Vaccine phòng bệnh đốm trắng cá tra kết quả thực nghiệm và triển vọng ứng dụng Nghề nuôi trồng thuỷ sản đang ngày một phát triển và trở thành một ngành có đóng góp đáng kể trong kim
Trang 1Vaccine phòng bệnh
đốm trắng cá tra kết quả
thực nghiệm và triển
vọng ứng dụng
Nghề nuôi trồng thuỷ sản đang
ngày một phát triển và trở thành
một ngành có đóng góp đáng kể
trong kim ngạch xuất khẩu Hiện
tại, nhu cầu cá tra cho xuất khẩu và tiêu thụ trong nước đều tăng cao
Trang 2Giải pháp quan trọng để tạo thêm nhiều sản phẩm là nuôi công
nghiệp tập trung Tuy nhiên, hạn
chế chính của môi trường nuôi
công nghiệp mật độ cao là các bệnh
bị nhiễm khuẩn dễ có điều kiện
phát triển lây lan Để hạn chế dịch bệnh người nuôi đã sử dụng một số loại kháng sinh Việc dùng kháng sinh trị bệnh thường tốn kém và
hiệu quả không cao Hơn nữa lượng tồn dư kháng sinh không chỉ ảnh
hưởng đến chất lượng sản phẩm,
mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ
người tiêu dùng
Trong các nỗ lực làm hạn chế dịch bệnh do vi khuẩn gây ra ở cá tra,
biện pháp dùng vacxin phòng bệnh
Trang 3được đánh giá là có hiệu quả và
kinh tế Nhằm góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, ổn định nghề nuôi, Viện Nghiên Cứu Nuôi Trồng Thuỷ Sản II đã kết hợp với công ty thuốc Thú Y TW (Navetco) thực
hiện đề tài cấp nhà nước “ Nghiên cứu vaccine phòng bệnh nhiễm
khuẩn cho cá tra, cá basa, cá mú, cá giò, cá hồng mỹ nuôi công nghiệp”, trong đó đối tượng được quan tâm đặc biệt là cá tra Sau 2 năm thực hiện, nghiên cứu sử dụng vaccine phòng bệnh đốm trắng cho cá tra đã đạt đựơc một số kết quả khả quan
và có triển vọng áp dụng vào thực
tế
Từ tháng 1 đầu tháng 7 năm 2006,
Trang 4nhóm nghiên cứu đã thực hiện các đợt thu mẫu cá bệnh tại Vĩnh Long,
An Giang, Đồng Tháp, đồng thời, phân lập, và định danh vi khuẩn
Xác định bằng phương pháp kiểm tra sinh hoá và phương pháp PCR, kết quả cho thấy, hầu hết các mẫu
cá tra bệnh đều có dấu hiệu điển
hình của bệnh đốm trắng (97%) với
sự hiện diện của vi
khuẩn Edwardsiella ictaluri
Thí nghiệm cảm nhiễm ngược đươc tiến hành tại phòng thí nghiệm ướt thuộc Trung tâm Giống Thuỷ Sản Nước Ngọt Nam Bộ (Viện NC
NTTS2), Cái Bè, Tiền Giang Vi
khuẩn gây bệnh thực nghiệm là vi
khuẩn Edwardsiella
Trang 5ictaluri đượcphân lập từ các mẫu cá
bệnh Nguồn cá tra giống sạch bệnh được cung cấp từ chương trình
Chọn Giống Cá tra của Viện NC
NTTS2 Kết quả nghiên cứu đã xác
định, vi khuẩn Edwardsiella
ictaluri là tác nhân gây bệnh đốm
trắng trên gan, thận và lách cá tra Kết quả thí nghiệm cũng xác định được liều gây chết 50% cá thí
nghiệm (LD50) là 2,5 x 104 tế
bào/0,2 ml/ cá có trọng lượng trung bình khoảng 30 gram
Khả năng đáp ứng miễn dịch của cá tra(Pangasianodon hypothalmus)
đối với vi khuẩn Edw Ictaluri của kháng thể có trong máu cá đạt cao nhất Nồng độ kháng nguyên (tế
Trang 6bào vi khuẩn giết bằng formaline
0,4 %) thích hợp sử dụng chất bổ trợ Aluminum cũng được xác định (3x 109 tế bào/cá) với phương pháp vaccine tiem lần đầu vào ngày 1,
lần thứ hai vào ngày 14
Từ giữa năm 2007, các thí nghiệm đánh giá hiệu quả và độ dài miễn
dịch của vaccine được thực hiện
tuần tự Trước tiên, thí nghiệm
công vi khuẩn vào ngày thứ 21 Sau khi tiêm vaccine, tỉ lệ sống tương đối (Relative Percent
Survival-RPS*) ứng với các liều công
2LD50 , 20 LD50 , và 80LD50 lần
lượt là 97%, 93% và 71% Điều
này cho thấy khả năng bảo vệ tức thời của vaccine khá cao Theo
Trang 7Bader và cộng sự (2004)**,
vaccine có RPS trên 60% được
xem là có hiệu quả Với thí nghiệm công vi khuẩn sau 2 tháng tiêm
vaccine, RPS ở các liều công
1,6LD50, 16LD50 và 64LD50, lần
lượt là 91%, 75% và 50% cho thấy khả năng bảo vệ của vaccine đã
giảm nhưng vẫn còn khá hiệu quả
Từ kết quả trên cho thấy, vaccine
cá tra có khả năng bảo hộ tốt có thể kéo dài trong 2 tháng Tuy nhiên, cần phải tiến hành thêm các thực nghiệm để xác định thời gian bảo
hộ lâu hơn của vaccine Ngoài ra, cũng cần phải thực hiện thêm
những nghiên cứu về độ an toàn
của vaccine, nghiên cứu thay thế
Trang 8chất bổ trợ Aluminum bằng chất hỗ trợ chuyên dùng cho cá, đồng thời, cải tiến phướng pháp vaccine để có thể dễ dàng đưa vaccine phòng
bệnh đốm trắng cá tra vào áp dụng thực tế
Mặc dù vẫn còn trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng vaccine cho cá tra của Viện NCNTTS2 phối hợp với công ty Navetco đã nhận được lời mời hợp tác từ công ty cổ phần
Vĩnh Hoàn (Đồng Tháp) Vĩnh
Hoàn hiện là công ty nuôi và xuất khẩu cá tra lớn thứ ba của Việt
Nam
Thành viên của nhóm nghiên cứu vaccine ca tra gồm có: TS Nguyễn Văn Hảo, Cố vấn Khoa học, ThS
Trang 9Nguyễn mạnh Thắng (Navetco)
Chủ nhiệm Đề tài, các thành viên khác:ThS Nguyễn Nhiễm Thư, Ths Nguyễn Thị Hiền, Nguyễn Thị
Mộng Hoàng, Lê Thị Bích Thuỷ
(Trung tâm Quan Trắc), Nguyễn Thị Hồng Vân, Hà Ngọc Nga,
Đoàn Bình Minh (TTQG Giống
Thuỷ Sản Nước Ngọt Nam Bộ)
Nguyễn Thị Hiền
*RPS = (1 - Số cá vaccine chết/ Số
cá đối chứng chết)x 100.RPS được tính trên số cá vaccine và số cá đối chứng chết từ thời điểm công cho đến khi kết thúc thí nghiệm
**Bader J.A.,Shoemaker C.A and Klesius PH.,2004 Immune
response induced by
Trang 10N-lauroylsarcosine extracted
outer-membrance proteins of an isolate of Edwardsiella ictaluci in channel
catfish Fish & Shellfish Immu, vol
16, phương pháp 415-428