc phòng Giáo viên giảng dạy thường là các sỹ quan biệt phái

còn sinh viên chưa nhận thức được hết tầm quan trọng của môn học này

Trên cơ sở những lý do trên, tôi chọn đề tài: “ Quản lý dạy học môn

giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh

Hà Nội 2”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý dạy học môn giáo

dục quốc phòng - an ninh, đề xuất một số biện pháp quản lý dạy học môn giáo

dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung

tâm GDQP-AN Hà Nội 2

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm GDQP - AN Hà Nội 2

4 Giả thuyết nghiên cứu

Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm GDQP - AN Hà Nội 2 đã có được những ưu điểm, nhưng vẫn còn một số tồn tại, bất cập do những yếu tố ảnh hưởng xác định Dựa vào lý luận và thực trạng quản lý môn học này, có thể đề xuất được một số biện pháp quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm GDQP - AN Hà Nội 2 học có tính cần thiết và khả thi

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luận nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh

- Làm rõ thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh ở Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2

- Đề xuất và làm rõ tính cần thiết, khả thi một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn giáo dục quốc phòng an ninh ở Trung tâm GDQP-AN

Hà Nội 2

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục Quốc phòng - an ninh ở các Trường Đại học và Cao đẳng tại Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hoá tài liệu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

+ Phương pháp phỏng vấn

+ Phương pháp chuyên gia

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục

7.3 Phương pháp xử lý các số liệu thu được: Phương pháp thống kê toán học

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu quản lý dạy học môn giáo dục

quốc phòng - an ninh

Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an

ninh ở trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh Hà Nội 2

Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - an

ninh ở Trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ DẠY HỌC

MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

GDQP-AN là một bộ phận quan trọng trong chiến lược giáo dục cho học sinh, sinh viên nói riêng và cho thế hệ trẻ nói chung nhằm xây dựng con người toàn diện cho các thế hệ tương lai của đất nước để sẵn sàng xây dựng

và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN Trải qua gần 50 năm, môn học huấn luyện quân sự phổ thông đã được đưa vào giảng dạy cho học sinh, sinh viên

từ bậc trung học phổ thông đến cao đẳng và đại học Từ năm 1991, theo quyết định 2732/QĐ của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo bậc ĐH, CĐ, THCN, dạy nghề, trung học phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, các trường chính trị, hành chính và đoàn thể Nghị định số 116/2007/NĐ-CP ngày 10/07/2007 của Chính phủ đã bổ sung nội dung giáo dục an ninh trong chương trình thành GDQP-AN

Để thực hiện nhiệm vụ GDQP-AN cho các trường trong hệ thống giáo dục quốc dân thì Bộ GD và ĐT đã phối hợp với Bộ quốc phòng tiến hành tổ chức

hệ thống cơ sở GDQP-AN với hệ thống các trung tâm GDQP, các khoa quân

sự và tổ GDQP ở các trường ĐH, CĐ, THCN, dạy nghề, trung học phổ thông Hiện nay trên cả nước theo quy hoạch của Bộ GD và ĐT đến năm 2020 sẽ hình thành 20 Trung tâm (hiện nay có 14 trung tâm) và các khoa GDQP trực thuộc các trường ĐH trong cả nước Trong những năm qua cũng có một số đề tài hội thảo khoa học tại các trung tâm nghiên cứu trên một số nội dung sau:

- Trung tâm GDQP Hà Nội 1 hội thảo: “Những giải pháp nâng cao chất lượng môn học GDQP-AN ở trung tâm GDQP Hà Nội I” năm 2007

- Trung tâm GDQP - AN Hà Nội 2 hội thảo: “nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục quốc phòng an ninh ở Trung tâm GDQP Hà Nội 2” năm 2009

- Hoàng Văn Tòng: “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao kết quả giáo dục quốc phòng cho học sinh, sinh viên tại các trung tâm giáo dục quốc phòng”- Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục năm 2004

Hà Văn Công: “ Kiện toàn tổ chức biên chế cán bộ quản lý, giáng viên GDQP ngành giáo dục – đào tạo”, năm 1998

Nguyễn Văn Huận với đề tài “ Những giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên GDQP”, Năm 2003

Nhìn chung các đề tài và các nội dung hội thảo đều đánh giá một cách tổng quan thực trạng của nền giáo dục quốc phòng hiện nay nói chung, thực trạng chất lượng và kết quả dạy học GDQP-AN nói riêng trên cơ sở đó đưa ra một số biện pháp phát triển về đội ngũ giảng viên, cải tiến phương pháp, phương tiện, cơ sở vật chất… nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo môn học GDQP-AN trên cả nước Những giải pháp đó hiện nay có phần không thể vận dụng và thực hiện được do có một số điều kiện và nội dung đào tạo của các trung tâm có sự phát triển nhất định Tuy nhiên trong tình hình hiện nay, khi cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ sĩ quan - giảng viên đảm nhiệm giảng dạy môn học GDQP-AN đã có sự thay đổi do cơ cấu tổ chức của một số đơn vị trực thuộc Bộ quốc phòng sát nhập, cắt giảm biên chế, phân chuyển cán bộ sĩ quan biệt phái Điều đó dẫn đến việc đảm bảo xây dựng đội ngũ cán bộ giảng viên là sĩ quan cho mô hình GDQP-AN như hiện nay là một vấn đề hết sức khó khăn mà các đề tài này còn chưa đề cập đến Chính vì vậy, nghiên cứu đề tài này nhằm đánh giá một cách cập nhật và đầy đủ hơn về thực trạng quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng ở các trung tâm GDQP-AN và nội dung, nhiệm vụ đào tạo của nó nhằm đưa ra những giải pháp mang tính đồng bộ để nâng cao chất lượng dạy và học môn học GDQP-AN hiện nay nói chung, ở Trung tâm, GDQP-AN Hà Nội 2 nói riêng

Từ khi xuất hiện nền sản xuất xã hội, nhu cầu phối hợp các hoạt động riêng lẻ ngày càng tăng lên làm xuất hiện nhu cầu cần có hoạt động để điều hành tạo ra phối hợp của các hoạt động riêng lẻ đó Trong mỗi một nhóm, một

tổ chức của nền sản xuất xã hội mà đặc biệt là trong nền sản xuất xã hội tiến

bộ thì bao giờ cũng có hai đối tượng: Nhà quản lý và đối tượng được quản lý

Sự cần thiết của quản lý trong một tập thể lao động được K.Marx viết:

“Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung, phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác với sự vận động của những cơ quan độc lập của nó “Một người độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”

1.2.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là một khái niệm rộng, trong mỗi lĩnh vực khác nhau thì quan niệm về quản lý cũng khác nhau dựa vào mục đích đạt được trên các lĩnh vực

đó Sau đây là một số khái niệm của các tác giả trong nước và nước ngoài về

quản lý:

- Khái niệm quản lý của các tác giả nước ngòai:

+ Theo H.KOONTZ (người Mỹ): quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân để đạt được mục đích của nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường trong

đó con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất

+ Theo F.W.Taylor: “Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và dễ nhất

- Khái niệm quản lý của các tác giả trong nước:

+ Theo Nguyễn Ngọc Quang: Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nội dung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến

+ Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ : “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, “Quản lý là một hệ thống, là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định”

+ Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Nguyễn Quốc Chí: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng)

kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”

Từ các cách định nghĩa trên ta thấy: Quản lý dù nhìn ở góc độ nào thì nó cũng là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung Quá trình tác động này được vận hành trong một môi trường xác định Sự tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm hướng tới thực hiện mục tiêu quản lý đặt ra thông qua các công

cụ và phương pháp của nhà quản lý trong môi trường của nó Như vậy, khái niệm quản lý thường được biểu hiện như sau:

Quản lý là sự tác động có chủ đích phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý thông qua kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra để nhằm đạt đến những mục tiêu nhất định

Chức năng kế hoạch hóa: kế hoạch hóa là một chức năng quản lý Kế

hoạch hóa có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó Có 3 nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa:

- Xác định hình thành mục tiêu, phương hướng đối với tổ chức

- Xác định đảm bảo có tính chắc chắn, có tính cam kết về các nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu này

- Quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đó

Chức năng tổ chức: khi người quản lý đã lập xong, kế hoạch, họ cần

phải chuyển hóa những ý tưởng ấy thành hiện thực Xét về mặt chức năng quản lý, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên giữa các bộ phận trong tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức

Chức năng lãnh đạo, chỉ đạo: sau khi kế hoạch đã được lập, cơ cấu bộ máy đã được hình thành nhân sự đã được tuyển dụng thì phải có ai đó đứng ra lãnh đạo, dẫn dắt tổ chức Lãnh đạo bao hàm việc liên hệ, liên kết với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức

Chức năng lãnh đạo cùng với chức năng tổ chức hiện thực hóa các mục tiêu, thực chất của chức năng lãnh đạo là quá trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể quản lý tới những người khác nhằm biến những yêu cầu chung thành nhu cầu của con người, làm cho họ tích cực, chủ động, tự giác trong công việc tạo ra hiệu quả trong công việc

Chức năng kiểm tra: kiểm tra là một chức năng quản lý, thông qua đó

một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức theo dõi giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết Một kế quả hoạt động phải phù hợp với những chi phí bỏ ra nếu không tương ứng thì phải tiến hành những hoạt động điều chỉnh uốn nắn

1.3 Dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh

1.3.1 Môn giáo dục quốc phòng - an ninh

1.3.1.1 Khái niệm môn GDQP-AN

GDQP-AN là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân nhằm trang bị

hệ thống các kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo cơ bản cần thiết cho các đối tượng trên cơ sở đó giúp cho người học có thể thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng nền QPTD, ANND, góp phần xây dựng con

người toàn diện của Đảng và Nhà nước ta trong tình hình cách mạng hiện nay; qua đó nhằm góp phần thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc XHCN trong tình hình mới GDQP-AN thực hiện dạy học chương trình GDQP-AN cho các đối tượng HS, SV của các trường THPT, THCN, CĐ, ĐH và đào tạo giáo viên GDQP-AN

GDQP - AN cho HS, SV là một bộ phận của công tác GDQP - AN và

là một nội dung quan trọng góp phần xây dựng nền QPTD, nền ANND vững mạnh để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN GDQP- AN cho sinh viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện: bồi đắp truyền thống văn hoá của dân tộc, truyền thống yêu nước, truyền thống chiến đấu giành, giữ chủ quyền lónh thổ, độc lập dân tộc và bảo vệ tổ quốc của Quân đội ta góp phần xây dựng ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần đoàn kết, tinh thần cộng đồng trách nhiệm , góp phần xây dựng

và hình thành nhân cách cho sinh viên; hình thành các kỹ năng quân sự cơ bản, cần thiết nhằm đảm bảo cho họ khi cần có thể sẵn sàng tham gia bảo vệ

tổ quốc

Chính vì vậy công tác GDQP - AN nói chung, công tác GDQP - AN cho HS, SV nói riêng luôn được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm chỉ đạo, đặc biệt là trong những năm gần đây Chỉ thị số 62 - CT/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 12 tháng 2 năm 2001 về tăng cường công tác GDQP - AN toàn dân trong tình hình mới khẳng định : GDQP toàn dân là một nội dung quan trọng của việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân Nghị quyết Trung ương 3 khoá VII đã chỉ rõ : Phải tăng cường công tác giáo dục quốc phòng cho toàn dân, trước hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước và thế hệ trẻ HS, SV Nghị định số 15/2001/ NĐ- CP ngày

1 tháng 5 năm 2001 của Chính phủ khẳng định: GDQP - AN thuộc nội dung của nền giáo dục quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa GDQP - AN là môn học chính khoá trong các trường, lớp đào

tạo bậc đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, trung học phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; các trường chính trị, hành chính và đoàn thể GDQP - AN trong các trung tâm được thực hiện theo mô hình như của các nhà trường trong Quân đội Chính vì vậy việc dạy học GDQP - AN ngày càng hết sức quan trọng trong việc xây dựng lối sống lành mạnh, văn hoá, giầu tính kỷ luật cho HS, SV Đồng thời nhằm góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược hiện nay của Đảng và Nhà nước ta

Hiện nay, tầng lớp trẻ ít quan tâm tìm hiểu truyền thống đánh giặc giữ nước của cha ông ta, truyền thống chiến đấu hào hùng của dân tộc, Quân đội

ta Chính vì vậy họ ngày càng xa rời truyền thống, văn hoá của dân tộc, xa rời mục tiêu lý tưởng cách mạng của Đảng Cùng với đó các tệ nạn xã hội ngày càng xâm nhập sâu vào học đường làm cho ngày càng nhiều HS, SV có biểu hiện xuống cấp về đạo đức nhân cách, sống thiếu niềm tin, hoài bão, nghị lực… Bên cạnh đó Chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch không ngừng chống phá cách mạng nước ta dưới mọi hình thức, bằng những âm mưu thủ đoạn hết sức tinh vi và xảo quyệt Những điều này càng làm cho mục tiêu giáo dục của nền giáo dục quốc dân khó đạt được như đề ra GDQP - AN với

mô hình giáo dục tập trung của các nhà trường trong Quân đội, duy trì mọi hoạt động theo các chế độ, nề nếp như trong Quân đội GDQP - AN không chỉ trang bị cho họ những kiến thức, kỹ năng quân sự cơ bản mà còn giáo dục lý tưởng, truyền thống, văn hoá của Quân đội và dân tộc ta Bồi đắp các phẩm chất của anh "Bộ đội cụ Hồ", qua đó góp phần xây dựng và hoàn thiện nhân cách cho HS, SV Như vậy GDQP - AN đã góp phần xây dựng con người toàn diện trong tình hình cách mạng mới của nước ta hiện nay nhằm thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược cơ bản của Đảng ta là xây dựng và bảo vệ thành công chủ nghĩa xã hội Việt Nam

1.3.1.2 Khái niệm dạy học môn GDQP-AN

Trong lịch sử phát triển của giáo dục và nhà trường, dạy học tồn tại như là một hiện tượng xã hội đặc biệt, một quá trình hoạt động phối hợp giữa

người dạy và người học Nhờ đó, mỗi cá nhân có thể làm phong phú vốn học vấn của mình bằng kho tàng trí tuệ của nhân loại thông qua quá trình dạy học QTDH môn GDQP-AN bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng: hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh Trong

đó, dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của giáo viên, người học tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học

Trong QTDH môn GDQP-AN hoạt động giảng dạy của giáo viên có vai trò chủ đạo, hoạt động học của học sinh có vai trò tự giác, chủ động, tích cực Hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh có liên

hệ tác động lẫn nhau Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó, việc dạy học không diễn ra

QTDH môn GDQP-AN là hoạt động chung của người dạy và người học, hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất Quá trình này là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục tổng

Như vậy, hoạt động dạy - học bao gồm hai hoạt động quan hệ mật thiết

với nhau; đó là hoạt động dạy của thầy với vai trò chỉ đạo, tổ chức và điều khiển việc lĩnh hội, chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và thái độ và hoạt động học của trò nhằm tổ chức các điều kịên đảm bảo cho lĩnh hội tri thức, kỹ năng và thái độ và chuyển chúng thành kinh nghiệm của cá nhân

Trong hoạt động dạy, công việc của thầy là tổ chức, điều khiển những hoạt

động chiếm lĩnh tri thức của học sinh DH môn GDQP-AN ngày càng phải đáp

ứng yêu cầu của thực tiễn với phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên

Hoạt động học được thể hiện ở việc học sinh tiếp nhận nhiệm vụ và kế

hoạch do GV đề ra, có kỹ năng thực hiện các thao tác học tập nhằm giải quyết các nhiệm vụ do GV yêu cầu, tự điều chỉnh hoạt động học tập dưới sự kiểm tra của GV và tự kiểm tra của bản thân, tự tổ chức, tự điều khiển, tự đánh giá hoạt động dạy học để đạt kết quả tốt Nội dung của hoạt động học là: tri thức,

kỹ năng và thái độ

- QTDH môn GDQP - AN là toàn vẹn, tích hợp của các thành tố: mục đích và nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, các phương pháp và phương tiện dạy học, thầy giáo với hoạt động dạy và sinh viên với hoạt động học, kết quả dạy học Các thành tố của nó luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để tạo nên sự thống nhất biện chứng giữa:

+ Dạy và học

+ Truyền đạt và điều khiển trong dạy

+ Lĩnh hội và tự điều khiển trong học

+ Khái niệm khoa học là điểm xuất phát của dạy, lại là điểm kết thúc của học

- QTDH môn GDQP - AN là hoạt động cộng tác giữa các chủ thể: giáo

viên - học sinh, giáo viên - nhóm học sinh

- QTDH môn GDQP-AN là quá trình nhận thức của học sinh dưới sự tổ chức, điều khiển của giáo viên Với tác động sư phạm của mình, thầy tổ chức, điều khiển hoạt động học tập của trò Một kết luận có giá trị thực tiễn rút ra từ

sự phân tích trên đối với người quản lý nhà trường là: hành động quản lý (điều khiển hoạt động dạy học) của CBQL chủ yếu tập trung vào hoạt động dạy của thầy và trực tiếp với thầy, gián tiếp với trò, thông qua hoạt động dạy

của thầy quản lý hoạt động học của trò và các điều kiện vật chất kỹ thuật

1.3.1.3 Đặc điểm dạy học môn GDQP-AN

Là môn học được luật định, thể hiện rõ đường lối giáo dục của Đảng được thể hiện chế hóa bằng các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước nhằm giúp sinh viên thực hiện mục tiêu “hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng

an ninh thành môn học GDQP-AN Như vậy trong từng giai đoạn cách mạng, chương trình môn học GDQP-AN đều có những đổi mới phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước và công tác quốc phòng, an ninh trong từng thời kỳ gắn kết chặt chẽ các mục tiêu của GDĐT với quốc phòng - an ninh

GDQP-AN là môn học, bao gồm kiến thức khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật quân sự và thuộc nhóm các môn học chung, có tỉ lệ lý thuyết trên 70% chương trình môn học Nội dung bao gồm kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản

lý Nhà nước về Quốc phòng - an ninh, về truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, về nghệ thuật quân sự, về chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam và kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân

GDQP-AN góp phần xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học ngay khi sinh viên đang học tập trung nhà trường và khi ra công tác Giảng dạy và học tập có chất lượng môn học GDQP-AN là góp phần đào tạo cho đất nước có một đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, cán bộ

quản lý, chuyên môn nghiệp vụ có ý thức, năng lực sẵn sang tham gia thực hiện nhiệm vụ chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trên mọi cương vị công tác

1.3.2 Nội dung dạy học môn GDQP-AN

Nội dung được xây dựng trên cơ sở phát triển trình độ các cấp học dưới, đảm bảo liên thông, logic; mỗi học phần là những khối kiến thức tương đối độc lập, thuận tiện cho sinh viên tích lũy trong quá trình học tập, gồm 3 nội dung lớn sau:

1.3.2.1 Đường lối quân sự của Đảng

Nội dung này đề cập lý luận cơ bản của Đảng về đường lối quân sự, bao gồm: những vấn đề cơ bản học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc; các quan điểm của Đảng về chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang, nền quốc phòng toàn dân,

an ninh nhân dân; các quan điểm của Đảng về kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh Học phần dành thời lượng nhất định giới thiệu một số nội dung cơ bản về lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam qua các thời kỳ

1.3.2.2 Công tác quốc phòng, an ninh

Nội dung này là những nội dung cơ bản của nhiệm vụ công tác quốc phòng - an ninh của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới Bao gồm: xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ, lực lượng dự bị động viên, tăng cường tiềm lực cơ

sở vật chất, kỹ thuật quốc phòng, phòng chống chiến tranh công nghệ cao, đánh bại chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam Học phần đề cập một số vấn đề về dân tộc, tôn giáo và đấu tranh phòng chống địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá cách mạng Việt Nam; xây dựng, bảo vệ chủ quyền biên giới, chủ quyền biển đảo, an ninh quốc gia, đấu tranh phòng chống tội phạm và giữ gìn trật tự an toàn xã hội

1.3.2.3 Quân sự chung và chiến thuật, kỹ thuật bắn súng tiểu liên Ak

Nội dung này nhằm trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về bản đồ địa hình quân sự, các phương tiện chỉ huy để phục vụ cho nhiệm vụ học tập chiến thuật và chỉ huy chiến đấu; tính năng, tác dụng, cấu tạo, sử dụng, bảo quản các loại vũ khí bộ binh AK, CKC, RPĐ, RPK, B40, B41; đặc điểm, tính năng, kỹ thuật sử dụng thuốc nổ; phòng chống vũ khí hạt nhân, hóa học, sinh học, vũ khí lửa; vết thương chiến tranh và phương pháp xử lý; luyện tập đội hình lớp, khối, có kiến thức về chiến thuật bộ binh Nội dung của học phần này gồm: đội ngũ đơn vị; sử dụng bản đồ, địa hình quân sự, một số loại

vũ khí bộ binh; thuốc nổ; phòng chống vũ khí hủy diệt lớn; cấp cứu ban đầu các vết thương chiến thuật bộ binh cấp từng người và cấp tổ

1.4 Quản lý dạy học môn giáo dục quốc phòng - anh ninh

1.4.1 Khái niệm quản lý dạy học môn GDQP-AN

Quản lý dạy học môn GDQP - AN là hoạt động của nhà quản lý nhằm chỉ đạo, điều khiển hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học viên và quản

lý cơ sở vật chất, vũ khí trang bị phương tiện, tài chính cùng với các nội dung khác đảm bảo cho hoạt động dạy học môn học được tiến hành hiệu quả

Quản lý dạy học môn GDQP - AN tại Trung tâm GDQP - AN là hoạt động của Giám đốc trung tâm nhằm chỉ đạo, điều khiển hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học của học viên với quản lý các cơ sở vật chất, trang thiết bị, vũ khí, thao trường bói tập cùng với các hoạt động khác nhằm đảm bảo cho công tác dạy học đi vào nề nếp và ngày càng có chất lượng cao hơn Hoạt động quản lý của Giám đốc Trung tâm GDQP là hoạt động chỉ đạo các cấp dưới của mình phối hợp với các tổ chức khác và chỉ đạo trong tổ chức của mình tiến hành các hoạt động nhằm đảm bảo cho hoạt động dạy học ngày càng đi vào chiều sâu chất lượng, có nề nếp Là hoạt động chỉ đạo HS, SV và

HV tiến hành các hoạt động học tập, nhằm thực hiện sự chỉ đạo của thầy đối với việc tìm tòi phát triển kiến thức của bản thân để nâng cao kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, các phẩm chất nhân cách của mình Là hoạt động chỉ đạo tiến

hành các chức năng tham mưu cho cấp trên trong việc phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động GDQP- AN nói chung, nâng cao chất lượng GDQP- AN cho Trung tâm nói riêng

Dạy học môn GDQP- AN bao gồm các hoạt động tổ chức và thực hiện hoạt động dạy và hoạt động học Thực hiện quản lý hoạt động dạy học môn học GDQP- AN cho HV nhằm trang bị một số vấn đề lý luận cơ bản về QP- AN của Đảng ; Trang bị những kiến thức cơ bản về công tác quân sự quốc phòng -

an ninh ở cơ sở địa phương; Thực hành rèn luyện tư duy và những kỹ năng quân sự cơ bản cần thiết, rèn luyện tác phong, nếp sống kỷ luật, tính tổ chức

1.4.2 Giám đốc trung tâm GDQP - AN là chủ thể quản lý dạy học môn GDQP - AN

1.4.2.1 Khái niệm giám đốc trung tâm GDQP-AN

+ Giám đốc Trung tâm GDQP là người quản lý, điều hành trung tâm và chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên và trước pháp luật về mọi hoạt động của trung tâm Giám đốc là người có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ quản lý và có kiến thức về QPAN

+ Giám đốc Trung tâm GDQP trực thuộc đại học do phó giám đốc đại học kiêm nhiệm hoặc được bổ nhiệm giám đốc chuyên trách có chức danh tương đương lãnh đạo các trường trực thuộc; Giám đốc Trung tâm GDQP thuộc học viện, trường đại học, cao đẳng, trường quân sự do Giám đốc, Hiệu trưởng các trường kiêm nhiệm

+ Việc bổ nhiệm và miễn nhiệm giám đốc Trung tâm GDQP thực hiện theo quy định của pháp luật

+ Nhiệm kỳ công tác của giám đốc Trung tâm GDQP do Giám đốc, Hiệu trưởng các trường kiêm nhiệm thực hiện theo nhiệm kỳ của giám đốc, Hiệu trưởng các trường Giám đốc Trung tâm GDQP chuyên trách nhiệm kỳ công tác theo quy định của pháp luật

1.4.2.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của giám đốc trung tâm GDQP-AN

* Chức năng

+ Xây dựng kế hoạch giáo dục hàng năm và giai đoạn theo quy định liên kết giáo dục của Bộ GD&ĐT;

+ Tiếp nhận sinh viên và tổ chức học tập, rèn luyện phù hợp với kế hoạch đào tạo giữa các trường với Trung tâm GDQP Tiến hành các thủ tục bàn giao chặt chẽ về con người và kết quả học tập, rèn luyện cho các trường liên kết khi kết thúc khoá học (đợt học);

+ Tổ chức dạy học, kiểm tra, thi, đánh giá kết quả học tập, cấp chứng chỉ GDQPAN cho sinh viên theo Quy định tổ chức dạy, học và đánh giá kết quả học tập môn học GDQPAN;

+ Tổ chức nghiên cứu khoa học sư phạm quân sự, đổi mới phương pháp giảng dạy; biên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo về GDQPAN;

+ Phối hợp đào tạo giáo viên chuyên ngành GDQPAN theo quyết định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT giao cho Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2;

+ Chăm lo bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên, cán bộ quản lý; tạo điều kiện thuận lợi để giảng viên, cán bộ được học tập nâng cao trình độ;

+ Tổ chức, bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giảng viên, nhân viên trung tâm; bảo đảm tốt các điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, học tập, rèn luyện của sinh viên;

+ Thực hiện công tác quốc phòng, quân sự địa phương của trung tâm; tham mưu cho lãnh đạo trường về công tác quốc phòng, quân sự theo quy định của cơ quan quân sự địa phương và hướng dẫn của bộ chủ quản

* Nhiệm vụ của Giám đốc

- Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục, đào tạo và các nhiệm vụ khác của trung tâm;

- Quản lý, sử dụng và xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển của trung tâm;

- Chăm lo cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giảng viên và nhân viên; bảo đảm các quyền lợi cho sinh viên học tập tại trung tâm;

- Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các tài sản của trung tâm; Quản lý tài chính theo Luật Ngân sách, chống thất thoát, lãng phí;

- Xây dựng, duy trì và phát triển các mối quan hệ giữa Trung tâm GDQP với các cơ quan quản lý cấp trên, các trường liên kết và cơ quan, đơn

vị có liên quan

* Quyền hạn của Giám đốc

- Ký hợp đồng đào tạo với các trường liên kết và các trường khác;

- Quyết định kế hoạch giảng dạy hàng năm và những biện pháp cụ thể

để thực hiện kế hoạch;

- Quyết định cơ cấu, bổ nhiệm và miễn nhiệm các chức danh thuộc quyền, được biên chế theo quy định Việc bổ nhiệm và miễn nhiệm các chức danh nếu là sĩ quan biệt phái phải trao đổi thống nhất với đơn vị quân đội cử biệt phái sĩ quan;

- Ký hợp đồng tuyển dụng cán bộ, giảng viên và nhân viên phục vụ

- Giám đốc là chủ tài khoản của trung tâm quyết định thu, chi kinh phí phục vụ các mục đích giáo dục theo quy định Giám đốc không là chủ tài khoản phải xây dựng kế hoạch thu, chi kinh phí trình cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Ký quyết định khen thưởng và kỷ luật theo phân cấp;

- Ký chứng chỉ GDQP- AN khi sinh viên đủ điều kiện; ký phê duyệt kết quả học tập của sinh viên đào tạo giáo viên chuyên ngành GDQPAN chuyển cho cơ quan chủ trì đào tạo hoặc chuyển cho đơn vị liên kết đào tạo

1.4.3 Nội dung quản lý dạy học môn GDQP-AN

1.4.3.1 Quản lý mục tiêu dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

* Mục tiêu chung:

Trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, công tác quốc phòng, an ninh của Đảng và Nhà nước, những kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố lược lượng vũ trang nhân dân, sẵn sàng tham gia lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và làm

nghĩa vụ quân sự, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc VNXHCN

* Mục tiêu cụ thể:

- Về kiến thức: Có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, các quan điểm của Đảng về xây dưng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân, an ninh nhân dân, đấu tranh, phòng chống chiến lược “ diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch với cách mạng Việt Nam trong tình hình mới

- Về kỹ năng: Thuần thục trong thao tác các kỹ năng trong quân sự cần thiết, biết sử dụng một số loại vũ khí bộ binh, thành thạo trong sử dụng sung tiểu liên AK

- Về thái độ: Rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng , yêu nước, yêu XHCN, xây dựng tác phong nhanh nhẹn, hình thành nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường lớp và khi ra công tác

1.4.3.2 Quản lý kế hoạch dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

* Kế hoạch dạy học:

+ Kế hoạch: Là toàn thể những việc dự định làm, gồm nhiều công tác

sắp xếp có hệ thống, qui vào một mục đích nhất định và thực hiện trong một

thời gian đã tính trước (Từ điển tiếng Việt)

+ Kế hoạch dạy học môn học GDQP-AN: Là toàn thể những việc dự

định làm của nhà trường của Trung tâm GDQP, gồm nhiều công tác sắp xếp

có hệ thống, qui vào một mục đích thực hiện mục tiêu dạy, chương trình dạy học môn học GDQP-AN và thực hiện trong một thời gian đã tính trước

+ Các loại kế hoạch dạy học:

- Kế hoạch của nhà trường (1 năm học)

- Kế hoạch của Trung tâm với các trường liên kết giảng dạy

- Kế hoạch của khoa, tổ bộ môn

- Kế hoạch của nhóm chuyên môn

- Kế hoạch cá nhân của GV

Các nội dung trong kế hoạch có ghi rõ thời gian thực hiện, nhất là đối với các trường liên kết đào tạo cần phải có kế hoạch và thời gian cụ thể để thuận tiện sắp xếp kế hoạch giảng dạy ở Trung tâm được chủ động, người được phụ trách, yêu cầu cụ thể Cần có bảng thông báo công khai nhận xét, đánh giá về tiến độ và kết quả thực hiện kế hoạch

Quản lý việc thực hiện kế hoạch dạy học:

Là sự tác động có tổ chức, có định hướng, phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm thực hiện kế hoạch dạy học Các biện pháp CBQL thường sử dụng để quản lý kế hoạch dạy học và đảm bảo chất lượng quản lý việc thực hiện kế hoạch dạy học:

- Ra các quyết định làm cho HĐDH diễn ra bình thường, thuận lợi theo đúng chương trình và đạt mục tiêu mong muốn

- Động viên, khích lệ mọi người khi họ gặp khó khăn, có sự khen thưởng bằng vật chất nếu cần thiết

- Theo dõi, giám sát, điều chỉnh và sửa chữa (nếu có)

1.4.3.3 Quản lý nội dung, chương trình dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Là sự tác động có ý thức của CBQL tới khách thể quản lý nhằm thực hiện được nội dung, chương trình dạy học môn học

* Nội dung quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học môn học

- Chủ thể quản lý quán triệt sâu sắc mục tiêu, chương trình dạy học môn học

- Tổ chức, chỉ đạo thực hiện mục tiêu, chương trình dạy học môn học

- Thông qua các hình thức đa dạng khác nhau kiểm tra, giám sát thực hiện mục tiêu, chương trình dạy học để chủ thể quản lý tác động đến nhận thức và hành động của cán bộ giáo viên để họ cũng nhận thức đúng đắn về mục tiêu và chương trình môn học cần thực hiện và thực hiện đúng

- Có các biện pháp phù hợp để quản lý việc thực hiện mục tiêu, chương trình môn học:

* Các biện pháp quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình môn học

- Nắm vững nguyên tắc cấu tạo chương trình dạy học của môn học, nội dung kiến thức của từng học phần (HP), phương pháp dạy học đặc trưng của môn học, kế hoạch dạy học từng HP môn học

- Yêu cầu GV lập kế hoạch dạy học môn học Đây là kế hoạch chủ yếu của GV và phải được trao đổi trong tổ chuyên môn

- Bảo đảm thời gian quy định cho thực hiện chương trình Yêu cầu GV ghi chép sổ đầu bài chi tiết và có sự kiểm tra thường xuyên việc ghi chép này hàng tuần, hàng tháng

- Sử dụng các phương tiện hỗ trợ cho việc theo dõi: biểu bảng, sổ sách, phiếu báo giảng, sổ dự giờ, lịch kiểm tra học tập, sổ ghi đầu bài

1.4.3.4 Quản lý đổi mới phương pháp giảng dạy môn giáo dục quốc phòng

- an ninh

PPDH là tổ hợp các cách thức cộng tác, hoạt động cùng nhau của thầy

và trò nhằm đạt mục đích, mục tiêu dạy học PPDH luôn được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với các thành tố khác của quá trình dạy học

Quản lý việc đổi mới PPDH là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của CBQL đến đội ngũ GV nhằm tạo được động lực dạy tốt, GV tích cực giảng dạy theo hướng tích cực hoá hoạt động học của người học

Để thực hiện tốt quản lý đổi mới PPDH, CBQL cần tổ chức cho GV nghiên cứu, thảo luận để nhận thức sâu sắc về yêu cầu đổi mới PPDH theo hướng tích cực hoá người học và nội dung PPDH theo hướng tích cực hoá hoạt động học của người học để thống nhất và thực hiện Đồng thời với việc đổi mới PPDH, CBQL cần chỉ đạo và kiểm tra việc GV đổi mới cách kiểm tra, đánh giá người học

1.4.3.5 Quản lý kiểm tra đánh giá dạy học môn giáo dục quốc phòng - an ninh

Quản lý kiểm tra, đánh giá là một bộ phận hợp thành, một khâu không thể thiếu trong quá trình dạy học Đó là quá trình thu thập thông tin, xử lý thông tin về trình độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS-SV Nó

là cơ sở để CBQL nắm bắt chất lượng dạy học, trên cơ sở đó để CBQL đề ra những giải pháp phù hợp giúp HS-SV học tập tiến bộ

CBQL chỉ đạo GV thực hiện việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS-SV với những nội dung sau:

+ Thống nhất cách đánh giá cho từng HP, từng nội dung đối với GV giảng dạy cùng một HP, nội dung

+ Có lịch kiểm tra và thi cho từng đợt học

+ Thực hiện đúng chế độ điểm danh, kiểm tra, đánh giá, tính điểm HP như quy định của Bộ GD&ĐT, đảm bảo tính chính xác, công bằng, khách quan

+ Chấm, trả bài đúng thời hạn

+ Báo cáo kết quả kiểm tra, đánh giá theo quy định

Trong trường hợp cần thiết, CBQL kiểm tra kết quả học tập của HS-SV (ra bài kiểm tra viết, xem sách vở, sổ sách)

1.4.3.6 Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

Quản lý CSVC trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho dạy học môn GDQP-AN phải đảm bảo được các yêu cầu: Tổ chức quản lý tốt, đảm bảo đầy đủ và sử dụng có hiệu quả CSVC kỹ thuật đồng bộ, hiện đại, phù hợp với hình thức tổ chức và phương pháp giảng dạy, đặc trưng môn học GDQP-

AN tạo điều kiện thuận lợi nâng cao chất lượng giờ dạy Nội dung quản lý CSVC, trang thiết bị phương tiện kỹ thuật phục vụ hoạt động dạy học môn GDQP-AN thực chất là quản lý những việc sau:

- Xây dựng nội dung kế hoạch, nguồn kinh phí trang bị sử dụng CSVC, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ hoạt động dạy học môn GDQP-AN

- Quản lý việc tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sử dụng các phương tiện kỹ thuật phục vụ hoạt động dạy học môn GDQP-AN (trường, lớp, bàn ghế, bảng….) hệ thống phòng bộ môn, phòng chức năng, sân bãi, thư viện trường học với sách báo tài liệu tham khảo

1.4.3.7 Quản lý hoạt động dậy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

Quản lý hoạt động dạy học môn GDQP-AN thực chất là quản lý nhiệm

vụ dạy học của đội ngũ giảng viên Thầy truyền đạt cho trò kiến thức cơ bản

về đường lối quốc phòng an ninh và công tác quản lý nhà nước về quốc phòng

an ninh, về truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc về nghệ thuật quân sự Việt Nam, về chiến lược “diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam, đồng thời đó là hệ thống kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc VNXHCN và những giá trị về tư tưởng, phẩm chất khác Đồng thời thầy có nhiệm vụ luôn trau dồi, rèn luyện, bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao chất lượng dạy học của mình Trong quá trình giáo dục và đào tạo giảng viên vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể quản lý của hoạt động dạy Quản lý thực hiện dạy học môn GDQP-AN bao gồm:

Quản lý việc lập kế hoạch công tác giảng dạy của giảng viên

Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học và chuẩn bị lên lớp của GV Quản lý nề nếp lên lớp của giảng viên và việc vận dụng phương pháp, phương tiện dạy học

Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Quản lý việc tự học, tự bồi dưỡng của giảng viên

1.4.3.8 Quản lý hoạt động học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

Quản lý hoạt động học tập môn GDQP-AN của học sinh là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ học tập, nghiên cứu, rèn luyện của người học trong suốt quá trình học tập, học sinh vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể quản

lý của hoạt động học tập

Trong quản lý hoạt động học tập môn GDQP-AN người quản lý cần lưu ý tính phức tạp và tính trừu tượng, sự chuyển biến trong nhân cách do tác động đồng thời của nhiều yếu tố chủ thể và khách thể làm cho kết quả học tập của họ bị hạn chế Quản lý hoạt động học tập môn GDQP-AN có mục tiêu,

nội dung, yêu cầu cụ thể Vì vậy phải tăng cường kiểm tra, đánh giá các hoạt động của sinh viên

Quản lý hoạt động học tập bao gồm: quản lý hoạt động học trên lớp, quản lý hoạt động tự học, quản lý hoạt động ngoại khóa

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Giáo dục quốc phòng - an ninh

Quá trình quản lý hoạt động dạy học môn học GDQP- AN tại các trung tâm GDQP luôn chịu sự tác động tổng hợp của các yếu tố trong hệ thống giáo dục nói chung, của hệ thống GDQP nói riêng trên cả nước Mặt khác, các Trung tâm GDQP hiện nay trên cả nước lại không giống nhau và thống nhất

về mô hình, cơ cấu, cơ chế quản lý Cho nên điều này dẫn đến việc quản lý hoạt động dạy học môn học GDQP tại các Trung tâm ngoài những điểm thống nhất còn có sự khác nhau nhất định trong công tác quản lý về con người, cơ

sở vật chất, vũ khí trang bị, cơ chế tài chính, chính sách đối với đội ngũ giáo viên Mô hình quản lý dạy học GDQP tại các Trung tâm GDQP cũng giống như mô hình của các nhà trường sư phạm và giống như mô hình của các nhà trường trong Quân đội Nó chịu sự chi phối và tác động ảnh hưởng của các yếu tố trong hệ thống chỉnh thể của một nhà trường

1.5.1 Các yếu tố thuộc chủ thể quản lý

Hiện nay, các Trung tâm GDQP- AN được xây dựng thành hệ thống các Phòng tham mưu giúp việc và các Khoa (Bộ môn) đảm nhận công tác đào tạo Chức năng, nhiệm vụ của Giám đốc, Phó giám đốc, các phòng, bộ môn được qui định tại Quyết định số 82/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 24/11/2007 của

Bộ trưởng Bộ GD &ĐT Ban hành qui chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm GDQP-AN sinh viên.Tại Trung tâm GDQP-AN Giám đốc Trung tâm là người quản lý, điều hành trung tâm và chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên và trước pháp luật về mọi hoạt động của trung tâm Do đó phong cách và phương pháp, cũng như năng lực trình độ, kinh nghiệm quản lý của giám đốc đều ảnh hưởng đến chất lượng quản lý trong nhà trường nói chung

và Trung tâm GDQP-AN nói riêng

Hiện nay Giám đốc Trung tâm GDQP-AN không phải là cán bộ được biên chế trong quân đội chỉ kiêm nhiệm thực hiện theo nhiệm kỳ của giám đốc và đó cũng là yếu tố ảnh hưởng đến kinh nghiệm trong công tác quản lý dạy học môn GDQP-AN

Giám đốc trung tâm GDQP cần phải đánh giá chính xác và căn cứ vào thực lực đội ngũ, khả năng về cơ sở vật chất, trang thiết bị, môi trường sư phạm trong và ngoài Trung tâm cùng với đối tượng HS, SV của mình đề đề ra các biện pháp và thực hiện quản lý nhằm đạt được cao nhất mục tiêu đã đặt ra Hiệu quả hoạt động quản lý của chủ thể quản lý phụ thuộc trước tiên vào việc đánh giá thực trạng khả năng và đối tượng của mình cùng với sự tác động của môi trường giáo dục Trên cơ sở đó để đề ra các biện pháp quản lý và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ của Trung tâm

Trong quá trình quản lý để có hiệu quả cao nhất Giám đốc cần phải có phong cách quản lý dân chủ, công khai Các quyết định quản lý cần phải có được tham khảo ý kiến của các cấp dưới đặc biệt là đối tượng thực hiện quyết định Trong mọi hoạt động Giám đốc phải luôn tôn trọng đội ngũ giảng viên, phân công, phân nhiệm cho cán bộ, giảng viên trong trung tâm một cách hợp

lý trên cơ sở trình độ, năng lực và nguyện vọng cá nhân phù hợp với điều kiện nhà trường Trong giao tiếp Giám đốc luôn tỏ ra ân cần, niềm nở, tế nhị và tôn trọng nhân cách đồng nghiệp, luôn quan tâm động viên nhắc nhở CB-GV-CNV hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đồng thời luôn lắng nghe ý kiến phê bình góp ý của mọi người để tự điều chỉnh chương trình, kế hoạch và hành vi của mình

Cùng với năng lực và phong cách quản lý thì năng lực và trình độ chuyên môn của và phẩm chất chính trị Giám đốc cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý hoạt hoạt động dạy học Giám đốc phải là người tin tưởng vào đường lối đổi mới giáo dục của Đảng và nhà nước Giám đốc cần trở thành một “trụ cột” và mẫu mực sư phạm, luôn có ý thức nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Trong đời sống phải có lối sống lành mạnh Tất cả điều đó tạo ra sự tin phục của tập thể và xã hội đối với lời nói và việc

làm của Giám đốc, làm cho CB, GV thực hiện nhiệm vụ được giao một cách

tự giác Nhờ đó mà giám đốc thực hiện có kết quả những mục tiêu quản lý

Kinh nghiệm quản lý, trình độ năng lực cũng như phong cách và phương pháp làm việc của Giám đốc có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng trong quản lý dạy học tại Trung tâm GDQP-AN Hà Nội 2

1.5.2 Các tố thuộc đối tƣợng quản lý

Đội ngũ cán bộ, giảng viên GDQP - AN tại các Trung tâm là người tiếp nhận

sự chỉ đạo, hướng dẫn và thực hiện hoạt động dạy học GDQP- AN của trung tâm Chính vì vậy chất lượng và hiệu quả của hoạt động dạy học phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của đội ngũ cán bộ, giảng viên tại các Trung tâm GDQP - AN

Hiện nay đội ngũ cán bộ, giảng viên tại các trung tâm GDQP - AN trên

cả nước nói chung còn hạn chế Hầu hết đội ngũ cán bộ giảng viên tại các trung tâm GDQP -AN là cán bộ sĩ quan trong Quân đội được biệt phái sang

Bộ GD&ĐT, hoặc là do các đơn vị trực thuộc của Bộ Quốc Phòng chuyển sang làm công tác quản lý, giảng dạy GDQP- AN cho HS, SV tại các Trung tâm GDQP thuộc các Học viện, các quân khu, quân đoàn, quân binh chủng trực thuộc Bộ Quốc phòng Phần nhiều đội ngũ cán bộ sĩ quan lại chưa được đào tạo về nghiệp vụ sư phạm, chưa được quan tâm đào tạo theo chuẩn qui định của Bộ GD&ĐT cũng như mặt bằng chung ở các nhà trường đại học Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ giảng viên đều là những người có trách nhiệm, nhiệt tình, tâm huyết với nghề và đều có kinh nghiệm trong huấn luyện, giảng dạy trong các đơn vị, nhà trường trong Quân đội

Ngoài ra về số lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên làm công tác GDQP- AN hiện nay chưa đáp ứng được nhiệm vụ, yêu cầu về GDQP- AN ngày càng phát triển Hiện nay, trong khi lưu lượng HS, SV của các Trường ĐH, CĐ, TCCN- THCN ngày càng tăng dẫn đến công tác GDQP- AN cho họ cần nhiều lực lượng hơn thì biên chế của các Trung tâm GDQP lại ngày càng giảm đi do nhiều yếu tố (bộ máy tổ chức, biên chế của Quân đội đang giảm mạnh) Điều này làm cho cường độ lao động, giảng dạy của đội ngũ cán bộ giảng viên tại các Trung tâm GDQP là rất cao Vì thế công tác nghiên cứu, tự bồi dưỡng đối

với đội ngũ này gặp rất nhiều khó khăn Một bộ phận cán bộ, giảng viên tự học văn bằng 2 hoặc nghiệp vụ tại các lớp ở các nhà trường ngoài Quân đội Với thực trạng về số lượng, chất lượng của đội ngũ cán bộ giảng viên trong các trung tâm GDQP như hiện nay nó có ảnh hưởng rất lớn đến công tác dạy học nội dung GDQP- AN cho HV Để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học cần phải có những biện pháp và hướng giải quyết phù hợp về công tác xây dựng đội ngũ này cả về số lượng cũng như về chất lượng

Cùng với số lượng chất lượng của giảng viên một yếu tố ảnh hưởng lớn tới hiệu quả học tập đó là phương pháp giảng dạy của giảng viên Dạy học môn học GDQP- AN ở các Trung tâm GDQP bao gồm các phương pháp dạy học: Phương pháp sử dụng ngôn ngữ, các phương pháp trực quan, các phương pháp dạy học thực hành, các phương pháp kích thích hoạt động nhận thức Hiện nay các trung tâm GDQP- AN trên cả nước đều đang nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao hiệu quả dạy học Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của các trung tâm hiện nay dựa trên sự nâng cấp từng bước về trang bị,vật chất, vũ khí học cụ cùng với việc đẩy mạnh nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm và phương pháp giảng dạy của giảng viên

HS, SV là đối tượng của hoạt động dạy và là chủ thể của hoạt động học Hoạt động học của HS,SV có tính quyết định đối với hiệu quả và chất lượng dạy học của môn học Hoạt động học của học viên có hiệu quả hay không lại phụ thuộc có tính quyết định vào thái độ, ý thức và phương pháp học tập có tốt

và phù hợp hay không Những yếu tố này hoàn toàn bị ảnh hưởng bởi nhân cách của học viên và môi trường sư phạm của các Trung tâm cũng như các yếu

tố khác trong môi trường dạy học Sự tác động của nhân cách của học sinh, sinh viên đến hoạt động học môn học GDQP- AN chính là xu hướng nghề nghiệp, lý tưởng, niềm tin của họ Những yếu tố tâm lý này phụ thuộc vào tâm lý lứa tuổi, bậc học, ngành học của người học Đối tượng học môn học GDQP- AN ở các trung tâm là hết sức phong phú và đa dạng, với đầy đủ các ngành học, các bậc học, các đối tượng học và với các thành phần xã hội khác nhau Chính vì thế ý thức thái độ và phương pháp cùng với các thuộc tính tâm

lý khác của họ là khác nhau, cho nên nhận thức về môn học và thực hiện hoạt động học của học viên là khác nhau Vì vậy các nhà quản lý cần nắm bắt được các yếu tố tác động ảnh hưởng này đến hoạt động nhận thức của học viên để có biện pháp quản lý hoạt động dạy học hiệu quả

1.5.3 Các yếu tố thuộc môi trường quản lý

Giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo và là một trong những nhiệm vụ của công tác quốc phòng - an ninh Vì vậy, môn học GDQP- AN đã được xác định trong nhiều văn bản qui phạm pháp luật của Nhà nước như: Chỉ thị số 12- CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng, an ninh trong tình hình mới của Bộ Chính trị; Nghị định số 166/2007/NĐ-CP ngày 10-7-2007 của chính phủ về giáo dục quốc phòng - an ninh; thông tư số 31/2012/TT- BGDĐT ngày 12-9-2012 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình giáo dục quốc phòng - an ninh…Nên đã tạo ra được một sự thống nhất trong hoạt động giáo dục, dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn GDQP- AN ở từng trung tâm cũng như trên phạm vi cả nước

Quán triệt chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục quốc phòng- an ninh nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục và thực tiễn,

Bộ giáo dục và đào tạo đã phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an biên soạn bộ sách giáo trình Giáo dục quốc phòng - an ninh dung cho sinh viên các trường đại học và cao đẳng (gồm 2 tập) Bộ sách này đã được hội đồng thẩm định liên bộ: Bộ Giáo dục và Đào tạo- Bộ Quốc phòng- Bộ Công an nhiệm thu và đã trở thành giáo trình chính thức phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập môn Giáo dục quốc phòng- an ninh trên toàn quốc Điều đó làm cho các nhà quản lý dễ dàng quản lý được kế mục tiêu, nội dung dạy học môn học này Bên cạnh mục tiêu, nội dung, chương trình một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc dạy học và quản lý dạy học môn GDQP- AN là cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học môn học này Cơ sở vật chất, trang bị vũ