Phân tích những tiền đề Tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh tiền đề nào là quan trọng nhất quyết định bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh? Vì sao “Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của CM VN, từ CM DTDC nhân dân đến CMXHCN, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển của CN Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ của thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người”. Có 3 tiền đề chính: a. Giá trị truyền thống dân tộc: Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá trị truyền thống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc VN, trở thành tiền đề tư tưởng lý luận xuất phát hình thành tư tưởng HCM. Đó là truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất, là tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, ý chí vươn lên, vượt qua mọi khó khăn thử thách, thông minh, sáng tạo, quý trọng hiền tài… Trong các giá trị đó, CN yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm cao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội. CN yêu nước sẽ biến thành lực lượng vật chất thực sự khi nó ăn sâu vào tiềm thức, vào ý chí và hành động của mỗi con người “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”, Hồ Chí Minh.
Trang 1Trường Đại Học Khoa Học Huế
Giảng viên: TRẦN THỊ HỒNG MINH
Sinh viên: Nguyễn Nam Anh
BÀI KIỂM TRA MÔN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu hỏi: Phân tích những tiền đề - Tư tưởng lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh tiền đề nào là quan trọng nhất quyết định bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh? Vì sao
Bài làm:
“Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề
cơ bản của CM VN, từ CM DTDC nhân dân đến CMXHCN, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển của CN Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta,
là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ của thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người”
Trang 2Có 3 tiền đề chính:
a Giá trị truyền thống dân tộc: Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời đã hình
thành nên những giá trị truyền thống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc VN, trở thành tiền đề tư tưởng - lý luận xuất phát hình thành tư tưởng HCM
- Đó là truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất, là tinh thần tương thân tương
ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, ý chí vươn lên, vượt qua mọi khó khăn thử thách, thông minh, sáng tạo, quý trọng hiền tài…
- Trong các giá trị đó, CN yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm cao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người
VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội CN yêu nước sẽ biến thành lực lượng vật chất thực sự khi nó ăn sâu vào tiềm thức, vào ý chí và hành động của mỗi con người
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó
Trang 3Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, được nghe nhiều câu chuyện đánh giặc giữ nước, chứng kiến cảnh áp bức bóc lột của đế quốc, tay sai đối với nhân dân, chứng kiến phong trào yêu nước của dân tộc => từ rất sớm HCM có được tinh thần yêu nước, thương dân, điều đó đã tạo cho HCM ngay từ nhỏ sớm có hoài bão lớn lao, có động cơ to lớn, thôi thúc ra đi tìm đường cứu nước
Nước mất nhà tan
Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược
Có nhân, có chí, có anh hùng
Trong quá trình tìm đường cứu nước, từ yêu nước Người đã vượt qua mọi hiểm nguy, gian nan vất vả để quyết tìm con đường cứu dân cứu nước
Từ yêu nước, Người hy sinh tất cả những riêng tư bản thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Đặc biệt HCM biết khơi dậy tinh thần yêu nước cho cả dân tộc Việt Nam đứng lên tự giải phóng mình
b Tinh hoa văn hóa nhân loại: Kết hợp các giá trị truyền thống của văn hóa
phương Đông với các thành tựu hiện đại của văn hóa phương Tây - chính là nét đặc sắc trong qua trình hình thành nhân cách và văn hóa HCM
- Tinh hoa văn hóa phương Đông
+ Nho giáo: đó là triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành hiệp giúp đời, ước vọng về một xã hội bình trị, hòa mục, triết lý nhân sinh; tu thân dưỡng tính; đề cao văn hóa lễ giáo
Ngay từ nhỏ, HCM đã được học chữ nho với các thầy vốn là những nhà Nho yêu nước Đạo đức nho giáo thấm vào tư tưởng, tình cảm của Người không phải là những giáo điều “tam cương ngũ thường” nhằm bảo vệ tôn ty trật tự phong kiến,
Trang 4phân biệt đẳng cấp, khinh thường phụ nữ… mà là tinh thần nhân nghĩa, đạo đức, triết lý hành động, tư tưởng nhập thé, hành đạo, giúp đời…
“Chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu hái những điều hiểu biết
quý báu của các đời trước để lại”
Người nhận thức rõ: Nho giáo (chung), Khổng Tử (riêng) là ý thức hệ bênh vực và bảo vệ chế độ phong kiến HCM sử dụng những yếu tố tiến bộ trong đạo Nho: đề cao văn hoá, lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học HCM khai thác, lựa chọn những yếu tố tích cực và cải tạo lại nội dung trên cơ sở thế giới quan Mác - Lênin và nhân sinh quan cách mạng, nhằm phục vụ cho nhiệm vụ cách mạng
+ Phật giáo: tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người, nếp sống
có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện; tinh thần bình đẳng, chống phân biệt đẳng cấp; đề cao lao động, chống lười biếng; chủ trương sống không xa lánh đời mà gắn bó với nhân dân, tham gia vào cuộc đấu tranh chống kẻ thù của dân tộc
+ CN Tam dân của Tôn Trung Sơn: dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc
- Tinh hoa văn hóa Phương Tây
+ HCM nghiên cứu tiếp thu ảnh hưởng của nền văn hóa dân chủ và CM phương Tây
+ Tiếp thu các giá trị của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của CM Pháp 1791; Tuyên ngôn ĐL của Mỹ (1976)
c) CN Mác - Lênin: cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng HCM.
Trang 5Chủ nghĩa Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng
Hồ Chí Minh Người tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin trên nền tảng những tri thức văn hóa tinh túy của nhân loại cùng với sự hiểu biết chính trị phong phú được tích lũy qua hoạt động thực tiễn đấu tranh vì mục tiêu cứu nước, giải phóng dân tộc của chính mình
Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đi vào nghiên cứu chủ nghĩa Mác Người tiếp thu lý luận Mác – Lênin theo phương pháp macxít, nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất Người vận dụng lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của Chủ nghĩa Mác – Lênin để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam, chứ không đi tìm những kết luận có sẵn trong sách vở
Như vậy, chính thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin đã giúp Hồ Chí Minh vận dụng lý luận và kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình
để từ đó tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc ta
“Trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin vừa làm công tác thực
tế dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có CN xã hội, CN cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới; “Bây giờ học thuyết nhiều, CN nhiều, nhưng CN chân chính nhất, chắc chắn nhất, CM nhất là CN Lênin”
Trong các tiền đề trên chủ nghĩa Mác- Lê nin là tiền đề quan trọng nhất là vì: Chủ nghĩa Mác- Lê nin là thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh, là chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mạng nhất, đã chỉ ra con đường giải phóng dân tộc và phát triển cho dân tộc ta.