V AI TRÒ , CHỨC NĂNG , NHIỆM VỤ CỦA HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
M ỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN
P HƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
2 Chương 2: Phương pháp chứng từ kế toán 7 4 3 vii
1 Khái niệm, ý nghĩa của phương pháp chứng từ kế toán
2 Các loại chứng từ kế toán
3 Trình tự luân chuyển chứng từ kế toán
T HỰC HÀNH
3 Chương 3: Phương pháp tài khoản kế toán
1 Khái niệm, ý nghĩa của phương pháp tài khoản kế toán
3 Cách ghi chép vào tài khoản
4 Kiểm tra số liệu ghi chép trên tài khoản kế toán
5 Phân loại tài khoản kế toán
Hệ thống tài khoản kế toán
4 Chương 4: Phương pháp tính giá và kế toán các quá trình kinh tế chủ yếu
2 Kế toán các quá trình kinh tế chủ yếu
5 Chương 5: Phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán
1 Khái niệm, ý nghĩa của phương pháp tổng hợp – cân đối kế toán
2 Hệ thống bảng tổng hợp – cân đối kế toán
3 Những công việc chuẩn bị trước khi lập các Bảng tổng hợp – cân đối kế toán
4 Bảng cân đối kế toán
6 Chương 6: Sổ kế toán và hình thức kế toán
7 Chương 7: Tổ chức công tác hạch toán kế toán
1 Ý nghĩa và nhiệm vụ tổ chức công tác hạch toán kế toán
2 Nội dung tổ chức công tác hạch toán kế toán
VAI TRÒ, CHỨC NĂNG, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN
Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động, con người cần có thông tin toàn diện, chính xác và kịp thời về tình hình và kết quả Thông tin là nhu cầu thiết yếu trong quản lý, đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực sản xuất.
- Trình bày được khái niệm, đặc điểm, nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán
- Xác định được đối tượng của hạch toán kế toán
- Phân loại được toàn bộ tài sản của đơn vị kế toán
- Phân tích được khái niệm của từng phương pháp trong hệ thống phương pháp kế toán
1 Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của hạch toán kế toán
1.1 Vai trò của hạch toán kế toán trong nền kinh tế thị trường
Hạch toán kế toán và tính tất yếu khách quan của hạch toán kế toán
Hạch toán trong nền kinh tế đã tồn tại gần 6.000 năm, phát triển phong phú về nội dung, hình thức và phương pháp theo sự tiến bộ của xã hội Ban đầu, hạch toán chỉ là công cụ giúp con người đối phó với những điều kiện sống khắc nghiệt Tuy nhiên, theo thời gian, hạch toán đã trở thành phương tiện thiết yếu để tồn tại và cạnh tranh trong môi trường kinh tế.
Phân biệt các loại hạch toán:
Để nắm bắt thông tin về hoạt động của mình, con người cần thực hiện đồng thời các quá trình quan sát, đo lường, tính toán và ghi chép.
+ Quan sát nhằm ghi nhận sự tồn tại của những đối tượng cần được khai thác thông tin
Đo lường là quá trình lượng hoá các đối tượng thông qua các thước đo phù hợp, giúp xác định các thông số như số lượng, trọng lượng và thể tích của chúng.
Tính toán là quá trình áp dụng các phép tính và phương pháp để chuyển đổi thông tin về các đối tượng thành các số liệu tổng hợp hoặc chỉ tiêu tổng hợp, đáp ứng yêu cầu về thu thập, xử lý và cung cấp thông tin.
Ghi chép là quá trình ghi lại thông tin vào các tài liệu và sổ sách theo quy định, nhằm tạo ra cơ sở để xử lý, tổng hợp dữ liệu và cung cấp thông tin cần thiết.
Thực hiện đồng thời bốn quá trình trên được gọi là công tác hạch toán, bao gồm các bộ phận như hạch toán nghiệp vụ kỹ thuật, hạch toán thống kê và hạch toán kế toán.
Hạch toán nghiệp vụ kỹ thuật cung cấp thông tin rời rạc về các hoạt động sản xuất kỹ thuật, sử dụng thước đo phù hợp với tính chất đối tượng cần thông tin Hạch toán thống kê, hay thống kê, cung cấp thông tin số lớn liên quan đến chất lượng, thời gian và địa điểm cụ thể, nhằm rút ra xu thế và quy luật phát triển của đối tượng Trong khi đó, hạch toán kế toán phản ánh liên tục và có hệ thống toàn bộ các hiện tượng kinh tế tài chính trong đơn vị thông qua ba thước đo: tiền, hiện vật và thời gian lao động, với thước đo bằng tiền là chủ yếu.
1.2 Chức năng và nhiệm vụ của hạch toán kế toán
Kế toán có hai chức năng chính trong quản lý: chức năng phản ánh thông tin tài chính và chức năng giám sát hoạt động kinh doanh.
1.2.1 Chức năng của hạch toán kế toán
Chức năng phản ánh trong kế toán, hay còn gọi là chức năng thông tin, thể hiện qua việc theo dõi toàn bộ các hiện tượng kinh tế tài chính phát sinh trong hoạt động của đơn vị Kế toán thực hiện công việc này thông qua việc tính toán, ghi chép, phân loại, xử lý và tổng kết các dữ liệu liên quan đến hoạt động và sử dụng vốn của đơn vị.
Chức năng giám đốc trong kiểm tra cho phép kế toán nắm bắt hệ thống toàn bộ quá trình và kết quả hoạt động của đơn vị thông qua số liệu đã phản ánh Điều này tạo cơ sở cho việc đánh giá chính xác và kiểm soát chặt chẽ tình hình tuân thủ pháp luật, cũng như thực hiện các mục tiêu đã đề ra, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chức năng phản ánh và chức năng giám đốc có mối liên hệ chặt chẽ, trong đó chức năng phản ánh là đối tượng của chức năng giám đốc, và chức năng giám đốc đóng vai trò là công cụ thúc đẩy chức năng phản ánh trở nên chính xác, rõ ràng và đầy đủ hơn.
Kế toán đóng vai trò quan trọng trong quản lý tổ chức, cung cấp các chức năng thiết yếu cho nhiều đối tượng liên quan như chủ sở hữu vốn, nhà cung cấp tín dụng, hàng hóa-dịch vụ, nhà đầu tư, và các cơ quan tài chính Các chức năng này không chỉ hỗ trợ việc quản lý nội bộ mà còn đáp ứng nhu cầu thông tin của các bên có lợi ích liên quan.
1.2.2 Nhiệm vụ của hạch toán kế toán
Theo điều 5 Luật kế toán, nhiệm vụ của Kế toán được đặt trong một cách tổng quát như sau:
- Thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán
Kiểm tra và giám sát các khoản thu chi tài chính, cũng như các nghĩa vụ về thu, nộp và thanh toán nợ là rất quan trọng Đồng thời, cần kiểm tra việc quản lý và sử dụng tài sản để phát hiện và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tài chính và kế toán.
Phân tích thông tin và số liệu kế toán là công việc quan trọng nhằm đưa ra các giải pháp hỗ trợ quản trị và quyết định kinh tế, tài chính cho đơn vị kế toán Việc này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn nâng cao khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu chính xác và kịp thời.
- Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật
1.3 Phân loại hạch toán kế toán
K HÁI NIỆM , Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG PHÁP CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
T RÌNH TỰ LUÂN CHUYỂN CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
5 Thực hành Hệ thống tài khoản kế toán
3 Chương 3: Phương pháp tài khoản kế toán
1 Khái niệm, ý nghĩa của phương pháp tài khoản kế toán
3 Cách ghi chép vào tài khoản
4 Kiểm tra số liệu ghi chép trên tài khoản kế toán
5 Phân loại tài khoản kế toán
Hệ thống tài khoản kế toán
4 Chương 4: Phương pháp tính giá và kế toán các quá trình kinh tế chủ yếu
2 Kế toán các quá trình kinh tế chủ yếu
5 Chương 5: Phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán
1 Khái niệm, ý nghĩa của phương pháp tổng hợp – cân đối kế toán
2 Hệ thống bảng tổng hợp – cân đối kế toán
3 Những công việc chuẩn bị trước khi lập các Bảng tổng hợp – cân đối kế toán
4 Bảng cân đối kế toán
6 Chương 6: Sổ kế toán và hình thức kế toán
7 Chương 7: Tổ chức công tác hạch toán kế toán
1 Ý nghĩa và nhiệm vụ tổ chức công tác hạch toán kế toán
2 Nội dung tổ chức công tác hạch toán kế toán
VAI TRÒ, CHỨC NĂNG, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN
Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động, con người cần thông tin toàn diện, chính xác và kịp thời về tình hình và kết quả hoạt động Thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý mọi khía cạnh của cuộc sống, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất.
- Trình bày được khái niệm, đặc điểm, nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán
- Xác định được đối tượng của hạch toán kế toán
- Phân loại được toàn bộ tài sản của đơn vị kế toán
- Phân tích được khái niệm của từng phương pháp trong hệ thống phương pháp kế toán
1 Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của hạch toán kế toán
1.1 Vai trò của hạch toán kế toán trong nền kinh tế thị trường
Hạch toán kế toán và tính tất yếu khách quan của hạch toán kế toán
Hạch toán trong nền kinh tế đã tồn tại gần 6.000 năm và phát triển đa dạng về nội dung, hình thức và phương pháp theo sự tiến bộ của xã hội Ban đầu, hạch toán chỉ là công cụ giúp con người đối phó với những điều kiện sống khắc nghiệt Tuy nhiên, theo thời gian, hạch toán đã trở thành phương tiện thiết yếu để tồn tại và cạnh tranh trong môi trường kinh tế.
Phân biệt các loại hạch toán:
Để thu thập thông tin về hoạt động của bản thân, con người cần thực hiện đồng thời các quá trình như quan sát, đo lường, tính toán và ghi chép.
+ Quan sát nhằm ghi nhận sự tồn tại của những đối tượng cần được khai thác thông tin
Đo lường là quá trình xác định và lượng hóa các đối tượng thông qua các thước đo phù hợp, giúp xác định số lượng, trọng lượng, thể tích và các đặc tính khác của đối tượng cần thông tin.
Tính toán là quá trình áp dụng các phép tính và phương pháp để chuyển đổi thông tin về các đối tượng thành những số liệu tổng hợp hoặc chỉ tiêu tổng hợp Quá trình này bao gồm việc thu thập, xử lý, tổng hợp và cung cấp thông tin một cách hiệu quả.
Ghi chép là quá trình ghi lại thông tin vào giấy tờ hoặc sổ sách theo quy định, nhằm tạo cơ sở cho việc xử lý, tổng hợp thông tin và cung cấp những dữ liệu cần thiết.
Thực hiện đồng thời bốn quá trình hạch toán được gọi chung là công tác hạch toán, bao gồm các bộ phận hạch toán nghiệp vụ kỹ thuật, hạch toán thống kê và hạch toán kế toán.
Hạch toán nghiệp vụ kỹ thuật cung cấp thông tin chi tiết về các hoạt động kỹ thuật sản xuất, sử dụng thước đo phù hợp với từng đối tượng Hạch toán thống kê cung cấp thông tin số lớn liên quan đến chất lượng, thời gian và địa điểm, giúp rút ra xu thế và quy luật phát triển của đối tượng Hạch toán kế toán phản ánh liên tục và có hệ thống toàn bộ hiện tượng kinh tế tài chính trong đơn vị, dựa trên ba thước đo chính: tiền, hiện vật và thời gian lao động, trong đó thước đo bằng tiền là chủ yếu.
1.2 Chức năng và nhiệm vụ của hạch toán kế toán
Kế toán có hai chức năng chính trong quản lý: chức năng phản ánh thông tin tài chính và chức năng giám đốc nhằm kiểm soát và điều hành hoạt động kinh doanh.
1.2.1 Chức năng của hạch toán kế toán
Chức năng phản ánh trong kế toán, hay còn gọi là chức năng thông tin, đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi các hiện tượng kinh tế tài chính của đơn vị Kế toán thực hiện công việc này thông qua việc tính toán, ghi chép, phân loại, xử lý và tổng kết các dữ liệu liên quan đến hoạt động và sử dụng vốn của đơn vị.
Chức năng giám đốc, hay còn gọi là chức năng kiểm tra, thể hiện qua việc sử dụng số liệu kế toán để nắm bắt hệ thống toàn bộ quá trình và kết quả hoạt động của đơn vị Điều này tạo điều kiện cho việc đánh giá chính xác và kiểm soát chặt chẽ tình hình tuân thủ pháp luật cũng như việc thực hiện các mục tiêu đã đề ra, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chức năng phản ánh và chức năng giám đốc có mối liên hệ chặt chẽ, trong đó chức năng phản ánh là đối tượng của chức năng giám đốc Chức năng giám đốc đóng vai trò là công cụ giúp đảm bảo chức năng phản ánh được thực hiện một cách chính xác, rõ ràng và đầy đủ hơn.
Kế toán đóng vai trò quan trọng trong quản lý của các tổ chức, cung cấp thông tin cần thiết cho nhiều bên liên quan như chủ sở hữu, nhà cung cấp tín dụng, nhà đầu tư và các cơ quan tài chính Các chức năng của kế toán không chỉ hỗ trợ tổ chức mà còn đáp ứng nhu cầu thông tin của những đối tượng có lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp từ hoạt động của đơn vị kế toán.
1.2.2 Nhiệm vụ của hạch toán kế toán
Theo điều 5 Luật kế toán, nhiệm vụ của Kế toán được đặt trong một cách tổng quát như sau:
- Thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán
Kiểm tra và giám sát các khoản thu chi tài chính, nghĩa vụ thu nộp và thanh toán nợ là rất quan trọng Đồng thời, cần kiểm tra việc quản lý và sử dụng tài sản để phát hiện và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tài chính và kế toán.
Phân tích thông tin và số liệu kế toán là nhiệm vụ quan trọng, giúp cung cấp những hiểu biết cần thiết cho việc quản trị và ra quyết định kinh tế, tài chính Qua việc tham mưu và đề xuất các giải pháp, đơn vị kế toán có thể đáp ứng hiệu quả các yêu cầu quản lý, từ đó nâng cao hiệu suất và tính chính xác trong công tác tài chính.
- Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật
1.3 Phân loại hạch toán kế toán
T HỰC HÀNH
Câu 1: Xác định các yếu tố của chứng từ kế toán
Câu 2: Phân loại chứng từ kế toán của đơn vị theo nội dung
Câu 3: Lập các chứng từ kế toán: Phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hoá đơn giá trị gia tăng
