MỞ ĐẦU Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http //www lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VŨ THỊ NHÀN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI D[.]
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VŨ THỊ NHÀN
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ
Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2016
Tai ngay!!! Ban co the xoa dong chu nay!!!
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VŨ THỊ NHÀN
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ
Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM HÙNG LINH
THÁI NGUYÊN - 2016
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN i http://www.lrc.tnu.edu.vn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một công trình nào, các tài liệu tham khảo được trích rõ nguồn gốc
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Học viên
Vũ Thị Nhàn
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN ii http://www.lrc.tnu.edu.vn
LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại khoa Tâm lý giáo dục, Trường
Đại học sư phạm Thái Nguyên, tác giả đã hoàn thành đề tài: “Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Hải Dương”
Có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn, động viên của các cấp lãnh đạo, các cơ quan chức năng, các thầy giáo, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và người thân trong gia đình
Xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong Ban Chủ nhiệm khoa, các thầy, cô giáo trong khoa Tâm lý giáo dục; và các thầy, cô giáo trường Đại học
Sư phạm Thái Nguyên đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả học tập, nghiên cứu tại trường
Đặc biệt, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc nhất tới
TS Phạm Hùng Linh, thầy đã tận tâm truyền đạt những kiến thức về khoa học quản lý giáo dục, phương pháp nghiên cứu khoa học và tận tuỵ chỉ bảo, giúp
đỡ, hướng dẫn, động viên tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo, Cán bộ quản lý và một số giáo viên các trường mầm non trong thành phố Hải Dương; bạn bè, đồng nghiệp, người thân đã quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Dù bản thân đã có rất nhiều cố gắng, song những thiếu sót trong luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi, kính mong sự góp ý, chỉ bảo của các quý thầy,
cô cùng các bạn đồng nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả
Vũ Thị Nhàn
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN iii http://www.lrc.tnu.edu.vn
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
DANH MỤC CÁC HÌNH vi
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
8 Cấu trúc dự kiến của luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON 6
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 8
1.2.1 Hoạt động giáo dục 8
1.2.2.Hoạt động giáo dục theo chủ đề 8
1.2.3 Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 9
1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 11
1.3.1 Chủ đề giáo dục mầm non 11
1.3.2 Mục tiêu của giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 12
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN iv http://www.lrc.tnu.edu.vn
1.3.3 Nội dung giáo dục theo chủ đề 12
1.3.4 Phương pháp tổ chức giáo dục theo chủ đề 14
1.4 Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 15
1.4.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 15
1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục theo chủ đề 17
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 21
1.5.1 Yếu tố chủ quan 21
1.5.2 Yếu tố khách quan 23
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 24
Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TP HẢI DƯƠNG 25
2.1 Vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát 25
2.1.1 Một số đặc điểm của giáo dục mầm non thành phố Hải Dương 25
2.1.2 Tổ chức khảo sát 27
2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương 28
2.2.1 Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non 28
2.2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương 30
2.2.3 Những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương 32
2.3 Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 36
2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 36
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN v http://www.lrc.tnu.edu.vn
2.3.2 Thực trạng lập kế hoạch thực hiện hoạt động giáo dục theo chủ
đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 36
2.3.3 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non thành phố Hải Dương 38
2.3.4 Thực trạng công tác kiểm tra hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 50
2.4 Đánh giá chung về thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 52
2.4.1 Thuận lợi và khó khăn 52
2.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 54
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 57
Chương 3: BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ CỦA CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 58
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 58
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 58
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 58
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 59
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 59
3.2 Các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề cho trẻ ở trường mầm non 59
3.2.1 Biện pháp 1: Tăng cường quản lý lập kế hoạch GD cho từng chủ đề của giáo viên 59
3.2.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo giáo viên đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục theo chủ đề 62
3.2.3 Biện pháp 3: Quản lý chặt chẽ việc đánh giá trẻ của giáo viên và sử dụng kết quả đánh giá để phát triển chương trình giáo dục theo chủ đề: 65
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vi http://www.lrc.tnu.edu.vn
3.2.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt việc tận dụng nguyên phế liệu, vật liệu thiên nhiên làm đồ dùng đồ chơi và xây dựng
môi trường hoạt động cho trẻ: 67
3.2.5 Biện pháp 5: Thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh hoạt động giáo dục theo chủ đề 69
3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường công tác bồi dưỡng cán bộ, giáo viên về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề 71
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 74
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 75
3.4.1 Quy trình khảo nghiệm 76
3.4.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi và tính cấp thiết của các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề 77
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 83
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHI ̣ 84
1 Kết luận 84
2 Khuyến nghi ̣ 86
2.1 Đối với Hô ̣i đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố 86
2.2 Đối với Sở Giáo du ̣c và Đào ta ̣o tỉnh Hải Dương 86
2.3 Đối với Phòng Giáo du ̣c và Đào ta ̣o thành phố Hải Dương 86
2.4 Đối với Hiê ̣u trưởng các trường mầm non 86
2.5 Đối với GV các trường mầm non 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN iv http://www.lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
BP : Biện phápCBQL : Cán bộ quản lýCĐSP : Cao đẳng sư phạm
CS - GD : Chăm sóc - giáo dụcĐHSP : Đại học sư phạm
GD : Giáo dụcGD&ĐT : Giáo dục và đào tạoGDMN : Giáo dục mầm non
GV : Giáo viênHCM : Hồ Chí MinhHĐGD : Hoạt động giáo dục
HT : Hiệu trưởng
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN v http://www.lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Số liệu cán bộ quản lý và giáo viên 10 trường mầm non 26
Bảng 2.2 Bảng thống kê trình độ đào tạo của cán bộ, giáo viên của 10 trường MN 26
Bảng 2.3: Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động GD theo chủ đề ở trường mầm non 28
Bảng 2.4: Mức độ nhận thức cán bộ quản lý và giáo viên về mục tiêu của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non 29
Bảng 2.5: Thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Hải Dương 31
Bảng 2.6 Những thuận lợi của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Hải Dương 33
Bảng 2.7 Những khó khăn của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương 34
Bảng 2.8: Đánh giá về tầm quan trọng của công tác tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề 36
Bảng 2.9: Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 37
Bảng 2.10: Thực trạng việc tổ chức triển khai các văn bản chỉ đạo hoạt động giáo dục theo chủ đề 39
Bảng 2.11: Thực trạng việc tổ chức hướng dẫn thực hiện nội dung giáo dục theo chủ đề 40
Bảng 2.12: Thực trạng đổi mới phương pháp, hình thức GD theo chủ đề 42
Bảng 2.13 Thực trạng việc tổ chức tạo môi trường cho trẻ hoạt động 44
Bảng 2.14: Thực trạng việc tổ chức đánh giá sự phát triển của trẻ 45
Bảng 2.15: Thực trạng việc tổ chức bồi dưỡng cán bộ, giáo viên 47
Trang 11Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vi http://www.lrc.tnu.edu.vn
Bảng 2.16: Thực trạng việc trang bị, hướng dẫn sử dụng tài liệu, thiết bị
dạy học, đồ dùng, đồ chơi và khuyến khích làm đồ dùng, đồ
chơi tự tạo 49Bảng 2.17: Thực trạng công tác kiểm tra hoạt động giáo dục theo chủ đề
của các trường mầm non Thành phố Hải Dương 51
Bảng 2.18: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến QL hoạt
động GD theo chủ đề của các trường mầm non 55Bảng 2.19: Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến việc quản lý
hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non 56Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp tổ
chức hoạt động GD theo chủ đề 77
Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiê ̣m về tính khả thi của các biê ̣n pháp tổ chức
hoạt động GD theo chủ đề 79
Bảng 3.3: Mố i tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biê ̣n
pháp tổ chức hoạt động GD theo chủ đề 81
Trang 12Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vi http://www.lrc.tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 3.1: Tính cần thiết của các biện pháp tổ chức hoạt động GDtheo
chủ đề 79 Biểu đồ 3.2: Tính khả thi của các biện pháp quản lýhoạt động GD theo
chủ đề 81 Biểu đồ 3.3: Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thicủa các
biện pháp 82
Trang 13Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1 http://www.lrc.tnu.edu.vn
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ của trẻ em Việt Nam [20] Những kĩ năng mà trẻ được tiếp thu được trong độ tuổi này sẽ là nền tảng và sự chuẩn bị để trẻ bước vào các cấp học cao hơn một cách vững vàng
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành những chính sách cụ thể nhằm phát triển GDMN như: Đầu tư xây dựng trường lớp, cơ sở vật chất; đổi mới phương pháp giảng dạy; cải tiến chế độ tiền lương đối với giáo viên mầm non; xã hội hóa GDMN… Đặc biệt, hoạt động giáo dục theo chủ đề
là minh chứng rõ ràng cho nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của giáo dục mầm non đối với quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ cũng như phản ánh những thay đổi trong chủ trương, đường lối phát triển GDMN phù hợp với xu thế phát triển chung của ngành GD và đáp ứng yêu cầu xã hội
Chương trình giáo dục theo chủ đề có tính mở rất cao, theo đó, giáo viên
có nhiều cơ hội thể hiện sự sáng tạo còn trẻ được tạo điều kiện phát huy tính tích cực, phát triển toàn diện về thể lực, trí tuệ và nhân cách Có thể nói sự ra đời của hoạt động GD theo chủ đề đã tạo ra những bước đột phá, giúp giáo viên tiếp cận với những phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại trên thế giới và trẻ
MN thực sự trở thành trung tâm của mọi hoạt động giáo dục
Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề đã được triển khai rộng khắp trên cả nước, song cần phải khẳng định rằng đây là một vấn đề rất mới mẻ cả
về nội dung, phương pháp, quy trình tổ chức, kiểm tra đánh giá… và hoàn toàn khác xa so với chương trình giáo dục mầm non trước đây Chính vì vậy, không
ít cán bộ quản lý và cả giáo viên lúng túng, khó khăn trong tổ chức hoạt động giáo dục Không những thế, một số CBQL, giáo viên còn thiếu và yếu về kinh nghiệm, trình độ càng khiến cho việc tiếp cận và thực hiện hoạt động giáo dục
Trang 14Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 2 http://www.lrc.tnu.edu.vn
theo chủ đề bị hạn chế Ngoài ra, các yếu tố khác như cơ sở vật chất, trang thiết
bị, đồ dùng, đồ chơi còn thiếu thốn, nghèo nàn; nhận thức và sự phối kết hợp giữa giáo dục nhà trường với phụ huynh và cộng đồng trong thực hiện chương trình đôi khi chưa được thống nhất cũng tạo ra những tác động tiêu cực đến hiệu quả quản lý và chất lượng của hoạt động giáo dục
Trong thực tế các đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề chưa phong phú Đặc biệt, chưa có nghiên cứu nào được tiến hành trên địa bàn Thành phố Hải Dương
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu:
“Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Hải Dương nâng cao chất lượng giáo dục mầm non
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Qúa trình quản lý hoạt động giáo dục mầm non
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương
4 Giả thuyết khoa học
Trong thời gian qua, việc tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề đã được triển khai ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương và đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân do công tác quản lý chưa thực sự phù hợp
Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp tổ chức hoạt động GD theo chủ đề phù hợp thì sẽ nâng cao được chất lượng GDMN Thành phố Hải Dương, đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
Trang 15Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 3 http://www.lrc.tnu.edu.vn
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Xây dựng cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động GD theo chủ đề ở
trường mầm non
5.2 Khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường MN Thành phố Hải Dương
5.3 Đề xuất biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường MN Thành phố Hải Dương Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn về nội dung nghiên cứu
Vì thời gian hạn chế nên luận văn chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng và một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương theo tiếp cận quản lý hoạt động giáo dục mầm non
ở các trường mầm non
6.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại 10 trường mầm non trên địa bàn Thành phố Hải Dương như sau: Trường MN Hoa Sữa, Trường MN Nguyễn Trãi, Trường MN Ái Quốc, Trường MN Bình Hàn, Trường MN Cẩm Thượng, Trường MN Hải Tân, Trường MN Hồng Hà, Trường MN Việt Hòa, Trường
MN Quang Trung, Trường MN Bình Minh
6.3 Giới hạn về khách thể khảo sát
Để điều tra thực trạng tổ chức HĐGD theo chủ đề chúng tôi khảo sát trên: 110 khách thể, trong đó có 25 cán bộ quản lý và 85 giáo viên thuộc 10 trường mầm non
7 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài sử dụng kết hợp các nhóm phương pháp sau:
Trang 16Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 4 http://www.lrc.tnu.edu.vn
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, phân tích, tổng hợp các nguồn tài liệu từ sách báo, tạp chí, văn bản, nghị quyết, các công trình nghiên cứu, các tài liệu tham khảo khác có liên quan đến đề tài nghiên cứu để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về QL hoạt động GD theo chủ đề ở trường mầm non
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra viết
Mục đích của phương pháp này là: khảo sát thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường MN Thành phố Hải Dương
- Phương pháp quan sát
Quan sát việc tổ chức các hoạt động giáo dục của GV nhằm thu thập thêm tài liệu để hiểu rõ hơn về thực trạng tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường MN
- Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn một số CBQL và GV của các trường MN nhằm thu thập các thông tin có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài như: tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn hay các nguyên nhân của thực trạng tổ chức HĐGD theo chủ đề; tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp QL
- Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến của các chuyên gia về tính cần thiết và tính khả thi của các BP
mà đề tài đề xuất
- Phương pháp phân tích và tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn
Phân tích nguyên nhân những thuận lợi, khó khăn của các BP đã áp dụng, từ đó rút ra kết luận
7.3 Phương pháp thống kê toán học trong quản lý giáo dục
Sử dụng các công thức toán thống kê để định lượng kết quả nghiên cứu
Trang 17Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 5 http://www.lrc.tnu.edu.vn
8 Cấu trúc dự kiến của luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn bao gồm các chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở
trường mầm non
Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường mầm non Thành phố Hải Dương
Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường mầm non Thành phố Hải Dương
Trang 18Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 6 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong những năm gần đây, GDMN luôn được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội Trong quá trình phát triển GDMN ở Việt Nam đã có nhiều chương trình giáo dục ra đời Năm 1994, Bộ GD&ĐT ban hành bộ chương trình mẫu giáo cải cách với tên gọi “Chương trình CS - GD mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện” Thực hiện chỉ thị số 14/2001/CT - TTg về việc đổi mới nội dung sách giáo khoa, đổi mới phương pháp GD, đổi mới kiểm tra đánh giá, đổi mới cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và công tác QLGD, giáo dục mầm non đã thử nghiệm và đưa ra chương trình thí điểm “Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động
GD trẻ” Đến ngày 25 tháng 7 năm 2009, chương trình GDMN mới chính thức được ban hành theo nguyên tắc chương trình khung với độ mở cao, phát huy tính sáng tạo của GV và tính tích cực của trẻ và được cấu thành bởi 5 thành tố: Mục tiêu giáo dục, nội dung GD, phương pháp tổ chức các hoạt động GD, các điều kiện thực hiện đánh giá
Trên thực tế, GD theo chủ đề đã được nghiên cứu cả về mặt lý luận và thực tiễn Giáo dục theo chủ đề được khẳng định là định hướng đúng đắn trong tiến trình đổi mới GDMN hiện nay Vì vậy, khái niệm, quy trình, nội dung, hình thức phương pháp tổ chức giáo dục theo chủ đề, các công trình nghiên cứu về Biện pháp quản lý thực hiện chương trình GDMN mới, trong đó GD theo chủ đề được đề cập là hình thức tổ chức của chương trình GDMN Cụ thể:
- Tài liệu Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm non theo chủ đề (2013) đã cung cấp những nội dung cơ bản về quan điểm dạy học tích hợp và mô hình GD theo chủ đề Đồng thời, tài liệu cũng đưa ra những chỉ dẫn rất cụ thể rõ ràng để thực hiện 10 chủ đề giáo dục đối với trẻ 5 - 6 tuổi
Trang 19Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 7 http://www.lrc.tnu.edu.vn
- Phạm Thị Hải Yến (2009), Biện pháp quản lý thực hiện chương trình GDMN mới của Hiệu trưởng các trường MN trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, Đại học Sư phạm Hà Nội [26]
- Nguyễn Thùy Linh (2011), Biện pháp quản lý thực hiện chương trình GDMN mới của Hiệu trưởng trường MN quận Cầu Giấy - Thành phố Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội [15]
- Nguyễn Thị Thanh Xuân (2012), Biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn trong thực hiện chương trình GDMN mới ở các trường MN Thành phố Hải Dương, Đại học Sư phạm Hà Nội [25]
- Luyện Thị Minh Huệ (2013), Quản lý hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ mẫu giáo lớn theo bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi của hiệu trưởng trường mầm non tỉnh Hải Dương, Đại học Sư phạm Hà Nội [13]
- Phạm Thị Phương Mai (2014), Quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của hiệu trưởng trường mầm non tư thục thành phố Hải Dương, Đại học Sư Phạm Hà Nội [16]
- Chu Thị Hồng Nhung (2014), Tình hình đổi mới giáo dục mầm non tại
Việt Nam qua các giai đoạn, Số 57 - Tạp chí Khoa học ĐHSP HCM [17] và
giáo viên của trường mầm non Phú Lương, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương (trong đó tác giả luận văn làm chủ nhóm) đã nghiên cứu và tạo ra “Bộ đĩa khám phá các chủ đề cho trẻ mầm non”, bộ sản phẩm này đã đạt giải nhất ngành GD&ĐT, giải nhì toàn tỉnh do Liên hiệp các hội khoa học tỉnh Hải Dương cấp vào năm 2011
Đa số các công trình nghiên cứu nêu trên, GD theo chủ đề ở MN mới chỉ
là một nội dung nhỏ được lồng ghép trong phần cơ sở lý luận về chương trình GDMN mới Các công trình chủ yếu tập trung làm rõ vai trò tổng thể của Hiệu trưởng trong quản lý thực hiện chương trình GDMN mới chứ không đi sâu vào các nội dung cụ thể của tổ chức hoạt động GD theo chủ đề
Kết quả của các công trình nghiên cứu đã làm phong phú thêm lý luận về quản lý nói chung và quản lý GDMN nói riêng Tuy nhiên, các công trình nghiên
Trang 20Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 8 http://www.lrc.tnu.edu.vn
cứu về thực tiễn tổ chức hoạt động GD theo chủ đề còn hạn chế, đặc biệt, chưa
có nghiên cứu nào được tiến hành trên địa bàn thành phố Hải Dương Chính vì
vậy, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài nghiên cứu “Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Hải Dương” nhằm tìm hiểu thực
trạng cũng như đề xuất các biện pháp quản lý thiết thực góp phần nâng cao chất lượng GDMN của Thành phố Hải Dương một cách đồng bộ, toàn diện
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Hoạt động giáo dục
Hoạt động giáo dục là hoạt động có mục đích, có kế hoạch do nhà giáo dục thiết kế, tổ chức nhằm thu hút trẻ tham gia vào quá trình hoạt động thông qua đó hình thành và phát triển nhân cách của trẻ theo mục tiêu xác định
Hoạt động giáo dục có các đặc điểm sau:
Là một dạng hoạt động xã hội, chịu sự tác động của các yếu tố kinh tế, văn hóa xã hội và môi trường giáo dục của nhà trường
Là một dạng hoạt động có mục đích, có kế hoạch được tiến hành thông qua hoạt động học tập, vui chơi, làm quen với thế giới đồ vật và môi trường xung quanh vv được tiến hành thông qua quan hệ giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ; giữa trẻ với môi trường xung quanh và thế giới đồ vật
Trong hoạt động giáo dục, cô luôn luôn giữ vai trò chủ đạo, trẻ giữ vai trò tích cực, chủ động nhằm biến kinh nghiệm xã hội lịch sử thành kinh nghiệm của trẻ, thông qua môi trường hoạt động và trải nghiệm của trẻ
Hoạt động giáo dục trẻ mầm non rất đa dạng và phong phú: Hoạt động làm quen với thế giới đồ vật, hoạt động vui chơi; Hoạt động ngày hội, ngày lễ ở trường mầm non; Hoạt động làm quen với môi trường xung quanh vv ,
1.2.2.Hoạt động giáo dục theo chủ đề
Quan điểm tích hợp nhìn nhận đứa trẻ như một nhân cách thể trọn vẹn và
sự phát triển của trẻ mang tính tổng thể trên các mặt: thể chất - tâm lí và xã hội Trẻ sống và lĩnh hội các tri thức hiểu biết trong môi trường tự nhiên - xã hội
Trang 21Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 9 http://www.lrc.tnu.edu.vn
đan quyện với nhau và không chia cắt, một hoạt động thúc đẩy sự phát triển một mặt nào đó thì cũng đồng thời thúc đẩy phát triển các mặt khác của trẻ, với quan điểm trên chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ hiện nay đã được đổi mới trên cơ sở dạy học tích hợp cho trẻ mầm non
Dạy học tích hợp chính là việc học của trẻ được thực hiện thông qua việc tham gia các hoạt động lồng ghép đa dạng trong môi trường sống của trẻ, nội dung giáo dục và dạy học trọng tâm được lặp lại thông qua tổ chức lồng ghép các hoạt động tạo điều kiện cho việc lĩnh hội kiến thức trở nên vững chắc hơn, phù hợp với nhận thức mang tính tổng thể ở trẻ nhỏ
Trong đó, các bài học dựa vào chủ đề (Theme-Based Units) là sự sắp xếp một chuỗi nội dung các môn học thay vì thực hiện song hành là thiết kế một đơn vị bài học đa môn
Hoạt động dạy học ở mầm non được tổ chức theo hướng tiếp cận tích hợp các nội dung học, các nội dung học này không phân chia theo các “bộ môn”, không phân bố cụ thể vào các tiết học như ở phổ thông mà theo những chủ đề có chứa đựng những tri thức sơ đẳng của đời sống văn hóa, xã hội và tự nhiên Cách tổ chức này tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động học tập của trẻ mẫu giáo hòa lẫn trong hoạt động tự nhiên đầy hứng thú, sinh động [9]
Trẻ mẫu giáo phát triển về nhiều mặt như thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - kĩ năng xã hội, thẩm mỹ - sáng tạo… các mặt này có liên quan chặt chẽ với nhau Do đó việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và cần được tiến hành đồng thời, không có sự tách bạch
Từ cách phân tích trên, chúng tôi hiểu hoạt động giáo dục theo chủ đề ở
trường mầm non là hoạt động giáo dục được thiết kế và tổ chức theo hướng tích hợp một chuỗi các nội dung nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách
về mọi mặt
1.2.3 Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Tổ chức trong quản lý trường học là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đã đề ra
Trang 22Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 10 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Tổ chức, là chức năng nhiệm vụ phải triển khai thực hiện trong quá trình quản lý, nó có vai trò hiện thực hoá các mục tiêu của giáo dục của nhà trường, mục tiêu của hoạt động giáo dục và đặc biệt là tổ chức trong quản lý có khả năng tạo ra sức mạnh mới của tổ chức, cơ quan, đơn vị, thậm chí của cả hệ thống nếu việc phân phối, sắp xếp nguồn nhân lực được khoa học và hợp lý Sức mạnh mới của tổ chức có thể mạnh hơn nhiều lần so với khả năng vốn có của nó nên người ta còn nhấn mạnh vai trò này bằng tên gọi “hiệu ứng tổ chức”
Tổ chức là một hoạt động - xong là một hoạt động rất quan trọng của quản lý giáo dục ở trường mầm non Để thực hiện được vai trò quan trọng này, công tác tổ chức phải hình thành một cấu trúc tổ chức tối ưu của hệ thống quản
lý và phối hợp tốt nhất các hệ thống quản lý với hệ thống bị quản lý
Theo chúng tôi tổ chức quản lý nhà trường gắn liền với khâu lập kế hoạch để tổ chức, chỉ đạo hiện thực hóa mục tiêu của kế hoạch và mục tiêu tổ chức, kiểm tra, đánh giá kết quả tổ chức quản lý
Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non là những tác động có mục đích, có kế hoạch của Hiệu trưởng nhà trường đến toàn bộ quá trình hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non và những yếu tố liên đới nhằm huy động nguồn lực, phân phối, sắp xếp nguồn lực thực hiện kế hoạch hoạt động và chỉ đạo thực hiện có hiệu quả mục tiêu của hoạt động giáo dục theo chủ đề cho trẻ ở trường mầm non hướng tới phát triển toàn diện nhân cách của trẻ
Để thực hiện tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non Hiệu trưởng trường mầm non phải hiện thực những nội dung chủ yếu sau:
Xác định rõ các chủ thể quản lý quá trình tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non, đối tượng quản lý, các lực lượng liên đới ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động giáo dục
Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự giáo viên, nhân viên đáp ứng yêu cầu tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Trang 23Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 11 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ giữa nhà trường với gia đình, xã hội trong tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề
Tổ chức một cách khoa học lao động của người quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá vv…
1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
1.3.1 Chủ đề giáo dục mầm non
Chủ đề là nội dung hoặc phần kiến thức mà trẻ có thể tìm hiểu, khám phá theo nhiều cách khác nhau, dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên và diễn ra trong một khoảng thời gian thích hợp, thường là 1-2 tuần [25]
Giáo dục theo chủ đề là hướng đổi mới chương trình giáo dục mầm non hiện nay Chủ đề là tâm điểm mà xoay quanh nó giáo viên có thể khai thác những vấn đề mà trẻ hứng thú, quan tâm kích thích hoạt động tư duy của trẻ Mỗi chủ đề đều xác định những đơn vị kiến thức, thái độ, kĩ năng cần cung cấp cho trẻ nhằm phát triển tổng thể các mặt: nhận thức, thể chất, ngôn ngữ, thẩm mỹ tình cảm và kĩ năng xã hội Sử dụng hình thức mạng “mở” giúp giáo viên nhìn rõ các mối liên quan giữa các nội dung kiến thức và các hoạt động mang tính tích hợp trong phạm
vi chủ đề này với chủ đề khác Đồng thời chương trình còn khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học khác nhau một cách sáng tạo Tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học bằng cách xây dựng các góc hoạt động để có cơ hội sử dụng các phương pháp và kĩ thuật nhằm tích cực hóa hoạt động tư duy của trẻ (giao nhiệm vụ để trẻ suy nghĩ giải quyết vấn đề, gợi mở,
sử dụng các câu hỏi mở, động não, trò chơi phân vai theo chủ đề) và phương pháp cùng tham gia (nhóm nhỏ) Giáo viên có thể xác định, lựa chọn và tổ chức nhiều hoạt động để tạo điều kiện cho trẻ có thể “học” qua chơi, “học” qua thực hành trải nghiệm, kích thích trẻ suy nghĩ nhiều hơn về những điều chúng nhìn thấy Nhờ đó, trẻ có thể lĩnh hội kiến thức và kĩ năng liên quan đến chủ đề một cách tự nhiên và
có được những kinh nghiệm mang tính tích hợp cần cho cuộc sống của trẻ Mỗi chủ đề giáo dục cần đảm bảo:
Trang 24Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 12 http://www.lrc.tnu.edu.vn
- Xuất phát từ nhu cầu, hứng thú của trẻ và từ cuộc sống
- Được thể hiện trong các hoạt động cả ngày ở trường mầm non
- Được thể hiện ở lựa chọn các vật liệu trong khu vực chơi và trong lớp
- Một chủ đề được tiến hành tối thiểu trong một tuần để đảm bảo vừa có
sự lặp lại và vừa có sự mở rộng cơ hội học cho trẻ hàng ngày
- Một chủ đề lớn thường bao gồm một số chủ đề nhỏ Phạm vi kiến thức
và hoạt động của một chủ đề không bị khép kín mà được mở rộng ra một cách rất linh hoạt, cho phép trẻ tìm hiểu và lĩnh hội tùy theo trình độ phát triển của
độ tuổi và của cá thể trẻ Như vậy chủ đề có thể rộng (lớn) cũng có thể hẹp (nhỏ) Kiến thức trong 1 chủ đề thường mang tính tích hợp Nói cách khác, để hiểu biết tương đối đầy đủ về một chủ đề nào đó người dạy và người học phải vận dụng tri thức của nhiều ngành khoa học (khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nghệ thuật, sức khỏe, dinh dưỡng…) [16]
1.3.2 Mục tiêu của giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Mục tiêu được xây dựng cho trẻ cuối độ tuổi nhà trẻ và cuối độ tuổi mẫu giáo theo lĩnh vực phát triển của trẻ nhằm hướng đến phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - kĩ năng xã hội, thẩm mĩ;
Chú trọng hình thành ở trẻ những chức năng tâm lí, năng lực chung của con người Phát triển tối đa tiềm năng vốn có, hình thành những kĩ năng sống cần thiết cho trẻ và phù hợp với yêu cầu của gia đình, cộng đồng, xã hội;
Tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn hoặc môi trường mang tính giả định cho trẻ, giúp trẻ phát triển về mặt nhận thức, tình cảm, thẩm mỹ, thể chất, ngôn ngữ, kỹ năng sống vv
Chuẩn bị tốt cho trẻ vào học giai đoạn sau: Chuẩn bị về tâm lý sẵn sang
đi học; phát triển về mặt thể chất, năng lực nhận thức, kỹ năng cho trẻ vv…
1.3.3 Nội dung giáo dục theo chủ đề
Nội dung chăm sóc giáo dục trẻ được đổi mới theo hướng đảm bảo tính tích hợp giữa nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe với giáo dục phát triển,
Trang 25Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 13 http://www.lrc.tnu.edu.vn
góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non hiện nay Bổ sung một số nội dung thiết thực đảm bảo giáo dục trẻ toàn diện và gắn với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ
Hệ thống các chủ đề hoặc các vấn đề giáo dục được thiết kế theo sơ đồ hình “mạng lưới” với hình thức mạng mở Mỗi chủ đề lớn được xây dựng hướng tới thực hiện mục tiêu cụ thể Mạng hoạt động tích hợp cho phép giáo viên tổ chức, phối hợp các hoạt động giáo dục trong mối liên hệ hỗ trợ tác động qua lại, lẫn nhau giữa hoạt động trọng tâm với các hoạt động có tính chất bổ trợ, nhằm mở rộng và thực hiện nội dung chủ đề có hiệu quả Các hoạt động và phương tiện giáo dục được tổ chức lồng ghép, đan cài và mang tính tích hợp được lựa chọn phù hợp với chủ đề giáo dục đáp ứng nhu cầu hứng thú và phù hợp với điều kiện cụ thể ở địa phương và nhóm lớp
Nói một cách khái quát hơn, nội dung giáo dục theo chủ đề bao gồm các nội dung chính như sau:
- Nội dung giáo dục phát triển thể chất cho trẻ: Phát triển kỹ năng vận động, kỹ năng vệ sinh thân thể; kỹ năng tập luyện để phát triển thể lực vv…
- Nội dung giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ: Phát triển năng lực quan sát, năng lực ghi nhớ không chủ định và ghi nhớ có chủ định, năng lực tưởng tượng, năng lực tư duy hình ảnh, tư duy cụ thể cho trả, năng lực giải quyết vấn đề vv…
- Nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ: Phát triển kỹ năng nghe, hiểu,
kỹ năng nói biểu đạt, sử dụng ngôn ngữ mạch lạc vv
- Nội dung giáo dục phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội: Phát triển tình cảm yêu thương con người, yêu thương thiên nhiên và thế giới đồ vật cho trẻ mầm non Đồng thời phát triển kỹ năng sống cho trẻ như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm quen với môi trường xung quanh; kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng tự nhận thức vv…
- Nội dung giáo dục phát triển thẩm mỹ: Phát triển năng lực nhận thức về cái đẹp, phân biệt cái đẹp, giữ gìn vệ sinh thân thể, quần áo vv…
Trang 26Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 14 http://www.lrc.tnu.edu.vn
1.3.4 Phương pháp tổ chức giáo dục theo chủ đề
Giáo dục theo chủ đề có nội dung rất phong phú, đa dạng Chính vì vậy, giáo viên được thỏa sức sáng tạo trong lựa chọn phương pháp nhằm thực hiện mục tiêu của mỗi chủ đề Khuyến khích giáo viên tận dụng các điều kiện hoàn cảnh ở trong môi trường lớp học và trường học, các nguyên vật liệu sẵn có và các phế liệu thích hợp, an toàn với trẻ để hướng dẫn trẻ tìm hiểu, khám phá và làm các sản phẩm mới mang tính sáng tạo
Khi tổ chức các hoạt động, giáo viên có thể tổ chức lồng ghép, đan cài để tạo thành một chỉnh thể, có các phương pháp giáo dục theo chủ đề như sau:
- Tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động với các hình thức đa dạng, phong phú, đáp ứng nhu cầu, hứng thú và hoạt động tích cực của trẻ;
- Tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, trải nghiệm, khám phá bằng vận động thân thể và các giác quan dưới nhiều hình thức;
- Chú trọng tổ chức hoạt động chủ đạo của từng lứa tuổi;
- Chú trọng đến việc trẻ “học như thế nào” hơn là “học cái gì”, coi trọng quá trình hơn là kết quả hoạt động; học một cách tích cực qua tìm hiểu, trải nghiệm, học thông qua sự hợp tác giữa trẻ với người lớn và giữa trẻ với trẻ;
- Coi trọng tổ chức môi trường cho trẻ hoạt động: tạo môi trường kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo và phát triển phù hợp với từng cá nhân trẻ; xây dựng các khu vực hoạt động; tận dụng các điều kiện, hoàn cảnh sẵn có của địa phương; sử dụng các nguyên vật liệu sẵn có của địa phương;
- Chú trọng việc giao tiếp, gắn bó giữa người lớn với trẻ và trẻ với trẻ;
- Phối hợp các phương pháp hợp lí nhằm tăng cường ở trẻ tính chủ động, tích cực hoạt động, đảm bảo trẻ “học mà chơi, chơi mà học”;
- Coi trọng tiếp cận cá nhân trong chăm sóc, giáo dục trẻ
Giáo viên có thể sử dụng các hình thức khác nhau để tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề cho trẻ: Hoạt động làm quen với môi trường xung quanh;
Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ; Tổ chức ngày Hội, ngày lễ cho trẻ; Tổ chức giờ học tích hợp vv… Các phương pháp giáo dục được sử dụng trong các
Trang 27Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 15 http://www.lrc.tnu.edu.vn
hình thức nêu trên là các phương pháp: Tổ chức trò chơi; trực quan; trải nghiệm thực tiễn; giảng giải; mô tả; trần thuật; giáo dục thông qua tình huống vv…
1.4 Tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
1.4.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Lập kế hoạch giáo dục theo chủ đề thực chất là việc lên kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạy học phù hợp với chế độ sinh hoạt cho phù hợp với nội dung chương trình theo từng giai đoạn Hiệu trưởng trường mầm non có nhiệm vụ hướng dẫn chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề cho từng khối, lớp, trên cơ sở đó hiệu trưởng tổng hợp kế hoạch chung của toàn trường
Hiệu trưởng cần nâng cao nhận thức cho giáo viên về trách nhiệm của các giáo viên là lên kế hoạch giáo dục, tổ chức các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ khám phá các chủ đề phù hợp với mục tiêu giáo dục Như vậy, xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề là việc dự kiến hệ thống các mục tiêu cần đạt được trên trẻ, xác định và lựa chọn nội dung, phương pháp giáo dục trẻ để thực hiện mục tiêu trong một khoảng thời gian nhất định và lên kế hoạch đánh giá việc thực hiện nội dung giáo dục trong khoảng thời gian đó
Xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề cho trẻ mầm non phải có sự chỉ đạo thống nhất các loại kế hoạch trong nhà trường từ kế hoạch năm của Hiệu trưởng đến kế hoạch chuyên môn của Phó Hiệu trưởng và kế hoạch giáo dục trẻ của giáo viên Khi xây dựng kế hoạch giáo dục phải căn cứ vào chương trình, các sách hướng dẫn phù hợp với đặc điểm của trẻ và điều kiện hoàn cảnh kinh
tế văn hóa của địa phương Nhà quản lý cần có sự kiểm tra, giám sát mục tiêu đưa ra trong kế hoạch có hợp lý không, việc lựa chọn phương pháp, biện pháp, điều kiện như thế nào để có sự điều chỉnh, thay đổi kế hoạch
Hiệu trưởng chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên và Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn khi xây dựng kế hoạch giáo dục theo chủ đề cho trẻ mầm non phải đảm bảo một số nguyên tắc sau:
- Xây dựng kế hoạch phải quán triệt mục tiêu GDMN vì nó có vai trò định hướng cho việc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức GD
Trang 28Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 16 http://www.lrc.tnu.edu.vn
- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn Cán
bộ quản lý và giáo viên phải nắm vững chương trình giáo dục mầm non cấp quốc gia, quan điểm chỉ đạo và quản lý việc thực hiện chương trình, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở từng độ tuổi
- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính phát triển: việc lựa chọn nội dung, xác định yêu cầu cần đạt, sử dụng các phương pháp GD thể hiện trong kế hoạch phải ở mức độ cao hơn so với khả năng thực hiện của trẻ, hướng vào
“vùng phát triển gần nhất”, khuyến khích trẻ có thái độ tích cực, tìm tòi, khám phá và đạt được những tiến bộ mới
- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính toàn diện: kế hoạch không chỉ đề cập đến một hoặc hai chủ đề hay một số hoạt động chủ yếu của trẻ mà nội dung
kế hoạch phải thể hiện được tất cả các hoạt động giáo dục trẻ nhằm tạo nên những tác động sư phạm mang tính tổng hợp thông qua việc tổ chức đầy đủ các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ ở mọi thời điểm sinh hoạt hàng ngày
Đảm bảo tính pháp lệnh của kế hoạch: kế hoạch phải được xây dựng trên
cơ sở chương trình GDMN do Bộ GD&ĐT ban hành
Để thực hiện hoạt động GD theo chủ đề ở mầm non, cán bộ quản lý và giáo viên cần xây dựng các kế hoạch sau:
- Kế hoạch năm học
- Kế hoạch chủ đề của mẫu giáo (Kế hoạch tháng của nhà trẻ)
- Kế hoạch hoạt động trong tuần
- Kế hoạch hoạt động trong ngày
- Kế hoạch kiểm tra, đánh giá điều chỉnh hoạt động GD
Hiệu trưởng cần xác định rõ các nguồn lực cần huy động cho các hoạt động giáo dục theo chủ đề đối với từng khối lớp, cân đối nguồn lực và đảm bảo các yêu cầu về nguồn lực hỗ trợ cho hoạt động giáo dục, đặc biệt phải có phương án đảm bảo an toàn cho trẻ khi tham gia hoạt động giáo dục theo chủ
đề, mỗi hoạt động giáo dục, Hiệu trưởng cần xác định sản phẩm đạt được và cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động của giáo viên
Trang 29Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 17 http://www.lrc.tnu.edu.vn
1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục theo chủ đề
Muốn hoạt động GD trở thành hiện thực, mục tiêu trở thành kết quả thì việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch có ý nghĩa quyết định Đây là nội dung
cơ bản tạo ra hiệu quả thực sự của hoạt động quản lý Tổ chức thực hiện kế hoạch GD theo chủ để ở mầm non gồm những nội dung sau:
- Tổ chức triển khai các văn bản chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục theo chủ đề Các văn bản chỉ đạo là cơ sở để thực hiện chương trình GD Chính
vì vậy, việc triển khai tốt các văn bản chỉ đạo tới cán bộ, giáo viên sẽ giúp họ nắm vững, nắm chắc và thực hiện chương trình giáo dục đúng hướng, tránh trường hợp hiểu sai lệch, thực hiện không đúng chỉ đạo
- Xây dựng quy chế chuyên môn về hướng dẫn giáo viên thực hiện nhiệm vụ tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề, tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động và các điều kiện đảm bảo chất lượng hoạt động giáo dục
Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên về kiến thức, kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non Bồi dưỡng CBQL, GV: trong chủ trương đổi mới GDMN đòi hỏi phải có một đội ngũ CBQL đủ
về số lượng, đảm bảo về chất lượng để có thể đáp ứng với một chương trình GDMN có độ mở rất cao Cán bộ quản lý là những người chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường nên cán bộ quản lý có năng lực tốt thì mới có thể chỉ đạo tốt Đội ngũ giáo viên là nhân tố chính quyết định chất lượng của nhà trường vì GV
là người xây dựng kế hoạch và trực tiếp chăm sóc - giáo dục trẻ Do vậy, tăng cường bồi dưỡng CBQL và GV là vấn đề then chốt trong thực hiện tốt hoạt động GD theo chủ đề
Xây dựng cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Xác định các nội dung giáo dục theo chủ đề cần tổ chức hoạt động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Định hướng cho giáo viên thực hiện tốt các nội dung sau đây:
Trang 30Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 18 http://www.lrc.tnu.edu.vn
- Tổ chức thực hiện nội dung giáo dục theo chủ đề: nội dung giáo dục được xây dựng theo từng lĩnh vực phát triển đảm bảo phối hợp chặt chẽ nội dung chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Nội dung GD được tổ chức và cung cấp cho trẻ theo hướng tích hợp theo chủ đề; đảm bảo nguyên tắc đồng tâm phát triển và phù hợp với độ tuổi
- Tổ chức đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động GD: đổi mới phương pháp giáo dục nhằm giúp trẻ phát huy tính tích cực, ham hiểu biết, thích khám phá, sáng tạo, tự tin giải quyết các nhiệm vụ trong đời sống hàng ngày của trẻ, rèn luyện kĩ năng sống, chuẩn bị tâm thế cho trẻ sẵn sàng bước vào cấp học cao hơn Đổi mới phương pháp giáo dục là yêu cầu cấp thiết
để nâng cao chất lượng GDMN, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Tổ chức tạo môi trường cho trẻ hoạt động: môi trường GD trong trường mầm non có vai trò vô cùng quan trọng nhằm thỏa mãn như cầu vui chơi, hoạt động của trẻ, thong qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện Môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự giao tiếp cởi mở giữa cô và trẻ sẽ giúp trẻ phát triển về thể chất, thỏa mãn nhu cầu nhận thức, có cơ hội được chia sẻ Việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp là điều kiện, phương tiện để nhà giáo dục tác động đến sự phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi
Tổ chức đánh giá sự phát triển của trẻ của giáo viên: đánh giá trẻ là một nội dung quan trọng trong chương trình GDMN, giúp giáo viên hiểu trẻ, biết những điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình chăm sóc, giáo dục của mình, từ
đó có thể xây dựng, điều chỉnh kế hoạch phù hợp với sự phát triển của trẻ và thực tế nhóm lớp
- Trang bị, sử dụng hiệu quả tài liệu, thiết bị dạy học, đồ dung, đồ chơi: việc trang bị đầy đủ đồ dung, đồ chơi, tài liệu, thiết bị dạy học sẽ góp phần đổi mới phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục, nâng cao chất lượng thực hiện chương trình GDMN mới Đồng thời, qua đó giúp giáo viên nhận thức rõ vai trò, tác dụng của đồ dùng, đồ chơi trong việc thực hiện đổi mới, biết khai thác triệt để, hiệu quả vào các hoạt động theo từng chủ đề
Trang 31Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 19 http://www.lrc.tnu.edu.vn
1.4.2.1 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Hiệu trưởng trường mầm non phải nắm vững kế hoạch năm học, kế hoạch giáo dục nói chung và kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề nói riêng, chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt các nội dung sau đây:
Nâng cao năng lực giáo viên trong các tổ nhóm chuyên môn về hoạt động giáo dục theo chủ đề tích hợp và các kỹ năng thiết kế, tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề tích hợp cho trẻ mẫu giáo thông qua các hình thức sinh hoạt chuyên môn, thăm lớp dự giờ, tổ chức các sinh hoạt chuyên đề, hội thảo theo chủ đề tại trường mầm non
Chỉ đạo công tác lập kế hoạch hoạt động giáo dục theo chủ đề phù hợp với nhiệm vụ và mục tiêu của năm học, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ mầm non
Chỉ đạo thực hiện triển khai các hoạt động giáo dục theo chủ đề theo từng khối lớp như kế hoạch đã được phê duyệt
Chỉ đạo thăm lớp dự giờ, rút kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề
Chỉ đạo giáo viên đảm bảo tính toàn diện cân đối giữa các mặt nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ trong tổ chức hoạt động giáo dục trẻ
Chỉ đạo hoạt động kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Chỉ đạo giáo viên phối hợp các lực lượng để tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non, tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức cá nhân để nâng cao chất lượng của các hoạt động giáo dục theo chủ đề
Chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ
đề, tạo hứng thú và tích cực tham gia của trẻ, giúp trẻ tự tin, tự chủ trong trải nghiệm các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ về mọi mặt như giáo dục nhận thức, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục phẩm chất đạo đức, hành
vi có văn hóa, giáo dục ngôn ngữ vv
Trang 32Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 20 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Chỉ đạo tăng cường cơ sở vật chất phục vụ cho tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non: Nguồn tài chính, các phương tiện hỗ trợ hoạt động giáo dục, phòng học và môi trường xung quanh
Chỉ đạo đổi mới phương pháp giáo dục trẻ thông qua hoạt động giáo dục theo chủ đề, đổi mới cách nhận xét, đánh giá trẻ, phát triển môi trường giáo dục trẻ để thu hút trẻ tích cực tham gia các hoạt động giáo dục
1.4.2.2.Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục theo chủ đề
Kiểm tra là một trong những công việc có vị trí đặc biệt quan trọng trong quản lý nhà trường Quản lý mà không có kiểm tra coi như không quản lý bởi kiểm tra là một khâu của quản lý, là một chức năng cơ bản trong quá trình quản
lý Vì thế, kiểm tra việc thực hiện hoạt động GD theo chủ đề được coi là một nhiệm vụ quan trọng của lãnh đạo nhà trường nhằm đánh giá thực chất việc thực hiện chương trình GD, từ đó, có các biện pháp điều chỉnh cho phù hợp Để thực hiện có hiệu quả hoạt động kiểm tra giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề, Hiệu trưởng cần tiến hành các nhiệm vụ sau đây:
Xây dựng kế hoạch kiểm tra, xác định rõ mục tiêu, nội dung kiểm tra, hình thức và phương pháp kiểm tra, công khai hóa kế hoạch kiểm tra trước giáo viên toàn trường Kiểm tra có thể được thực hiện thường xuyên, hoặc theo định
kỳ hoặc đột suất nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm và năng lực giáo viên về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề
Hiệu trưởng phải xây dựng được các lực lượng kiểm tra, xây dựng công
cụ kiểm tra và chuẩn đánh giá kết quả hoạt động giáo dục theo chủ đề
Khi tổ chức kiểm tra cần quan tâm đến các nội dung kiểm tra sau đây:
- Kiểm tra thực hiện kế hoạch giáo dục theo chủ đề
- Kiểm tra việc thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục theo chủ đề đã được phê duyệt trên kế hoạch, tiến trình hoạt động giáo dục, các điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục và đảm bảo chất lượng của hoạt động giáo dục theo chủ đề Kiểm tra cơ sở vật chất, việc tạo môi trường, sử dụng đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động giáo dục theo chủ đề
Trang 33Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 21 http://www.lrc.tnu.edu.vn
- Kiểm tra việc nhận xét,đánh giá trẻ của giáo viên, tác dụng và ý nghĩa của nhận xét đó đối với trẻ
- Kiểm tra hồ sơ, sổ sách chuyên môn của phó hiệu trưởng và giáo viên
- Kiểm tra công tác phối kết hợp giữa cô với cộng đồng và với phụ huynh trong thực hiện chương trình giáo dục theo chủ đề
- Thực hiện công tác kiểm tra lại
- Điều chỉnh việc thực hiện chương trình giáo dục theo chủ đề sau kiểm tra, đánh giá Hiệu trưởng căn cứ vào kết quả kiểm tra đánh giá về tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề do giáo viên tổ chức, ra các quyết định về bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên, quyết định về phát triển chương trình giáo dục theo chủ đề, quyết định về đổi mới quá trình giáo dục, hình thức, phương pháp
tổ chức hoạt động giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục ở trường mầm non
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Công tác quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường MN chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan
1.5.1 Yếu tố chủ quan
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý của CBQL
Sự phát triển của nhà trường phụ thuộc rất lớn vào trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý của đội ngũ CBQL Hiệu trưởng nhà trường là người trực tiếp lựa chọn, quyết định cách thức xây dựng và hoạch định chiến lược phát triển nhà trường Tuy nhiên, trong thực tế, còn nhiều cán bộ quản lý vẫn chưa nhận thức được đầy đủ nhiệm vụ, vai trò của mình cũng như sự non kém về trình độ chuyên môn trong quản lý nhà trường chính vì vậy, hiệu quả giáo dục của nhà trường bị suy giảm từ đó, dẫn đến sự suy giảm uy tín của nhà trường
- Tuổi đời và kinh nghiệm của CBQL
Không thể phủ nhận vai trò của kinh nghiệm trong công tác quản lý Để quản lý hiệu quả, CBQL cần sự hiểu biết sâu sắc về các lực lượng tham gia giáo dục như cha mẹ trẻ, chính quyền địa phương, các cấp quản lý Những
Trang 34Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 22 http://www.lrc.tnu.edu.vn
hiểu biết này được tích lũy và làm sâu sắc thêm trong quá trình công tác của CBQL, giúp họ chủ động và ứng phó tốt với các nhiệm vụ hay vấn đề thường xuyên và đột xuất nảy sinh
- Sự linh hoạt, sáng tạo trong quản lý
Quản lý là một hoạt động nghề nghiệp đặc thù và phức tạp bởi sự đa dạng về đặc điểm nhân cách, tâm lý của các đối tượng tham gia vào giáo dục nhà trường Bên cạnh đó, trong một môi trường giáo dục đang có những biến động toàn diện và mạnh mẽ như hiện nay đòi hỏi nhà quản lý cần phát huy tính linh hoạt sáng tạo để giải quyết tốt những mâu thuẫn trong giáo dục đồng thời, làm tăng tính cạnh tranh và sức hấp dẫn của nhà trường
Kết quả quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non phụ thuộc vào trình độ nhận thức của cán bộ quản lý về hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non, năng lực phát triển chương trình giáo dục theo chủ
đề ở trường mầm non; năng lực kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục của cán
bộ quản lý ở trường mầm non Ngoài ra chất lượng quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non còn phụ thuộc vào ý thức tự bồi dưỡng của CBQL về năng lực chuyên môn và năng lực quản lý hoạt động giáo dục và huy động nguồn lực để tổ chức hoạt động giáo dục ở trường mầm non
Kết quả quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non phụ thuộc vào trình độ, năng lực, nhận thức của giáo viên trong tổ chức HĐ giáo dục theo chủ đề, phụ thuộc vào thái độ, sự tâm huyết của giáo viên đối với nghề nghiệp và năng lực sư phạm của người giáo viên trong thiết kế chủ đề hoạt động, tích hợp nội dung giáo dục, tổ chức hoạt động giáo dục và đánh giá kết quả hoạt động giáo dục và phát triển chương trình giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non
Giáo viên là người tác động trực tiếp đến trẻ và cũng là người trực tiếp tạo ra sản phẩm giáo dục Cho nên, trình độ, năng lực và nhận thức của giáo viên cần được đánh giá, kiểm soát thật tốt Thực trạng chung đối với giáo dục mầm non là trình độ đội ngũ giáo viên không đồng đều, cùng với các chế độ đãi ngộ còn hạn chế dẫn đến nhiều giáo viên giảm lòng yêu nghề, nhiệt huyết với
Trang 35Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 23 http://www.lrc.tnu.edu.vn
công việc Đây là thách thức lớn đặt ra đối với CBQL nhà trường trong kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo để nâng cao trình độ đội ngũ
Nếu năng lực của giáo viên thường xuyên được quan tâm bồi dưỡng sẽ giúp giáo viên tự tin, chủ động trong tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề,
họ sẽ tích cực sáng tạo trong thiết kế và tổ chức hoạt động giáo dục trẻ Kèm theo việc bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo viên là các chế độ chính sách đối với giáo viên và môi trường làm việc của giáo viên đó là những yếu tố tạo động lực để giáo viên tổ chức có hiệu quả hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non
- Sự biến đổi của đội ngũ giáo viên
Sự ổn định của đội ngũ giáo viên mầm non là yếu tố rất quan trọng đối với hoạt động của nhà trường Hiện nay, đội ngũ giáo viên mầm non không thiếu về số lượng nhưng chất lượng lại là vấn đề cần phải suy ngẫm Việc tốt nghiệp một khóa đào tạo về giáo dục mầm non chưa đảm bảo giáo viên đó sẽ trở thành giáo viên giỏi nghề, nhất là với một công việc thiên về kĩ năng như dạy trẻ mầm non Chính vì vậy, một trong những yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nhà trường là sự ổn định về đội ngũ giáo viên
- Sự ủng hộ của phụ huynh học sinh và cộng đồng
Một trong những nguyên tắc trong giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng là phải kết hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội Trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn kinh phí cấp cho các trường thường không đủ
so với nhu cầu hoạt động thì sự hỗ trợ cả về vật chất và tinh thần của phụ huynh
và cộng đồng rất có ý nghĩa đối với nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục
Trang 36Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 24 http://www.lrc.tnu.edu.vn
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trong chương 1, chúng tôi đã tìm hiểu lịch sử nghiên cứu vấn đề và một
số khái niệm công cụ của đề tài và các vấn đề lý luận liên quan đến tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non như: nội dung cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến QL hoạt động GD theo chủ đề… Trên cơ sở đó, tác giả rút ra một số kết luận như sau:
- Giáo dục mầm non là bậc học rất quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân bởi nó có tác động sâu sắc đến sự phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ của trẻ sau này Chính vì vậy, đổi mới phương pháp giáo dục mầm non theo hướng tích hợp theo chủ đề là cần thiết, bắt kịp với xu thế chung của các nước trong khu vực và thế giới
- Giáo dục theo chủ đề là định hướng đúng đắn để đổi mới một cách toàn diện hệ thống giáo dục mầm non Mô hình giáo dục theo chủ đề nằm trong chương trình giáo dục mầm non mới được triển khai từ năm 2000 và hiện nay
đã được triển khai rộng khắp cả nước Những ưu điểm và nhược điểm của hình thức giáo dục này đã được tổng kết cả về lý luận và thực tiễn
- Có nhiều yếu tố tác động đến quá trình tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở mầm non, một mô hình còn tương đối mới mẻ ở Việt Nam Cụ thể là: chất lượng đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, sự phối hợp giữa nhà trường - phụ huynh học sinh và cộng đồng xã hội… Trong
đó, yếu tố quản lý có vai trò quyết định đối với việc nâng cao chất lượng nói chung của bậc học mầm non
Bởi vậy, nghiên cứu các biện pháp quản lý sẽ giúp cải thiện hiệu quả việc tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề ở trường mầm non, góp phần vào cải thiện chất lượng giáo dục Việt Nam
Trang 37Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 25 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO CHỦ ĐỀ
Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
2.1 Vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát
2.1.1 Một số đặc điểm của giáo dục mầm non thành phố Hải Dương
Trong những năm gần đây GDMN thành phố Hải Dương phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng Quy mô trường lớp phát triển mạnh theo hướng đa dạng hóa các loại hình Tính đến cuối năm học 2013 - 2014, toàn thành phố có 50 trường mầm non, trong đó có 24 trường công lập, 26 trường tư thục, 103 nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục Tổng số phòng học
là 450; bếp ăn bán trú là 62 (trong đó có 50 bếp đúng quy cách); 30/50 trường
có phòng y tế; 79 điểm trường có đồ chơi ngoài trời, số lượng cán bộ quản lý là
85 người (đạt trình độ trên chuẩn là 90%), giáo viên trực tiếp dạy trẻ là 640 người (đạt trình độ trên chuẩn là 57.9%) Hàng năm Phòng Giáo dục đã chỉ đạo thực hiện tốt công tác đánh giá chất lượng đội ngũ GV theo chuẩn nghề nghiệp
GV mầm non, đánh giá HT theo chuẩn hiệu trưởng trường mầm non và đánh giá đội ngũ phó hiệu trưởng nhằm đảm bảo chất lượng đội ngũ ngày càng tương xứng với trình độ được đào tạo, bồi dưỡng
Để chọn mẫu nghiên cứu cho đề tài, tác giả chọn 10 trường MN trên địa bàn Thành phố Hải Dương theo tiêu chí có trường quy mô vừa, trường quy mô nhỏ, trường ở trung tâm thành phố, trường ở ngoại thành, trường công lập và tư thục
Để tìm hiểu và đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động GD theo chủ đề, tác giả tiến hành khảo sát ở 2 nhóm khách thể:
Nhóm cán bộ quản lý: Gồm 10 hiệu trưởng và 15 phó hiệu trưởng
Nhóm giáo viên: 73 người cả giáo viên nhà trẻ và mẫu giáo
Trang 38Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 26 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Bảng 2.1 Số liệu cán bộ quản lý và giáo viên 10 trường mầm non
Trang 39Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 27 http://www.lrc.tnu.edu.vn
2.1.2 Tổ chức khảo sát
2.1.2.1 Mục đích khảo sát
Khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động GD theo chủ đề của hiệu trưởng trường mầm non của thành phố Hải Dương, đánh giá những mặt thuận lợi, khó khăn ảnh hưởng đến hoạt động quản lý của HT nhằm xây dựng cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp quản lý
2.1.2.2 Nội dung khảo sát
Đề tài tập trung khảo sát những nội dung cụ thể sau:
Thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề của các trường mầm non ở Thành phố Hải Dương
Thực trạng quản lý hoạt động GD theo chủ đề của Hiệu trưởng trường mầm non ở thành phố Hải Dương
Đánh giá chung về thực trạng QL thực hiện chương trình GD theo chủ đề của Hiệu trưởng trường mầm non ở Thành phố Hải Dương
2.1.2.3 Phương pháp khảo sát
Điều tra bằng phiếu hỏi: Để khảo sát thực trạng tổ chức và quản lý hoạt động GD theo chủ đề của Hiệu trưởng trường mầm non thành phố Hải Dương, tác giả đề tài xây dựng 2 mẫu phiếu trưng cầu ý kiến:
+ Mẫu 1: Phiếu trưng cầu ý kiến về thực trạng tổ chức hoạt động GD theo chủ đề ở các trường mầm non (Phụ lục 1)
+ Mẫu 2: Phiếu trưng cầu ý kiến về thực trạng QL hoạt động GD theo chủ đề của hiệu trưởng trường mầm non (Phụ lục 2)
Phương pháp thống kê: Sử dụng tính %, điểm trung bình để xử lý kết quả
thu được từ phiếu điều tra, từ đó rút ra những nhận xét, kết luận
2.1.2.4 Cách tính điểm
+ Đánh giá thực trạng mức độ thực hiện hoạt động giáo dục theo chủ đề
và thực trạng quản lý hoạt động GD theo chủ đề của HT trường mầm non thành phố Hải Dương:
Trang 40Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 28 http://www.lrc.tnu.edu.vn
Không ảnh hưởng: 1 điểm
2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non Thành phố Hải Dương
2.2.1 Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non
Để khảo sát thực trạng hoạt động GD theo chủ đề ở các trường MN thành phố Hải Dương, chúng tôi đã khảo sát ý kiến của 110 CBQL và GV của
10 trường MN Nội dung điều tra về nhận thức tầm quan trọng, mức độ thực hiện hoạt động GD theo chủ đề; những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện hoạt động GD theo chủ đề ở các trường MN thành phố Hải Dương, kết quả thu được ghi ở bảng 2.3
Bảng 2.3: Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên
về tầm quan trọng của hoạt động GD theo chủ đề ở trường mầm non
Đối tượng
Mức độ Rất
quan trọng
Quan trọng
Bình thường
Không quan trọng