Tiểu Luận Môn Cơ Sở Lý Luận Báo Chí_Tổng Quan Các Loại Hình Báo Chí.docx

BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN CƠ SỞ LÝ LUẬN BÁO CHÍ ĐỀ TÀI TỔNG QUAN CÁC LOẠI HÌNH BÁO CHÍ 1 Mục lục LỜI MỞ ĐẦU Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luậ[.]

BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN CƠ SỞ LÝ LUẬN BÁO CHÍ

ĐỀ TÀI: TỔNG QUAN CÁC LOẠI HÌNH BÁO CHÍ

Mục lục LỜI MỞ ĐẦU

Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội;

là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, và các tổ chức chính trị xã hội, đồng thời là diễn đàn rộng rãi của nhân dân Báo chí Việt Nam mang sứ mệnh trọng đại

đó nhằm thực hiện lý tưởng Xã hội chủ nghĩa Trong tình hình kinh tế - xã hội đất nước còn gặp nhiều khó khăn, nhất là tình hình chính trị thế giới phức tạp, các thế lực thù địch thường xuyên chống phá cách mạng Việt Nam, vị trí và vai trò của báo chí càng có tầm chiến lược đặc biệt.

Ngày nay, dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, cùng

sự phát triển nhanh chóng nhiều lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, báo chí (truyền thông đại chúng) đã thực sự trở thành một lực lượng vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội Nó làm thay đổi diện mạo cuộc sống hiện đại, làm thay đổi chất lượng cuộc sống, làm thay đổi từng lối sống của từng con người, tác động tới tất cả các khía cạnh, bình diện của xã hội, và cả tự nhiên nếu xét theo cả nghĩa rộng Do vậy, những hiểu biết cơ bản về hệ thống loại hình truyền thông đại chúng là một đòi hỏi khách quan, cần thiết đối với người học, người giảng dạy, người làm báo, người quản lý và tất cả những ai quan tâm tới báo chí truyền thông.

nhưng tựu trung lại, thông thường, có thể hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp.

Báo chí được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng điện tử - tức là những kênh truyền thông đại chúng sản xuất

và quảng bá thông tin thường xuyên, lien tục nhất,trên phạm vi rộng lớn nhất, định

kỳ (và phi định kỳ) đều đặn và cập nhật nhất, tác động đến nhiều người nhất, đa dạng và phong phú nhất Trong mục này, chỉ nói tới báo chí theo nghĩa hẹp – đó là báo, tạp chí – báo in và các sanr phẩm in ấn khác, gồm nhật báo, báo tuần, báo thưa kỳ, tập chí, bản tin thời sự,…

Báo in là những sản phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký hiệu, chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các vấn đề thời sự và sự kiện, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng – nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định.

2 Quá trình ra đời và phát triển

Sau sách, các ấn phẩm tiền thân của báo chí được xuất hiện từ TCN với

tư cách là các bản tin, những ký hiệu hình hài chép tay khắc trên vỏ cây, trên đta nung hoặc da thú Thế kỷ XII, hình thức truyền tin, bản tin càng ngày càng lộ diện

và đóng vai trò tích cựu cho đến khi trở thanh công cụ phá tan xiêng xích và ngai vang phong kiến Chính sự ra đời và phát triển lâu dài, phức tạp và nhanh chóng của báo in, các nhà lý luận báo chí đã phân định có bốn loại hình báo chí trong lịchsử: báo chí tăng lữ - phong kiến, báo chí tư sản, báo chí vô sản – xã hội chủ nghĩa

và báo chí tôn giáo

Những tờ báo hiện đại, xuất bản định kỳ, đều đặn, số lượng lớn với hình hài diện mạo “trưởng thành”như một công cụ chính trị đắc lực thì xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ XVI, nhất là trong cuộc chiến tranh Đức – Anh (1524-1526)

Khoa học kỹ thuật và cộng nghệ phát triển; trình độ văn hóa được nâng cao; giao thông ngày một thông thoáng; cuộc đấu tranh của chính trị, tư tưởng và việc giành, giữ quyền lực chính trị ngày càng phức tạp; kinh tế thương mại và giao lưu quốc tế ngày càng mở mang, mức sống được nâng cao… là điều kiện thúc đẩy,kích thích sự phát triển của báo chí truyền thông

Ngày 15/9/1945 là Ngày truyền thống của TTXVN (lúc đó mang tên Việt Nam thông tấn xã) Đó là ngày VNTTX chính thức phát đi bản Tuyên ngôn độc lập và danh sách thành viên Chính phủ Lâm thời của nước VNDCCH ba ba thứ tiếng Việt, Anh, Pháp Bản tin này được phát từ Đài phát sóng vô tuyến Bạch Mai ra toàn quốc và thế giới TTXVN là hãng thông tấn Quốc gia, trực thuộc Chính phủ Việt Nam và là cơ quan chính thức của Nhà nước CHXNCNVN

Trong xã hội hiện đại – thời đại số hoá, các kênh truyền thông phát triểnkhông ngừng, ngày càng hiện đại và cạnh tranh lôi kéo công chúng xã hội diễn ra gay gắt, nhưng không kênh nào có thể “ tiêu diệt “ được kênh kia mà các kênh cùng cạnh tranh, liên kết và phát triển theo cách riêng của mình Trong hệ thống các kênh truyền thông đại chúng hiện nay, báo in vẫn là kênh trục chính và các kênh khác phát sinh xoay quanh nhờ sự phát triển của khoa học và công nghệ, nhất

là công nghệ thông tin - truyền thông Nhưng báo in truyền thống cũng đang đứng trước những thách thức gay gắt Đầu thế kỷ XXI cho đến nay, cuộc suy thoái kinh

tế toàn cầu đang diễn ra, nhiều tờ báo lớn trên thế giới giảm sút chỉ số phát hành, thậm chí có những tờ báo lâu đời bị đóng cửa, hàng ngàn người hoạt động trong lĩnh vực báo in bị mất việc,… đã và đang đặt ra những thách thức không nhỏ

Báo in tiếng Việt ở nước ta ra đời muộn, được đánh dấu bằng tờ Giả Định báo, xuất bản số đầu ngày 15/4/1865 Vai trò của báo chí Tiếng Việt cuối thế

kỷ XIX, những năm đầu thế kỷ XX gắn liền với tên tuổi nhà báo, nhà văn hoá, nhà bác học Trương Vĩnh Ký – người có công lớn đối với lịch sử báo chí tiếng Việt cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX Báo chí giải đoạn này đã có vai trò truyền bá văn hóa, phát triển chữ quốc ngữ Ngày 21/6/1925, tờ Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc sáng lập, trực tiếp chỉ đạo và thực hiện đã được xuất bản số đầu Tờ Thanh niên có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của cách mạng ViệtNam Nguyễn Ái Quốc là người khai sinh và dẫn dắt nền báo chí cách mạng Việt Nam Với bản yêu sách cho các dân tộc và thuộc địa năm 1919 và bản án chế độ thực dân, cùng với cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Nguyễn Ái Quốc - HồChí Minh còn là người khởi xướng đi đầu, lãnh đạo cuộc đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc và giành lại tự do báo chí và tự đó ngôn luận trên báo chí cho nhân dân Việt Nam

Về báo in, tính đến tháng 3 năm 2012, cả nước có 786 cơ quan báo chí in với 1016 ấn phẩm Trong đó báo có 194 cơ quan ( 81 báo chí Trung ương,

113 báo chí địa phương); tạp chí có 592 cơ quan (475 tạp chí Trung ương, 117 tạp chí địa phương) Hiện nay, số đầu báo và ấn phẩm nhiều, nhưng nhiều thợ tin trùnglặp, chủ yếu là báo chí, cả PTTH được bảo cấp nhờ nguồn tài chính trợ cấp của Nhà nước ( hoặc được bảo cấp dưới danh bào tiêu sản phẩm) Ở nước ta, số báo chưa tăng chậm, còn tốc độ tăng đầu báo, ấn phẩm nhanh hơn Tất nhiên, chỉ số

phát hành của báo in Việt Nam giảm sút không hẳn đó cạnh tranh thông tin từ báo mạng điện tử và mạng xã hội

II PHÁT THANH

1 Khái niệm

Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện

từ và hệ thống truyền dẫn đi âm thanh tác động trực tiếp vào thính giác người tiếp nhận Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói, tiếng động và

âm nhạc trong việc tái hiện cuộc sống hiện thực Thông điệp được mã hóa truyền qua kênh phát thanh và người nhận phải có máy thứ thanh mới tiếp nhận được Tuynhiên, phát thanh hiện đại – phát thanh internet hay radio online lại cần có định nghĩa khác

Vậy phát thanh là gì? Theo Lois Baird đã nêu ra 11 đặc tính sau đây của phát thanh:

Radio là hình ảnh; Radio là thân mật riêng tư; Radio dễ tiếp cận và dễ mang theo: Radio là trực tiếp; Radio cơ ngôn ngữ riêng của mình; Radio có tính tức thời; Radio không đắt tiền; Radio có tính lựa chọn; Radio gợi nên cảm xúc; Radio làm công việc thờ tin bà giáo dục; Radio là âm nhạc

Phát triển trong môi trường truyền thông số, phát thanh hiện đại đã và đang thể hiện năng lực thích nghi, biến đổi và có thể đang dần dần làm nhoà đi những đặc điểm phát thanh truyền thống Hiện nay, thuật ngữ phát thanh hiện đại chủ yếu được dùng để chỉ phương thức sản xuất chương trình với sự hỗ trợ của kỹ thuật và công nghệ số nhằm hướng tới thoả mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin phát thanh của công chúng hiện đại Theo đó, mô hình tổ chức, phương thức tổ chức

hoạt động, sản phẩm truyền thông của các cơ quan phát thanh, tích hợp đa kỹ năng của người làm phát thanh… cũng đang thay đổi nhanh chóng

2 Khái lược sự phát triển

Sự phát triển của khoa học công nghệ thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX

đã tạo tiền đề phát triển nhảy vọt cho phát thanh Bắt đầu từ ý tưởng của Ambrose Fleming là truyền thông tin không dây Tiếp đến là phát minh của Faraday,

Maxwell về sóng điện từ Năm 1895, A.S Popov đã phát minh ra ăng ten vô tuyến điện, ông đã giới thiệu máy thu sóng điện từ đầu tiên tại Saint Peterbourg Cùng thời gian ấy, G Marconi thực hiện thành công thí nghiệm truyền tín hiệu vô tuyến với khoảng cách 400m, rồi 200m

Thế kỷ XX chứng kiến hai bước phát triển nhảy vọt của kỹ thuật phát thanh Thứ nhất, những năm 40, phát thanh FM ra đời, thấy đổi về chất trong phát sóng, chỉ phí đầu tư, khai thác rẻ hơn, gọn nhẹ hơn, kết hợp giữa sóng trung, sóng ngắn và cực ngắn Thứ hai, phát thanh số DAB ra đời cuối thế kỷ XX Với phát thanh kỹ thuật số, chất lượng phát sóng có thể nói là hoàn hảo, khắc phục được các hiện tượng can, nhiễu, méo, phá dính,… nhất là mở ra giải tần rộng… Kỹthuật và công nghệ phát thanh số cùng với sự phát triển mạng internet đã và đang tạo ra những đột phá cho loại hình truyền thống đại chúng này

Radio ban đầu chủ yếu sử dụng trong hải quân trong chiến tranh thế giới thứ nhất, sau chiến tranh, Hải quân Mĩ muốn giữ Radio như một vũ khí chiến lược Tuy nhiên Hạ Nghị viện không đồng ý thông qua.Các đài phát thanh thử nghiệm đầu tiên hoạt động ở Mỹ trong những năm trức cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất Các trạm này thực hiện các chương trình phát thanh kéo dài vài giờ đồng

hồ rải rác trong tuần Năm 1920, Westinghouse thành lập đài KDKA là đài phát

thanh thương mại đầu tiên ở Pittsburgh và phát đi kết quả bầu của tổng thống

Công ty phát thanh NBC thành lập đài phát thanh quốc gia vào năm 1926 gồm 25 trạm và 5 triệu thính giả Chương trình phát thanh AM bắt đầu phát thường kì vào cuối năm 1920 Năm1922, số đài phát thanh tăng vọt từ khoảng 30 lên hơn 500 màkhông có sự giám sát hoặc quản lí về việc sử dụng bước sóng Ngay trước 1941, truyền thanh và truyền hình FM được cho phép phát sóng thường kì Chỉ khi một vài đài trong từng lĩnh vực phát sóng trước thời kì đóng bang do chiến tranh, làm têliệt phần lớn hoạt động xây dựng dân sự kéo dài đến tận năm 1946.

Radio trở thành nguồn thông tin hàng đầu trong chiến tranh thế giới thứ II Năm 1922 chính phủ Anh cấp giấy phép cho Đài phát thanh đầu tiên BBC VOA ra đời năm 1942 sau khi Mỹ tham gia chiến tranh - chỉ đơn giản dành cho người nghe nước ngoài Số lượng các đài phát sóng tăng lên chậm chạp sau năm

1952 Truyền thanh FM đình trệ vì thiếu chương trình gốc, số lượng máy thu hạn chế và hầu như không thu hút được sự quan tâm của các nhà quảng cáo đối với

dịch vụ truyền thanh thứ cấp vì lượng thính giả nhỏ bé.+

Chỉ đến sau năm 1958 thì số lượng các đài phát thanh FM bắt đầu tăng lên khi người ta ngày càng quan tâm đến âm thanh có độ tin cậy cao, được thúc đẩy mạnh hơn bằng thỏa thuận về tiêu chuẩn âm thanh nổi FM vào đầu năm

1961 và các yêu cầu kể từ giữa những năm 60 của thế kỷ trước rằng hầu hết các đàiphát thanh FM phải có chương trình khác so với các chương trình phát sóng AM Đến 1979, phát thanh FM có nhiều người nghe hơn AM Một thập kỷ sau, ba phần

tư số thính giả nghe FM

Ở Việt Nam, phát thanh phát triển nhanh chóng từ sau khi giành được độc lập năm 1945

Ngày 7/9/1945, Đài Tiếng nói Việt Nam ra đời Đêm nay, ngoài đài phát thanh quốc gia, 4 đài khu vực, hệ thống phát thanh, truyền thanh trong cả

nước đã lớn mạnh hoàn chỉnh với 64 đài phát thanh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; hơn 600 đài truyền thanh, phát thanh huyện cùng với hàng ngàn đài truyền thanh cấp xã, phường là mạng lưới rộng khắp chuyển tải thông tin - truyền thông phục vụ hoạt động tuyên truyền, như cầu dân sinh và phát triển Phát thanh Việt Nam có lịch sử ra đời cùng với sự ra đời của nhà nước dân chủ nhân dân, đóng góp to lớn vào chiến thắng vĩ đại của các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược và cuộc chiến tranh biên giới 1979 cũng như trong hoà bình xây dựng Trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, phát thanh có những ưu thế đặc biệt, là tiếng kèn xung trận thúc giục các đoàn quân ra trận lập công, là tiếng nói tâm tình, là trường học giáo dục lý tưởng, là lời động viên tạo nên sức mạnh tinh thần vô song cho quân và dân ta mọi nơi, mọi lúc Ngày nay, sóng phát thanh lại “ chịu khó” lên lỏi vào các nhóm công chúng, cần dự vào đời sống thường ngày của công chúng, từ tham gia tổ chức trật tự giao thông đô thị, thông tin – tư vấn giáo dục giới tính, đến các trò chơi…

thu nhỏ, được “ làm giàu thêm ý nghĩa, làm sáng rõ hơn về hình thức”, đươcj chắt lọc hơn về ý tưởng và làm phong phú hơn về giá trị tinh thần giúp người xem nhận thức rõ hơn, đúng hơn, trúng hơn, gần gũi và sinh động hơn về những sự kiện, vấn

đề cuộc sống

2 Sự phát triển

Những phát minh khoa học - kỹ thuật cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

đã tạo tiền đề cho truyền hình ra đời, phát triển Chương trình truyền hình công cộng đầu tiên xuất hiện ở London năm 1936 Buổi phát hình do 2 công ty cạnh tranh nhau thực hiện: Marconi - EMI phát hình ảnh bằng 405 dòng quét ngang với

25 khung hình/giây và công ty Baird phát hình ảnh 240 dòng quét ngang và 25 khung hình/giây

Đầu năm 1937 , hệ Marconi được chấp nhận với hình ảnh chất lượng tốt hơn Năm 1937, BBC thực hiện chương trình phát sóng đáng chú ý đầu tiên Đó

là buổi truyền hình lễ đăng quang của vua George IV tại công viên Hyde BBC đã

sử dụng máy phát xách tay đặt trên một chiếc xe đặc biệt Vài ngàn khán giả đã chứng kiến buổi phát sóng này Năm 1950 có thể chạy 25 khung hình trên một giây

và khá phổ biến tại Anh.Năm 1941 , Mĩ chấp nhận hình ảnh chuẩn là 525 dòng quét ngang với 30 khung hình/giây

Chiếc TV thương mại thành công đầu tiên bắt đầu xuất hiện tại các showroom ở Mỹ vào đầu những năm 1950 Ngay khi nhận thấy nội dung trên TV

có giá trị khai thác, các công ty ngay lập tức lao vào chạy đua trong ngành truyền hình Thực tế này dẫn đến sự cần thiết phải có quy định về tần số phát sóng của cáckênh Cuối những năm 1950, vệ tinh giúp cho truyền hình trực tiếp khoảng cách xavào những sự kiện lớn Sức mạnh của TV là việc phát trực tiếp những bước đi lịch

sử của nhà du hành Mỹ Neil Amstrong trên mặt trăng, ngày 20/1/1969 +

Nỗ lực phát triển TV màu xuất hiện từ đầu những năm 1950 và chiếc đầu tiên được hãng RCA giới thiệu năm 1954 Nhưng phải đến những năm 1960 việc bán các TV màu mới bắt đầu sinh lợi Tới năm 1974 thì TV màu đã trở thành biểu tượng cho các gia đình giàu có tại Mỹ Năm 1959 , hãng Philco đưa vào thị trường chiếc TV chỉ có màn hình rộng 2 inch và có thể thu cả sóng radio Năm

1980, ngành truyền hình Mỹ do 3 mạng lưới chính thống trị, trong khi khán giả tại các nước châu Âu và châu Á bị giới hạn trong các lựa chọn chương trình

Truyền hình cáp bùng nổ vào thập kỷ 70 ở Bắc Mỹ, Tây Âu và Nhật Bản với sự giúp đỡ của vệ tinh Truyền hình mở ra nhiều loại hình dịch vụ giải trí phục vụ cho nhu cầu đa dạng của công chúng

Ở Việt Nam, truyền hình ra đời muộn Tại miền Nam, dưới sự kiểm soát của Mỹ - Ngụy, năm 1962, trung tâm truyền hình theo hệ FCC được xây dựng

và hoạt động vào năm 1966, Mỹ đã đầu tư xây dựng các đài truyền hình khu vực Cần Thơ, Nha Trang, Đà Lạt, Buôn Mê Thuột, Quy Nhơn, Đà Nẵng, Huế Ngay sau ngày giải phóng các sơ sở này được tiếp quản và đi vào hoạt động phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước dưới thời chính quyền cách mạng

Ở miền Bắc, ngày 7/9/1970 đã phát chương trình truyền hình thử nghiệm tại 58 phố Quán Sứ, Hà Nội do các cán bộ đài phát thanh được cử đi đào tạo tại Cuba đảm nhiệm Từ 27/1/1971, phát thử nghiệm ba chương trình mỗi tuần,chủ yếu trong khu vực Hà Nội Sau đó các chương trình chuyên đề lần lượt ra đời, như Vì an ninh Tổ quốc (27/1/1973), Câu lạc bộ nghệ thuật (21/2/1976), Văn hóa

xã hội (21/3/1976), Quân đội nhân dân (24/4/1976), Thể dục thể thao (26/5/1976)

… Từ 5/7/1976 , truyền hình Việt Nam chính thức phát hàng ngày với thời lượng mỗi ngày 3 - 4 giờ Tháng 9/1978, truyền hình Việt Nam thử nghiệm phát sóng truyền hình màu vào các buổi sáng chủ nhật Từ 1990, truyền hình Việt Nam phát

trên hai kênh VTV1, VTV2, từ 1994 thêm VTV3 và sau đó VTV4, truyền hình cáp, chuyển đổi công nghệ sang truyền hình số… Trong những năm gần đây, Đài truyền hình Việt Nam không ngừng đổi mới công nghệ - kỹ thuật sản xuất, truyền dẫn, phát sóng, cải tiến chương trình ngày càng phong phú, hấp dẫn công chúng xã hội.

Ngoài đài truyền hình Trung ương, các đài truyền hình khu vực, 64 tỉnh thành phố đều có đài truyền hình với đội ngũ cán bộ hàng ngàn người có trình

độ chuyên môn ngày càng chuyên nghiệp hơn

Truyền hình không chỉ là kênh báo chí – truyền thông Truyền hình là sân khấu, sân chơi của mọi người, là trường học, là nhà văn hóa,… truyền hình là

sự tổng hợp của tất cả các loại hình thông tin giải trí, khoa học, giáo dục,…

Xu hướng phát triển của truyền hình ngày càng gần gũi với đời sống, ngày càng tiến tới xã hội hóa việc sản xuất chương trình, mọi người, mọi nhà đều

có thể sản xuất chương trình nếu có nhu cầu và điều kiện Mặt khác, ngày càng có nhiều hãng truyền hình cùng phát sóng, cùng cạnh tranh; đồng thời có nhiều blog truyền hình trong xa lộ thông tin siêu tốc internet Còn ở gia đình và công sở, máy tính, điện thoại cá nhân và các phương tiện cá nhân khác có thể thay thế máy thu hình

IV BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

1 Khái niệm

Internet ( International Network ) là mạng thông tin toàn cầu, được hình thành trên cơ sở kết nối các máy tính, các website, Trang thông tin điện tử trên

khắp hành tinh Sự ra đời và phát triển của Internet – xa lộ thông tin siêu tốc kết nối toàn cầu được coi là cuộc bùng nổ truyền thông và phát triển của loài người

Internet là thông tin - truyền thông, là trường học, giải trí, là thương mại, việc làm, là hầu như tất cả quá trình cuộc sợ con người được tái hiện, hoạt động, giáo lưu,… Giá trị khai thác, sử dụng của internet phụ thuộc vào nhu cầu, năng lực và khuynh hướng thị hiếu của mỗi người/nhóm xã hội Internet là tài nguyên Tài nguyên này đã và đang làm thay đổi suy nghĩ, cách sống, cách ứng xử của mỗi người chúng ta

Báo mạng điện tử là loại hình báo chí - truyền thông tồn tại, phát triển mạng internet toàn cầu Là kênh truyền thông đặc thù ra đời sau, báo mạng điện tử

đã hội tụ được nhiều ưu điểm nổi trội của các kênh truyền thông trước đó, đồng thời cũng bộc lộ những bất cập Báo mạng điện tử có nhiều tên gọi khác nhau

Báo trực tuyến, báo online là cách tiếp cận dựa vào đặc trưng nổi trội của loại hình truyền thông này dùng làm tên gọi

Báo điện tử là cách gọi thiếu chuẩn xác Bởi vì báo chí phát thanh, truyền hình cũng là báo điện tử Do đó thuật ngữ báo điện tử có thể dùng để chỉ chung cho các loại hình báo gồm báo điện tử quảng bá trên internet, phát thanh và truyền hình

2 Phân loại

Hiện nay có nhiều cách phân loại báo điện tử khác nhau, tùy theo tiêu chí phân loại và việc để ý đến quy định riêng của mỗi nước

Theo cách thức biên tập và phát hành có thể chia ra:

 Báo lai (hybrid), là bản báo trực tuyến phát hành song song với bản báo in Ngày nay tất cả các báo in đều có bản phát hành trực tuyến Các báo có đội ngũ phóng viên hùng hậu thì cập nhật tin liên tục và phiên bản trực tuyến có thể khác hẳn bản in Khái niệm kỳ phát hành như

"báo ngày", "báo tuần" cũng không còn Ví dụ trong nước là "Báo Lao động điện tử", "Báo Nhân Dân điện tử", ví dụ nước ngoài là "Spiegel Online",

 Chỉ trực tuyến (online-only), phát hành gần như không có bản in tương ứng Đây là báo do các hãng thông tấn, phát thanh, truyền hình lập ra Trường hợp đơn giản là một báo mới ra đời mà việc phát hành bản in không có khả năng cạnh tranh và không hiệu quả về kinh tế

 Báo tổng hợp tin tức từ các báo khác (News Aggregators), hoặc đơn giản là quét các dữ liệu, thông tin từ các trang khác Người ta gọi chung các báo điện tử dạng này, theo một cách khác là "Báo tự động cập nhật tin tức"

 Thể khởi nghiệp, là một trang web hay trang thông tin điện

tử nhảy vào lãnh vực biên tập tin tức mọi mặt Nó có thể là đoạn khởi nghiệpcủa một nhóm nào đó, và sau đó có thể thành công hay thất bại Tại Việt Nam là trường hợp "Báo Năng lượng Mới (PetroTimes)" đã nhảy vào biên tập thời sự chính trị, nhưng có vẻ là thất bại

Theo tính chính thống, thường xem trọng ở các nước có truyền thống kiểm soát truyền thông, thì chia ra:

 Chính thống, hay hợp pháp, là loại được cấp phép bởi một cơ quan chức năng của nước sở tại Giấy phép có thể quy định cả những chủ đề nội dung được phép biên tập

 Ngược lại, những báo điện tử hoạt động không phép tại nước sởtại (hoặc được cấp bởi một nước thứ 2, nhưng chưa được phép của nước sở tại) thường khó được chấp nhận

Theo chất lượng nội dung thì chia ra:

 Chính thống, đưa các tin xác thực do phóng viên điều tra thu thập.

 Báo lá cải, đưa tin vịt hoặc phóng tác

 Loại trung gian là đưa lẫn lộn tin xác thực, tin thiếu điều tra xácthực và tin phóng tác

3 Báo điện tử ở Việt Nam

Tại Việt Nam, tờ báo trực tuyến đầu tiên là tờ tạp chí Quê hươngđiện tử ra đời vào năm 1997 Đây là tờ tạp chí của Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài trực thuộc Bộ Ngoại giao, phát hành số đầu tiên vào ngày 6/2/1997, chính thức khai trương ngày 3/12/1997 Năm 1998, báo điện tử Vietnamnet ra đời; năm 1999, báo Lao động, báo Nhân dân điện tử ra đời

B VÍ DỤ, ƯU NHƯỢC ĐIỂM VÀ XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC LOẠI HÌNH BÁO CHÍ

I Báo in tại Việt Nam

1 Một bài báo in

Bài viết “ 450 sinh viên được tuyển dụng tại ngày hội việc làm” đăng

trên báo Tuổi trẻ ngày 29/5/2018

Trong tổng số 3500 hồ sơ tuyển dụng, có 1500 sinh viên đạt các yêu cầu tuyển dụng, được doanh nghiệp phỏng vấn trực tiếp,450 sinh viên được tuyển dụng tại ngày hội việc làm đó trường ĐH Ngân Hàng TP.HCM vừa tổ chức

Ngày hội việc làm lần này thu hút sự tham gia của khoảng 10000 lượt sinh viên của 20 trường ĐH, CĐ cùng khối, cùng ngành trên cùng địa bàn Hơn 20 ngân hàng lớn và nhiều doanh nghiệp tham gia tuyển dụng trực tiếp Bên cạnh

hoạt động tuyển dụng, sinh viên tham gia ngày hội được tham gia chương trình hỗ trợ kỹ năng thực hiện hồ sơ xin việc, phỏng vấn, tìm kiếm việc làm,…

2.Ưu điểm và nhược điểm của báo in Việt Nam

a, Ưu điểm

Thế mạnh thứ nhất là báo in có thể thông tin, phân tích và giải đáp

những vấn đề phức tạp một cách hệ thống, sâu sắc với độ tin cậy cao; báo in tác động vào thị giác, do đó có lợi ích thu phục lí trí và tình cảm con người bằng tính logic và chiều sâu của nghệ thuật lập luận, thông qua các luận điểm, luận cứ, luận chứng và số liệu chân thực

Tuy nhiên phần lớn báo in nước ta hiện nay chỉ khai thác và phát huy triệt để lợi thế này, mà chủ yếu chạy theo tin hot, hay sa vào giật gân câu khách – đây lại là lợi thế của báo mạng điện tử; trong khi chưa chú trọng chọn lọc sự kiện, phân tích sự kiện và vấn đề thời sự theo chiều sâu để lôi kéo, thuyết phục công chúng, chiếm lĩnh thị trường thông tin

Ngay cả những tờ báo chính trị hàng đầu cũng ngày càng thiếu vắng những cây bút chính luận - lợi thế hơn hẳn và có khả năng thu hút tâm điểm chú ý của công chúng và định hướng dư luận xã hội

Thứ hai, người đọc có thể hoàn toàn chủ động về không gian, thời gian

và tư thế trong việc tiếp nhận thông tin; mặt khác có thể đọc đi đọc lại một ấn phẩm để nhận thức, khai phá các tầng nấc thông tin về những vấn đề phức tạp, tế nhị Chính lợi thế này đặt ra yêu cầu và tính chuyên nghiệp cao cho những người làm báo in trong quá trình cạnh tranh thông tin hiện nay

Thứ ba, thông tin có độ tin cậy, chính xác và tính tư liệu cao, dễ bảo

quản, nhất là đối với một nước trong khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm như nước ta Do

đó, người ta còn cho rằng nhà báo là nhà chép sử, là người thư ký của thời đại Mỗi

số báo là một tờ lịch cuộc sống Hiện nay, với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, việc lưu trữ các dữ liệu trong máy tính và các phương tiện khác rất thuận tiện, nhưng tư liệu báo in vẫn có sức nặng riêng của nó Vấn đề này cũng lại đặt ra cho những người làm báo in trong việc chắt lọc và liên kết các chi tiết, sự kiện và vấn

đề thông tin để có thể tạo lập hệ thống thông tin dữ liệu tin cậy và thú vị, có sức thuyết phục cao

Thứ tư, có thể dễ dàng chuyền tay nhau các ấn phẩm báo in và bản tin

thời sự, do đó công chúng trực tiếp có khả năng lây lan kết nối với công chúng gián tiếp, hình thành dư luận xã hội bền vững hơn

Thứ năm, đề tài và nguồn tin trên báo in có thể là nguồn tin cho các loại

hình báo chí khác khai thác, phát triển, nhất là truyền hình

Những thế mạnh trên đây đòi hỏi những sản phẩm nghệ nghiệp và năngkhiếu báo chí – báo in ở những người làm báo in như phẩm chất tư duy logic, khả năng quan sát và năng lực ngôn từ,… Tuy nhiên, báo in cũng có các điểm hạn chế của nó

b, Nhược điểm

Thứ nhất, tính thời sự của thông tin chậm Chu kỳ xuất bản hiện nay

ngắn nhất là từ 24h đến 12h, trong khi tốc độ phát triển cuộc sống ngày càng

nhanh, như cầu thông tin của công chúng cập nhật đòi hỏi ngày càng cao trong điều kiện có sự hỗ trợ tối đa của kỹ thuật, công nghệ truyền thông cùng với các công cụ hỗ trợ mềm

Thứ hai, ký hiệu thông tin của báo in đơn điệu, chỉ có chữ viết và hình

ảnh tĩnh, nếu kỹ năng xử lý thông tin bằng ngôn từ không cao và kỹ thuật viết và trình bày, in ấn không bắt mắt sẽ hạn chế đi tính hấp dẫn của báo in

Thứ ba, việc phát hành báo in tốn kém và chậm chạp, cồng kềnh, phụ

thuộc vào phương tiện vận tải, đường sá giao thông và điều kiện thiên nhiên Ở ngay thủ đô Hà Nội, nhưng nhật báo hầu như không đến dược công chúng trước bảy giờ sáng, còn ở nông thôn, vùng sâu vùng xa lại càng là vấn đề nan giải hơn nữa với tình hình hiện nay

Thứ tư, báo in nhìn chung đắt hơn các sản phẩm truyền thông khác

Mỗi tờ báo, một tháng phải chi tới hàng chục ngàn đi theo thời giá hiện nay là hơn mười kilogram thóc Mức chi này không phải là nhóm công chúng nào cũng đáp ứng được, đặc biệt là nông dân và dân nghèo thành thị Do đó, báo in không chỉ kén chọn công chúng từ bình diện trình độ văn hoá mà còn cả mức sống và điều kiện

Thứ năm, trước đây, khi mua báo đọc xong, giấy báo cũ được sử dụng

vào nhiều mục đích dân sinh khác, ngày nay, giấy báo cũ hầu như chỉ có dùng vào việc tái chế Việc phát triển báo in liên quan đến nguồn giấy, vấn đề trồng rừng và bảo vệ môi trường sinh thái Hiện nay trong khi sử dụng, mực in báo dễ phai dính Sau khi sử dụng, rác thải báo in cũng là một vấn đề nghiêm trọng

3 Định hướng của báo in

Trong thời đại ngày nay, trước sự cạnh tranh thông tin giữa các loại hình báo chí, báo viết cầ phải có sự đổi mới về nhiều mặt để phát huy những ưu điểm của mình và hạn chế đến mức thấp nhất những nhược điểm của mình Có thể khẳng định: Báo viết (báo in) vẫn có sức sống riêng nếu biết khai thác tâm lý, yêu

cầu của độc giả từ hình thức cho đến nội dung.

Về mặt hình thức: Cần cân nhắc kỹ việc chọn khổ báo, cách trình bày trang báo sao cho hấp dẫn, bắt mắt độc giả

Về nội dung: cần phong phú ở nhiều lĩnh vực, nhưng cũng phải có tính chuyên sâu…đặc biệt là cũng phải có những bài viết, phóng sự mang tính giao dục cao Đề tài nên gần gũi với cuộc sống và mang được hơi thở của cuộc sống Phải tổchức tốt mạng lưới cộng tác viên và phát hành để tăng sức lan toả và nắm bắt được nhiều nguồn thông tin, đề tài thiết thực từ chính thực tế cuộc sống

Cần thiết phải có sự tích hợp các loại hình báo chí khác theo hướng

đa truyền thông nhằm giảm khoảng cách cung cấp thông tin so với những loại hình

khác cũng như đáp ứng những nhu cầu đa dạng của bạn đọc như: tích hợp báo mạng điện tử, xây dựng những nội dung multimedia trên website của báo chẳng hạn Đây là một xu hướng mà các toà báo viết trên thế giới và ở nước ta đang áp dụng Điển hình ở khu vực phía nam là báo Tuổi Trẻ TP.Hồ Chí Minh đã và đang thực hiện theo xu hướng này

Theo nhà báo Nguyễn Tri Thức - Trưởng ban hồ sơ sự kiện, Tạp chí Cộng sản: “Báo in nên tìm thị trường ngách”

“Muốn có thông tin khách quan, có tính định hướng báo in phảichuyển tải thông tin đến bạn đọc theo cách riêng, tận dụng những thế mạnh hiệnthời của mình Đó là, không tập trung vào thông tin thời sự, sự kiện mà nên phântích, bình luận, lý giải để thấy được bản chất thông tin, sự toàn cảnh, đa chiều củavấn đề Từ đó giúp bạn đọc nhận biết giá trị, bản chất căn cốt, tính khách quan,toàn cảnh của thông tin để có thể nhận thức đúng, ứng dụng trong thực tiễn côngviệc cũng như đời sống Đó là cách mà chúng ta đi tìm thị trường ngách để tồntại

Với báo điện tử, áp lực về tính cập nhật, không có thời gian đưanhững thông tin mang tính bình luận, lí giải nên báo in cần hướng đến, tập trunglàm tốt hơn nữa Chính vì thế thời gian qua, ngay cả một số nhật báo như Tuổi trẻTPHCM, Lao động, Tiền phong, Nông thôn Ngày nay tập trung vào lấy ý kiếnchuyên sâu, đa chiều, lấy sự phân tích, lí giải và định hướng dư luận để thu hút bạnđọc Có thể nói, ngoài một số tờ báo ra ấn phẩm phụ, chạy theo kiểu làm báo thịtrường, thì một số tờ báo đã biết tập trung hơn đến đối tượng độc giả quan trọng vàđầy tiềm năng Chúng ta thường quên một phân khúc độc giả tiềm năng, ít đượctiếp cận đến báo chí như khu vực nông thôn, quên rằng có những người rất quantâm đến các đồ họa, quan tâm tính lưu trữ của báo in, thích nghiền ngẫm đọc lúcrỗi rãi Nhiều người thích đọc báo in chứ không hẳn là toàn bộ công chúng đềuthích báo điện tử Tôi không lạc quan với tương lai báo in nhưng trong một thờiđiểm đang nhiều bất lợi, ảm đạm như bây giờ thì ở Việt Nam, thị trường dành chobáo in vẫn còn chỗ đứng.”

II PHÁT THANH TẠI VIỆT NAM

1 Thế mạnh và hạn chế của phát thanh

Chúng ta đã biết phát thanh là sản phẩm của nền kỹ thuật điện tử Do

ra đời trước truyền hình nên phát thanh đã từng được coi là loại hình truyền thông hiệu quả nhất Sự sinh động của lời nói, âm nhạc, tiếng động truyền qua làn sóng radio đã từng được thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt

Những bước tiến trong các lĩnh vực khác - đặc biệt là những tiến bộ về công nghệ thông tin đã trở thành điều kiện cho phát thanh phát triển mạnh mẽ Trong quá trình phát triển ấy, báo phát thanh vừa duy trì, phát huy những ưu thế vốn có, đồng thời lại phải luôn tự điều chỉnh để hạn chế những nhược điểm nhằm thích ứng với bối cảnh của đời sống báo chí, truyền thông hiện đại