DỰ ÁN: SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ NGOÀI TRƯỜNG HỌC ĐẾN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI TRƯỜNG THCS

Bạo lực học đường là một trong những vấn đề nghiêm trọng đang xảy ra với nhiều quốc gia trên thế giới. Bạo lực học đường có thể được hiểu là những hành vi có chủ ý làm tổn thương người khác tại trường học hoặc khu vực trường học. Nó bao gồm hành vi bắt nạt và ngược đãi, hoặc những kiểu nghiêm trọng hơn của bạo lực bao gồm việc xử dụng vũ khí. Hệ quả của bạo lực trường học là nghiêm trọng như phá hoại tài sản, tăng tỉ lệ tội phạm, làm xói mòn các giá trị văn hóa và ảnh hưởng tới trường học và xã hội.

CUỘC THI KHOA HỌC KĨ THUẬT DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

NĂM HỌC 2019-2020

ĐƠN VỊ DỰ THI: PTDTBT THCS VĂN LĂNG

HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN

TÊN DỰ ÁN:

SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ NGOÀI TRƯỜNG HỌC ĐẾN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI

TRƯỜNG PTDTBT THCS VĂN LĂNG

LĨNH VỰC DỰ THI: KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ HÀNH VI

vụ đánh nhau; hơn 11.000 học sinh có 1 học sinh bị buộc thôi học vì đánh nhau; 9trường thì có 1 trường có học sinh đánh nhau Trong giai đoạn 2010-2018, có7.735 học sinh, sinh viên vì đánh nhau bị xử lý kỷ luật; so với 10 năm trước, số vụbạo hành tại trường học tăng gấp 13 lần.” (baothainguyen.vn)

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về bạo lực học đường để tìm kiếmnguyên nhân và giải pháp cho vấn đề này Tuy nhiên, đây vẫn là một vấn đề nangiải đối với từng gia đình và nhà trường Cho dù, các thầy cô giáo tăng cường cácbiện pháp kỷ luật nhưng bạo lực vẫn diễn ra và ngày càng phức tạp hơn Nguyênnhân là do cả gia đình và thầy cô giáo đều không thể quản lý được tất cả mọi hoạtđộng của học sinh Học sinh có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác bên ngoàitrường học và gia đình như trong game, internet, phim ảnh hay các môi trườngxung quanh trường học… Và tạo thành tính cách bạo lực

Bởi vậy, nghiên cứu này muốn tìm hiểu “những ảnh hưởng ngoài trường họctới bạo lực học đường” Cụ thể hơn, nghiên cứu hướng tới khảo sát trườngPTDTBT THCS Văn Lăng để thấy sự ảnh hưởng của các yếu tố ngoài trường họctới tính cách học sinh và từ đó tìm ra những giải pháp nâng cao nhận thức làmgiảm thiểu nạn bạo lực học đường, cũng như hướng tới một sự giáo dục tốt hơndành cho trẻ em.

II CÂU HỎI, VẤN ĐỀ VÀ Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU

1 Vấn đề nghiên cứu

Nói về giáo dục, các triết gia cổ phương Đông đã có những quan niệm sâusắc về môi trường Câu chuyện về Mạnh Mẫu chuyển nhà cho thấy điều đó MạnhMẫu là mẹ của Mạnh Tử - triết gia cổ đại Trung Hoa Ba lần bà chuyển nhà để conmình có thể phát triển tốt hơn Lần thứ nhất, nhà Mạnh Mẫu ở gần bãi tha ma Bàthấy con bà suốt ngày học theo các đám khóc thuê nên cho rằng nó sẽ ảnh hưởng

theo ngôn ngữ chợ búa nên lại chuyển nhà gần trường học Từ đấy Mạnh Tử họchành tấn tới và sau này rất thành đạt Câu chuyện trên đơn gian nhưng đã cho thấy

sự quan trọng của môi trường giáo dục

Trong thời đại bùng nổ công nghệ, mạng xã hội, điện thoại di động và phimảnh… được lan tỏa một cách phổ biến Nó vượt ngoài tầm kiểm soát của nhàtrường cũng như gia đình và có sự ảnh hưởng lớn đến sự hình thành nhân cách củahọc sinh Ngoài giờ học và thời gian bị quản lý của gia đình, học sinh còn nhiềukhoảng thời gian và hoạt động khác và dễ bị những yếu tố bạo lực chi phối Ở lứatuổi này, sự bắt chước hình ảnh, hay tính cách của các nhân vật trong phim ảnh vàgame dễ tạo thành ảnh hưởng xấu, tâm lý tiêu cực Theo giáo sư MarkAppelbaum: "Các nhà khoa học đã điều tra việc sử dụng các trò chơi video bạo lựctrong hơn 2 thập kỷ, nhưng cho đến nay, mới chỉ có nghiên cứu rất hạn chế để giảiquyết, cho dù trò chơi video bạo lực khiến người chơi có hành vi tội phạm bạolực" (suckhoedoisong.vn)

(Truyeenh tranh bạo lực)

(Game bạo lực)

Một vấn đề nữa cần được đưa ra là rõ ràng sự phối hợp và giáo dục giữa giađình và nhà trường chưa thật sự chặt chẽ Thường thì các bậc phụ huynh vì bậncông việc nên giao phó toàn bộ nhiệm vụ giáo dục cho thầy cô nhưng thầy cô chỉ

có thể quản lý khoảng thời gian học sinh ở trường Ngoài thời gian đó, học sinh cónhiều thời gian dễ bị tác động, ảnh hưởng khác Đó là khoảng trống mà chúng tacần xem xét bởi theo quan sát thì các vụ đánh nhau giữa học sinh thường lại nằm ởkhu vực ngoài trường học và ngoài giờ học

Tại trường PTDTBT THCS Văn Lăng, vấn đề bạo lực học đường tuy khôngthật sự nghiêm trọng những vẫn là những nguy cơ cần được xem xét và nghiên cứu

kĩ lưỡng Cho nên, đề tài của chúng em muốn hướng đến tìm hiểu hoạt động củahọc sinh trường Văn Lăng ngoài giờ học để thấy các hoạt động đó tạo nên ảnhhưởng thế nào với tính cách của học sinh cũng như thấy được khoảng trống màgiáo dục nhà trường và gia đình cần quan tâm Từ đó, đề tài nâng cao ý thức về xây

2 Câu hỏi nghiên cứu

* Nhóm 1: Câu hỏi trọng tâm cho dự án nghiên cứu

Câu 1: Nhận diện bạo lực học đường là gì?

Câu 2: Hệ quả của bạo lực đối với nhà trường, gia đình và xã hội là gì?

Câu 3: Những nguyên nhân nào dẫn đến bạo lực học đường?

Câu 4: Cần những giải pháp gì cho học sinh ngoài giờ học để làm giảm nguy

cơ bạo lực học đường?

* Nhóm 2: Bộ câu hỏi khảo sát nguyên nhân và tình trạng của bạo lực học đường (Câu hỏi khảo sát)

a Câu hỏi khảo sát về bạo lực học đường:

Câu 1: Theo bạn bạo lực học đường bao gồm những hành vi gì?

1 Xâm phạm thân thể người khác

Câu 3: Bạn sẽ làm gì khi chứng kiến bạo lực học đường?

1 Tránh xa

2 Báo với thầy cô

3 Can ngăn

4 Báo với thầy cô và can ngăn

Câu 4: Bạn có tham gia hay chứng kiến bạo lực học đường trong năm họcvừa qua?

1 Tham gia

2 Chứng kiến

3 Không

b Bộ câu hỏi tìm hiểu nguyên nhân tính cách bạo lực

Câu 1: Ngoài giờ học, các hoạt động khác của các bạn là gi?

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Nghiên cứu nhằm tìm hiểu những hoạt động ngoài giờhọc của học sinh qua game, phim ảnh, điện tử… để thấy ảnh hưởng của nó tới sựhình thành nhân cách người học và nguyên nhân tạo nên tình trạng bạo lực họcđường

- Ý nghĩa thực tế: Cung cấp thông tin thực tế, nguyên nhân về tình trạng bạolực học đường trường PTDTBT THCS Văn Lăng, nâng cao nhận thức về phòngchống bạo lực học đường cũng như nâng cao sự phối kết hợp giữa gia đình và nhatrường trong quản lý các hoạt động ngoài giờ của học sinh

III MỤC TIÊU, PHẠM VI, PHƯƠNG PHÁP VÀ NGHIÊN CỨU

1 Mục tiêu nghiên cứu

- Nhận diện các hình thức bạo lực học đường nói chung và tại trườngPTDTBT THCS Văn Lăng

- Tìm hiểu các nguyên nhân sâu xa trong việc hình thành tính cách bạo lựccủa học sinh qua các hoạt động giải trí ngoài giờ.

- Nâng cao nhận thức về vấn nạn bạo lực học đường và tác hại của bạo lựchọc đường

- Tìm ra phương pháp kết hợp giáo dục gia đình và giáo dục nhà trườngtrong quản lý học sinh

2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Thời gian từ năm học 2018-2019

IV KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

1 Các công việc chính đã thực hiện

- Chọn đề tài

- Xây dựng đề cương

- Lập kế hoạch nghiên cứu

- Thu thập và phân tích dữ liệu

- Kết luận và đưa ra giải pháp

2 Mô tả dự án nghiên cứu

- Sử dụng phiếu trắc nghiệm khách quan và hình thức phỏng vấn để thấy được hiệntrang của bạo lực học đường tại trường.

- Phân tích các số liệu để thấy được nguyên nhân và hậu quả của bạo lực họcđường gây ra

- Tìm kiếm những giải pháp hiệu quả và thức tế để ngăn chặn từ gốc vấn đề này

- Thiết kế các sản phẩm giáo dục hỗ trợ tâm lý cho học sinh có xu hướn bạo lựchoặc là nạn nhân của bạo lực học đường

3 Các khái niệm cơ bản

a Khái niệm bạo lực học đường:

Bạo lực học đường theo nhiều từ điển trên thế giới định nghĩa là bất cứ hành độngnào tạo nên làm xáo trộn hệ thống giáo dục Nó bao gồm cả những tác động vật lýlẫn ngôn ngữ Thậm chí bao gồm sự bắt nạt thông qua các phương tiện truyềnthông, sử dụng vũ khí hay các hành động bạo lực khác

- Phân biệt đối xử: Thường là một nhóm có ngôn ngữ hay thái độ kì thị, cô lập một

cá nhân hay một nhóm khác

- Sự nguyền rủa: Sử dụng ngôn ngữ thô tục và bạo lực mang tính chất đe dọa gây

ra những tổn thương tâm lý cho người khác

4 Thực trạng bạo lực học đường

Nhìn những con số thống kê, khó có thể xem bạo lực học đường chỉ lànhững sự vụ tiêu cực đơn lẻ Năm học 2017-2018, báo cáo của ngành GD-ĐT cảnước gửi về Bộ GD-ĐT, bạo lực học đường xảy ra vài trăm vụ Nhưng theo thống

kê của ngành công an, số vụ liên quan đến bạo lực học đường là hơn 2.000, trong

đó hơn 53% số vụ xảy ra trong trường học Nghĩa là năm học vừa qua đã có hơn1.000 vụ bạo lực xảy ra trong trường học

Chưa hết, từ năm 2011 đến năm 2018, theo báo cáo của liên bộ GD-ĐT vàCông an, có đến hơn 18.000 vụ vi phạm pháp luật, bạo lực học đường với đốitượng liên quan là cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên; hơn 11.000 vụ đánh nhaugây thương tích, hơn 200 vụ xâm hại tình dục, 900 vụ uy hiếp tinh thần Đáng nói,trong số này, gần 10.000 vụ diễn ra trong nhà trường

Mới đây, vào ngày 29/3/2019, Trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi (HưngYên) xác nhận vào ngày 22/3 đã xảy ra sự việc đáng tiếc khi có một nhóm 5 nữsinh lớp 9 tham gia đánh hội đồng nữ sinh N.T.H.Y - học sinh lớp 9A của trường,khiến em Y phải nhập viện điều trị Nhóm nữ sinh đã lột quần áo, liên tiếp đấm đávào mặt Y và còn quay lại clip

Điều đáng nói sự việc xảy ra ngay trên lớp học và kéo dài trong thời gian dài

mà không có sự can ngăn của các bạn cùng lớp hay giáo viên

Em Y cho biết, đây không phải lần đầu tiên em bị nhóm bạn cùng lớp đánh.Tuy nhiên, do bị đe dọa 'nếu báo cho cô giáo hay gia đình' sẽ bị đánh tiếp nên Y.thường không dám nói cho ai.

Trong ngày 30/3, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên đã thống nhất đìnhchỉ hiệu trưởng Nhữ Mạnh Phong 15 ngày để xử lý vụ việc, giáo viên chủ nhiệmlớp em Y cũng bị điều chuyển

Về sức khỏe của em Y, bác sĩ Nguyễn Văn Tình - Giám đốc Bệnh viện Tâmthần kinh Hưng Yên, cho biết , Y vào viện lúc 15h20 ngày 28/3, với chuẩn đoánban đầu là phản ứng stress cấp, có sang chấn về mặt tâm lý tinh thần

'Sau 3 ngày điều trị tại viện, qua việc thăm khám và công tác tư tưởng, đếnnay cháu Y về mặt tâm lý là tư duy tâm lý tốt, tuy nhiên vẫn còn hơi lo âu sợ hãi' -bác sĩ Tình thông tin Hiện tại tình hình sức khỏe của Y tiến triển tốt, bệnh nhânchưa đến mức độ phải dùng đến thuốc tiêm, chủ yếu điều trị bằng thuốc uống,thuốc bổ não và các loại vitamin nhóm B

5 Kết quả lấy phiếu trắc nghiệm khảo sát nhận thức vấn đề bảo lực học đường trường PTDTBT THCS Văn Lăng.

Khảo sát lần 1:

a Khảo sát 1: Trên cơ sở khảo sát quá việc lấy phiếu trắc nghiệm khách

quan của các học sinh trường PTDTBT THCS Văn Lăng, nghiên cứu phân tích các

dữ liệu như sau:

Câu 1: Theo bạn bạo lực học đường bao gồm những hành vi gì?

Câu 4: Bạn có tham gia hay chứng kiến bạo lực học đường trong năm học vừa

nâng cao nhận thức về bạo lực học đường là vô cùng cần thiết và ở nhiều bậc họckhác nhau bên cạnh các môn học chính.

b Khảo sát 2: Khảo sát này nhằm tìm hiểu các nguyên nhân ảnh hưởng tính

cách bạo lực của học sinh Khảo sát đưa ra những dữ liệu như sau:

a.Ngưỡng mộ 195 HS= 79,9%

Từ những số liệu về hoạt động giải trí của học sinh, chúng em thấy rằng đa

số các bạn học sinh đều có những hoạt động giải trí liên quan đến chơi game, xemphim hay đọc truyện tranh Và điều đáng lo ngại là các hoạt động này đều có liênquan đến các yếu tố bạo lực Đồng thời, nó mang đến nhiều cảm xúc tiêu cực chohọc sinh Bên cạnh đó, nó cũng cho thấy việc kiểm soát các hoạt động giải trí củacác gia đình chưa tốt vì các bạn vẫn ở lứa tuổi cần hạn chế với những hình ảnh bạolực

6 Phân tích nguyên nhân gây ra những nguy cơ bạo lực học đường trường PTDTBT THCS Văn Lăng

- Sau những khảo sát tâm lý và phân tích dữ liệu kể trên, chúng em thấy rằng vấn

đề gốc rễ của bạo lực học đường nói chung và bạo lực học đường tại trườngPTDTBT nói riêng là do ảnh hưởng phần nhiều của các hoạt động ngoài giờ học.Việc giải trí thông qua các loại hình mang tính chất bạo lực Việc thực hiện hàngngày các hoạt động đó tạo nên những cái nhìn lệch lạc về xã hội và con người Đặcbiệt đối với lứa tuổi đang hình thành nhân cách như học sinh

- Nguyên nhân sâu xa hơn là ở đây tồn tại khoảng trống giữa giáo dục gia đình vànhà trường Các thầy cô ngoài giờ học rất khó kiểm soát các hoạt động của họcsinh Ngược lại gia đình có thể vì bận công việc ít khi tìm hiểu con cái họ xem gì,đọc gì, chơi gì… và họ cũng chưa thật sự ý thức được tác hại của các loại hình giảitrí không lành mạnh

- Nhiều chuyên gia tâm lý cũng chỉ ra rằng việc tham gia các hoạt động bạo lựcnhư game, sách truyện… dễ tạo ra những tâm lý bực bội, cần được giải tỏa cùngvới năng lượng sống tiêu cực có thể dẫn đến những hành vi trút giận lên ngườikhác.

- Ngoài ra, việc bắt chiếc hình ảnh các nhân vật anh hùng trên phim nhưng với tínhchất bạo lực tạo ra cảm giác ngưỡng mộ, thần tượng và khiến học sinh cho rằngmọi chuyện có thể giải quyết bằng “nắm đấm”

7 Giải pháp trong giáo dục toàn diện với học sinh trường PTDTBT THCS Văn Lăng

Đề khắc phục tận gốc vấn đề bạo lực học đường, nghiên cứu của chúng em

đã thiết kế những giải pháp nhằm giáo dục toàn diện học sinh trường PTDTBTTHCS Văn Lăng trên nhiều khung thời gian:

- Thứ nhất, tạo sự liên kết chặt chẽ hơn giữa gia đình và nhà trường trong việcquản lý hoạt động giải trí của học sinh Xây dựng những kênh trao đổi giữa phụhuỳnh và thầy cố cũng như nâng cao nhận thức của phụ huynh trong việc kiểm tracác hoạt động giải trí của con em mình Nhà trường và gia đình đã thường xuyêntrao đổi và liên lạc để quản lý giờ giấc của học sinh thông qua các phương tiện liênlạc như mạng xã hội, điện thoại… bên cạnh các trang thông tin truyền thống Nhàtrường đã xây dựng ban liên lạc giữa phụ huynh và nhà trường cùng với kế hoạchtrao đổi gặp mặt định kỳ Từ đó, giờ giấc của học sinh được quản lý tốt hơn, kếtquả học tập được cải thiện đáng kể

- Thứ hai, nhà trường tổ chức các hoạt động giải trí lành mạnh, bổ ích cho họcsinh, thành lập các câu lạc bộ giúp học sinh phát triển kỹ năng cũng như đam mêhọc tập, hình thành lối sống lành mạnh, yêu lao động Tổ chức các trò chơi dân

+ Tồ chức cho học sinh đi thăm các làng nghề truyền thống, các di tích văn hóa,lịch sử Đoàn thanh niên đã xây dựng kế hoạch thăm quan trải nghiêm cụ thể Kếhoạch thăm quan làng nghề gồm đã đạt được những kết quả tốt khi khiến các bạnhọc sinh có những nhận thức và thay đổi tích cực Dưới sự hướng dẫn của các nghệnhân làng gốm, các bạn học sinh được giới thiệu về lịch sử của ngành nghề, đồngthời được tự tay mình tạo ra các sản phẩm Ở đây giúp truyền cảm hứng cho cáchọc sinh về công việc sáng tạo, tỉ mỉ, đồng thời cũng hiểu thêm về văn hóa dân tộc.Nhận thức về cuộc sống tốt hơn giúp cho việc ý thức về việc hạn chế các hoạt độngtrên mạng, tập trung vào những việc làm có ích và có ý nghĩa Bên cạnh đó, việcthăm quan các di tích văn hóa, lịch sử giúp các học sinh không chỉ hiểu về truyềnthống dựng nước và giữ nước quý báu của dân tộc mà còn hiểu sâu về các giá trịtôn giáo, văn hóa như Phật giáo, đạo Mẫu… Trong quá trình đi trải nghiệm, cáchọc sinh được đoàn thanh niên và các thầy cô hướng dẫn viết bài thu hoạch Cácsản phẩm cho thấy sự đam mê của các bạn đối với các hoạt động thực tế Từ đógóp phần gắn bó đoàn kết, hạn chế được các mâu thuẫn.

(Thăm làng nghề sản xuất gốm sứ)

(Hoạt động trải nghiệm văn hóa)

+ Tổ chức cho học sinh tham gia lao động sản xuất với những công việc phù hợpvới lứa tuổi, giúp các em rèn luyện thân thể cũng như hiểu được giá trị của laođộng Nhà trường đã tổ chức cho các bạn học sinh tham gia trồng rau, tăng gia sảnxuất Trong quá trình này các bạn được hướng dẫn về các kĩ năng sử dụng công cụlao động, các kĩ năng an toàn lao động cùng với các kiến thức về sinh học và thựcvật học Nó không chỉ giúp việc tăng cường thể chất mà còn tạo ra sự sảng khoái

về tình thần khi được tiếp xúc với môi trường thiên nhiên hơn là cắm cúi vào mànhình máy tính

(Học sinh trường PTDTBT THCS Văn Lăng tham gia lao động)

+ Các trò chơi giân dân gian và hiện đại cũng là một phần trong kế hoạch giáo giụcchống bạo lực học đường Các trò chơi như kéo co, bóng đá, đá cầu… tạo nên cácsân chơi lành mạnh cho học sinh Đây là điều vô cùng quan trong để giáo dục học