Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu: “Xây dựng nội dung dạy ngoại khóa môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học sinh Trung học cơ sở th
Trang 1XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Ngành: Giáo dục học
Mã số: 9140101
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 2A GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
MỞ ĐẦU Tính cấp thiết: Taekwondo môn võ truyền thống của Triều Tiên, do tổ sư Choi-HongHi sáng lập Nó được tổ chức
tập luyện chính thức vào năm 1955 Tuy ra đời khá muộn so với các phái võ khác song tới nay Taekwondo đã phát triểnmạnh trên toàn thế giới, được Ủy ban Olympic thế giới công nhận chính thức là môn thể thao võ thuật, được đưa vào thiđấu chính thức tại các thế vận hội Hiện nay Việt Nam là một trong những thành viên tích cực tham gia tập luyện môn
võ này và giành được thành tích thi đấu cao Phong trào Taekwondo đã phát triển và lan rộng ra khắp hầu hết các tỉnhthành trong cả nước, có đủ mọi tầng lớp xã hội tham gia nhất là đông đảo thanh thiếu niên
Từ nhiều năm nay, hình thức tập luyện ngoại khóa môn Taekwondo ở các trường hoạt động dưới dạng câu lạc bộ
đã tồn tại do sự phối hợp của nhà trường, Trung tâm TDTT các Quận Huyện của Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội, Hiệp hộiTaekwondo Hà Nội Tuy nhiên nội dung và chương trình giảng dạy chưa có và chưa thống nhất Các Huấn luyện viêngiảng dạy chủ yếu dựa vào nội dung thi lên cấp đai Đây là nguyên nhân rất lớn ảnh hưởng đến sự phát triển của hìnhthức tập luyện này Đã có một số công trình nghiên cứu về võ thuật như: Nguyễn Thành Tuấn(1999), Trần Tuấn Hiếu(2004), Nguyễn Đương Bắc (2007) Vũ Xuân Thành (2012) Các đề tài trên đã nghiên cứu phát triển các tố chất thểlực riêng lẻ qua tập luyện võ thuật Nhưng chưa có đề tài nghiên cứu ứng dụng giảng dạy môn võ Taekwondo trong nhàtrường
Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu: “Xây dựng nội dung dạy ngoại khóa môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội”
Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu tổng hợp, đánh giá thực trạng của công tác GDTC trong các
trường THCS tại thành phố Hà Nội, chúng tôi tiến hành lựa chọn và ứng dụng các nội dung giảng dạy môn võTaekwondo vào giờ ngoại khóa để nâng cao thể lực cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng GDTC cho học sinhTHCS thành phố Hà Nội
Nhiệm vụ nghiên cứu
Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và thực trạng hoạt động ngoại khóa của các câu lạc bộ võ
Taekwondo cho học sinh các trường THCS thành phố Hà Nội
Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu xây dựng nội dung dạy ngoại khoá môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học
sinh THCS thành phố Hà Nội
Nhiệm vụ 3: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các nội dung dạy ngoại khóa môn Taekwondo đối với sự phát
triển thể chất của học sinh THCS thành phố Hà Nội
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
Luận án lựa chọn được 11 chỉ tiêu và test đủ tiêu chuẩn trong đánh giá thể chất cho học sinh THCS thành phố HàNội, bao gồm: Đánh giá hình thái cơ thể (2 chỉ tiêu), Đánh giá chức năng sinh lý (2 chỉ tiêu), Đánh giá chức năng tâm lý(3 test) và Đánh giá trình độ thể lực (4 test), trên cơ sở đó, đánh giá thực trạng thể chất của học sinh THCS thành phố
Hà Nội từ đó đánh giá được nội dung dạy ngoại khoá môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học sinh THCSthành phố Hà Nội
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng nội dung dạy ngoại khoá môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất chohọc sinh THCS thành phố Hà Nội, luận án đã lựa chọn được 8 nội dung giảng dạy ngoại khóa cho học sinh THCS thànhphố Hà Nội tương ứng 4 năm học Cụ thể đã xác định nội dung và định lượng cụ thể theo 11 chương trình giảng dạytương ứng với 11 cấp đai, tương ứng với 11 chương trình giảng dạy ngoại khóa cho học sinh THCS thành phố Hà Nội.Đồng thời luận án tiến hành ứng dụng nội dung và hình thức giảng dạy ngoại khóa môn Taekwondo đã xây dựngtrong giảng dạy ngoại khóa môn Taekwondo cho học sinh THCS thành phố Hà Nội Kết quả, chương trình đã xây dựngcủa luận án đã có hiệu quả cao trong việc phát triển thể chất cho học sinh THCS thành phố Hà Nội
CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN
Luận án gồm 150 trang A4: Gồm các phần: Mở đầu (05 trang); Chương 1 - Tổng quan các vấn đề nghiên cứu (42trang); Chương 2 - Phương pháp và tổ chức nghiên cứu (13 trang); Chương 3 - Kết quả nghiên cứu và bàn luận (88trang); Kết luận và kiến nghị (02 trang) Luận án sử dụng 133 tài liệu, trong đó có 125 tài liệu bằng tiếng Việt, 05 tàiliệu bằng tiếng Anh, 03 tài liệu bằng tiếng Trung Quốc, ngoài ra còn có 42 bảng số liệu, 02 sơ đồ, 11 biểu đồ và 10 phụlục
B NỘI DUNG LUẬN ÁN CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
Trang 3Chương 1 của luận án trình bày về các ván đề cụ thể sau:
1.1 Một số khái niệm cơ bản có liên quan
Trình bày các khái niệm: Giáo dục thể chất; Thể thao ngoại khóa; Giáo dưỡng thể chất; Thể chất; Phát triển thểchất và tố chất thể lực Đây là những khái niệm liên quan trực tiếp tới quá trình nghiên cứu luận án
1.2 Đặc điểm Công tác Giáo dục thể chất trong các trường Trung học cơ sở
Phần viết trình bày những vấn đề liên quan tới: Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác Giáo dục thể chấttrong trường học các cấp; Đặc điểm Giáo dục thể chất nội khóa trong các trường trung học cơ sở và Đặc điểm hoạt độngthể thao ngoại khóa trong các trường trung học cơ sở
1.3 Những yếu tố tự nhiên và xã hội ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất của học sinh Trung học cở sở thành phố
Hà Nội
Khái quát về những yếu ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất của học sinh THCS thành phố Hà Nội bao gồm yếu tố
tự nhiên (nước, ánh sáng, không khí, địa hình tự nhiên ) và các yếu tố xã hội (điều kiện sống và sinh hoạt; Hoạt độngvận động…)
1.4 Đặc điểm môn võ Taekwondo
Trình bày các đặt điểm cơ bản về môn võ Taekwondo liên quan tới lịch sử môn võ, hệ thống kỹ thuật, chiến thuậtcủa môn võ
1.5 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa học sinh Trung học cơ sở trong tập luyện Taekwondo
Phần viết trình bày về đặc điểm giải phẫu (hình thái, đặc điểm cơ – xương, đặc điểm phát triển các tố chất vậnđộng); Đặc điểm sinh lý (Hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, quá trình trao đổi chất, đặc điểm giới tính) và đặc điểmtâm lý của học sinh (đặc điểm phát triển quá trình nhận thức, đặc điểm phát triển nhân cách, hoạt động giao tiếp).1.6 Tổng quan các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan
Phần viết trình bày các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan tới giáo dục thể chất và thể thaotrường học, các công trình nghiên cứu về môn Taekwondo
Các vấn đề cụ thể được trình bày từ trang 6 tới trang 47 của luận án
Quá trình nghiên cứu chương 1 của luận án đã hệ thống hóa, bổ sung và hoàn thiện các kiến thức lý luận về cácvấn đề liên quan tới GDTC và hoạt động thể thao ngoại khóa, các kiến thức chuyên môn về xây dựng nội dung giảngdạy ngoại khóa nói chung và xây dựng nội dung giảng dạy ngoại khóa môn Taekwondo cho học sinh THCS thành phố
Hà Nội nói riêng
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu
Quá trình nghiên cứu luận án sử dụng 8 phương pháp khoa học thường quy trong nghiên cứu khoa học TDTTgồm: Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu tham khảo; Phương pháp quan sát sư phạm; Phương pháp phỏng vấn;Phương pháp kiểm tra sư phạm; Phương pháp kiểm tra y học; Phương pháp kiểm tra thần kinh tâm lý, Phương phápthực nghiệm sư phạm và Phương pháp toán học thống kê
2.2 Tổ chức nghiên cứu
2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: Là nội dung dạy ngoại khóa môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học
sinh THCS thành phố Hà Nội
2.2.2 Phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng quan trắc:
Đối tượng các trường điều tra thực trạng: Gồm 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội (danh sách cáctrường được trình bày tại phụ lục 1)
Đối tượng điều tra thực trạng hoạt động ngoại khóa môn Taekwondo: 20 trường THCS trên địa bàn thành phố
Hà Nội
Đối tượng đánh giá thực trạng: 1600 học sinh THCS thuộc 10 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội.Đối tượng thực nghiệm: Thực nghiệm được tiến hành trên đối tượng học sinh đai trắng (bắt đầu nhập học thờiđiểm tháng 6/2013) và được theo dõi dọc trong 1 năm học Thời điểm bắt đầu thực nghiệm có tổng số 490 học sinh(trong đó có 281 nam và 209 nữ) thuộc các câu lạc bộ Taekwondo trong 8 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội
Phạm vi không gian nghiên cứu: Trường đại học TDTT Bắc Ninh, 40 trường THCS trên địa bàn thành phố
Hà Nội
Thời gian nghiên cứu: Được nghiên cứu từ tháng 09 năm 2011 đến tháng 11 năm 2015
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 43.1 Đánh giá thực trạng công tác Giáo dục dục thể chất và thực trạng hoạt động ngoại khóa của các câu lạc bộ võ Taekwondo cho học sinh các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
3.1.1 Thực trạng công tác giáo dục thể chất cho học sinh các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
3.1.1.1 Nghiên cứu thực trạng nội dung chương trình Giáo dục thể chất đang được áp dụng ở trường Trung học
cơ sở thành phố Hà Nội
Tiến hành đánh giá thực trạng nội dung chương trình GDTC đang được áp dụng ở các trường THCS trên địa bànthành phố Hà Nội trên cơ sở khảo sát và phỏng vấn trực tiếp giáo viên thể dục của 40 trường THCS trên địa bàn thànhphố Hà Nội Cụ thể phân bổ chương trình môn học thể dục nội khóa cho học sinh THCS thành phố Hà Nội được trìnhbày tại bảng 3.1.được trình bày cụ thể trong luận án
Qua bảng 3.1 cho thấy: Chương trình môn học nội khóa được phân bổ với 70 tiết/năm với từ 8 đến 9 nội dungbao gồm cả lý thuyết và môn thể thao tự chọn và được áp dụng bắt đầu từ năm 2009-2010 Trong đó, nội dung chínhkhóa đã được quy định rõ ràng cho từng khối học và nội dung tự chọn được tiến hành theo hướng dẫn: Ngoài 4 mônđược biên soạn trong chương trình và sách giáo viên, có thể lựa chọn môn thể thao khác theo sự chỉ đạo của Sở GDĐT,nhằm phát triển các môn Thể thao thế mạnh ở địa phương và phù hợp với điều kiện của nhà trường trên nguyên tắc: SởGDĐT tổ chức biên soạn chương trình (xây dựng mục tiêu, lựa chọn nội dung, kế hoạch dạy học, kiểm tra đánh giá vàbiên soạn chi tiết) bảo đảm thời lượng, nội dung vừa sức học sinh, tổ chức thẩm định và phê duyệt chương trình trướckhi đưa vào giảng dạy
Để đánh giá thực trạng việc thực hiện chương trình GDTC trong các trường THCS trên địa bàn thành phố HàNội, luận án tiến hành phỏng vấn bằng phiếu hỏi (phụ lục 2) tới các giáo viên thể dục, cán bộ quản lý của 40 trường lựachọn trên địa bàn thành phố Hà Nội Kết quả được trình bày tại bảng 3.2
Bảng 3.2 Thực trạng thực hiện chương trình giảng dạy môn Giáo dục thể chất nội khóa tại các trường Trung học cơ sở
và TDTT trường học của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội năm học 2013-2014
3.1.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất dành cho Giáo dục thể chất của trường
Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã thống kê thực trạng cơ sở vật chất của 40 trường THCS trên địa bànthành phố thuộc nội thành Hà Nội, ngoại thành Hà Nội, khu vực Hà Nội mới và các trường thuộc khu vực miền núi Kếtquả cụ thể được trình bày tại bảng 3.3
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
Trang 5Qua bảng 3.3 cho thấy: Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy môn thể dục tại các trường THCS còn thiếu
cả về số lượng và chất lượng, chưa đáp ưng được nhu cầu dạy và học môn Thể dục tại các trường THCS trên địa bànthành phố Hà Nội
3.1.1.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên thể dục tại các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Tiến hành đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên môn GDTC tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nộithông qua tổng hợp các báo cáo công tác giáo dục hàng năm của phòng Giáo dục các huyện, qua phương pháp phỏngvấn trực tiếp với các giáo viên thể dục tại các trường THCS trên địa bàn thành phố… chúng tôi tiến hành khảo sát thựctrạng số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên tại 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội Kết quả cụ thể đượctrình bày tại bảng 3.4
Bảng 3.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên Thể dục tại các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội (n=40 trường)
Số trường đủ giáo viên Thể dục theo quy định của Bộ
Số trường có sử dụng giáo viên kiêm nhiệm 4 10.00
Số trường chưa có giáo viên Thể dục chuyên trách 1 2.50
Qua bảng 3.4 cho thấy: Về số lượng giáo viên, có tới 92.50% tổng số trường được phỏng vấn đã có đủ giáo viênThể dục theo quy định của Bộ GD-ĐT (ở đây tính cả số lượng giáo viên chuyên trách và giáo viên kiêm nhiệm) Còn10% số trường được khảo sát có sử dụng giáo viên kiêm nhiệm trong giảng dạy môn học Thể dục cho học sinh và có 1trường, chiếm 2.50% số trường được phỏng vấn chưa có giáo viên Thể dục chuyên trách Như vậy, bổ sung thêm sốlượng giáo viên thể dục tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội là vấn đề cần thiết
Thống kê về chất lượng đội ngũ giáo viên thể dục tại các trường THCS thành phố Hà Nội trên cơ sở khảo sáttrình độ của 126 giáo viên Thể dục tại 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Kết quả được trình bày tại bảng 3.5.được trình bày cụ thể trong luận án
Kết quả cho thấy: Lực lượng giáo viên còn thiếu cả về số lượng, yếu về chất lượng, đồng thời, việc bồi dưỡngnâng cao trình độ giáo viên, chuẩn hóa trình độ giáo viên cũng như cập nhật các kiến thức mới cho giáo viên còn ít.Chính vì vậy, chuẩn hóa giáo viên và thực hiện tốt công tác bồi dưỡng lại sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác GDTCcho học sinh các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội
3.1.1.4 Nghiên cứu thực trạng công tác Thể dục thể thao ngoại khóa của học sinh Trung học cơ sở thành phố
Hà Nội
Đánh giá thực trạng nội dung tập luyện TDTT ngoại khóa của học sinh THCS thành phố Hà Nội thông qua khảosát 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội về các môn thể thao được học sinh lựa chọn tập luyện ngoại khóa.Kết quả được trình bày tại bảng 3.6 (cụ thể trong luận án) và biểu đồ 3.1
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 6Ngoài việc nghiên cứu nội dung tổ chức tập luyện thể thao ngoại khóa, nghiên cứu về hình thức tổ chức tập luyệnthể thao ngoại khóa cũng là vấn đề được luận án quan tâm Để làm được điều này, chúng tôi tiến hành đánh giá thựctrạng hình thức tổ chức hoạt động thể thao ngoại khóa thông qua khảo sát 40 trường THCS trên địa bàn thành phố HàNội Kết quả được trình bày tại bảng 3.7 (cụ thể trong luận án).
Qua bảng 3.7 cho thấy, tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay thường tổ chức 5 hình thứctập luyện TDTT gồm: Thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ, hình thức đội tuyển, hình thức tập luyện theo nhóm, lớp vàhình thức tập luyện theo các câu lạc bộ thể thao, ngoài ra 100% số trường đều có học sinh tập luyện thể thao ngoại khóatheo hình thức tự tập luyện, tuy nhiên, đây không phải là hình thức tổ chức tập luyện thể thao ngoại khóa của nhàtrường nên chúng tôi không tiến hành thống kê trong luận án
Bên cạnh việc đánh giá về nội dung và hình thức tập luyện thể thao ngoại khóa của các trường THCS thành phố
Hà Nội, chúng tôi tiến hành đánh giá nhận thức về tập luyện thể thao ngoại khóa của học sinh THCS thành phố Hà Nộithông qua phỏng vấn 1236 học sinh thuộc 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội (một người có thể lựa chọnnhiều tác dụng của thể thao ngoại khóa khi trả lời câu hỏi) Kết quả được trình bày tại bảng 3.8 (cụ thể trong luận án)
35.19
Tạo hưng phấn;
18.28
Sử dụng quỹ thời gian hợp lý; 20.55
Tốn kém;
3.8
Không quan trọng; 3.64Không tác dụng; 3.8Nguy hiểm; 2.67
Mất thời gian; 5.83
Biểu đồ 3.2 Thực trạng nhận thức của học sinh các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội về vấn đề tập
luyện thể thao ngoại khóa
Qua biểu đồ 3.2 cho thấy, tỷ lệ học sinh có nhận thức tích cực với hoạt động thể thao ngoại khóa tại các trườngTHCS trên địa bàn thành phố Hà Nội cao hơn rất nhiều so với học sinh có nhận thức tiêu cực Tuy nhiên tỷ lệ học sinhhọc sinh có nhận thức tiêu cực vẫn còn Chính vì vậy, có biện pháp tác động nhằm cải biến nhận thức cho học sinhnhóm đối tượng này là vấn đề cần thiết góp phần nâng cao chất lượng GDTC tại các trường THCS trên địa bàn thànhphố Hà Nội
3.1.1.5 Nhu cầu tập luyện thể thao ngoại khóa của học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Tiến hành khảo sát nhu cầu tập luyện thể thao ngoại khóa của học sinh THCS thành phố Hà Nội thông qua phỏngvấn 1236 học sinh thuộc 40 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội bằng phiếu hỏi Kết quả được trình bày tạibảng 3.9 (cụ thể trong luận án)
Kết quả cho thấy: Nhu cầu về tâp luyện thể thao ngoại khóa của học sinh THCS thành phố Hà Nội rất đa dạng cả
về nội dung, hình thức cũng như hình thức tổ chức tập luyện
3.1.1.6 Thực trạng các câu lạc bộ ngoại khóa giảng dạy môn Taekwondo cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Đánh giá thực trạng các câu lạc bộ ngoại khóa giảng dạy môn Taekwondo cho học sinh THCS thành phố Hà Nộithông qua điều tra 20 trường THCS có CLB ngoại khóa môn Taekwondo trên địa bàn thành phố Hà Nội bằng phiếu hỏi
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
%
%
Trang 7Kết quả cho thấy: Các câu lạc bộ Taekwondo tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện thường được tổchức theo hình thức câu lạc bộ có thu phí, chương trình tập luyện được tiến hành theo chương trình do các HLV tại cáccâu lạc bộ tự xây dựng và có tổ chức thi nâng cấp đai định kỳ 3 tháng/ lần; hình thức tổ chức chủ yếu là có giáo viênhướng dẫn và thường tổ chức tập luyện từ 3-4 buổi/tuần (phổ biến là 3 buổi/tuần, mỗi buổi từ 1 tiếng rưỡi tới 2 tiếng).Như vậy, qua phân tích thực tế các CLB Taekwondo trên địa bàn thành phố Hà Nội cho thấy việc xây dựngchương trình tập luyện khoa học, thống nhất giúp nâng cao hiệu quả tập luyện ngoại khóa môn Taekwondo là việc làcần thiết và cấp thiết Cụ thể nội dung giảng dạy môn võ Taekwondo tại các trường THCS thành phố Hà Nội được trìnhbày tại bảng 3.11
Bảng 3.11 Thực trạng nội dung giảng dạy môn võ Taekwondo tại các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
(n=20)
T
Mức độ sử dụng (CLB) Hình thức sử dụng
1 Lý thuyết 16 80.00 Kết hợp trong giờ tập
2 Giáo dục đạo đức 20 100.00 Kết hợp trong giờ tập
3 Kỹ thuật 20 100.00 Có giờ tập kỹ thuật riêngTập kết hợp với các nội dung khác
4 Chiến thuật 20 100.00 Có giờ tập kỹ thuật riêngTập kết hợp với các nội dung khác
5 Quyền pháp 20 100.00 Có giờ tập kỹ thuật riêngTập kết hợp với các nội dung khác
6 Đối luyện và thi đấu 20 100.00 Có giờ tập kỹ thuật riêngTập kết hợp với các nội dung khác
7 Tâm lý 11 55.00 Kết hợp trong giờ tập
8 Thể lực 20 100.00 Kết hợp trong giờ tập
9 Kiểm tra - đánh giá 20 100.00 1 buổi/ 1 cấp đai
Qua bảng 3.11 cho thấy: trong giảng dạy ngoại khóa môn võ Taekwondo cho học sinh các trường THCS thànhphố Hà Nội, các HLV đã quan tâm tới nhiều mặt như giảng dạy lý thuyết, giáo dục đạo đức, kỹ thuật, chiến thuật,Quyền pháp, đối luyện và thi đấu, tâm lý, thể lực và kiểm tra - đánh giá Tuy nhiên, việc giáo dục lý thuyết và giáo dụctâm lý cho học viên chưa được 100% các CLB quan tâm Đồng thời, các nội dung cụ thể trong từng nội dung lớn cũngkhông được thống nhất trong từng CLB; Các HLV chủ yếu quan tâm tới việc hoàn thành các nội dung thi nâng cấp đaicho học viên theo quy định của Liên đoàn Taekwondo Hà Nội, còn việc phát triển thể chất cho học viên thì chưa đượcquan tâm chú ý Chính vì vậy, xây dựng nội dung giảng dạy ngoại khóa thống nhất cho học sinh theo hướng vừa đảmbảo hoạt động chuyên môn môn Taekwondo, vừa phát triển thể cho học sinh là vấn đề cần thiết
3.1.2 Lựa chọn các tiêu chí và test đánh giá thể chất của học sinh Trung học cơ sở Thành phố Hà Nội
3.1.2.1 Cơ sở lý luận lựa chọn tiêu chí và test đánh giá thể chất cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Lựa chọn được 3 nguyên tắc: Nguyên tắc toàn diện; Nguyên tắc khách quan và Nguyên tắc khoa học
3.1.2.2 Cơ sở thực tiễn lựa chọn tiêu chí và test đánh giá thể chất cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Lựa chọn qua tham khảo tài liệu, quan sát sư phạm và phỏng vấn trực tiếp các HLV Taekwondo, phỏng vấn 57chuyên gia GDTC, giáo viên TD thuộc 40 Trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội Kết quả lựa chọn được 11 testđánh giá thể chất cho học sinh gồm:
Đánh giá hình thái cơ thể (2 test): Chiều cao (cm); Cân nặng (kg)
Đánh giá chức năng sinh lý (2 test): Dung tích sống (l); Công năng tim (HW)
Đánh giá chức năng tâm lý (3 test): Phản xạ đơn (ms); Phản xạ phức (ms); Khả năng xử lý thông tin (bit/s)Đánh giá trình độ thể lực (4 test): Nằm ngửa gập bụng (lần/30s); Bật xa tại chỗ (cm); Chạy 30m XPC (s) và Chạytùy sức 5 phút (m)
3.1.3 Thực trạng thể chất của học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Để đánh giá thực trạng thể chất của học sinh THCS thành phố Hà Nội, chúng tôi tiến hành kiểm tra thể chất của
1600 học sinh từ khối 6 tới khối 9 thuộc 10 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội Kết quả kiểm tra được trìnhbày tại bảng 3.13 tới bảng 3.16
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 8Bảng 3.13 Thực trạng thể chất của học sinh khối 6 các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội (n=400)
Bảng 3.14 Thực trạng thể chất của học sinh khối 7 các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội (n=400)
Trang 911 Chạy tùy sức 5 phút (m) 897.78 47.77 5.32 871.51 45.34 5.20 3.99 <0.05
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 10Bảng 3.15 Thực trạng thể chất của học sinh khối 8 các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội (n=400)
Bảng 3.16 Thực trạng thể chất của học sinh khối 9 các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội (n=400)
Trang 11XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 1311Qua bảng 3.13 tới 3.16 cho thấy: Mức độ phát triển thể chất của học sinh cáctrường THCS thành phố Hà Nội tốt hơn hẳn so với người Việt Nam cùng lứa tuổi,giới tính theo kết quả điều tra thể chất nhân dân năm 2001 và nhỉnh hơn so với kếtquả đánh giá thể chất của tác giả Trần Đức Dũng và cộng sự khi nghiên cứu về đặcđiểm thể chất học sinh miền Bắc Việt Nam (Đề tài theo dõi dọc từ năm 2002-2014).
Song song với việc so sánh giữa đối tượng nam và nữ, chúng tôi tiến hành sosánh sự khác biệt trình độ thể lực của học sinh giữa các khối học Kết quả cụ thểđược trình bày tai bảng 3.17 với nam và 3.18 với nữ
Qua bảng 3.17 cho thấy: Khi so sánh mức độ phát triển thể chất của namhọc sinh THCS thành phố Hà Nội cho thấy:
Ở các chỉ tiêu đánh giá hình thái, ở tất cả các test kiểm tra trên cả đối tượngnam và nữ đều có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡngP<0.01 Điều này chứng tỏ các chỉ số hình thái của học sinh phát triển rất mạnh ởlứa tuổi này
Ở các chỉ số đánh giá sinh lý của học sinh, tương tự như ở các chỉ tiêu đánhgiá hình thái, ở cả chỉ số Dung tích sống (l) và công năng tim (HW) trên cả đốitượng nam và nữ đều có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttinh>tbảng ởngưỡng P<0.01 Điều này chứng tỏ các chỉ số chức năng sinh lý của học sinh pháttriển rất mạnh ở lứa tuổi này
Trái ngược với các chỉ số đánh giá chức năng sinh lý, ở các chỉ số đánh giáchức năng thần kinh tâm lý chỉ có Khả năng xử lý thông tin (bit/s) có sự khác biệt
có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡng P<0.001 Các test đánh giá phản
xạ bao gồm phản xạ đơn (ms) và phản xạ phức (ms) không có sự khác biệt có ýnghĩa thống kê khi so sánh kết quả kiểm tra của cả nam và nữ khối 6 với khối 7,khối 7 với khối 8 và khối 8 với khối 9 thể hiện ở ở ttính<tbảng ở ngưỡng P>0.05
Ở các chỉ tiêu đánh giá trình độ thể lực của học sinh, trong 4 test kiểm tra, có
2 test có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡng P<0.001trên cả đối tượng nam và nữ gồm: Nằm ngửa gập bụng (lần/30s) và Chạy 30m XPC(S) Các test Bật xa tại chỗ (cm) và chạy tùy sức 5 phút(m) không có sự khác biệt
có ý nghĩa thống kê khi so sánh kết quả kiểm tra của cả nam và nữ khối 6 với khối
7, khối 7 với khối 8 và khối 8 với khối 9 thể hiện ở ở ttính<tbảng ở ngưỡng P>0.05.Qua bảng 3.18 cho thấy: Khi so sánh mức độ phát triển thể chất của nữ họcsinh THCS thành phố Hà Nội cho thấy:
Ở các chỉ tiêu đánh giá hình thái, tương tự như kết quả thu được ở học sinhnam, ở tất cả các test kiểm tra trên cả đối tượng nam và nữ đều có sự khác biệt có ý
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH
PHỐ HÀ NỘI
Trang 1412nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡng P<0.01 Điều này chứng tỏ các chỉ sốhình thái của học sinh phát triển rất mạnh ở lứa tuổi này.
Ở các chỉ số đánh giá sinh lý của học sinh, tương tự như ở các chỉ tiêu đánhgiá hình thái, ở cả chỉ số Dung tích sống (l) và công năng tim (HW) trên cả đốitượng nam và nữ đều có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttinh>tbảng ởngưỡng P<0.01 Điều này chứng tỏ các chỉ số chức năng sinh lý của học sinh pháttriển rất mạnh ở lứa tuổi này
Trái ngược với các chỉ số đánh giá chức năng sinh lý, ở các chỉ số đánh giáchức năng thần kinh tâm lý chỉ có Khả năng xử lý thông tin (bit/s) có sự khác biệt
có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡng P<0.001 Các test đánh giá phản
xạ bao gồm phản xạ đơn (ms) và phản xạ phức (ms) không có sự khác biệt có ýnghĩa thống kê khi so sánh kết quả kiểm tra của cả nam và nữ khối 6 với khối 7,khối 7 với khối 8 và khối 8 với khối 9 thể hiện ở ở ttính<tbảng ở ngưỡng P>0.05
Ở các chỉ tiêu đánh giá trình độ thể lực của học sinh, trong 4 test kiểm tra, có
2 test có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê thể hiện ở ttính>tbảng ở ngưỡng P<0.001trên cả đối tượng nam và nữ gồm: Nằm ngửa gập bụng (lần/30s) và Chạy 30m XPC(S) Các test Bật xa tại chỗ (cm) và chạy tùy sức 5 phút(m) không có sự khác biệt
có ý nghĩa thống kê khi so sánh kết quả kiểm tra của cả nam và nữ khối 6 với khối
7, khối 7 với khối 8 và khối 8 với khối 9 thể hiện ở ở ttính<tbảng ở ngưỡng P>0.05
3.1.4 Bàn luận kết quả nghiên cứu nhiệm vụ 1
3.1.4.1 Bàn luận về thực trạng công tác Giaos dục thể chất cho học sinh các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Về nội dung và hình thức tập luyện thể thao ngoại khóa của học sinh
Về nội dung tập luyện: Nội dung tập luyện đa dạng, phong phú Các môn thểthao được tập luyện ngoại khóa nhiều nhất tại các trường THCS thành phố Hà Nộigồm: Đá cầu, bóng đá, cầu lông, võ thuật, bóng rổ sau đó tới các môn như: Điềnkinh, cờ, bóng bàn, bóng chuyền, Aerobic các môn khác chiếm tỷ lệ ít hơn
Về hình thức tập luyện: Trong tất cả các hình thức tổ chức tập luyện thể thaongoại khóa của các trường, nếu tính theo tiêu chí thường xuyên tập luyện là từ 3buổi trở lên/ tuần và mỗi buổi từ 30 phút trở lên thì việc tổ chức tập luyện khôngthường xuyên (tổ chức tập thất thường và không tổ chức tập luyện) vẫn chiếm ưuthế hơn so với tổ chức tập luyện TDTT ngoại khóa thường xuyên
Về nhận thức của học sinh về vấn đề tập luyện thể thao ngoại khóa: Kết quả
nghiên cứu của luận án cho thấy: tỷ lệ học sinh có nhận thức tích cực với hoạt độngthể thao ngoại khóa tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội cao hơn rấtnhiều so với học sinh có nhận thức tiêu cực, tuy nhiên, tỷ lệ học sinh học sinh cónhận thức tiêu cực vẫn còn Ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội nói
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH
Trang 1513riêng và học sinh, sinh viên trong trường học các cấp cũng như trong toàn xã hộinói chung vẫn còn một số người có nhận thức chưa đúng đắn về vai trò, tầm quantrọng của TDTT với sức khỏe
Về nhu cầu tập luyện thể thao ngoại khóa của học sinh: Nhu cầu tập luyện thể
thao ngoại khóa của học sinh rải đều ra nhiều môn, có tính chất đa dạng, phongphú, trong đó, các môn có nhu cầu cao nhất là Bóng đá, Đá cầu, Võ thuật và cầulông Đây là những môn thể thao được đông đảo người dân yêu thích tập luyện,không đòi hỏi nhiều về cơ sở vật chất, sân bãi dụng cụ và đơn giản trong khâu tổchức tập luyện Đây cũng là những môn thể thao được tổ chức ngoại khóa tại nhiềutrường học các cấp
Về hình thức tổ chức tập luyện thể thao ngoại khóa: đa số học sinh chọn hìnhthức có người hướng dẫn Đây là điều hoàn toàn phù hợp bởi khi có người hướngdẫn, các em sẽ thuận lợi hơn nhiều trong quá trình tập luyện thể thao ngoại khóa,đồng thời cũng có người quản lý, đốc thúc khiến các em có ý thức hơn trong quátrịnh tập luyện Chương trình tập luyện cũng đảm bảo hơn nhiều so với việc tậpluyện không có người hướng dẫn và hiệu quả tập luyện cũng vì vậy cao hơn
Về thực trạng các Câu lạc bộ ngoại khóa giảng dạy môn Taekwondo cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Về hình thức tổ chức tập luyện: Các câu lạc bộ Taekwondo trên địa bàn thànhphố Hà Nội phần lớn do tư nhân đứng ra tổ chức và thuê sân bãi của Nhà trườnghoặc các trường tổ chức thuê HLV về giảng dạy nên phần lớn là học sinh tham giatập luyện theo hình thức tự nguyện tập luyện và có thu phí
Về Chương trình tập luyện: Vì môn Taekwondo chưa có chương trình tậpluyện cố định cho học sinh các trường THCS, hiện Hiệp hội Taekwondo Hà Nộimới chỉ quy định nội dung thi nâng cấp cho mỗi màu đai, HLV giảng dạy sẽ tự căn
cứ vào nội dung thi và đặc điểm đối tượng giảng dạy để xây dựng chương trìnhgiảng dạy nên chưa có chương trình thống nhất Các HLV mới chỉ giảng dạy theokinh nghiệm cá nhân của mình nên đôi khi hiệu quả chưa thực sự cao Các CLBđều tổ chức thi nâng cấp đai định kỳ, đây cũng là một biện pháp hữu hiệu ghi nhận
và động viên các học viên tiếp tục tham gia tập luyện, đồng thời, đây cũng là dấuhiệu để phân loại trình độ của mỗi cá nhân trong CLB Một CLB Taekwondothường có nhiều màu đai tập cùng
3.1.4.2 Bàn luận về tiêu chí đánh giá thể chất của học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Quá trình nghiên cứu của luận án đã lựa chọn được 11 chỉ tiêu và test đánhgiá thể chất cho học sinh THCS thành phố Hà Nội, trong đó có 2 chỉ số đánh giáhình thái, 5 chỉ tiêu đánh giá chức năng cơ thể và 4 test đánh giá trình độ thể lực
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH
PHỐ HÀ NỘI
Trang 1614Các chỉ tiêu được lựa chọn trong quá trình nghiên cứu luận án tương đồng vớikết quả nghiên cứu của nhiều đề tài, luận án trong quá trình đánh giá thể chất củacác đối tượng khác nhau như: Bùi Quang Hải, Đỗ Đình Quang, Đồng Hương Lan(2016), Hoàng Công Dân Như vậy, trên 60% số test luận án sử dụng trong đánhgiá thể chất cho học sinh THCS thành phố Hà Nội trùng với kết quả nghiên cứu củacác tác giả trước đây Có thể thấy, kết quả phỏng vấn các chuyên gia, cán bộ quản
lý và giáo viên GDTC là đáng tin cậy, các test được lựa chọn qua phỏng vấn phùhợp với đối tượng nghiên cứu
3.1.4.3 Bàn luận về thực trạng thể chất của học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Luận án đã tiến hành đánh giá thực trạng thể chất của 1600 học sinh từ khối 6tới khối 9 thuộc 10 trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội bằng 11 chỉ tiêu đãlựa chọn Kết quả cho thấy: Mức độ phát triển thể chất của học sinh thuộc cáctrường THCS thành phố Hà Nội tốt hơn hẳn so với người Việt Nam cùng lứa tuổi,giới tính theo kết quả điều tra thể chất nhân dân năm 2001 và nhỉnh hơn so với kếtquả đánh giá thể chất của tác giả Trần Đức Dũng và cộng sự khi nghiên cứu về đặcđiểm thể chất học sinh miền Bắc Việt Nam (Đề tài theo dõi dọc từ năm 2002-2014)
3.2 Nghiên cứu xây dựng nội dung dạy ngoại khóa môn Taekwondo nhằm phát triển thể chất cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
3.2.1 Lựa chọn nội dung giảng dạy ngoại khóa môn Taekwondo cho học sinh khối Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
3.2.1.1 Cơ sở khoa học lựa chọn nội dung giảng dạy Taekwondo ngoại khóa nhằm phát triển thể chất cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hà Nội
Cơ sở lý luận lựa chọn nội dung giảng dạy: Căn cứ vào các vấn đề cụ thể đãđược trình bày trong chương 1 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu của luận án
Cơ sở thực tiễn lựa chọn nội dung giảng dạy: Các căn cứ thực tiễn xây dựngnội dung giảng dạy ngoại khóa môn Taekwondo cho học sinh THCS thành phố HàNội được trình bày cụ thể trong phần 3.1 của luận án Ngoài ra còn căn cứ thời giantập luyện môn võ Taekwondo (trong 4 năm, từ lớp 6 tới hết lớp 9) được trình bày
cụ thể tại bảng 3.19
Bảng 3.19 Phân phối thời gian và cấp đai môn Taekwondo
Màu đai Đẳng cấp Thời gian đã tập luyện (kể từ lúc nhập môn) Danh xưng
XÂY DỰNG NỘI DUNG DẠY NGOẠI KHÓA MÔN TAEKWONDO NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH