GIẢI TÍCH 12 – CHƯƠNG1 BÀI TẬP SGK - BÀI 5: KHẢO SÁT HÀM SỐ Thời lượng dự kiến: 1 tiếtGiáo viên soạn: Giáo viên PB: Nga Nga Nguyễn Giáo viên Chuẩn hoá: Lê Như Hảo Dựa vào bảng biến thiên
Trang 1GIẢI TÍCH 12 – CHƯƠNG1 BÀI TẬP SGK - BÀI 5: KHẢO SÁT HÀM SỐ Thời lượng dự kiến: 1 tiết
Giáo viên soạn:
Giáo viên PB: Nga Nga Nguyễn
Giáo viên Chuẩn hoá: Lê Như Hảo
Dựa vào bảng biến thiên và các yếu tố xác định ở trên để vẽ đồ thị
II Khảo sát hàm số đa thức và hàm phân thức
Trang 3Phương trình
0
y có 1
nghiệm
Đặc điểm cần chú ý với đồ thị của hàm bậc ba và hàm trùng phương
- Nhánh ngoài cùng bên phải của đồ thị đi lên từ trái qua phải thì hàm số có hệ số a 0
- Nhánh ngoài cùng bên phải của đồ thị đi xuống từ trái qua phải thì hàm số có hệ số a 0
- Tung độ giao điểm của đồ thị với Oy cho ta biết hệ số tự do của hàm số
- Đối với hàm trùng phương:
+ Nếu ,a b cùng dấu thì đồ thị là đường cong (P).
+ Nếu ,a b trái dấu thì ĐTHS là đường cong dạng hình chữ M (nếu a ) hoặc hình W (nếu00
Trang 4 Đặc điểm cần chú ý với đồ thị hàm phân thức
ax b y
cx d
- Hai đường tiệm cận cắt nhau tạo nên 4 góc phần tư trong mặt phẳng
- Nếu hai nhánh đường cong nằm đối xứng nhau ở góc phần tư thứ nhất và thứ ba, thì kết luận hàm số đó là hàm nghịch biến
- Nếu hai nhánh đường cong nằm đối xứng nhau ở góc phần tư thứ hai và thứ tư, thì kết luận hàm
số đó là hàm đồng biến
- Xác định được các giao điểm của ĐTHS với các trục tọa độ Ox và Oy
III Sự tương giao của các đồ thị
Cho hàm số yf x( ) có đồ thị ( )C và 1 y g x ( ) có đồ thị ( )C 2
Phương trình hoành độ giao điểm của ( )C và 1 ( )C là 2 f x( )g x( ) 1 Khi đó:
Số giao điểm của ( )C và 1 ( )C bằng với số nghiệm của phương trình 2 1 .
Nghiệm x của phương trình 0 1 chính là hoành độ x của giao điểm.0
Để tính tung độ y của giao điểm, ta thay hoành độ 0 x vào 0 yf x hoặc y g x
Trang 5x y
Trên khoảng ( – 1;1), y' dương nên hàm số đồng biến
x x
Vậy các giao điểm của đồ thị hàm số với trục Ox là : –1;0
và 2;0Giao điểm của đồ thị hàm số với trục Oy là I(0;2)
Ta có đồ thị nhận I(0;2) làm tâm đối xứng và đồ thị là
Trang 6Bài 2/SGK/T43: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số hàm bậc 4 sau.
Trên khoảng ; 2 và (0; 2) , y’ > 0 nên hàm số đồng biến
Cực trị: Hàm số đạt cực đại tại x và 2 y CD 15; đạt cực tiểu tại x và 0 y CT 1.
Trang 7Trên khoảng (0; y’ > 0 nên hàm số đồng biến.)
Trên khoảng ;0 y’ < 0 nên hàm số nghịch biến
Cực trị: Hàm số đạt cực tiểu tại
30;
Trang 8Trên khoảng ; 1 và (0;1) , ’ 0y nên hàm số nghịch biến.
Cực trị: Hàm số đạt cực tiểu tại x và 1 y ; đạt cực đại tại CT 1 x và 0 y CD ;2
Trang 10Bài 3 trang 43 SGK: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số hàm phân thức:
a
31
x y
Bài giải
a
31
x y
Đồ thị hàm số:
Đồ thị hàm số nhận điểm I(1;1) là giao điểm của hai đường tiệm cận làm tâm đối xứng
Đồ thị hàm số cắt trục Ox tại điểm (-3;0), cắt Oy tại điểm (0;-3)
Trang 11b
1 2
x y
; cắt trục Oy tại
10;
Trang 12 Tập xác định:
1
\2
là giao điểm của hai đường tiệm cận làm tâm đối xứng
Đồ thị hàm số cắt trục Ox tại điểm (2;0), cắt Oy tại điểm (0;2)
Trang 13a) Với giá trị nào của tham số m, đồ thị của hàm số đi qua điểm1;1?
b) Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị C
của hàm số khi m 1
c) Viết phương trình tiếp tuyến của (C) tại điểm có tung độ bằng
74
Vậy hàm số đồng biến trên khoảng (0;+∞) và nghịch biến trên khoảng (–∞;0)
Cực trị: Hàm số đạt cực tiểu tại x và giá trị cực tiểu 0 y CT y 0 1.
Đồ thị:
Đồ thị hàm số cắt trục Oy tại điểm (0;1)
71
471
Trang 14c) Với
74
a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm ( )C của hàm số yx33x1
b Dựa vào đồ thị hàm số ( )C biện luận số nghiệm phương trình sau theo tham số m
Trang 15b) x3 3x m 0 m 1 x33x (*) Số nghiệm của Phương trình (*) bằng số giao điểm 1của đồ thị (C) và đường thẳng y m 1
Dựa vào đồ thị (C) ta thấy:
mx y
b Xác định m để tiệm cận đứng của đồ thị đi qua A ( 1; 2)
c Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số khi m 2
Bài giải
a
12
mx y
2
22
Do đó, hàm số luôn luôn đồng biến trên mỗi khoảng xác định của nó
b Tiệm cận đứng của đồ thị là đường thẳng là: 2
Trang 16b) Xác định m để đồ thị (Cm) cắt trục hoành tại x 2
Bài giải
a) Ta có: '' 6y x2(m3); ''( 1) 2y m
Hàm số đạt cực đại tại x nếu:1
Điều kiện cần để hs đạt cực đại tại x là 1
3''( 1) 3 02
m
thì C m
cắt trục hoành tại điểm có hoành độ x 2
II BÀI TẬP TỰ LUYỆN (phần này không làm PPT)
Câu 1. Đường cong ở hình bên là đồ thị của một trong bốn hàm số dưới đây Hàm số đó là hàm số
nào?
Trang 17O x
y
113
Từ đồ thị ta có a loại câu A và câu0 D.
Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ là y Vậy chọn1 B.
Câu 2. Đường cong trong hình bên là đồ thị của hàm số nào trong các hàm số dưới đây?
A
3 21
13
y x x
B y x 3 3x2 1 C yx33x2 1 D yx3 3x2 1
Lời giải Chọn C
Dựa vào hình dạng đồ thì, ta thấy đây là đồ thị của hàm số bậc 3 với hệ số a Nên loại A,B.0
Đồ thị hàm số đạt cực tiểu tại x và 1 0 x 2 0
+ Xét y x3 3x2 1
Ta có
1 2
Trang 18Câu 3. Đường thẳng y2x có bao nhiêu điểm chung với đồ thị hàm số 1
1
y x
1
1
Nhìn vào đồ thị ta thấy: Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang y a và tiệm cận đứng x Đồ thị1
cắt trục hoành tại điểm có hoành độ 1
b x a
Trang 19Câu 5. Đồ thị hàm số y x 3 3x22ax b có điểm cực tiểu A2; 2 Khi đó a b bằng
Lời giải Chọn B
Trang 20Câu 8. Cho hàm số yf x có đồ thị như hình vẽ Phương trình f x 1 0 có mấy nghiệm?
Lời giải Chọn D
Dựa vào BBT, ycbt 1 m 2
Câu 10. Cho hàm số y ax 4bx2 có đồ thị như hình vẽ bên Mệnh đề nào sau đây là đúng?c
Trang 21A a0, b0, c0 B a0, b0, c0 C a0, b0, c0 D a0, b0, c0.
Lời giải Chọn B
Từ đồ thị ta có a 0
Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ là y c 0
Hàm số có 3 điiểm cực trị nên ,a b trái dấu suy ra b Vậy chọn0 B.