Sáng kiến mới về Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5;

Sáng kiến mới về Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5; Sáng kiến mới về Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5; Sáng kiến mới về Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5;

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn sáng kiến: " Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5"

Tiếng Việt là một bộ môn quan trọng chiếm ưu thế trong chương trình Tiểu học Nó không đứng độc lập mà được coi trọng, là cơ sở nền tảng vững chắc để giúp học sinh lĩnh hội các kiến thức khoa học khác Môn Tiếng Việt lớp 5 (là lớp cuối cấp Tiểu học) có nhiệm vụ hoàn thành mục tiêu đặt ra ở bậc Tiểu học

Đọc trở thành đòi hỏi đầu tiên đối với mỗi người đi học Đầu tiên trẻ phải học đọc, sau đó trẻ phải đọc để học Đọc giúp trẻ chiếm lĩnh một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập; tạo ra hứng thú và động cơ học tập; tạo ra điều kiện để học sinh

có khả năng tự học và tinh thần học tập cả đời Đọc là khả năng không thể thiếu được trong thời đại văn minh

Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng từ chữ viết sang lời nói, có âm thanh và thông hiểu nó ( ứng với hình thức đọc thành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết sang đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng với hình thức đọc thầm) Trong điều kiện bình thường, đọc trực tiếp có hình thức chữ viết (có văn bản trước mắt) nhưng cũng có trường hợp đọc không có hình thức chữ viết trước mắt (đó là đọc thuộc lòng)

Tất cả các hình thức đọc này đều đòi hỏi phải có phương pháp đọc thích hợp Kĩ năng đọc phát triển cùng với kĩ năng hiểu nên phải hiểu nội dung bài tập đọc thì mới đọc đúng, đọc hay Khi đã đọc đúng, đọc hay thì càng hiểu sâu sắc nội dung của bài đọc

Việc dạy đọc giúp học sinh hiểu biết hơn, bồi dưỡng cho các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như biết tư duy

có hình ảnh

Trong nội dung môn Tiếng Việt ở Tiểu học nói chung và lớp 5 nói riêng, Tập đọc là một trong phân môn có vai trò quan trọng nhất, xuyên suốt chương trình Phân môn Tập đọc lớp 5 tiếp tục củng cố, nâng cao kĩ năng đọc trơn, những kĩ năng đọc diễn cảm và các câu hỏi tìm hiểu bài cũng chú trọng khai thác các chi tiết có giá trị nhiều hơn Giúp học sinh rèn kĩ năng đọc - hiểu văn là một yêu cầu cơ bản của dạy học phân môn Tập đọc nói riêng và dạy học Tiếng Việt nói chung, góp phần đảm bảo những yêu cầu đổi mới về môn Tiếng Việt trong mục tiêu giáo dục hiện nay Song việc vận dụng các phương pháp đổi mới trong dạy học phải phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh ở mỗi địa phương, mỗi vùng trên đất nước Để học sinh có kỹ năng đọc, đọc hiểu tốt thì giáo viên là người phải tự rèn luyện mình (đó là tự học, tự tìm tòi, nghiên cứu phối hợp và vận dụng đổi mới phương pháp dạy học) Còn bản thân người học (học sinh) luôn phải được chủ động, tích cực và tự giác trong học tập Đặc biệt càng cần được thực hành nhiều hơn

Đối với học sinh lớp 5 ( lớp tôi phụ trách) ở trường Tiểu học Đạo Đức 2 nói riêng, học sinh lớp 5 của Trường Tiểu học Bình Sơn và Trường PTDTBT Tiểu học

Minh Tân nói chung, học sinh có sự nhận thức và hoàn cảnh gia đình rất khác nhau.

Đa số học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đọc, đặc biệt là kĩ năng đọc hiểu các văn bản còn yếu Vậy làm thế nào để các em khắc phục được tình trạng này, giúp các em cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong nội dung từng văn bản, giúp các

em giữ gìn sự trong trong sáng của Tiếng Việt Đó là điều mà tôi luôn luôn trăn trở, suy nghĩ, thúc đẩy tôi tìm ra những giải pháp tối ưu nhất để giúp học sinh rèn kĩ năng

đọc - hiểu văn bản được tốt hơn Nên tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến: " Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh lớp 5"

2 Nhiệm vụ sáng kiến

Giờ Tập đọc ngoài việc dẫn dắt học sinh và cho học sinh tìm nội dung để phát triển óc tổng hợp, biết chia đoạn để phát triển óc phân tích Rèn kĩ năng đọc hiểu cho học sinh còn được rèn luyện tư duy và phong cách sống Đọc hiểu giúp học sinh kết hợp chặt chẽ với chương trình tiếng việt qua các bài văn chọn lọc, học sinh vừa cảm thụ được cái hay, cái đẹp vừa học được cách sử dụng từ chính xác, cách đặt câu gọn gàng, sinh động, được luyện về ngữ âm, chính tả, tập làm văn

Việc đọc và đọc hiểu là 2 khâu có quan hệ mật thiết với nhau, gắn bó, hỗ trợ đắc lực cho nhau Đọc hiểu còn giúp cho học sinh hiểu bài thêm sâu sắc, vận dụng vào thực hành tốt hơn

3 Đối tượng nghiên cứu sáng kiến

- Đối tượng là học sinh khối lớp 5 - Trường Tiểu học Đạo Đức 2; Lớp 5, Trường Tiểu học Bình Sơn; Lớp 5 Trường PTDTBT Tiểu học Minh Tân

- Những giải pháp nâng cao chất lượng dạy - học môn Tiếng Việt lớp5, theo các dạng cơ bản nhằm giúp học sinh tích cực hóa hoạt động học tập

4 Phạm vi nghiên cứu sáng kiến

- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 5 trường tiểu học Đạo Đức 2; Lớp 5, Trường Tiểu học Bình Sơn; Lớp 5 Trường PTDTBT Tiểu học Minh Tân

- Thời gian thực hiện 3 năm: Năm học 2020 - 2021; Năm học 2021 - 2022 và Giữa học Kì II Năm học 2022 - 2023

5 Giải pháp nghiên cứu

- Điều tra khảo sát thực tế

- Đưa ra giải pháp cụ thể

- Nghiên cứu tài liệu; Trao đổi với đồng nghiệp

- Dạy thực nghiệm, thực hành

- Làm mẫu

- So sánh, phân tích, tổng hợp, kiểm tra, đánh giá

- Tìm ra bài học kinh nghiệm

B PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở để viết sáng kiến:

1.1 Cơ sở lý luận:

Năm học 2022-2023 Bộ Giáo dục và đào tạo đã xác định chủ đề của năm học là: " Đoàn kết, sáng tạo, hoàn thành mục tiêu đổi mới, củng cố và nâng cao chất

lượng giáo dục và đào tạo".

Căn cứ Công văn số 1307/SGDĐT-GDTH-DT, ngày 26/8/2022 của Sở Giáo dục và Đào tạo về việc Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học

2022-2023 cấp tiểu học;

Căn cứ công văn số: 464/PGD&ĐT-TH, ngày 7 tháng 9 năm 2022 của phòng GD&ĐT huyện ., về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2022- 2023 cấp tiểu học;

Để đáp ứng được vai trò nhiệm vụ quan trọng đó, giáo dục cần phải có bước chuyển biến mạnh mẽ, phải đổi mới, trước hết là đổi mới phương pháp dạy học trong đổi mới giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức; tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực

Ở bậc tiểu học, phân môn Tập đọc có nhiệm vụ rèn kĩ năng đọc Trước hết là rèn yêu cầu đọc thành tiếng với mức độ đọc đúng, đọc rõ ràng, rành mạch, đọc thông thạo và lưu loát Tiếp đến là đọc hiểu - đọc và hiểu nghĩa của từ mới, hiểu nội dung bài, hiểu vốn từ Tiếng Việt đây là một yêu cầu quan trọng cần chú ý khi dạy Tập đọc Đọc không chỉ là đánh vần lên thành tiếng theo đúng các kí hiệu chữ viết mà quan trọng hơn, đọc còn là một quá trình nhận thức để có khả năng thông hiểu những

gì được đọc trong văn bản Đọc thành tiếng không thể tách rời với việc hiểu những gì được đọc Chỉ có thể xem là đứa trẻ biết đọc khi nó đọc mà hiểu điều mình đọc Đọc

là phải hiểu nghĩa của chữ viết Nếu trẻ không hiểu những từ ta đưa cho chúng đọc, các em sẽ không hứng thú học tập và không có khả năng thành công” Đích cuối cùng của việc dạy đọc là dạy cho học sinh có kĩ năng làm việc với văn bản, chiếm lĩnh được văn bản

Phát triển kĩ năng đọc hiểu lên mức cao hơn: nắm và vận dụng được một số khái niệm như đề tài, cốt truyện, nhân vật, tính cách, để hiểu ý nghĩa của bài và phát hiện một vài giá trị nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ

Mở rộng vốn hiểu biết về tự nhiên, xã hội và con người để góp phần hìn thành nhân cách của con người mới

Một nhiệm vụ cũng rất quan trọng của dạy đọc là giáo dục lòng ham đọc sách, hình thành thói quen làm việc với văn bản, làm việc với sách cho học sinh Thông qua việc dạy đọc, phải làm cho học sinh thích đọc và thấy được rằng khả năng đọc là

có lợi ích cho các em trong cả cuộc đời, phải làm cho học sinh thấy đó là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ đầy đủ và phát triển Ngoài ra, bắt đầu từ giai đoạn lớp 5, học sinh được nâng cao hơn ở yêu cầu đọc diễn tả với quan niệm : đọc diễn cảm là hình thức đọc thơ văn của thầy và trò nhằm mục đích rèn kĩ năng đọc và kĩ năng cảm thụ văn học của học sinh Thông qua đọc các bài văn, bài thơ trong chương trình, học sinh được tiếp xúc với ngôn ngữ nghệ thuật và cảm thụ được cái hay, cái đẹp của văn thơ Như vậy, đọc hiểu không chỉ đơn thuần là phạm trù ngôn ngữ còn cả phạm trù cảm thụ văn học của học sinh

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trong những năm gần đây, cùng với các môn học khác, dạy học Tiếng Việt trong trường Tiểu học đã có sự đổi mới về nội dung, phương pháp, hình thức và vai trò sáng tạo của giáo viên nhằm nâng cao chất lượng môn học Trong xu thế đó, việc dạy học đọc - hiểu cũng có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực nhằm phát huy tính chủ động của người học

Thực tế khi dạy học đọc - hiểu cho học sinh lớp 5 còn nhiều hạn chế, tồn tại cả

ở nội dung chương trình và phương pháp dạy học của một số giáo viên, cụ thể như sau:

Hệ thống câu hỏi khai thác nội dung bài đọc mà SGK đưa ra về cơ bản là phù hợp (tuy có một số câu ý dài và khó đối với học sinh) Song hình thức chưa phong phú, vẫn chỉ ở dạng bài tự luận chứ chưa có dạng bài tập trắc nghiệm để hướng học sinh phân tích, khái quát hóa vấn đề lựa chọn

Trong khi đó, vài năm gần đây đề thi phân môn Tập đọc (phần đọc - hiểu) và các môn học khác thì dạng bài tập trắc nghiệm là chủ yếu

Trong VBT Tiếng Việt của học sinh hiện nay, dạng bài tập của phân môn Tập đọc cũng không có

2 Thực trạng vấn đề cần giải quyết:

Học sinh còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế trong việc đọc chưa hiểu nội dung các văn bản để tìm hiểu từ ngữ; cảm nhận hình ảnh; khai thác hàm ý lời nói; nhận xét về nhân vật, chi tiết, biện pháp nghệ thuật hay nhận biết tư tưởng, tình cảm của tác giả

Nhiều giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến rèn kĩ năng, khả năng tự hiểu và

tự cảm nhận cái hay của một văn bản nghệ thuật cho học sinh

Hầu hết bản thân giáo viên cũng chưa tự lồng ghép các câu hỏi trắc nghiệm trong quá trình dạy đọc - hiểu các văn bản trong chương trình học cho học sinh Giáo viên chưa thường xuyên cho học sinh làm thêm các bài tập đọc - hiểu dạng trắc nghiệm vào các tiết học như:

1 Chưa giúp học sinh tìm hiểu từ ngữ

2 Giúp học sinh cảm nhận hình ảnh

3 Giúp học sinh khai thác hàm ý của lời nói

4 Giúp HS biết nhận xét về nhân vật, chi tiết, biện pháp nghệ thuật

5 Giúp học sinh nhận biết tư tưởng, tình cảm của tác giả

Trước yêu cầu cơ bản của việc rèn đọc - hiểu cho học sinh Tiểu học nói chung

và học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Đạo Đức 2 nói riêng, học sinh lớp 5 của Trường Tiểu học Bình Sơn và Trường PTDTBT Tiểu học Minh Tân qua thực tế giảng dạy và nghiên cứu tôi đã đưa ra một số biện pháp như sau: “Rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản cho học sinh lớp 5" thông qua việc xây dựng hệ thống bài tập trắc nghiệm Với mong muốn góp phần giúp cho việc dạy Tập đọc nói riêng và dạy học môn Tiếng Việt nói chung của lớp tôi đạt kết quả cao hơn, đáp ứng được yêu cầu dạy học hiện nay

3 Các giải pháp /biện pháp thực hiện:

Biện pháp 1: Giúp học sinh tìm hiểu từ ngữ

Biện pháp 2: Giúp học sinh cảm nhận hình ảnh

Biện pháp 3: Giúp học sinh khai thác hàm ý của lời nói

Biện pháp 4: Giúp HS biết nhận xét về nhân vật, chi tiết, biện pháp nghệ thuật.

Biện pháp 5: Giúp học sinh nhận biết tư tưởng, tình cảm của tác giả.

Vận dụng hệ thống bài tập trắc nghiệm trong quá trình rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản nghệ thuật không phải cứng nhắc, rập khuôn, mà phải phù hợp với từng thể loại văn bản nghệ thuật, từng nội dung bài, từng đối tượng nhận thức, tình cảm của mỗi học sinh Nhằm mục đích giúp cho học sinh học tập tích cực, hứng thú và phát triển được cảm nhận, tình yêu trước cái hay của mỗi một văn bản nghệ thuật

Trên cơ sở đó, tôi đề ra năm giải pháp giúp HS rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản nghệ thuật thông qua việc xây dựng hệ thống bài tập trắc nghiệm như sau:

3.1 Giúp học sinh tìm hiểu từ ngữ

Có thế nói việc tìm hiểu bài bắt đầu từ việc hiểu từ, nhưng như thế không có nghĩa là để hiểu nghĩa văn bản Chúng ta phải hướng dẫn học sinh cách hiểu nghĩa của từ được dùng trong một văn cảnh cụ thể của một bài văn, bài thơ Song với

những câu hỏi khó ở dạng tự luận nên chuyển thành câu hỏi trắc nghiệm để bất kể đối tượng HS nào cũng có thể hiểu và trả lời được

Ví dụ: Bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa (Tiếng Việt 5, tập 1,

trang 139)

Câu hỏi 4 trong SGK là: Vì sao tác giả gọi hạt gạo là “hạt vàng” ?

Được chuyển thành câu hỏi dạng trắc nghiệm là:

Vì sao tác giả gọi hạt gạo là “hạt vàng” ? Chọn câu trả lời đúng

a) Vì hạt gạo là từ hạt lúa chín có màu vàng

b) Vì hạt gạo rất quý nuôi sống con người

c) Vì hạt gạo rất quý, góp phần vào chiến thắng của dân tộc, được làm nên nhờ đất, nhờ nước, nhờ mồ hôi công sức của cha mẹ, các bạn thiếu nhi

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh dựa vào những điều tác giả muốn nói trong từng khổ thơ để tìm câu trả lời đúng là c) Từ đó học sinh sẽ hiểu hạt gạo trong bài thơ chính là “ hạt vàng”

Loại câu hỏi tìm hiểu nghĩa của từ cũng khá đa dạng Có trường hợp nêu từ ngữ

để học sinh tìm hiểu ý nghĩa (như đã nêu ở trên), có trường hợp lại yêu cầu học sinh tìm từ ngữ biểu đạt ý nghĩa đó

3.2 Giúp học sinh cảm nhận hình ảnh

Để hướng dẫn HS cảm nhận được hình ảnh gợi ra từ ngôn ngữ nghệ thuật, SGK cũng đưa ra những câu hỏi khác nhau Có câu hỏi yêu cầu HS chỉ ra những hình ảnh các em cảm nhận được khi đọc đoạn văn, đoạn thơ Lại có những câu hỏi yêu cầu HS tìm ra những chi tiết tạo nên hình ảnh Hay yêu cầu HS tái hiện hình ảnh, cảnh vật

mà các em hình dung và cảm nhận được Như vậy HS đã trở thành người “đồng sáng tạo” với tác giả Yêu cầu này khó đối với HS đại trà, chỉ phù hợp với những HS khá,

giỏi và có cảm nhận văn học tốt.

Ví dụ: Bài thơ “ Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà” ( TV5, tập 1, trang 69 )

Câu hỏi 2 (SGK) là: Tìm một hình ảnh đẹp trong bài thơ thể hiện sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên trong đêm trăng bên sông Đà?

Được chuyển thành câu hỏi trắc nghiệm là:

Tìm một hình ảnh đẹp trong bài thơ thể hiện sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên trong đêm trăng bên sông Đà? Chọn câu trả lời đúng

a) Chỉ có tiếng đàn ngân nga/ Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà

b) Chiếc đập lớn nối liền hai khối núi/ Biển sẽ nằm bỡ ngõ giữa cao nguyên

c) Tất cả những hình ảnh đã nêu trong câu trả lời a,b

Với những câu hỏi này học sinh dẽ dàng nhận ra câu trả lời a, HS không những được phát huy khả năng khái quát hóa, tổng hợp mà còn được luyện tập cách cảm nhận những hình ảnh mang tính nghệ thuật về cuộc sống Qua đó khả năng cảm thụ hình tượng văn học dần hình thành và phát triển

3.3 Giúp học sinh khai thác hàm ý của lời nói

Các tác phẩm văn học vốn hàm súc và có nhiều tầng lớp ý nghĩa Việc đọc - hiểu văn bản nghệ thuật thực chất là công việc khai thác hàm ý ẩn sâu trong câu chữ, hình ảnh, hình tượng của tác phẩm Đối với HS khá giỏi, yêu cầu này là tương đối khó, còn đối với HS đại trà thì sao?

Như vậy một yêu cầu đặt ra đó chính là vai trò “ cầm lái ” của người giáo viên Tức là người dạy học phải biết biến những cái khó thành cái dễ, có tính gợi mở cho HS

Ví dụ: Bài “Bài ca về trái đất” ( Tiếng Việt 5, tập 1, trang 42 )

Câu hỏi 2 SGK là: Em hiểu hai câu cuối khổ thơ 2 nói gì ?

Được đổi thành câu hỏi trắc nghiệm là:

Em hiểu hai câu cuối khổ thơ 2 nói gì ? Chọn câu trả lời đúng

a) Loài hoa nào trên trái đất này cũng đẹp, cũng thơm

b) Ta phải chống chiến tranh, chống bom nguyên tử

c) Mọi trẻ em trên trái đất dù khác màu da nhưng đều bình đẳng, đều đáng quý, đáng yêu

Việc hướng dẫn học sinh khai thác hàm ý của lời nói phải hợp lí, đảm bảo tính vừa sức giúp HS tiểu học rèn kĩ năng đọc-hiểu, phám phá ý nghĩa sâu sa của tác phẩm văn học Học sinh sẽ chọn được đáp án đúng là c

3.4 Giúp HS biết nhận xét về nhân vật, chi tiết, biện pháp nghệ thuật.

Việc luyện cho HS biết nhận xét nhân vật, chi tiết, biện pháp nghệ thuật trong bài văn, bài thơ, đoạn kịch, là rất cần thiết bởi nó phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong việc đọc - hiểu

Ví dụ 1: Bài “ Ê-mi-li, con.” ( Tiếng Việt 5, tập 1, trang 49 ) Em có suy nghĩ gì về

hành động của chú Mo-ri-xơn? Chọn câu trả lời đúng

a) Hành động của chú Mo-ri-xơn rất cao đẹp và đáng khâm phục

b) Hành động đó mang tính phản động, khiêu khích chiến tranh.

c) Chú Mo-ri-xơn muốn gây sự chú ý đối với mọi người

Với các ý lựa chọn đưa ra, giáo viên giúp HS tự căn cứ nào nội dung bài thơ mà lựa chọn đáp án đúng là a)

3.5 Giúp học sinh nhận biết tư tưởng, tình cảm của tác giả.

Mỗi tác phẩm văn học là một thông điệp của nhà văn gửi tới người đọc Thông qua đó HS sẽ chia sẻ cảm xúc, tâm tình của mình với tác giả, có ý thức muốn tìm hiểu, khám phá những điều tác giả đã kí thác trong tác phẩm văn học

Ví dụ: Bài “Quang cảnh làng mạc ngày mùa” ( Tập 1, trang 10 )

Bài văn thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với quê hương ? Chọn câu trả lời đúng:

a) Tác giả yêu những màu vàng của lúa, của nắng, của rơm, thóc

b) Tác giả yêu tha thiết cảnh vật, con người, quê hương

c) Tác giả thích thú với cảnh sôi động của ngày mùa

Với dạng câu hỏi này HS phải lựa chọn, khái quát hóa vấn đề để đưa ra ý kiến đúng nhất là b)

Ngoài những câu hỏi trắc nghiệm trong giờ học phân môn Tập đọc, mỗi tháng tôi cho học sinh làm bài kiểm tra 1 lần với hình thức đọc hiểu nội dung bài tập đọc và trả lời câu hỏi bằng hình thức trắc nghiệm khoanh vào ý đúng và viết câu trả lời theo yêu cầu câu hỏi

Những người bạn tốt

A-ri-ôn là một nghệ sĩ nổi tiếng của nước Hi Lạp cổ Trong một cuộc thi ca hát

ở đảo Xi- xin, ông đoạt giải nhất với nhiều tặng vật quý giá Trên đường trở về kinh

đô, đến giữa biển thì đoàn thủy thủ trên chiếc tàu chở ông nổi lòng tham, cướp hết tặng vật và đòi giết A- ri-ôn Nghệ sĩ xin được hát bài ông yêu thích trước khi chết Bọn cướp đồng ý, A-ri-ôn đứng trên boong tàu cất tiếng hát, đến đoạn mê say nhất ông nhảy xuống biển Bọn cướp cho rằng A-ri-ôn đã chết liền dong buồm trở về đất liền

Nhưng những tên cướp đã nhầm Khi tiếng đàn, tiếng hát của A-ri-ôn vang lên,

có một đàn cá heo đã bơi đến vây quanh tàu, say sưa thưởng thức tiếng hát của nghệ

sĩ tài ba Bầy cá heo đã cứu A-ri-ôn Chúng đưa ông trở vế đất liền nhanh hơn cả tàu của bọn cướp A-ri-ôn tâu với vua toàn bộ sự việc nhưng nhà vua không tin, sai giam ông lại

Hai hôm sau, bọn cướp mới về tới đất liền Vua cho gọi chúng vào gặng hỏi về cuộc hành trình Chúng bịa chuyện A-ri-ôn ở lại đảo Đúng lúc đó, A-ri-ôn bước ra Đám thủy thủ sửng sốt, không tin vào mắt mình Vua truyền lệnh trị tội bọn cướp và trả tự do cho A-ri-ôn

Sau câu chuyện kì lạ ấy, ở nhiều thành phố Hi Lạp và La Mã đã xuất hiện những đồng tiền khắc hình một con cá heo cõng người trên lưng Có lẽ đó là đồng tiền được ra đời để ghi lại tình cảm yêu quý con người của loài cá thông minh

Theo Lưu Anh

Câu 1 ( 0,5 điểm): A-ri- ôn là một nghệ sĩ nổi tiếng của nước nào?

A Nước Hi Lạp cổ

B Nước Hi Lạp

C Nước Ấn Độ

Câu 2 ( 0,5 điểm): Vì sao nghệ sĩ A-ri-ôn phải nhảy xuống biển ?

A Vì bọn cướp biển muốn giết ông

B Vì thủy thủ trên tàu nổi lòng tham, cướp hết tặng vật và đòi giết ông

C Vì ông biết đã có đàn cá heo cứu mình

Câu 3 (0,5 điểm): Sự việc nào cho thấy A-ri-ôn là người rất say mê ca hát ?

A Tham gia cuộc thi ca hát ở Xi-xin

B Xin được hát bài hát mình yêu thích trước khi buộc phải chết

C Nhảy xuống biển trong lúc đang hát đoạn mê say nhất Câu 4 (0,5 điểm) :

Ý chính của bài văn là gì?

A Ca ngợi đoàn thủy thủ dũng cảm giết người

B Khen ngợi sự thông minh của cá heo

C Khen ngợi sự thông minh, tình cảm gắn bó của cá heo với con người Câu

5 (1,0 điểm): Cá heo có những phẩm chất gì đáng yêu, đáng quý ? Viết câu trả lời

của em:

Câu 6 (1,0 điểm): Chi tiết những đồng tiền khắc hình một con cá heo cõng người

trên lưng thể hiện điều gì?

Câu 7 (0,5 điểm) Từ nào đồng nghĩa với từ “bao la”

A Nho nhỏ

B Bát ngát

C Lim dim

Câu 8 (1,0 điểm) Tìm từ trái nghĩa với từ “phá hoại” và đặt câu với từ vừa tìm

được

Từ tìm được:

Đặt câu:

Câu 9 (0,5 điểm) Trong câu: “Đúng lúc đó, A-ri-ôn bước ra ” Bộ phận nào là chủ

ngữ?

A Bước ra

B A-ri-ôn

C Đúng lúc đó

Câu 10 (1,0 điểm) : Viết 1- 2 câu nói lên suy nghĩ của em về cách đối xử của đám

thuỷ thủ và của đàn cá heo đối với nghệ sĩ A-ri-ôn, trong đó có dùng cặp từ độc ác - tốt bụng.

Như vậy, qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm, viết câu trả lời theo yêu cầu trong tìm hiểu bài nêu trên, học sinh được tập dượt, rèn luyện kĩ năng đọc - hiểu văn bản một cách bài bản, đạt hiệu quả cao Đồng thời giáo viên lại giám sát và kiểm tra được nhận thức của từng học sinh, phù hợp với từng đối tượng cụ thể Quan trọng hơn là mỗi học sinh đều được học tập, làm việc chủ động, tích cực và đúng khả năng của mình Từ đó góp phần hình thành ở các em hứng thú khám phá vẻ đẹp muôn màu của thế giới văn học

Để giúp HS học Tập đọc cũng như làm bài tập: đọc - hiểu thông qua bài tập trắc nghiệm đạt kết quả cao thì vai trò của người dẫn dắt là rất quan trọng Giáo viên phải nắm được nội dung, cấu trúc, mục tiêu, ý nghĩa và sơ sở xây dựng bài tập trắc

nghiệm của mỗi tác phẩm văn học Điều quan trọng nữa là giáo viên cũng cần nắm chắc khả năng nhận thức của từng đối tượng học sinh của mình để xây dựng hệ thống bài tập trắc nghiệm phát huy được vai trò triệt để của mỗi người học

Hiệu quả của một giờ tập đọc được đánh giá ở kết quả của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc dạy đọc thành tiếng và dạy đọc - hiểu; khi hiểu nội dung văn bản rồi, HS dễ dàng luyện tập đọc diễn cảm tốt Như vậy, trước khi hướng dẫn học sinh hiểu nội dung của một văn bản nghệ thuật thì giáo viên phải tổ chức, hướng dẫn cho

HS đọc thành tiếng tốt ( đọc đúng, đọc lưu loát tác phẩm )

Với việc áp dụng việc dạy đọc - hiểu qua bài tập trắc nghiệm, tôi thấy học sinh rất hứng thú, chủ động, tự giác trong học phân môn Tập đọc và hiệu quả dạy học cao hơn so với việc hướng dẫn HS đọc - hiểu qua các câu hỏi SGK, kết quả môn Tiếng việt cũng đạt cao hơn khi chưa áp dụng biện pháp

4 Hiệu quả của sáng kiến:

Kết quả khảo sát giữa học I môn Tiếng Việt bài đọc hiểu của học sinh lớp 5A2 Trường Tiểu học Đạo Đức 2 trước khi áp dụng sáng kiến:

Năm học Lớp Sí sốHS

Học sinh Đọc-hiểu văn bản ở mức tốt

Học sinh Đọc -hiểu ở mức đạt

Học sinh: Đọc -hiểu văn bản ở mức chưa đạt

Với kết quả khảo sát bài đọc hiểu của học sinh lớp 5A2 Trường Tiểu học Đạo Đức 2 trước khi áp dụng sáng kiến, tôi thấy kết quả bài làm của học sinh chưa cao, tôi đã thử nghiệm các biện pháp trên và đạt được kết quả cuối năm học như sau:

Năm học Lớp Sí sốHS

Học sinh Đọc-hiểu văn bản ở mức tốt

Học sinh Đọc -hiểu ở mức đạt

Học sinh: Đọc - hiểu văn bản ở mức chưa

đạt

Tôi thấy biện pháp tôi áp dụng, dạy thực nghiệm ở lớp 5 -Trường Tiểu học Đạo Đức 2, bài đọc hiểu của học sinh cuối năm đạt kết quả khá cao, tôi tiếp tục áp dụng vào dạy cho HS lớp 5 tôi phụ trách, trong buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ tôi chia

sẻ cho đồng nghiệp dạy khối 5 để áp dụng biện pháp trên vào dạy cho hàng n gày cho các em và tôi tiến hành chia sẻ thầy cô dạy lớp 5 trường Trường Tiểu học Bình Sơn

và Trường PTDTBT Tiểu học Minh Tân áp dụng biện pháp trên của tôi để dạy cho học sinh lớp 5 trong năm học: 2022-2023

* Năm học 2021-2022: Kết quả khảo sát đầu năm học của 3 trường (Trường Tiểu

học Đạo Đức 2; Trường Tiểu học Bình Sơn; Trường PTDTBT Tiểu học Minh Tân) như sau:

Tên trường Lớp

Sí số HS

Học sinh Đọc-hiểu văn bản ở mức tốt

Học sinh Đọc -hiểu ở mức đạt

Học sinh: Đọc - hiểu văn bản ở mức chưa

đạt

Trường Tiểu học

Đạo Đức 2

Trường Tiểu học

Trường

PTDTBT Tiểu