Bài giảng xây dựng văn bản pháp luật chương 1 khái quát về xây dựng vbpl

Văn bản pháp lu t ậtVBPL là hình thức thể hiện bằng ngôn ngữ viết các quyết định mang tính ý chí nhà nước, do các CQ hoặc người có thẩm quyền của các CQNN ban hành, theo các hình thứ

XÂY DỰNG VĂN BẢN

PHÁP LUẬT

ThS.Nguyễn Thị Hồng Hạnh

7 Soạn thảo 1 số văn bản pháp luật

5 Quy trình xây dựng và ban hành VBQPPL

5 Quy trình xây dựng và ban hành VBQPPL

6 Hiệu lực và nguyên tắc áp dụng văn bản QPPL

6 Hiệu lực và nguyên tắc áp dụng văn bản QPPL

8 Kiểm tra và xử lý văn bản QPPL

8 Kiểm tra và xử lý văn bản QPPL

1 Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015 (gộp Luật BHVBQPPL 2008 và Luật BHVBQPPL 2004)

2 Pháp lệnh pháp điển hệ thống VBQPPL năm 2012.

3 Nghị định 34/2016/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015.

4 Pháp lệnh hợp nhất VBQPPL năm 2012.

5.Nghị định 110/2004/NĐ-CP về công tác văn thư

 Giới thiệu VBQPPL

6.Nghị định 09/2010/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định

ĐH Luật TPHCM (2012), Giáo trình xây dựng văn bản pháp luật, NXB Hồng

CHƯƠNG 1

KHÁI QUÁT VỀ

XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT

NỘI DUNG

I Khái niệm văn bản pháp luật

1 Văn bản quy phạm pháp luật

2 Văn bản áp dụng QPPL

3 Văn bản hành chính khác

II Hoạt động xây dựng văn bản pháp luật

1 Khái quát về hoạt động xây dựng văn bản

pháp luật

2 Tính chất và ý nghĩa

Phân biệt các loại văn bản sau:

1 Văn bản quy phạm pháp luật

Dựa hiệu lực pháp lý hay tính quyền lực nhà nước

Dựa hiệu lực pháp lý hay tính quyền lực nhà nước

Xuất phát yêu cầu từ thực tiễn,

VBPL gồm:

(1)VBQPPL

(2)VB hành chính

VB áp dụng QPPL VB hành chính khác

Văn bản pháp lu t ật

VBPL là hình thức thể hiện bằng ngôn ngữ viết các quyết định mang tính ý chí nhà nước, do các CQ hoặc người có thẩm quyền của các CQNN ban hành, theo các hình thức, thủ tục do pháp luật quy định để điều chỉnh các quan hệ xã hội phù hợp với ý chí nhà nước, bao gồm văn bản QPPL và văn bản hành chính, trong đó văn bản hành chính gồm văn bản áp dụng QPPL và một số văn bản hành chính khác.

a Định nghĩa VBQPPL

b.Đặc điểm của VBQPPL

1 Văn bản quy phạm pháp luật

ĐIỀU 1 L 2008

Là VB do CQNN ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật BHVBQPPL hoặc trong Luật BHVBQPPL của HĐND & UBND, trong đó có quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được Nhà nước bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan

hệ xã hội.

ĐIỀU 2 L 2015

Là văn bản có chứa quy phạm pháp luậ t, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật này.

a Định nghĩa VBQPPL

- Điều 4 Luật BHVBQPPL 2015.

1.Giữ nguyên hình thức VBQPPL: Quốc hội, UBTVQH, Chủ tịch nước, Chính phủ, TTCP, Viện trưởng VKSNDTC, Chánh án TANDTC, Tổng KTNN

2.Rút gọn VBQPPL : TTLT Bộ trưởng -TTCQNB, Chỉ thị -

UBND các cấp, NQLT của UBTVQH,CP với các tổ chức Chính trị - xã hội (Trừ Đoàn CTUBTUMTTQVN với CP;UBTVQH)

3.Chủ thể mới: VBQPPL của chính quyền địa phương của đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt

Hệ thống VBQPPL Hệ thống VBQPPL

(1)Do chủ thể có thẩm quyền ban hành hoặc phối hợp ban hành theo quy định của lu t ật

+ Thẩm quyền hình thức

+ Thẩm quyền nội dung

b Đặc điểm của VBQPPL

Các chủ thể sau

có thẩm quyền BHVBQPPL?

HĐND huyện – Chủ tịch HĐND huyện

UBND huyện – Chủ tịch UBND huyện

TAND huyện – Chánh án TAND huyện

VKSND huyện – Viện trưởng VKSND huyện

Các phòng – Trưởng phòng

VD : NĐ số 178/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của CP quy định xp vphc về an toàn thực phẩm

(2) Ban hành theo đúng thể thức và kỹ thu t trình ật bày

(3) Ban hành theo trình tự do luật quy định

(4) VBQPPL chứa đựng các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung

- Phải đ t ra khuôn mẫu, quy tắc mang tính chuẩn ặt ra khuôn mẫu, quy tắc mang tính chuẩn mực chung cho hành vi xử sự của con người.

- Không phân biệt chủ thể

- Các chủ thể có nghĩa vụ thực hiện tự giác

b Đặc điểm của VBQPPL

Điều 31 Luật GTĐB 2008

1 Người điều khiển xe đạp chỉ được chở

một người , trừ trường hợp chở thêm một trẻ em dưới 7 tuổi thì được chở tối

đa hai người.

3.Người điều khiển, người ngồi trên xe đạp máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách.

(5)VBQPPL được nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các QHXH và đảm bảo thực hiện

+ Điều chỉnh QHXH

+ Nhà nước bảo đảm thực hiện

Thông tin, tuyên truyền, giáo dục, giải thích PL

Tổ chức, hành chính, kinh tế

Biện pháp cưỡng chế NN

b Đặc điểm của VBQPPL

a Định nghĩa VB ADQPPL

b Đặc điểm của VB ADQPPL

2 Văn bản áp dụng QPPL

 CSPL: Điều 3 NĐ 34/NĐ-CP ngày 14/05/2016

Văn bản áp dụng QPPL (còn gọi là văn bản cá biệt) là

văn bản do chủ thể có thẩm quyền ban hành, theo trình tự, hình thức, thủ tục do pháp luật quy định, nhằm áp dụng quy phạm pháp luật vào từng trường hợp cụ thể, có hiệu lực áp dụng một lần

- Quyết định phê chuẩn kết quả bầu cử chức vụ Chủ tịch

UBND huyện

- Nghị quyết về miễn nhiệm, bãi nhiệm đại biểu HĐND, UBND và các chức vụ khác

a Định nghĩa VB ADQPPL

(1) Ban hành theo trình tự thủ tục quy định của pháp luật

(2) Ban hành đúng hình thức

(3) Chứa đựng quy tắc xử sự riêng đối với từng trường hợp cụ thể

(4) Có hiệu lực một lần đối với đối tượng xác định

(5) Số và ký hiệu không ghi kèm năm ban hành

Số: 01/QĐ-TTg

b Đặc điểm của VB ADQPPL

So sánh văn bản QPPL với văn bản ADQPPL?

Đều do các cơ quan nhà nước, có thẩm quyền ban hành

Đều được ban hành theo trình tự thủ tục nhất định

Đều thể hiện dưới những hình thức nhất định theo tên gọi như điều 3 NĐ 34/2016

Đều được nhà nước đảm bảo thực hiện.

Giống

………

Thường chỉ mang tên gọi là quyết định.

 Số và kí hiệu văn bản được

ghi kèm theo năm ban

Số :……/QĐ-UBND

Số: 14/QĐ-TTg

• Sử dụng phổ biến trong các cơ quan nhà nước, các tổ chức, ban hành nhằm thực thi các VBQPPL hoặc dùng

để giải quyết các tác nghiệp cụ thể, dùng phản ánh tình hình, trao đổi, giao dịch để đề nghị hoặc trả lời các yêu cầu, chất vấn

 Khoản 2, Điều 4 NĐ 110

Gồm:

+ Thông cáo, Công điện ;

+ Công văn, ……… ;

+ Biên bản, báo cáo, tờ trình;

+ Giấy giới thiệu, đề án, kế hoạch

3 Văn bản hành chính khác (thông

thường)

3 Văn bản hành chính khác (thông

thường)

• Các loại công văn:

- Công văn trả lời.

- Công văn mời họp.

- Công văn đề nghị.

- Công văn ……….

- Công văn ……….

UBND ban hành Chỉ thị chưa thực hiện tốt

-> công văn để hướng dẫn, nhắc nhở…

• Thông báo:

Công bố cho các các đối tượng có liên

quan về sự thay đổi, chấm dứt của

một số hoạt động

• Tờ trình:

Để đề xuất cấp trên một chủ trương, phương án, một giải pháp mới…

BIÊN BẢN

- Được sử dụng để ghi nhận lại sự việc, vụ việc thực tế đã hoặc đang xảy ra để làm chứng cứ pháp lý

- Sử dụng trong hoạt động của:

+ Cá nhân.,

+ Doanh nghiệp

+ Giữa cơ quan nhà nước với công dân.

Câu hỏi tình huống:

Nhà hàng A bị xử phạt hành chính do không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm:

+ Biên bản về vi phạm hành chính?

+ Quyết định xử phạt vi phạm hành chính?

II Hoạt động xây dựng văn bản pháp luật

1.Khái niệm

2 Tính chất, ý nghĩa

Là một quá trình gồm các hoạt động của CQNN, cán bộ soạn thảo phải tuân theo những quy tắc của kĩ thuật lập pháp hay lập quy trong việc

soạn thảo, trình ký, thông qua, ban hành, kiểm tra và xử lý VBPL để đảm bảo hệ thống PL tương

đối hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

1.Khái niệm hoạt động xây dựng văn bản pháp

luật 1.Khái niệm hoạt động xây dựng văn bản pháp

luật

• VD: Việc quy định độ tuổi kết hôn căn cứ vào:

(1) Phong tục tập quán vợ thường nhỏ tuổi hơn chồng,

(2) Nghiên cứu khoa học của nền y học hiện đại

- Nam từ 16 tuổi trở lên, nữ từ 13t trở lên

sinh sản

- Nam từ 18 tuổi, nữ từ 17 tuổi trở lên

con khỏe mạnh, nòi giống lành mạnh , sức khỏe khi mang thai, sinh đẻ của mẹ.

(3) Sự phát triển tâm lý của con người khi trưởng thành

+ Nghiêm túc trong kết hôn – hôn nhân bền vững

+ Tự lựa chọn và quyết định kết hôn – tự nguyện

+ Tham gia lao động và tạo thu nhập

ổn định kinh tế

Tính khoa học

 VB phải xuất phát từ thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của thực tiễn và điều chỉnh được thực tiễn Phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội và cơ

sở hạ tầng của đất nước

Tính thực tiễn

 Nhà nước phải hướng người dân vào các quan hệ xã hội đó, trong khi trình độ dân trí Việt Nam không cao mà thực tế lại không có hướng dẫn.

khoa học nhằm hạn chế những ca tử vong

do tai nạn giao thông

Nhưng Nhà nước không có sự kiểm soát gắt gao về chất lượng nón.(CS-CR)

- Quyết định số 64/2009/QĐ-UBND ngày

31/7/2009 của UBND TPHCM phê

duyệt quy hoạch kinh doanh nông sản,

thực phẩm trên địa bàn thành phố Hồ

Chí Minh.

Quy định các mặt hàng thuộc nhóm 46321, 46322,

46323( thịt gia súc, gia cầm tươi, đông lạnh, sơ chế và nội

tạng dạng thịt từ gia súc, gia cầm; hàng thuỷ hải sản tươi, đông lạnh, khô, mắm và các loại rau, củ, quả tươi, đông lạnh…) chỉ được hoạt động kinh doanh trong phạm vi các

chợ, siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng văn minh

tiện lợi.

- Nay sửa đổi khoản 2 Điều 1 Quyết

định số 64/2009/QĐ-UBND bằng Quyết định 79/2009/QĐ-UBND 17-10-2009

“Hoạt động kinh doanh bán lẻ nông sản, thực phẩm được

thực hiện theo quy hoạch của Uỷ ban nhân dân quận - huyện và theo quy định của pháp luật Nhà nước Hoạt động kinh doanh các mặt hàng thuộc nhóm 46321, 46322 46323 (theo phụ lục 1 đính kèm) phải đảm bảo các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm theo Quyết định số 41/2005/QĐ- BYT ngày 08 tháng 12 năm 2005 của Bộ Y tế về việc ban hành Quy định điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm đối với

cơ sở kinh doanh, dịch vụ, phục vụ ăn uống“.

 Bất kì Nhà nước nào cũng luôn luôn ban hành văn bản có lợi cho giai cấp của mình

 Những quy tắc mà nhà làm luật sử dụng phải phù hợp với ý chí, lợi ích của Nhà nước

đó VD: Khảo sát thực tiễn nước ngoài.

Hoặc trước khi ban hành những VBQPPL quan trọng phải trình lên Bộ Chính trị xin ý kiến.

Tính giai cấp

- Là quá trình thu nhận thông tin trên

cơ sở tiến hành việc phân tích xã hội học cụ thể các số liệu thực nghiệm thu nhận được, đưa ra thông tin dự báo khoa học về các xu hướng cơ bản của việc phát triển tiếp theo của pháp luật

và trạng thái trong tương lai của nó.

Tính dự báo

Ý nghĩa 1

 Đảm bảo tư tưởng, ý chí của nhà nước được

thể hiện rõ ràng, chính xác trong VBNN: ngôn ngữ, thẩm quyền, hiệu lực

Đối tượng đọc và thi hành văn bản nắm bắt

được ý chí đó một cách nhanh chóng  thực thi hiệu quả trong thực tiễn.

VD: KẾT HÔN, LY HÔN

 KHÔNG: Lấy nhau, ưng nhau

b Ý nghĩa

Ý nghĩa 2

 Hoạt động xây dựng pháp luật đảm bảo chất lượng của VBQPPL.

(1)Thể hiện được ý chí của Nhà nước

(2)Phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi

Ý nghĩa 3

thiện hệ thống pháp luật

định pháp luật (ở mức độ chung); đầy đủ các QPPL ( ở mức độ cụ thể)

thống nhất, không chồng chéo, mâu thuẫn.

 Tính phù hợp: pháp luật phải phù hợp với trình độ

phát triển kinh tế- xã hội

 Trình độ kỹ thuật lập pháp: pháp luật được xây

dựng với trình độ kỹ thuật lập pháp cao, qua việc xác định các nguyên tắc, cách sử dụng ngôn ngữ pháp lý