Tên nhiệm vụ
trong điều kiện nhà trồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Chủ nhiệm 1 ọ và tên: Nguyễn à oàng ũ
Năm sinh: 1989 Nam N : Nam ọc vị: Kỹ sư Chuyên ngành: Công nghệ hóa lý Năm đạt học vị: 2 12 Chức vụ: Chuyên viên phòng ỗ trợ Công nghệ i sinh
Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, tọa lạc tại Ấp 1, xã Phạm ăn Cội, huyện Củ Chi, Tp CM, là cơ quan chuyên hỗ trợ phát triển doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao Để liên hệ, vui lòng gọi điện thoại đến số 28 62646103 hoặc fax qua số 028 62646104 Địa chỉ nhà riêng của cán bộ là 66A, khu phố 3, phường Trung Mỹ Tây, quận 12, Tp CM, với số điện thoại liên lạc là 938617762.
Chủ nhiệm 2 ọ và tên: u nh Xuân ũ
Học vị: Kỹ sư Chuyên ngành: Công nghệ sinh học Năm đạt học vị: 2 13 Chức vụ: Chuyên viên phòng Hỗ trợ Công nghệ Vi sinh
Tên cơ quan công tác: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp
Công nghệ cao có địa chỉ tại Ấp 1, xã Phạm ăn Cội, huyện Củ Chi, Tp.HCM, với số điện thoại 28 62646103 và fax 028 62646104 Ngoài ra, địa chỉ nhà riêng của cá nhân là lầu 2, 290 Nguyễn Công Trứ, quận 1, Tp.HCM, số điện thoại liên lạc là 0933224221.
Tên cơ quan chủ trì
Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao
Email: info@abi.com.vn, Website: www.abi.com.vn, Địa chỉ: ấp 1, xã Phạm ăn Cội, huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh Văn phòng giao dịch: 499, Cách mạng Tháng 8, phường 13, quận 1, TP Hồ Chí Minh.
Thời gian thực hiện: 12 tháng
Kinh phí đƣợc duyệt: 141.951.000 đồng, trong đó:
Từ Ngân sách sự nghiệp khoa học TP 141.951.000
Nội dung
Nội dung 1: Chọn dòng đơn bào tử
Nội dung 2: Trồng thử nghiệm trong điều kiện nhà trồng tại thành phố
Nội dung 3: Khảo sát điều kiện bảo quản.
Sản phẩm
Quy trình nuôi trồng nấm rơm lụa bạc Volvariella bombycina
250kg nấm rơm lụa bạc tươi
Bảng tiến độ thực hiện nhiệm vụ
STT Nội dung Kết quả Người thực hiện Thời gian thực hiện
1 Chọn dòng đơn bào tử
Nguyễn à oàng ũ u nh Phương Anh
Trồng thử nghiệm trong điều kiện nhà trồng tại thành phố
3 Khảo sát điều kiện bảo quản
4 Tổng hợp và viết báo cáo
PHẦN MỞ ĐẦU Tính cấp thiết
Sự phát triển của ngành nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu đã dẫn đến gia tăng lượng mùn cưa thải, đặc biệt từ việc trồng nấm Bào ngư tại TP.HCM Hiện tại, việc tái sử dụng mùn cưa chủ yếu là phối trộn với mùn cưa mới theo tỷ lệ 7:3 hoặc sử dụng làm đất và phân bón, nhưng các phương pháp này chưa hiệu quả triệt để Sự phối trộn giữa mùn cưa cũ và mới có thể ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của nấm Bào ngư Bên cạnh đó, các biện pháp ủ để làm đất hoặc phân bón chiếm nhiều diện tích và không mang lại hiệu quả kinh tế cao Các nghiên cứu gần đây cho thấy việc sử dụng mùn cưa thải để trồng nấm rơm lụa có thể là một giải pháp khả thi để tận dụng nguồn nguyên liệu này.
Sử dụng 50% mùn cưa thải thay vì 3% như trong nuôi trồng nấm bào ngư giúp tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu này, đồng thời vẫn đảm bảo năng suất và tính kinh tế trong quá trình nuôi trồng.
Nấm rơm lụa bạc đang trở nên phổ biến tại thị trường thành phố Hồ Chí Minh nhờ vào giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao, đồng thời dễ dàng trong việc thu hái và bảo quản Các nghiên cứu cho thấy nấm rơm lụa bạc có giá trị dinh dưỡng tương đương với nấm rơm thường nhưng có thể thu hoạch linh hoạt hơn trong ngày Việc trồng nấm rơm lụa bạc không chỉ cung cấp sản phẩm dinh dưỡng mà còn tạo lợi thế cạnh tranh do chi phí chăm sóc thấp Ngoài ra, khả năng bảo quản lạnh lên đến 2 tuần mở ra cơ hội phát triển thương phẩm và xuất khẩu Việc này cũng góp phần đa dạng hóa thị trường nấm ăn tại thành phố Hồ Chí Minh và cả nước, đồng thời phong phú thêm các lựa chọn cho nông dân.
4 công ty hoạt động trong lĩnh vực nuôi trồng nấm ăn góp phần xây dựng nền kinh tế nông nghiệp của thành phố
Chúng tôi thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp cơ sở với đề tài "Trồng thử nghiệm nấm rơm lụa bạc (Volvariella bombycina) trong điều kiện nhà trồng tại thành phố Hồ Chí Minh" dựa trên những thực tế hiện có.
Trồng thử nghiệm nấm rơm lụa bạc trong điều kiện nhà trồng tại thành phố Hồ Chí Minh
Do thời gian hạn chế, nhiệm vụ chỉ thực hiện việc nuôi trồng trên hai công thức dinh dưỡng trong điều kiện nhà trồng tại thành phố Hồ Chí Minh và khảo sát điều kiện bảo quản trong 7 ngày.
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nội dung nghiên cứu
Nội dung 1: Chọn dòng đơn bào tử
Nội dung 2: Trồng thử nghiệm trong điều kiện nhà trồng tại thành phố
Nội dung 3: Khảo sát điều kiện bảo quản.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian: từ tháng 1 2 17 đến tháng 11/2017
- Địa điểm: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao - Ấp 1, xã Phạm ăn Cội, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
Vật liệu nghiên cứu
2.3.1 Nguồn giống Đối tƣợng nghiên cứu: chủng nấm rơm lụa bạc Volvariella bombycina được cung cấp bởi PGS TS Phạm Thành Hổ, trường Đại học Khoa học Tự nhiên
2.3.2 Dụng cụ, hóa chất, thiết bị
Một số hóa chất sử dụng trong phòng thí nghiệm có nguồn gốc từ Xilong chemical – Trung Quốc và Việt Nam: Glucose, Agar, Ethanol 96%, CaSO4, Saccharose
- Bao đóng phôi, cổ, nắp,…
- Chai thuỷ tinh 500ml, ống nghiệm, đĩa petri,…
- Tủ cấy vô trùng– SCBN 1013 (1300)
- Nồi hấp khử trùng – HV 110
- Hệ thống sản xuất phôi nấm
- Hệ thống hấp phôi nấm
Phương pháp nghiên cứu
2.4.1 Chọn lọc giống nấm bằng phương pháp nuôi trồng trên mùn cưa có bổ sung dinh dƣỡng
Việc chọn lọc giống nấm được tiến hành theo quy trình sau:
Giống gốc được nhân giống trong ống thạch nghiêng chứa PDA, sau đó được sử dụng sản xuất meo giống
Chọn tai nấm khỏe và phân lập giống
Meo giống cấp I và cấp II
Các chai lúa dùng làm meo cấp I và meo cấp II được chuẩn bị bằng cách ngâm lúa trong nước vôi 1% trong 2 giờ trước khi nấu Sau khi rửa sạch, lúa được nấu cho đến khi nở và để ráo nước Tiếp theo, trộn lúa với vôi bột 1% và cám 2%, sau đó cho vào bình thủy tinh chứa khoảng 200g lúa Cuối cùng, hấp bình ở nhiệt độ 121 độ C trong 30 phút.
Sau khi hấp các chai lúa được để nguội 3-5 giờ ở nhiệt độ phòng
+ Đối với meo cấp I: Sau khi để nguội giống từ đĩa thạch sẽ được cấy vào các chai và ủ tơ ở 28 o C (hình 2.2a)
+ Đối với meo cấp II: Sau khi để nguội giống từ các chai meo giống cấp
I vào chai và ủ tơ ở cùng điều kiện với meo cấp I là 28 o C (hình 2.2b).
Hình 2.1 Các chai lúa được chuẩn bị cho làm meo giống cấp I và cấp II
Hình 2.2 Thao tác cấy meo giống: (a) Cấy meo cấp I; (b)
Sau khi tơ chạy kín chai meo cấp II, chai meo giống được làm tơi bằng cách lắc mạnh Tiếp theo, meo cấp II được cấy vào các bịch phôi chứa mùn cưa với tỷ lệ 94.9% mùn cưa, 5% cám gạo và 0.1% urea, nhằm bổ sung dinh dưỡng cho quá trình phát triển (Nguyễn Diệu Hiền, 2016).
Chọn tai nấm khỏe và phân lập từ nấm
Sau khi cấy giống, các bịch phôi được chuyển vào nhà trồng có hệ thống xả nền và máy làm ẩm Điều này nhằm đảm bảo điều kiện ủ tơ lý tưởng với nhiệt độ duy trì ở mức 26 độ C.
28 o C, độ ẩm > 6 %), và chăm sóc khi ra quả thể (nhiệt độ 26 - 28 o C, độ ẩm > 80%)
Sau khi thu hoạch các tai nấm khỏe, chúng sẽ được phân lập để bảo tồn giống Giống nấm đã chọn sẽ được sử dụng cho quy trình sản xuất Môi trường Raper & Miles được sử dụng để phân lập và bảo quản giống nấm hiệu quả.
Hình 2.3 Cấy meo cấp II vào các bịch phôi
Hình 2.4 Chọn tại nấm và tiến hành phân lập: (a) Tai nấm khỏe; (b) Thịt nấm được cắt từ tai nấm được chọn a b
2.4.2 Trồng thử nghiệm trong điều kiện nhà trồng tại thành phố Hồ Chí Minh Sản xuất meo giống
Sơ đồ sản xuất meo giống
Giống gốc: được phân lập từ mô hình trồng thử nghiệm
Môi trường Raper & Miles được chuẩn bị trong các bình tam giác và sau khi hấp khử trùng, môi trường này được phân chia vào các đĩa petri Đĩa petri này được sử dụng để nhân giống nấm.
Sản xuất meo giống cấp I và cấp II:
Meo giống sử dụng trong thí nghiệm là meo hạt lúa Để chuẩn bị, lúa cần được ngâm trong nước vôi 1% trong 2 giờ trước khi nấu Sau khi ngâm, lúa được rửa sạch và thêm nước vừa đủ, sau đó nấu cho đến khi chín.
Sau khi nở, vớt ra để ráo nước và trộn thêm 1% vôi bột cùng 2% cám Sau khi trộn đều, cho hỗn hợp vào bình thủy tinh, mỗi bình chứa khoảng 2 gram lúa Cuối cùng, đem hấp ở nhiệt độ 121 độ C trong 30 phút.
Sau khi hấp các chai lúa được để nguội 3-5 giờ ở nhiệt độ phòng
+ Đối với meo cấp I: Sau khi để nguội giống từ đĩa thạch sẽ được cấy vào các chai và ủ tơ ở 28 o C (hình 2.5a và 2.5b)
+ Đối với meo cấp II: Sau khi để nguội giống từ các chai meo giống cấp
I vào chai và ủ tơ ở cùng điều kiện với meo cấp I là 28 o C (hình 2.6a và 2.6b) a b
Hình 2.6 (a) Cấy meo giống cấp II ; (b) Các bình meo giống cấp II được ủ ở 28 o C a b
Hình 2.5 Thao tác cấy meo: (a) Cấy meo giống cấp I ; (b) Các bình meo giống cấp I được ủ ở 28 o C a b
Xử lý mùn cƣa thải
Các bịch phôi trồng bào ngư và linh chi không còn khả năng ra nấm, mua từ các trang trại nấm ở Củ Chi, sau khi vận chuyển về đã bị nhiễm nặng và phải loại bỏ Các bịch phôi còn lại sẽ được phá ra để thu mùn cưa thải, sau đó ủ với vôi 1% trong 15 ngày Cuối cùng, mùn cưa thải sẽ được trộn với mùn cưa mới theo tỷ lệ 1:1 để sử dụng.
Xử lý mùn cưa thải Đóng phôi -khay
Trồng, chăm sóc và thu hoạch
19 được ủ trộn với nước vôi 1% được ủ đống khoãng 1 - 2 ngày, chỉnh ẩm độ khoãng 70%
Sau khi ủ 1 -2 ngày, mùn cưa ủ được bổ sung dinh dưỡng theo các công thức sau:
Bảng 2.1 Các công thức dinh dưỡng dùng bố trí thí nghiệm nuôi trồng thử nghiệm nấm rơm lụa bạc
Mỗi công thức dinh dưỡng được lặp lại 3 lần Đóng phôi
Mùn cưa đã qua xử lý và bổ sung dinh dưỡng được đóng gói trong các bịch PE có kích thước 19 x 47 cm, trọng lượng khoảng 2kg Sau đó, các bịch phôi sẽ được chuyển vào nồi hấp để khử trùng ở nhiệt độ 96°C trong một khoảng thời gian nhất định.
10 tiếng Mỗi công thức dinh dưỡng được đóng 3 phôi, tương ứng với 3 lần lặp lại của nghiệm thức, mỗi lần lặp 1000 phôi a b
Hình 2.7 Xử lý nguyên liệu: (a) Ủ mùn cưa thải ; (b) Mùn cưa thải đã ủ được trộn với mùn cưa mói theo tỷ lệ 1:1 a b
Sau khi để nguội các phôi sẽ được chuyển vào phòng cấy để cấy giống rồi chuyển vào nhà nuôi trồng
Tơ được ủ trong điều kiện nhiệt 26 – 28 o C, độ ẩm 60 - 70% và có ánh sáng khuếch tán nhẹ.
Trồng, chăm sóc và thu hoạch
Sau khi tơ lan phủ kín bề mặt bịch phôi, cần tháo cổ bịch phôi và phủ một lớp phân trùn hoặc đất đã phơi nắng để giữ ẩm cho giá thể Điều này là cần thiết để đảm bảo điều kiện nuôi trồng tốt nhất cho cây.
Hình 2.8 (a) Công thức 1 ; (b) Công thức 2; (c) Công thức 3 a b c
Hình 2.9 Thiết bị và nhà trồng: (a) máy tạo ẩm ly tâm; (b) các kệ phôi trong nhà trồng a b
21 Để đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm của nhà trồng, nhà trồng được trang bị các may phun ẩm ly tâm
Trong giai đoạn trồng, chăm sóc và thu hoạch các chỉ tiêu theo dõi là:
- Thời gian hình thành quả thể (ngày) (tính từ khi cấy giống)
- Khối lượng nấm thu được/bịch (g/bịch)
- Hiệu suất sinh học (kg nấm tươi tấn giá thể khô)
2.4.3 Khảo sát điều kiện bảo quản
Nấm tươi chưa mở mũ sau khi thu hoạch được bảo quản trong hộp nhựa trong suốt Điều kiện bảo quản nấm là trong ngăn mát tủ lạnh và ở nhiệt độ phòng Các mẫu nấm sẽ được kiểm tra sau 3, 5 và 7 ngày, trong khi mẫu bảo quản ở nhiệt độ phòng sẽ được kiểm tra hàng ngày.
Các chỉ tiêu theo dõi
- Các chỉ tiêu cảm quan như: màu sắc, mùi vị, hình dạng tai nấm.v.v
2.4.4 Phương pháp xử lý số liệu
Các số liệu thu được được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0
