Phân tích cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đối với kiểm soát lạm phát lấy ví dụ thực tiễn về chính sách tiền tệ ở việt nam trong những năm gần đ

LỜI MỞ ĐẦU Thành công trong việc chặn đứng lạm phát phi mã năm 1989 nhờ áp dụng công cụ lãi suất ngân hàng, đã cho thấy tầm quan trọng của việc sử dụng chính sách tiền tệ trong điều tiết

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ

BÀI THẢO LUẬN

ĐỀ TÀI Phân tích cơ chế tác động của CSTT đối với kiểm soát lạm phát Lấy ví dụ thực tiễn về CSTT ở Việt Nam trong những năm gần đây

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

BIÊN BẢN CUỘC HỌP 2

ĐÁNH GIÁ CHUNG 6

NỘI DUNG 7

A CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA CSTT ĐỐI VỚI KIỂM SOÁT LẠM PHÁT 7

I Chính sách tiền tệ 7

1 Khái niệm chính sách tiền tệ (Monetary Policy) 7

2 Phân loại chính sách tiền tệ 7

2.1 Chính sách tiền tệ mở rộng (Chính sách tiền tệ nới lỏng) 7

2.2 Chính sách tiền tệ thắt chặt (Chính sách tiền tệ thu hẹp) 7

3 Vị trí của chính sách tiền tệ 8

4 Mục tiêu của chính sách tiền tệ 8

5 Công cụ của chính sách tiền tệ 10

6 Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ 10

II Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đối với kiểm soát lạm phát 11

1 Khái niệm lạm phát 11

2 Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ với kiểm soát lạm phát 11

B THỰC TIỄN VỀ CSTT Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY 13

I Chính sách tiền tệ trong thực tiễn của Việt Nam giai đoạn 2018-2019 13

1 Năm 2018 13

1.1 Về nghiệp vụ thị trường mở (OMO) 12

1.2 Về tỷ lệ dữ trữ bắt buộc (rb) 13

1.3 Về lãi suất chiết khấu 14

2 Năm 2019 15

2.1 Về nghiệp vụ thị trường mở (OMO) 14

2.2 Về tỷ lệ dự trữ bắt buộc (rb) 15

2.3 Về lãi suất chiết khấu 16

II Chính sách tiền tệ trong thực tiễn của Việt Nam giai đoạn 2019-2020 17

1 Năm 2020 17

1.1 Về lãi suất 16

1.2 Về tỷ giá hối đoái 17

1.3 Về nghiệp vụ trên thị trường mở 17

2 Năm 2021 18

2.1 Về lãi suất 19

2.2 Về hạn mức tín dụng 19

2.3 Về tỷ giá hối đoái 19

III Chính sách tiền tệ trong thực tiễn của Việt Nam giai đoạn 2022-2023 20

1 Năm 2022 19

1.1 Về lãi xuất tín dụng 19

2 Năm 2023 20

IV Khó khăn, giải pháp trong thời gian tới 22

1 Khó khăn .22

1.1 Tác động tiêu cực của Covid-19 21

1.2 Áp lực lạm phát 23

1.3 Nợ xấu của các tổ chức tín dụng có xu hướng gia tăng .22

2 Giải pháp 23

KẾT LUẬN 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

LỜI MỞ ĐẦU

Thành công trong việc chặn đứng lạm phát phi mã năm 1989 nhờ áp dụng công cụ lãi suất ngân hàng, đã cho thấy tầm quan trọng của việc sử dụng chính sách tiền tệ trong điều tiết kinh tế vĩ mô nhằm đạt các mục tiêu ngắn hạn ổn định thị trường Trong nền kinh tế tăng trưởng nhanh của nước ta luôn thường trực nguy cơ tái lạm phát cao, do đó một công cụ điều tiết vĩ mô hiệu nghiệm như chính sách tiền tệ được tận dụng trước tiên với hiệu suất cao cũng là điều tất yếu Tuy nhiên gần đây ở Việt Nam có dấu hiệu của sự lạm dụng các công cụ của chính sách tiền tệ trong nhiệm vụ kiềm chế lạm phát Điều này thể hiện sự yếu kém trong việc quản lý và sử dụng chính sách tiền tệ của chúng tới Vì vậy đứng trước nguy cơ tiềm ẩn của lạm phát, việc nghiên cứu chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát là vô cùng cần thiết

Đại dịch COVID-19 kéo dài đã đẩy kinh tế thế giới rơi vào trạng thái khủng hoảng trầm trọng nhất kể từ năm 1930 Đứng trước bối cảnh đó, các quốc gia đã có những nỗ lực để phục hồi nền kinh tế và bảo đảm sức khỏe, an sinh xã hội đối với người dân Tại Việt Nam, đại dịch COVID-19 gây ra nhiều lo ngại đối với tỷ lệ lạm phát tăng

năng lượng biến động thất thường, tính bất định trở nên cao hơn, là nguyên nhân khiến kinh tế Liên minh châu Âu (EU) khó khăn, trong khi đây là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam Đồng thời, đầu tư FDI của các doanh nghiệp từ EU vào Việt Nam cũng có thể bị ảnh hưởng

Lạm phát ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống kinh tế xã hội, cho nên ảnh hưởng đến mỗi cá nhân trong xã hội Do đó đề tài “Phân tích cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đối với kiểm soát lạm phát? Lấy ví dụ thực tiễn về chính sách tiền tệ ở Việt Nam trong những năm gần đây?” có ý nghĩa thiết thực đối với chúng em và xã hội Việt Nam hiện nay

BIÊN BẢN CUỘC HỌP

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BIÊN BẢN HỌP NHÓM LẦN 1

Nhóm 11 – Lớp HP: 2337MIEC0821

Học phần: Kinh tế học GVGD: Hoàng Anh Tuấn

Thời gian: 09/03/2023

Địa điểm: G404

I Thành viên tham gia: Tất cả các thành viên

II Mục đích cuộc họp: Lập dàn ý chi tiết cho bài thảo luận

III Nội dung công việc

- Nhóm trưởng giao nhiệm vụ cho các thành viên đóng góp đề cương

- Các thành viên thảo luận, thống nhất về dàn ý của bài thảo luận

- Nhóm trưởng tổng hợp ý kiến và hoàn thiện đề cương chi tiết của bài thảo luận

- Tất cả các thành viên của nhóm đều đồng ý với đề cương bài thảo luận

IV Đánh giá chung

Buổi họp diễn ra nhanh chóng và đạt hiệu quả cao

Hà Nội, ngày 09 tháng 03 năm 2023

Thư ký Nhóm trưởng

Vang Vân

Sầm Xuân Vang Lê Thị Thảo Vân

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

I Thành viên tham gia: Tất cả các thành viên

II Mục đích cuộc họp: Phân công nhiệm vụ cho từng thành viên

III Nội dung công việc:

1 Nhóm trưởng đề xuất vị trí công việc và số lượng người ở mỗi phần công việc

2 Cả nhóm trao đổi, thống nhất nhận nhiệm vụ và thời gian hoàn thành

IV Đánh giá chung

Buổi họp diễn ra nhanh chóng và đạt hiệu quả cao

Hà Nội, ngày 14 tháng 03 năm 2023

Thư ký Nhóm trưởng

Vang Vân

Sầm Xuân Vang Lê Thị Thảo Vân

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BIÊN BẢN HỌP NHÓM LẦN 3

Nhóm 11 – Lớp HP: 2337MIEC0821

Học phần: Kinh tế học GVGD: Hoàng Anh Tuấn

Thời gian: 21/03/2023

Địa điểm: G302

I Thành viên tham gia: Tất cả các thành viên

II Mục đích cuộc họp: Duyệt nội dung và thuyết trình

III Nội dung công việc

- Tất cả thành viên đưa ra ý kiến, đóng góp về nội dung đã hoàn thành của bài thảo luận

- Thống nhất chỉnh sửa, hoàn thiện nội dung bài thảo luận

- Hai bạn được phân công nhiệm vụ sẽ thuyết trình thử Cả nhóm góp ý để bài thuyết

trình được hoàn thiện nhất

IV Đánh giá chung

Buổi họp diễn ra nhanh chóng và đạt hiệu quả cao

Hà Nội, ngày 21 tháng 03 năm 2023

Thư ký Nhóm trưởng

Vang Vân

Sầm Xuân Vang Lê Thị Thảo Vân

ĐÁNH GIÁ CHUNG

Đánh giá chung Ghi chú

NỘI DUNG

A CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA CSTT ĐỐI VỚI KIỂM SOÁT LẠM PHÁT

I Chính sách tiền tệ

1 Khái niệm chính sách tiền tệ (Monetary Policy)

Chính sách tiền tệ là một chính sách kinh tế vĩ mô do ngân hàng trung ương khởi

thảo và thực thi, thông qua các công cụ, biện pháp của mình nhằm đạt được các mục tiêu

kinh tế vĩ mô

Trong điều hành nền kinh tế vĩ mô thì chính sách tiền tệ là công cụ quan trọng và

hữu hiệu của chính phủ để thúc đẩy nền kinh tế quốc gia

2 Phân loại chính sách tiền tệ

Tùy vào điều kiện kinh tế của mỗi quốc gia mà chính sách tiền tệ có thể được xác

lập theo hai hướng:

2.1 Chính sách tiền tệ mở rộng (Chính sách tiền tệ nới lỏng)

Bản chất của chính sách tiền tệ mở rộng là việc Ngân hàng Trung ương tăng mức

cung tiền trong nền kinh tế khiến cho lãi suất trên thị trường giảm xuống, tăng tổng cầu

khiến cho quy mô của nền kinh tế được mở rộng, thu nhập của người dân tăng lên, tỉ lệ

thất nghiệp giảm

Để tăng mức cung tiền có những cách như: Hạ thấp tỉ lệ dự trữ bắt buộc, hạ thấp

mức lãi suất chiết khấu, mua vào trên thị trường chứng khoán Tùy từng thời điểm có thể

thực hiện đồng thời cả 2 hoặc 3 cách cùng lúc

 Ví dụ:

trung ương trên thế giới hạ lãi suất xuống gần bằng 0 và tiến hành các chương

trình chi tiêu kích thích lớn Tại Hoa Kỳ, điều này bao gồm Đạo luật Phục hồi và

Tái đầu tư của Hoa Kỳ và nhiều đợt nới lỏng định lượng của Cục Dự trữ Liên

bang Hoa Kỳ Các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ đã chi và cho vay hàng

nghìn tỷ đô la vào nền kinh tế Hoa Kỳ để hỗ trợ tổng cầu trong nước và hỗ trợ hệ

thống tài chính

2.2 Chính sách tiền tệ thắt chặt (Chính sách tiền tệ thu hẹp)

Bản chất của chính sách tiền tệ thắt chặt là việc Ngân hàng Trung ương giảm mức

cung tiền trong nền kinh tế khiến cho lãi suất trên thị trường tăng lên, thu hẹp tổng cầu,

làm cho mức giá chung giảm xuống từ đó làm giảm lạm phát nhưng tỉ lệ thất nghiệp tăng

Để giảm mức cung tiền có những cách như: Tăng tỉ lệ dự trữ bắt buộc, tăng mức lãi suất chiết khấu, kiểm soát khắt khe các hoạt động tín dụng, bán ra trên thị trường chứng khoán

 Ví dụ: Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), cơ quan hoạch định chính sách

của FED đã tăng lãi suất thêm 0,5 điểm % lên phạm vi mục tiêu 0,75% đến 1% Trong phiên họp báo sau cuộc họp, Chủ tịch FED Jerome Powell nhận định: "Lạm phát đang quá cao và chúng tôi hiểu những khó khăn mà lạm phát gây ra Do đó, chúng tôi đang hành động khẩn trương để kìm hãm lạm phát"

Chủ tịch FED Jerome Powell cam kết khẩn trương hành động để kìm hãm lạm phát

(Nguồn: CNBC)

3 Vị trí của chính sách tiền tệ

Trong hệ thống các công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước thì chính sách tiền tệ là một trong những chính sách quan trọng vì nó tác động trực tiếp vào lĩnh vực lưu thông tiền tệ Song nó cũng có quan hệ chặt chẽ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác như chính sách tài khóa, chính sách thu nhập, chính sách kinh tế đối ngoại

Đối với Ngân hàng Trung ương, việc hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ là hoạt động cơ bản nhất, mọi hoạt động của nó đều làm cho chính sách tiền tệ quốc gia được thực hiện có hiểu quả hơn

4 Mục tiêu của chính sách tiền tệ

Dù thực hiện chính sách tiền tệ mở rộng hay thắt chặt, mục đích của chúng đều hướng tới giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo công ăn việc làm cho người dân, kiểm soát lạm phát,

ổn định và phát triển kinh tế bền vững

 Tăng trưởng kinh tế

Mục tiêu quan trọng nhất của chính sách tiền tệ là tăng trưởng kinh tế Dựa vào sự điều chỉnh khối lượng cung tiền cho nền kinh tế, chính sách này tác động đến lãi suất và tổng cầu Từ đó giúp gia tăng đầu tư, tăng sản lượng chung, tăng GDP Đây là dấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng kinh tế

 Giảm tỷ lệ thất nghiệp

Chính sách tiền tệ tác động tăng cung tiền giúp mở rộng quy mô nền kinh tế, các doanh nghiệp tăng cường sản xuất sẽ cần nhiều nhân công hơn, từ đó tạo ra nhiều việc làm cho người dân, tỷ lệ thất nghiệp giảm Tuy nhiên, việc tăng cung tiền đi kèm với chấp nhận một tỷ lệ lạm phát nhất định

Như vậy, NHNN phải vận dụng kết hợp hiệu quả các công cụ tiền tệ để kiểm soát

tỷ lệ thất nghiệp không vượt quá mức cho phép, đồng thời đưa nền kinh tế ổn định và tăng trưởng, khống chế tỷ lệ lạm phát ở mức cho phép

 Ổn định giá cả thị trường

Việc ổn định giá trong kinh tế vĩ mô sẽ loại bỏ được biến động giá giúp Nhà nước hoạch định hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế Giá cả ổn định sẽ tạo ra môi trường đầu tư ổn định, an toàn, việc này hấp dẫn các nhà đầu tư giúp thu hút thêm nguồn vốn vào nền kinh tế, tạo điều kiện cho kinh tế tăng trưởng và phát triển

 Kiểm soát lạm phát

Lạm phát hiểu đơn giản là mức giá hàng hóa chung tăng cao và đồng tiền giảm giá trị Việc này gây khó khăn cho việc trao đổi hàng hóa trong nước và trao đổi hàng hóa với quốc tế NHNN sử dụng chính sách tiền tệ để bình ổn giá cả hàng hóa và giá trị đồng tiền, kiểm soát lạm phát

5 Công cụ của chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ sử dụng một số công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ giá hối đoái,

lãi suất chiết khấu, hạn mức tín dụng, nghiệp vụ thị trường mở và tái cấp vốn để điều chỉnh mức cung tiền cho nền kinh tế

 Tỷ lệ dự trữ bắt buộc

Tỷ lệ dự trữ bắt buộc là tỷ lệ lượng tiền phải giữ lại so với lượng tiền gửi huy động theo quy định của NHNN, số tiền này phải gửi tại NHNN Do vậy, để điều chỉnh mức cung tiền cho nền kinh tế, NHNN sẽ tác động vào tỷ lệ này

 Lãi suất chiết khấu

Là lãi suất NHNN cho các NHTM vay đối với các khoản vay đáp ứng nhu cầu tiền mặt bất thường Điều chỉnh lãi suất chiết khấu, lượng tiền cơ sở thay đổi, cung tiền cũng thay đổi theo

Các NHTM phải dự trữ lượng tiền mặt nhất định để đáp ứng nhu cầu rút tiền mặt bất thường của khách hàng Nếu khoản dự trữ này không đủ, NHTM sẽ vay NHNN với lãi suất chiết khấu

 Nghiệp vụ thị trường mở

Nghiệp vụ thị trường mở là việc NHNN mua hoặc bán các loại chứng khoán trên thị trường mở Việc này tác động đến lượng dự trữ của các NHTM, ảnh hưởng đến việc cung ứng tín dụng của họ ra thị trường, từ đó điều chỉnh lượng cung tiền Đây chính là mục tiêu của chính sách tiền tệ

 Một số công cụ khác

 Tái cấp vốn

 Tỷ giá hối đoái

 Hạn mức tín dụng

6 Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ

Trong ngắn hạn chính sách tiền tệ chủ yếu tác động đến tổng cầu (AD) thông qua ảnh hưởng của sự thay đổi lãi suất đối với tiêu dùng (C), đầu tư (I) và xuất khẩu

ròng(NX) Từ đó tác động đến sản lượng, giá cả và việc làm nền kinh tế cụ thể:

Tiêu dùng,đầu tư và xuất khẩu ròng tăng

Đường AD dịch sang phải

GDP thực tăng và mức giá tăng

II Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đối với kiểm soát lạm phát

1 Khái niệm lạm phát

Lạm phát là sự tăng giá của hàng hóa và dịch vụ và mất giá của tiền tệ theo thời gian Mức giá tăng cao, đồng nghĩa bạn cần phải chi nhiều hơn để mua được cùng hàng hóa hoặc dịch vụ so với lúc trước

 Ví dụ minh họa: Về gói mì tôm Nếu thời điểm trước đây, bạn chỉ mất 3.000đ để

mua thì nay bạn cần chi đến 5.000đ cho cùng gói mì tương tự

biểu hiện của lạm phát Các nhà kinh tế sẽ không tính giá cho từng mặt hàng riêng

lẻ mà sẽ dựa vào mức giá trung bình của tất cả hàng hóa, dịch vụ, đo lường sự tăng lên liên tục trong một khoảng thời gian

ngoại tệ Quay trở lại ví dụ về lạm phát ở Việt Nam phần trên, trước đây chỉ cần 3.000đ là bạn mua được trọn vẹn một gói mì tôm thì bây giờ, bạn chỉ mua được một phần mà thôi do giá đã tăng cao đáng kể

2 Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ với kiểm soát lạm phát

Nền kinh tế có áp lực lạm phát cao Để giải quyết vấn đề lạm phát NHTW sẽ thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm rút bớt lượng tiền ra khỏi lưu thông Khi cung tiền giảm lãi suất tăng đầu tư I giảm.Tổng cầu AD giảm và làm cho sản lượng quốc gia Y giảm 1 lượng là:

DY = kDAD = kDI

 Công cụ nghiệp vụ thị trường mở

Nếu NHNN mua chứng khoán trên thị trường mở, các NHTM có thêm khoản tiền dự trữ, lượng cung tiền cho nền kinh tế tăng lạm phát tăng Ngược lại, nếu NHNN bán chứng khoán, lượng cung tiền sẽ giảm, lạm phát giảm

 Công cụ tỷ lệ dự trữ bắt buộc

NHTW yêu cầu NHTM phải giữ lại một lượng tiền để dự trữ mà không đưa vào lưu

thông Khi đó cung tiền sẽ giảm và lạm phát cũng giảm

Tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu ròng giảm

Đường AD dịch sang trái

GDP thực giảm và mức giá giảm

 Công cụ lãi suất chiết khấu

Nếu NHNN điều chỉnh lãi suất chiết khấu tăng, NHTM sẽ phải dè chừng khoản vay này,

chủ động dự trữ nhiều hơn, từ đó cung tiền trong nền kinh tế giảm, lạm phát giảm Ngược

lại, nếu NHNN điều chỉnh giảm lãi suất chiết khấu, các NHTM vay nhiều hơn, cung tiền

tăng lên, lạm phát tăng

 Ví dụ: Năm 2019, lạm phát bình quân của Việt Nam ở mức khoảng 3%, đạt mục

tiêu đề ra Lạm phát được kiểm soát trong năm 2019 nhờ giá hàng hóa thế giới

giảm, chính sách tín dụng thận trọng, tỷ giá ổn định và giá dịch vụ y tế không tăng

nhiều Tuy nhiên, sang năm 2020, mục tiêu lạm phát bình quân dưới 4% sẽ là một

thách thức khi giá hàng hóa thế giới dự báo phục hồi và cầu trong nước tiếp tục có

xu hướng tăng

 Ví dụ: Để kiểm soát được lạm phát trong năm 2020, các chính sách vĩ mô cần

cùng phối hợp, nhất quán hướng tới mục tiêu “tập trung ổn định kinh tế vĩ mô”

Tuy nhiên, việc mục tiêu lạm phát năm 2020 có đạt được hay không còn phụ thuộc

chủ yếu vào tốc độ giảm giá thịt lợn trong thời gian tới “Đáng chú ý là sau cú sốc

giá thịt lợn tăng hơn 50% trong quý IV/2019, triển vọng kiềm chế lạm phát dưới

4% trong năm 2020 đã không còn chắc chắn khi CPI của tháng 12/2019 đã tăng

5,23% so với cùng kỳ năm trước”, TS Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện

Kinh tế Tài chính phát biểu

B THỰC TIỄN VỀ CSTT Ở VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY

I Chính sách tiền tệ trong thực tiễn của Việt Nam giai đoạn 2018 -2019

1 Năm 2018

1.1 Về nghiệp vụ thị trường mở (OMO)

Trong nửa đầu năm 2018 khi nguồn cung ngoại tệ thuận lợi, tăng Dự trữ ngoại

hối nhà nước đồng thời hút tiền trung hòa qua phát hành tín phiếu NHNN nhằm kiểm

soát tiền tệ Theo đó NHNN đã giảm 0.25%/năm lãi suất chào mua giấy tờ có giá và giữ

ở mức 4.75%/năm để phát tín hiệu hỗ trợ ổn định mặt bằng lãi suất thị trường; đồng thời

chào bán tín phiếu NHNN với kì hạn và khối lượng ở mức hợp lý một mặt để hút tiền

trung hòa, kiểm soát tiền tệ ở mức hợp lý, mặt khác góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định

tỷ giá và ổn định mặt bằng lãi suất thị trường

Từ tháng 07/2018, môt số diễn biến tiêu cực trên thị trường tài chính, thị trường

toàn cầu tạo áp lực lên tỷ giá và mục tiêu kiểm soát lạm phát, NHNN đã kéo dài các kì

hạn tín phiếu NHNN lên 140 ngày, tăng lãi suất các kì hạn chào bán tín phiếu, duy trì

thanh khoản của TCTD ở mức hợp lý để tránh tác động đến mặt bằng lãi suất thị trường

lạm phát và thị trường tiền tệ nhằm góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu, ổn định

kinh tế vĩ mô Trên cơ sở tình hình kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, ngoại hối và cân đối