Đề án thực hiện mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo giữa bệnh viện chợ rẫy bệnh viện thống nhất và bệnh viện nhi đồng 2 bệnh viện chợ rẫy nguyễn tri thức

Tổng quan về hệ thống điều phối trên thế giới và Việt Nam Việt Nam có trang web của Trung tâm điều phối Quốc gia https://vnhot.vn/ cũng có các thông tin về hiến và ghép tạng, có mục đăng

Trang 1

ĐỀ ÁN THỰC HIỆN MẠNG LƯỚI ĐIỀU PHỐI LIÊN VIỆN VỀ HIẾN VÀ GHÉP THẬN NHÂN ĐẠO GIỮA BỆNH VIỆN CHỢ RẪY, BỆNH VIỆN

THỐNG NHẤT VÀ BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2

Cơ quan chủ trì nhiệm vụ: BỆNH VIỆN CHỢ RẪY

Thành phố Hồ Chí Minh - 2022

Trang 2

UỶ BAN NHÂN DÂN

KẾT QUẢ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

ĐỀ ÁN THỰC HIỆN MẠNG LƯỚI ĐIỀU PHỐI LIÊN VIỆN VỀ HIẾN

VÀ GHÉP THẬN NHÂN ĐẠO GIỮA BỆNH VIỆN CHỢ RẪY, BỆNH

VIỆN THỐNG NHẤT VÀ BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2

Chủ nhiệm nhiệm vụ

(Ký tên)

Trang 3

MỤC LỤC

Danh mục các từ viết tắt 4

Danh mục các bảng 5 Danh mục các hình 6 Danh mục các sơ đồ, biểu đồ 7 Mở đầu 8

Tổng quan tài liệu 10

Đối tượng nghiên cứu 22

Phương pháp nghiên cứu 35

Kết quả 45

Bàn luận 86

Kết luận 100

Kiến nghị 102

Danh mục các công trình liên quan đến đề tài 104

Tài liệu tham khảo 104

PHỤ LỤC

- Phụ lục 1: Các thông tin của bệnh nhân chờ ghép thận

- Phụ lục 2: Thông tin y khoa của người hiến tạng

- Phụ lục 3: Đơn đăng ký chờ ghép thận

- Phụ lục 4: Đơn đăng ký hiến mô-tạng

- Phụ lục 5: Giấy cam kết phẫu thuật

- Phụ lục 6: Chương trình đào tạo tâm lý

Trang 4

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Trang 5

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Trình bày các yếu tố cơ bản được áp dụng để tính điểm 26

Bảng 2.3 Điều phối thận từ người hiến chết có KDPI ≤20% 30 Bảng 2.4 Điều phối thận từ người hiến chết với 20%<KDPI≤35% 31Bảng 2.5 Điều phối thận từ người hiến chết với 35% < KDPI ≤ 85% 31 Bảng 2.6 Điều phối thận từ người hiến chết với KDPI ≥ 85% 32

Bảng 3.4 Trình bày nghề nghiệp của người bệnh đến tư vấn 51 Bảng 3.5 Trình bày địa phương cư trú của 128 người bệnh 52 Bảng 3.6 Trình bày nhóm máu của bệnh nhân trên danh sách chờ tuyển chọn 52 Bảng 3.7 Các bệnh lý kèm theo của người bệnh trên danh sách chờ ghép thận 52 Bảng 3.8 Nghề nghiệp của người đăng ký hiến tạng khi chết não hay ngừng tim 54 Bảng 3.9 Địa phương cư trú của người đăng ký hiến tạng nhân đạo khi chết 54 Bảng 3.10 Các cặp hiến-nhận đã được tuyển chọn để ghép bằng Excel 60 Bảng 3.11 Trình bày các trường hợp hiến- ghép thận đã được tuyển chọn 2015-10/2019 65 Bảng 3.12 Các trường hợp hiến- ghép thận được tuyển chọn giai đoạn 11/2019-10/2022 66 Bảng 3.13 Đối chiếu kết quả áp dụng CNTT người hiến tạng số BVCR202000041 69 Bảng 3.14 Trình bày các mục phân công quản lý hệ thống 70 Bảng 4.1 Ưu và khuyết điểm giữa tuyển chọn bằng phần mềm Excel và áp dụng CNTT 93

Trang 6

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.2 Phòng công nghệ thông tin (1985) với 1 người quản lý 12

Hình 1.4 1994, UNOS đã tiếp đón nhiều khách từ các quốc gia đến học tập mô hình 13 Hình 1.5 Khu vườn, nơi tưởng niệm những người đã hiến tạng tại Richmond (2003) 14 Hình 3.1 Hình ảnh màn hình chính của trang web với các mục dành cho cộng đồng 45 Hình 3.2 Hình ảnh màn hình chính dành cho nhóm quản lý chuyên môn 45 Hình 3.3 Hình ảnh màn hình của phần tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn 1 46 Hình 3.4 Hình ảnh màn hình của phần tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn 2 46 Hình 3.5 Hình ảnh màn hình của phần quản trị hệ thống 47 Hình 3.6 Hình ảnh màn hình của phần quản lý chức năng 47 Hình 3.7 Hình ảnh màn hình của phần quản lý đăng ký hiến và ghép mô tạng 48 Hình 3.8 Hình ảnh màn hình của phần quản lý người hiến tạng 48 Hình 3.9 Hình ảnh màn hình tiếp cận hệ thống đăng ký chờ ghép thận 49 Hình 3.10 Hình ảnh màn hình sau khi tạo xong tài khoản đăng ký chờ ghép thận 49 Hình 3.11 Hình ảnh màn hình thông báo tiếp nhận tạo tài khoản từ người đăng ký 49 Hình 3.12 Màn hình thông báo thành công trong việc tạo tài khoản từ người đăng ký 49 Hình 3.13 Hình ảnh màn hình đơn đăng ký chờ ghép thận 1 49 Hình 3.14 Hình ảnh màn hình đơn đăng ký chờ ghép thận 2 49 Hình 3.15 Hình ảnh màn hình đơn đăng ký chờ ghép thận 3 49 Hình 3.16 Hình ảnh màn hình đơn đăng ký chờ ghép thận 4 49 Hình 3.17 Hình ảnh màn hình thông báo hoàn tất tiến trình đăng ký chờ ghép thận 50 Hình 3.18 Hình ảnh màn hình thông báo tải mẫu đơn đăng ký 50 Hình 3.19 Hình ảnh màn hình thông tin người bệnh đăng ký vào danh chờ ghép thận 50 Hình số 3.20 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR201500008 64 Hình số 3.21 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR201500008 64 Hình số 3.22 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR202000041 67 Hình số 3.23 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR202000041 67 Hình số 3.24 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR202000041 68 Hình số 3.25 Màn hình tuyển chọn của người hiến tạng mang mã số BVCR202000041 69

Trang 7

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.2 Các yếu tố cơ bản thúc đẩy làm gia tăng tỉ lệ hiến và ghép tạng 11

Sơ đồ 1.3 Sơ đồ chọn lựa người nhận cơ quan của UNOS 1999 13

Sơ đồ 1.5 Tổng quan về hệ thống điều phối trên thế giới và Việt Nam 19

Sơ đồ 2.1 Trình bày các bước tiếp nhận người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối 39

Sơ đồ 2.2 các bước tiếp nhận thông tin người có tiềm năng hiến tạng từ nhân viên y tế 40

Sơ đồ 2.3 các bước tiếp nhận thông tin người có tiềm năng hiến tạng từ gia đình 40

Sơ đồ 2.4 Trình bày quy trình tiếp nhận người có tiềm năng hiến tạng 42

Sơ đồ 4.1 Sơ đồ mô phỏng cấu trúc và các mối liên quan của quá trình chọn lựa 92

Sơ đồ 4.2 Mô phỏng cấu trúc của hệ thống quản lý và các mối liên quan giữa các đơn vị 94

Sơ đồ 4.3 Sơ đồ mô phỏng cấu trúc và các mối liên quan của nhóm thận học ghép 95

Sơ đồ 4.4 Cấu trúc và các mối liên quan của nhóm điều phối người hiến tạng 96

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1.1 Số trường hợp ghép cơ quan có sự thay đổi năm 1988 và 2013 12 Biểu đồ 1.2 Số trường hợp ghép và bệnh nhân trên danh sách chờ của Croatia 17 Biểu đồ 3.1 Tỉ lệ % về giới tính của người tham gia bảng đánh giá chất lượng 54 Biểu đồ 3.2 Tỉ lệ % về nghề nghiệp của người tham gia bảng đánh giá chất lượng 54 Biểu đồ 3.3 Tỉ lệ % địa phương cư trú của người tham gia đánh giá bảng chất lượng 55 Biểu đồ 3.4 Tỉ lệ % của sự thuận tiện trong thao tác, tìm hiểu thông tin, đăng ký 55 Biểu đồ 3.5 Trình bày tỉ lệ phần trăm của sự thuận tiện trong tìm kiếm giao diện 56 Biểu đồ 3.6 Trình bày tỉ lệ phần trăm giao diện thiếu sinh động 56

Biểu đồ 3.7 Trình bày tỉ lệ phần trăm về từ ngữ diễn đạt 56 Biểu đồ 3.8 Trình bày tỉ lệ phần trăm về sự phong phú của thông tin 57 Biểu đồ 3.9 Trình bày tỉ lệ phần trăm về thao tác tạo tài khoản 57

Trang 8

MỞ ĐẦU

Hiến mô-tạng từ người hiến sống hay chết là một việc làm nhân đạo, đầy tính nhân văn trong xã hội Trách nhiệm của ngành y tế là phải bảo đảm được tính minh bạch và công bằng trong việc tuyển chọn người hiến và nhận mô-tạng để ghép Xây dựng một hệ thống quản lý và tuyển chọn người hiến và nhận thận tự động, hạn chế sự can thiệp của bàn tay con người là một việc làm cần thiết tại Việt Nam nói chung và Tp Hồ chí Minh nói riêng

Do vấn đề hiến tặng mô-tạng nhân đạo để cứu người bệnh là hoàn toàn mới tại Việt Nam, nhưng lại có nhiều thông tin về buôn bán tạng/thận trong cộng đồng Làm thế nào để giải quyết được khó khăn này? Làm thế nào để gia tăng được sự tình nguyện hiến tạng từ cộng đồng? Làm thế nào có thể tranh thủ được sự quan tâm hỗ trợ, đầu tư phát triển hệ thống từ Nhà nước? Từ kết quả đạt được của đề tài sẽ chính là những nội dung cơ bản sử dụng để trả lời cho các câu hỏi trên Như vậy, giáo dục và đào tạo để làm thay đổi nhận thức về hiến tặng mô-tạng nhân đạo, thái độ và hành vi của nhân viên y tế, của cộng đồng về hiến và ghép tạng minh bạch là bước cơ bản thứ nhất cần phải thực hiện

Để xây dựng các quy trình thực hành trong hoạt động của hệ thống điều phối, các quy trình phối hợp thực hiện giữa các nhóm chuyên môn sao cho đạt được kết quả tốt nhất Để có thể tiếp nhận bệnh nhân vào danh sách chờ ghép thận, đánh giá, theo dõi và quản lý bệnh tốt, nên hình thành các quy trình trong thực hành lâm sàng của hoạt động điều phối Khái niệm về chẩn đoán chết não cần phải được các bác sĩ Hồi sức cấp cứu hiểu rõ ràng để có thể nhận định đúng được trình trạng bệnh của người tiềm năng hiến tạng, phải được thực hiện trước về lý thuyết về chẩn đoán chết não và những cập nhật mới, về quy trình chẩn đoán chết não ở người lớn…

Theo mô hình tổ chức phối hợp (sơ đồ 1.2), có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành Y tế và các chuyên ngành khác trên cả nước, từ đó ngành ghép mô-tạng tại Croatia đã phát triển mạnh đứng trong top đầu của Châu Âu, và có nguồn tạng hiến gia tăng có thể chia sẻ cho các nước trong khu vực

Việt Nam mới chỉ có một trung tâm điều phối Quốc gia, vừa quản lý danh sách người đăng

ký hiến mô tạng, danh sách người đăng ký chờ ghép mô tạng, chỉ thụ động tiếp nhận sự đăng ký

từ các nơi, chưa có hệ thống chủ động kiểm soát sự tiếp nhận và điều phối mô tạng hiến tặng Để phát triển chương trình ghép tạng từ người hiến chết, với kinh nghiệm trong ghép thận từ người hiến sống, chết não, tim ngừng đập, Bệnh viện Chợ Rẫy phối hợp với Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Nhi đồng 2 nhằm để xây dựng một mô hình mạng lưới tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn

và điều phối thận hiến sao cho bảo đảm được tính minh bạch và công bằng trong hoạt động hiến

ghép tạng Vì thế “Đề án thực hiện mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo giữa Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Nhi đồng 2” được hình

thành với mục tiêu xây dựng được một mạng lưới, một hệ thống phần mềm tiếp nhận, quản lý

Trang 9

người đăng ký hiến-ghép mô-tạng/thận, tuyển chọn và điều phối tạng được hiến tặng Đây là đề

án đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam nói chung và tại TpHCM nói riêng

Mục tiêu của nhiệm vụ

Mục tiêu tổng quát: Xây dựng mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo

giữa 3 bệnh viện Chợ Rẫy, Thống Nhất và Nhi đồng 2

Trang 10

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu:

Theo dòng lịch sử của sự phát triển của chuyên ngành ghép mô tạng tại Việt Nam cũng không khác gì trên thế giới, cũng bắt đầu ghép thận từ người hiến sống rồi đến ghép thận từ người hiến chết, chết não, chết khi tim ngừng đập Do tình trạng thiếu hụt mô tạng hiến nên nạn buôn bán và ghép tạng trái phép lan tràn trên toàn cầu… làm ảnh hưởng đến sức khỏe của cả người bệnh và người hiến sống, mất an toàn trong hoạt động hiến và ghép thận… về mặt chuyên môn y khoa đã chú ý đến việc tận dụng nguồn tạng từ người hiến chết não, tim ngừng đập,… rồi

để có thể nâng cao được chất lượng cuộc mổ hiến-ghép mô-tạng…, Chính phủ đã cùng các chuyên gia xây dựng nên một hệ thống quản lý sao cho gia tăng nguồn hiến tạng nhân đạo, phù hợp với đạo đức và pháp lý của từng Quốc gia Dưới đây là sơ đồ tóm tắt của lịch sử phát triển ghép tạng trên Thế giới:

Trang 11

1.2 Hệ thống điều phối ghép tạng tại một số quốc gia đã được thế giới chọn làm điển hình

Muốn phát triển kỹ thuật ghép, thì phải có tạng hiến tặng Để cho cuộc mổ ghép được thành công thì ngoài kỹ thuật ghép còn có yếu tố hòa hợp miễn dịch Đến giai đoạn hiện tại, tạng hiến tặng để ghép cho người bệnh chỉ có thể nhận được từ con người Vậy thì ai là người hiến tặng, hiến tặng cho ai, tuyển chọn như thế nào… đã được các nhà chuyên môn đặt ra và cần phải

có một danh sách người bệnh chờ được tuyển chọn, được quản lý bằng vi tính, ví dụ như:

- 1982 SEOPF đã hình thành một cơ quan chuyên lo sắp xếp, phân bổ tạng tại Richmond, Virginia, đây là tiền thân của trung tâm cơ quan của UNOS ngày nay (UNOS Organ Center) Vào đầu những năm 1980, nhiều trung tâm ghép tạng ra đời, Hoa kỳ đã cho ra đời Luật ghép tạng vào năm 1984 Luật yêu cầu có một mạng lưới Quốc gia phối hợp việc phân bổ cơ quan và thu thập dữ liệu lâm sàng về người hiến tạng, người chuẩn bị ghép tạng và người sau ghép tạng

- 1984 Luật ghép tạng quốc gia (NOTA, National Organ Transplant Act) hình thành hệ thống quản lý dữ liệu quốc gia bằng máy vi tính, hỗ trợ tài chính cho tổ chức điều phối (OPOs, Organ Procurement Organizations); cấm buôn bán tạng tại Hoa Kỳ

Sơ đồ 1.2 Các yếu tố cơ bản thúc đẩy làm gia tăng tỉ lệ hiến và ghép tạng tại Croatia

2000-2010, (nguồn từ: Živčić-Ćosić St., Bušić M., Župan Ž., Pelčić G., Juričić M.A., Jurčić Ž., Ivanovski M., Rački S (2013), “Development of the Croatian model of organ donation and transplantation”, Croat Med J., 54, pp 65-70)(52)

Trang 12

- 3/1984 UNOS đã được hình thành như là một tổ chức độc lập, phi lợi nhuận

- 1986 UNOS đã nhận được một hợp đồng đầu tiên yêu cầu cho sự phát triển của OPTN (Organ Procurement and Transplantation Network) Và hoạt động trong lĩnh vực này cho đến ngày nay

- 1998 Luật quốc gia yêu cầu các bệnh viện phải báo cáo các trường hợp tử vong và các trường hợp tiên lượng tử vong về cho tổ chức điều phối địa phương

- 1989 UNOS đã triển khai lan rộng trên 11 vùng của nước Mỹ Mỗi vùng đều có một Hội đồng riêng Làm việc 24/24h và 365/365 ngày

- 1990 một phụ nữ 64t đăng ký hiến tạng và cũng năm này một lá gan của người đàn ông 93t hiến tạng, cũng được ghép thành công Từ đó chỉ định ghép được mở rộng để giảm số lượng bệnh nhân (BN) tử vong vì thiếu cơ quan

Hình 1.1 Văn phòng làm việc đầu tiên của

UNOS được trang bị với điện thoại, fax và

sổ tay (1984)

Hình 1.2 Phòng công nghệ thông tin (1985) với 1 người quản lý, máy chủ VAX-11/750 với bộ vi xử lý 32 bit Ngày nay đã trên 130 nhân viên IT

Biểu đồ 1.1 Số trường hợp ghép

cơ quan đã được ghép có sự thay đổi ở năm 1988 và 2013 của UNOS

Trang 13

Có thể tìm các thông tin có liên quan đến chuyên môn trong tuyển chọn người hiến và nhận cơ quan, các thang điểm nguy cơ…giúp cho người bệnh có thể an tâm chờ đợi trên trang web dưới đây:

Sơ đồ 1.3 Sơ đồ chọn lựa người nhận cơ quan của UNOS 1999

Trang 14

1.2.2 Australia và New Zealand(22,66)

- 1963 Hệ thống đăng ký thận nhân tạo và ghép thận của Australia-New Zealand (Australian and New Zealand (ANZDATA)) đã ghi nhận trường hợp ghép thận từ người hiến tim ngừng đập tại Melbourne

- 1963-1983 việc điều phối nhận tạng hiến từ người hiến tạng chết được thực hiện bởi các nhà Thận học và người đăng ký Cần thiết có một sự tách biệt rõ ràng giữa trung tâm điều phối

và các nhóm ghép cơ quan cùng với đơn vị săn sóc đặc biệt có người hiến tạng

- Khoảng giữa những năm 1980, tất cả các tiểu bang và lãnh thổ của Úc đã có mô hình hoạt động điều phối gần giống hệt nhau về định nghĩa các từ ngữ, các tiêu chuẩn pháp lý

- 1983 vai trò của các điều phối viên người hiến tạng đã được thành lập tại Anh Quốc, Hoa

Kỳ và Úc phù hợp với công việc của Điều phối viên người hiến tạng dựa trên mô hình của Anh

- 1987 hình thành Đơn vị Điều phối ở Bệnh viện Green Lane và cũng trong thời gian này, trường hợp ghép tim đầu tiên được thực hiện

- 1989 Hiệp ước hợp tác giữa Úc và New Zealand trong điều phối hiến và ghép tạng mô hình quốc tế hình thành tại Melbourne (ANZOD, Australian and New Zealand Organ Donor Registry) Kinh phí hoạt động do cơ quan hiến-ghép mô cơ quan của Úc, Bộ y tế của New Zealand và tổ chức chăm sóc sức khỏe của Thận tại Úc

- 2005 Đơn vị này đổi tên thành Organ Donation New Zealand (ODNZ) Ngày nay, cơ quan này làm việc 24/24h, quản lý toàn bộ các trường hợp hiến mô tạng trên cả nước Hiện có 500 bệnh nhân trên danh sách chờ ghép cơ quan trên cả nước

- Tất cả nhân viên Điều phối đều được đào tạo để trở thành những nhân viên chuyên nghiệp, xuất sắc trong hệ thống điều phối

Có thể tìm hiểu thông tin trên trang web

Hình 1.5 Khu vườn rộng trên 3.000m2, nơi tưởng niệm những người đã

hiến tạng tại Richmond (2003)

Trang 15

https://www.donor.co.nz/

https://www.servicesaustralia.gov.au/australian-organ-donor-register

1.2.3 Tây Ban Nha(44)

Tây Ban Nha là một nước có khoảng 38 triệu dân Hệ thống y tế đều giống nhau và có bảo hiểm y tế toàn dân Chia thành 17 khu vực có chế độ chăm sóc sức khỏe tự trị cho mỗi vùng, có chương trình ghép tạng và giấy chứng nhận hiến tạng của bệnh viện

Người hiến tạng tiềm năng được phát hiện tại Bệnh viện không có kế hoạch phát triển ghép sẽ được chuyển về bệnh viện có tổ chức Bệnh nhân chờ ghép tạng được chăm sóc tại địa phương hay khu vực Nên chính phủ qui định mức chi trả cho nhân viên làm việc trong hệ thống ghép tạng cao hơn nhiều so với ở Hoa Kỳ

Ngoài ra theo luật 30/1979 của Tây Ban Nha, ngày 27/10 qui định phải có sự đồng ý hiến tạng từ người thân, và họ phải xác nhận rằng người bệnh không phản đối việc hiến tạng (giả sử người bệnh có đồng ý hiến tạng)

Vào năm 1989, Bộ Y tế đã thành lập tổ chức ghép tạng Quốc gia (ONT, Organizacio’n Nacional de Transplantes) nhằm mục đích đẩy mạnh phát triển sự đồng thuận hiến tạng Vào thời điểm này chưa có cơ cấu tổ chức, hay quy định về tài chính cho các chuyên gia trong lĩnh vực này Kể từ đó họ đã phân chia cơ cấu tổ chức thành 3 hệ thống điều phối trong hiến tạng tại 3 khu vực là Quốc gia, khu vực và địa phương và không có sự quản lý trực tiếp từ Bộ Y tế Và ONT đã lấy ý kiến đồng thuận từ các chuyên gia và cho phát hành đồng loạt cùng một loại tài liệu trên cả nước về các quy trình và các chính sách cho hiến cơ quan

ONT đã đưa ra 3 hướng dẫn quan trọng trong hướng phát triển:

1 Tây Ban Nha có 17 vùng, tất cả đều có các quy tắc, nền văn hóa và chuẩn mực riêng, nên các hoạt động của tổ chức Quốc gia phải tôn trọng những sự khác biệt này Nhưng các hoạt động của địa phương cũng phải chịu sự kiểm soát của Quốc gia

2 Tất cả những hạn chế cho chỉ định ghép tùy thuộc vào chức năng của cơ quan hiến tặng

và tất cả những chính sách chỉ định đều lệ thuộc vào tình trạng của cơ quan này

3 Hệ thống chỉ có thể hoạt động trên cơ sở Quốc gia và sự hợp tác của các thành viên Vì thế, hệ thống có cơ quan đại diện cho khu vực và Ủy ban ghép tạng Quốc gia Y tế Quốc gia tập trung vào việc bảo đảm sự hợp tác này

Mô hình hoạt động của Tây Ban Nha đã được các nước khác công nhận, trong đó có cả Hoa Kỳ:

- ONT được công nhận rằng: để đạt được kết quả tối đa của việc hiến tạng, đào tạo chuyên nghiệp cho nhân viên y tế về hiến tạng cũng quan trọng như giáo dục cho công chúng

Trang 16

- Đào tạo liên tục là điều cần thiết để không có người hiến tạng tiềm năng nào bị bỏ sót, hay không được phát hiện

- Hệ thống này đã nhấn mạnh rằng các chuyên gia y tế cần phải học cách thực hành tốt nhất để phát hiện ra người có tiềm năng hiến tạng và nhận được sự đồng ý từ mỗi gia đình hiến tạng

Phương pháp của Tây Ban Nha là chỉ định một Bác sĩ điều phối người hiến tạng ở mỗi Bệnh viện Tập trung đào tạo toàn diện cho Bác sĩ này về các mặt: y tế, xã hội, và những kỷ năng cảm xúc, những định nghĩa về chết não, phát hiện được người có tiềm năng hiến tạng và các phương pháp có thể làm đối đa hóa khả năng có thể đạt được sự đồng ý tối đa từ gia đình khi tiếp cận ONT liên tục có các khóa đào tạo chuyên nghiệp cho các chuyên gia điều phối từ các nơi trên thế giới

Điều phối viên người hiến tạng của bệnh viện, có trách nhiệm xem xét các hồ sơ tử vong để chắc chắn rằng không bỏ sót các trường hợp có tiềm năng hiến tạng Và họ cũng được yêu cầu tham gia góp ý, xây dựng những chính sách và chế độ thực hành cho người hiến tạng ở cấp khu vực và Quốc gia Các Bác sĩ này vẫn tham gia điều trị tại các khoa săn sóc đặc biệt hay là các khoa Thận học và nhận được sự hỗ trợ tài chính từ phía bệnh viện Thông thường cần thêm 1-2 điều dưỡng là điều phối viên để hỗ trợ cho bệnh viện trong công tác điều phối

Ngoài ra, OTN đã thành công trong việc tạo ra cho các điều phối viên, các bệnh viện và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe của khu vực niềm phấn khích và sự chịu trách nhiệm về các kết quả hiến tạng gián tiếp thông qua biện pháp tài chính và công bố tất cả các các kết quả hiến tạng tại các cơ sở Bệnh viện và cá nhân

Qui định trách nhiệm giải trình kết quả đến cấp Bệnh viện và điều phối viên hiến tạng là bước quan trọng để cải thiện sự thành công của hệ thống

Ngoài ra việc truyền thông, báo chí, cung cấp thông tin về hiến và ghép tạng và cam kết sự minh bạch của các thông tin cho công chúng là điều không kém phần quan trọng trong việc làm gia tăng sự đồng thuận hiến tạng

Các Quốc gia khác, bao gồm cả Hoa Kỳ đã nhận ra nhiều khái niệm và đã được hoàn thiện bởi ONT, tại Hoa kỳ yêu cầu:

- Tất cả các trường hợp tử vong phải được báo cáo cho cơ quan điều phối

- Và chỉ có những nhân viên điều phối có kinh nghiệm mới được phép tiếp cận với gia đình người bệnh có tiềm năng hiến tạng Xác định chắc chắn người có tiềm năng hiến tạng là bước đầu tiên quan trọng trong việc tối đa hóa tỉ lệ hiến tạng

Đặc biệt phải chú ý đến sự khác biệt quan trọng trong việc cung cấp chăm sóc sức khỏe, đạo đức

và những tiêu chuẩn đạo đức, tổ chức chính phủ và chính trị là có thể ngăn cản các hoạt động hiến tạng thành công khi có sự hỗ trợ tài chính cho gia đình người hiến tạng

Trang 17

- Các kết quả thu được đều phải báo cáo qua hệ thống số liệu quốc gia, từ đó rút ra kinh nghiệm để phát triển hệ thống tốt hơn: https://www.irodat.org/?p=database&c=ES

1.2.4 Croatia(52): là một trong các quốc gia dẫn đầu trên thế giới về tỉ lệ hiến và ghép tạng từ người hiến chết (33,6 người hiến/triệu dân) Mô hình hoạt động của Croatia được thế giới đánh giá là thành công và có kế hoạch áp dụng cho các nước khác Các yếu tố thành công của hệ thống này là:

- Đặt hệ thống điều phối ghép tạng tại các Bệnh viện và Quốc gia

- Mô hình tài chính mới, hoàn trả tài chính cho Bệnh viện có người hiến tạng

- Chiến dịch nâng cao nhận thức của cộng đồng, hợp tác quốc tế

- Thực hiện chương trình bảo đảm chất lượng của người hiến

Chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp:

- Mỗi bệnh viện đều có cơ quan điều phối (một điều phối viên/một người hiến tạng) phát hiện và quản lý người có tiềm năng hiến tạng

- Tất cả các điều phối viên đều được đào tạo với mức độ chuyên nghiệp cao tại các trung tâm đào tạo đã được thế giới công nhận

- Cải tiến và bổ sung các tiêu chuẩn quản lý người hiến tạng và các hoạt động để phát hiện sớm Người có tiềm năng hiến tạng

- Giao tiếp chuyên nghiệp với gia đình người hiến tạng tiềm năng, để giảm tỉ lệ từ chối hiến tạng là điều quan nhất Sau khi xác định tình trạng tử vong của bệnh nhân, các thành viên của gia đình được tiếp cận với sự hỗ trợ từ các bác sĩ điều trị, các điều phối viên một cách chuyên nghiệp với tấm lòng chia sẻ và hỗ trợ tâm lý

Biểu đồ 1.2 Số trường hợp ghép thận và số trường hợp bệnh nhân trên danh sách chờ của

Croatia trong khoảng năm 2008-2011(52)

Trang 18

Tổ chức quốc gia về chương trình ghép tạng:

- Croatia có 4,29 triệu người, 5 trung tâm ghép tạng và trên 20 Bệnh viện tham gia trong hệ thống nhận cơ quan cấp cứu thông qua hệ thống điều phối được tổ chức tốt và có hiệu quả cao

- Một kíp điều phối viên Quốc gia có văn phòng làm việc 24/24h tại Bộ hỗ trợ cho Điều phối viên tại các Bệnh viện (30 điều phối viên/bệnh viện) và nhóm nhận tạng

- Điều phối viên tại Bệnh viện dưới sự giám sát trực tiếp của giám đốc Bệnh viện, nhưng vẫn hoạt động độc lập trong Bệnh viện

- Điều phối viên Bệnh viện báo cáo số trường hợp người hiến tạng tiềm năng về cho Điều phối Quốc gia tạo điều kiện thuận tiện cho quá trình phối hợp với điều phối Quốc tế

Quá trình này đã loại bỏ nhiều trở ngại và hiệu quả hơn so với thời gian khi mà kíp ghép ở khu vực chi trả cho việc quản lý và điều phối Quá trình hiến tạng tại Bệnh viện được hỗ trợ bởi Bộ Y

tế thông qua sự hợp tác chặc chẽ với mạng lưới điều phối Quốc gia

- Tăng tỉ lệ hiến cơ quan, tiếp theo là sự cải thiện trong việc quản lý danh sách chờ ghép, tầm soát trước ghép, sàng lọc các ứng viên có chỉ định ghép, cập nhật danh sách chờ được lựa chọn cẩn thận để nâng cao hiệu quả điều phối và ghép, tăng cường động lực và sự nhiệt tình của kíp ghép

- Hoàn trả chi phí cho Bệnh viện có người hiến tạng đã bù đắp phần nào sự thiếu hụt tài chính, mức lương không thỏa đáng, và tình trạng thiếu nhân viên y tế

Tham khảo một số thông tin trên đường link https://gov.hr/en/organ-donation/782

1.3 Tóm tắt quá trình phát triển về hiến và ghép tạng tại Việt Nam

Quá trình phát triển về hiến và ghép thận nói riêng cũng như hiến và ghép tạng nói chung tại Việt Nam đã được các chuyên gia dầu ngành chuẩn bị từ những năm 1970 từ đào tạo nhân sự cho đến kỹ thuật ghép Nhưng do chiến tranh đã phải tạm dừng Mãi đến năm 1992, trường hợp ghép thận đầu tiên tại Việt Nam đã thực hiện thành công Từ sự thành công này, đã thúc đẫy ngành ghép tạng Việt Nam phát triển cho đến ngày nay Sơ đồ 1.4 và 1.5 sẽ trình bày tóm tắt quá trình phát triển hiến-ghép tạng cũng như điều phối tại Việt Nam

Trang 19

Sơ đồ 1.4 Tóm tắt lịch sử ghép tạng Việt Nam

Sơ đồ 1.5 Tổng quan về hệ thống điều phối trên thế giới và Việt Nam

Việt Nam có trang web của Trung tâm điều phối Quốc gia https://vnhot.vn/ cũng có các thông tin về hiến và ghép tạng, có mục đăng ký hiến và chờ ghép, nhưng là chung chung và chưa chuyên nghiệp trong việc tiếp nhận người bệnh chờ ghép về mặt y khoa, tuyển chọn người bệnh nhận tạng hiến khi có người hiến tạng và điều phối tạng Và cũng chưa có hệ thống báo cáo số liệu về hiến và ghép tạng Quốc gia

Với những khiếm khuyết hiện tại trong việc quản lý, tiếp nhận người đăng ký chờ ghép thận, người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời và vấn đề tuyển chọn, điều phối thận hiến tặng của hệ thống điều phối tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung nên nhiệm vụ của của đề tài sẽ áp dụng công nghệ thông tin để xây dựng một hệ thống quản lý, tiếp

Trang 20

nhận, tuyển chọn và điều phối thận hiến tặng tự động hóa, bảo đảm được tính minh bạch và công bằng của quá trình tuyển chọn

1.4 Định nghĩa các từ có liên quan

Với các từ ngữ sử dụng như: Allocation, Organ procurement and Transplantation Network (OPTN), Organ procurement Organization (OPO) đã được WHO và các chuyên gia y tế định nghĩa như sau:

- Allocation (điều phối tạng): Quá trình phân phối các cơ quan được hiến tặng, dựa trên các qui định và hướng dẫn đã được công bố để đảm bảo các cơ quan được phân phối công bằng

- Organ procurement and Transplantation Network (mạng lưới điều phối và ghép tạng):

Hệ thống quản lý chia sẻ nội tạng trên toàn quốc (cơ sở dữ liệu quốc gia phù hợp với các cơ quan được hiến tặng cho người nhận) và đảm bảo rằng các cơ quan được phân bổ một cách công bằng

- Organ procurement Organization (cơ quan điều phối tạng): Tổ chức đóng vai trò liên kết giữa người hiến và người nhận và chịu trách nhiệm xác định người hiến và lấy, bảo quản và ghép các cơ quan

- Organ trafficking (buôn bán nội tạng): là sự tuyển dụng, vận chuyển, chuyển nhượng, che dấu hoặc tiếp nhận người sống hoặc người đã chết hoặc cơ quan của họ bằng cách đe dọa hoặc sử dụng vũ lực hoặc các hình thức ép buộc khác, bắt cóc, gian lận, lừa dối, lạm dụng quyền lực hoặc của một vị trí dễ bị tổn thương, hoặc cho bên cho, hoặc bên nhận, bên thứ ba thanh toán hoặc lợi ích để đạt được sự chuyển giao quyền kiểm soát đối với người hiến tạng tiềm năng, với mục đích khai thác bằng cách lấy nội tạng để ghép

- Transplant commercialism (ghép thương mại): là một chính sách hoặc sự thực hành trong

đó một cơ quan được xem là một món hàng hóa, bao gồm cả được mua hoặc bán hoặc được sử dụng để đạt được lợi nhuận

- Travel for transplantation: (đi du lịch để ghép): là sự di chuyển của các cơ quan, người hiến tặng, người nhận hoặc các chuyên gia ghép xuyên biên giới Đi du lịch để ghép trở thành ghép du lịch, nó liên quan đến buôn bán nội tạng và / hoặc thương mại trong ghép hoặc nếu các nguồn lực (cơ quan, chuyên gia và trung tâm ghép) dành để phục vụ ghép cho bệnh nhân từ nước ngoài làm suy yếu đi khả năng phục vụ ghép cho dân số của mình

Và rất nhiều những định nghĩa khác có liên quan đến hệ thống này được công bố trên đường link http://www.americantransplantfoundation.org/wp-content/uploads/2014/04/Organ-Donation-Dictionary.pdf

1.5 Tính mới, tính độc đáo, tính sáng tạo: Mạng lưới điều phối về hiến và ghép thận nói riêng

hay ghép mô-tạng nói chung là một hệ thống quản lý hoàn toàn mới chưa có tại Việt Nam Nhưng để có thể xây dựng một mạng lưới (bao gồm con người và phần mềm quản lý) thì cần có

Trang 21

các thông số cơ bản của hệ thống ghép của Quốc gia đó để xây dựng nên Vì thế, nhóm nghiên cứu đã dựa vào các tiêu chuẩn cơ bản mà hệ thống ghép thận của Việt Nam đã sử dụng trong tuyển chọn các cặp hiến và ghép thận từ người hiến sống, chết (trình bày trong mục 2.1.3.1) đồng thời phối hợp với một số các tiêu chuẩn cơ bản đã được các chuyên gia trên thế giới đồng thuận, và đứng đầu của hệ thống này là UNOS một cách có chọn lọc và cải biên để phù hợp với tình hình tại TpHCM nói riêng hay tại Việt Nam nói chung (trình bày trong mục 2.1.3.2 và 2.1.4)

để xây dựng nên phần mềm trong tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối mô tạng hiến

1.6 Xuất xứ của dự án: Từ yêu cầu thực tế của hoạt động hiến và ghép mô-tạng bắt nguồn trên

tinh thần nhân đạo dành cho điều trị bệnh và tính nhân văn của hành động này trong xã hội Việt Nam nói riêng và trên Thế giới nói chung Tình trạng thiếu hụt mô tạng hiến, nên yêu cầu hoạt động hiến ghép mô-tạng phải minh bạch và công bằng trong tuyển chọn người được nhận mô-tạng hiến tặng để ghép Vì vậy, yêu cầu tính chuyên nghiệp trong quản lý và điều phối mô-tạng hiến tặng phải hoàn toàn độc lập, hạn chế sự can thiệp của con người, dựa vào các tiêu chuẩn y khoa đã được quy định bởi các chuyên gia…, phần mềm sẽ tự động mã hóa, tính điểm người bệnh nào sẽ được tuyển chọn tiếp nhận tạng hiến để ghép Việt Nam chưa có hệ thống này, nên

“Đề án thực hiện mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo giữa Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Nhi đồng 2” được hình thành với mục tiêu xây dựng và phát triển được hệ thống phần mềm trong tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối mô-tạng hiến tặng sao cho bảo đảm được tính minh bạch, công bằng, không vi phạm pháp lý và

y đức

1.7 Tính khả thi và hiệu quả kinh tế của dự án: Khi hệ thống tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn

và điều phối mô tạng hiến tặng, bảo đảm được tính minh bạch, công bằng trong hoạt động hiến ghép mô-tạng sẽ làm:

- Tăng được lòng tin trong xã hội, từ đó nguồn tạng hiến tặng sẽ được gia tăng,

- Người bệnh sẽ giảm được thời gian chờ đợi được điều trị,

- Giảm được chi phí điều trị bệnh phải chi trả từ Nhà nước để điều trị những bệnh mạn tính nhưng không bao giờ khỏi,

- Giảm chi phí điều trị bệnh từ chính bản thân người bệnh và gia đình

- Tăng thêm thu nhập của bản thân người bệnh và gia đình (người bệnh trở lại lao động bình thường trong xã hội, người thân của gia đình cũng không mất việc làm do chăm sóc bệnh)

- Giảm được bất an của xã hội trong việc ghép tạng trái phép và buôn bán tạng,

- Gia tăng được uy tín của Việt Nam trên thế giới về hoạt động hợp pháp, minh bạch, công bằng trong hiến và ghép tạng

Trang 22

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

2.1.1 Dân số mục tiêu

- Hệ thống phần mềm sử dụng trong tiếp nhận người tình nguyện hiến tạng, quản lý người bệnh trong danh sách chờ, tuyển chọn và điều phối thận hiến để ghép

- Hệ thống điều hành về điều phối của 3 Bệnh viện

- Danh sách hiến thận hoặc hiến tạng tự nguyện; danh sách chờ ghép thận liên viện

2.1.2 Đối tượng nghiên cứu : là hệ thống phần mềm

2.1.3 Cấu trúc của hệ thống phần mềm trong tiếp nhận, lưu giữ, quản lý hồ sơ chờ ghép thận

Do tại Việt Nam chưa có con số thống kê chính thức của Quốc gia về hiến và ghép tạng cũng như kết quả của các hoạt động này Vì thế, nhóm nghiên cứu sẽ dựa vào các biến số cơ bản về y khoa trong tuyển chọn người hiến-nhận tạng ghép đã được thế giới công nhận và được các hệ thống tuyển chọn hàng đầu của Thế giới áp dụng như: UNOS, Eurotransplant, Tây Ban Nha, Úc-Newzealand, Crostia Ở Châu Á thì các nước như Ấn Độ, Hàn Quốc, Việt Nam nói chung hay tại Bệnh viện Chợ Rẫy nói riêng đều áp dụng như: sự hòa hợp nhóm máu, HLA, kháng thể kháng HLA, chiều cao, cân nặng, thời gian chạy thận nhân tạo, các bệnh kèm theo

Để có thể quy ra số điểm tính toán của hệ thống trong tuyển chọn người bệnh nhận thận hiến để ghép, nhóm nghiên cứu dựa trên:

- Các quy định chung của Bộ Y tế về hiến và ghép tạng

- Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT về quy trình kỹ thuật ghép thận, ghép gan từ người cho sống

- Luật hiến ghép tạng tại Việt Nam

- Các quy định cơ bản chung về y khoa trong tuyển chọn như đã trình bày ở trên (sự hòa hợp nhóm máu, HLA, kháng thể kháng HLA, chiều cao, cân nặng, )

- Thiết kế hệ thống khoảng ¼ quy mô hệ thống của UNOS Thay đổi một số nội dung cho phù hợp với tình trạng hiện tại của Việt Nam nói chung hay tại Tp Hồ Chí Minh nói riêng

- Đấu thầu, thuê công ty phần mềm viết chương trình theo các qui định thuật toán và yêu cầu Y khoa về chuyên môn trong tuyển chọn người hiến và ghép thận cho người lớn và trẻ em

- Chạy kiểm tra chất lượng hệ thống bằng cách:

+ Sử dụng thông tin những người bệnh đã đăng ký chờ ghép thận, đã hiến tạng (có đủ thông tin theo yêu cầu của hệ thống quản lý) được lưu giữ bằng phần mềm Excel trong giai đoạn từ tháng 2/2010-10/2019 tại Đơn vị Điều phối Bệnh viện Chợ Rẫy

Trang 23

+ Tiếp tục tiếp nhận các trường hợp đăng ký chờ ghép thận mới hay các trường hợp hiến tạng mới trong giai đoạn tiến hành nghiên cứu vào hệ thống (11/2019-10/2022)

+ Nạp vào hệ thống các đơn đăng ký hiến tạng từ trước khi tiến hành nghiên cứu

và tiếp nhận đơn mới đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời từ cộng đồng trong giai đoạn tiến hành nghiên cứu

+ Nạp các thông tin về hiến và ghép tạng vào hệ thống

- Ghi nhận sự phản hồi của cộng đồng khi sử dụng, thao tác trên hệ thống cho việc đăng

2.1.4.1 Công cụ trong nước

- Dựa vào các quy định của Bộ y tế về hiến và ghép tạng:

+ Thông tư số 28/2012/TT-BYT, ngày 4/12/2012 Quy định về “Danh mục bệnh

mà người mắc bệnh đó không được lấy mô, bộ phận cơ thể để ghép cho người bệnh”(19)

+ Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT, ngày 29/12/2006 về việc ban hành quy trình

kỹ thuật ghép thận từ người cho sống và quy trình kỹ thuật ghép gan từ người cho sống(166) + Quyết định số 13/2008/QĐ-BYT, ngày 12/03/2008, về việc ban hành hướng dẫn, tư vấn, kiểm tra sức khỏe cho người đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể ở người sống, hiến

mô, bộ phận cơ thể ở người sau khi chết và người đăng ký hiến xác(177)

- Các “Quy trình thực hành trong tiếp nhận, quản lý, điều phối mô tạng hiến”, được xây

dựng, áp dụng trong đề tài nghiên cứu cấp SKHCN “Đề tài thực hiện mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo giữa Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Nhi đồng 2” Thông qua Hội đồng Khoa học ngày 09/09/2021 (phụ lục 3, 4 trang 243, tập quy trình thực hành trong tiếp nhận, quản lý, điều phối mô tạng hiến)

năng hiến tạng (phụ lục 2 trang 239, tập quy trình thực hành trong tiếp nhận, quản lý, điều phối

mô tạng hiến)

- Quy định số 5616/QyĐ-BVCR, ngày 04/11/2020, về quy định hành chính ghép thận từ

người sống hiến thận (phụ lục 1 trang 235, tập quy trình thực hành trong tiếp nhận, quản lý, điều phối mô tạng hiến)

Trang 24

- Hướng dẫn thực hành lâm sàng về điều phối hiến và ghép thận (2021), Chương tiếp

nhận người đăng ký chờ ghép thận, tr 363-418(4)

- Tính BMI cho người bệnh theo người Châu Á(5,10)

2.1.4.2 Công cụ ngoài nước

- Dựa vào một số thư mục trên tiêu đề của trang web https://www.unos.org(65), thiết kế

cho các mục trên trang chủ của hệ thống ở phần cộng đồng

- Chọn lọc một số các tiêu chí tính điểm cơ bản của UNOS có thể áp dụng xây dựng phần

tuyển chọn người tiếp nhận thận hiến tại Việt Nam (mục 3 phụ lục 3, chính sách số 8, trang 129 điều phối thận)

+ Tất cả những người bệnh là ứng viên của chương trình ghép tạng phải đăng ký danh sách chờ (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến

từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2010)

+ Hoàn thành tất cả các đăng ký, thay đổi và loại bỏ ứng viên trong danh sách chờ (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy)

+ Có kết quả HLA (ít nhất là 1A, 1B, và 1 DR) (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy

từ năm 1992, theo Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT)

+ Ngày đăng ký vào danh sách chờ (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2010)

+ Ngày áp dụng phương pháp lọc máu để điều trị thay thế nhận (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2010)

+ Ứng dụng để sửa đổi thời gian chờ của thận trong trường hợp khẩn cấp

COVID-19 năm 2020

Chính sách khẩn cấp này chỉ áp dụng cho các ứng viên có khả năng chứng minh tính đủ điều kiện Thời gian chờ đợi của thận đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng

đồng COVID-19 (do Tổng thống Hoa Kỳ tuyên bố vào ngày 13 tháng 3 năm 2020)

Để đăng ký thay đổi thời gian chờ, chương trình ghép tạng của ứng viên phải gửi đơn đăng

ký đến Trung tâm điều phối/OPTN với tất cả các thông tin sau:

+ Ngày bắt đầu thời gian chờ cho ứng viên

Trang 25

+ Tài liệu giải thích lý do tại sao các trường hợp khẩn cấp về COVID-19 ngăn cản ứng viên bắt đầu tích lũy thời gian chờ theo chính sách 8.4.A

+ Tên và chữ ký của bác sĩ hoặc bác sĩ phẫu thuật của ứng viên

- Nếu một ứng viên đã được ghép hoặc chết trong khi chờ ghép thì người quản lý đăng ký phải xóa ứng viên khỏi danh sách chờ của bệnh viện và thông báo cho OPTN trong vòng 24 giờ sau sự kiện (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2010)

- Phòng xét nghiệm phải sàng lọc các kháng thể kháng HLA (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy), nếu Bác sĩ hay người được ủy quyền yêu cầu và báo cáo kết quả về hệ thống

- Thực hiện phản ứng chéo lớp 1 và 2 (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy), báo kết quả về hệ thống

- Xác định nhóm máu (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT)

- Không phân biệt đối xử trong điều phối tạng Việc điều phối tạng được hiến tặng không được bị ảnh hưởng bởi chính trị, nguồn gốc quốc gia, dân tộc, giới tính, tôn giáo hoặc tình trạng tài chính Quá trình điều phối các cơ quan hiến tặng diễn ra với các bước sau:

+ Hệ thống đối chiếu, loại bỏ những ứng viên không thể chấp nhận người hiến tặng đã qua đời dựa trên kích thước hoặc nhóm máu

+ Hệ thống đối chiếu, xếp hạng các ứng viên theo trình tự phân bổ trong chính sách điều phối cơ quan

+ Hệ thống điều phối trước tiên phải cung cấp tạng hiến cho những người nhận tiềm năng theo thứ tự các bệnh nhân xuất hiện trong quá trình đối chiếu

+ Nếu không có chương trình ghép nào trong lần chạy đối chiếu đầu tiên chấp nhận tạng, hệ thống điều phối có thể cho chương trình ghép cơ hội cập nhật dữ liệu của ứng viên với OPTN Máy chủ OPO phải thực hiện lại quá trình chạy đối chiếu để điều phối cơ quan + Các mạch máu bổ sung được phân bổ cùng một cơ quan nhưng không cần thiết

để ghép, nó có thể được chia sẻ theo chính sách 16.6.A https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf,

- Điều phối tạng cho các ứng viên không tham gia đối chiếu trong danh sách Khi một ứng viên không xuất hiện trong việc đối chiếu tuyển chọn nhận tạng của người hiến tặng đã chết

Trang 26

cho ít nhất một loại tạng, Bệnh viện ghép phải ghi lại lý do ứng viên không xuất hiện và đảm bảo tạng đó an toàn và phù hợp với ứng viên Các lý do có thể chấp nhận được để phân bổ cho ứng viên có thể bao gồm, nhưng không giới hạn, việc hiến tặng trực tiếp hoặc hạn chế việc hủy bỏ tạng Trong trường hợp như vậy, Bệnh viện ghép phải ghi lại tất cả những điểm sau:

+ Lý do ghép tạng cho một ứng viên không xuất hiện trên chương trình tuyển chọn

+ Lý do ứng viên không xuất hiện trên chương trình tuyển chọn

+ Liệu bệnh viện ghép có sẵn sàng nhận một quả thận từ người hiến tặng đã qua đời với điểm KDPI lớn hơn 85% hoặc từ một quả thận hiến tặng sau khi chết tuần hoàn (Donation after Circulatory Death, DCD), nếu có

+ Trước khi ghép, bệnh viện phải xác minh tính phù hợp y tế giữa cơ quan hiến tặng và người nhận trong ít nhất, nhưng không giới hạn ở tất cả các lĩnh vực sau theo loại cơ quan:

• Nhóm máu

• Phân nhóm máu, khi được sử dụng để điều phối

• HLA của người hiến và các kháng nguyên không được chấp nhận của ứng viên

• Chiều cao của người hiến

• Trọng lượng của người hiến

• Kết quả xét nghiệm bệnh truyền nhiễm Bệnh viện ghép phải lưu giữ tất cả các tài liệu liên quan

- Các điểm số ưu tiên của thận, được áp dụng tính điểm theo quy định trong các bảng sau: Bảng 2.1 Trình bày các yếu tố cơ bản được áp dụng để tính điểm cho bệnh nhân trên danh sách chờ với điểm số ưu tiên được nhóm nghiên cứu quy định (mục 7, phụ lục 3, mục 8.3, trang 128-130 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

Thời gian chờ

Bệnh nhân đăng ký vào DS chờ và

đáp ứng đủ các điều kiện ở định nghĩa

Waiting time: thời gian chờ

Áp dụng cho tất cả các bảng KDPI

+ 1/365 điểm cho mỗi ngày kể từ khi được nhận vào DS chờ

Độ tuổi

Tuổi từ 0-10 và tương hợp 0-ABDR ở KDPI nhỏ hơn 20% 4 điểm

Trang 27

thời điểm match với người hiến tạng

Tuổi từ 11-17 và tương hợp 0-ABDR

ở thời điểm match với người hiến tạng

Tuổi từ 0-10 ở thời điểm match với

người hiến tạng có điểm KDPI <35%

Người hiến sống trước đó

Là người hiến sống trước đó KDPI nhỏ hơn 85% 4 điểm

CRPA

Có kháng thể CPRA ít nhất 20% KDPI nhỏ hơn 85% Điểm cho CPRA

(bảng 2.2) Tương hợp HLA

Zero HLA-DR mismatch (Tương hợp

kháng nguyên HLA-DR)*

Khoảng cách địa lý Số điểm bệnh nhân sẽ nhận được

Người bệnh đã đăng ký vào chương

nhưng cách bệnh viện hiến tặng ≤2500

hải lý (tương ứng ≥ 463Km nhưng ≤

Trang 28

Bảng 2.2 Trình bày thang điểm tính cho cRPA (mục 7, phụ lục 3, mục 8.3, trang 128-129 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

Nếu điểm cPRA của người nhận là Số điểm sẽ nhận được là

CPRA: Calculated Panel Reactive Antibodies;

- Thời gian chờ (mục 7, phụ lục 3, mục 8.4, trang 130-131 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

Thời gian chờ cho người từ 18 tuổi trở lên

Nếu vào ngày ứng viên đăng ký chờ nhận thận, thì thời gian chờ dựa trên thời gian sớm nhất trong số những điều sau:

+ Ngày đăng ký của ứng viên có độ thanh thải creatinin được đo hoặc tính toán hoặc mức lọc cầu thận (glomerular filtration rate, GFR) nhỏ hơn hoặc bằng 20 mL/phút

+ Ngày sau khi đăng ký mà độ thanh thải creatinin hoặc GFR được đo hoặc tính toán của ứng viên trở nên nhỏ hơn hoặc bằng 20 mL/phút

Trang 29

+ Ngày mà ứng viên được chẩn đoán là bệnh thận giai đoạn cuối (End Stage Renal Disease, ESRD) bắt đầu chạy thận định kỳ tại một bệnh viện, cơ sở độc lập ngoài bệnh viện hoặc tại nhà

Thời gian chờ đợi cho người dưới 18 tuổi

Nếu ứng viên thận dưới 18 tuổi tại thời điểm đăng ký trong danh sách chờ, thì thời gian chờ đợi dựa trên những điều sau đây:

+ Ngày mà ứng viên đã đăng ký trong danh sách chờ đợi bất kể tiêu chí lâm sàng

+ Ngày mà ứng viên bắt đầu chạy thận định kỳ với tư cách là một bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối tại một bệnh viện, cơ sở độc lập ngoài bệnh viện hoặc tại nhà

- Nếu một người đã ghép thận trở lại danh sách chờ, thời gian chờ sẽ dựa vào ngày chạy thận

mới

- Phân loại và xếp hạng điều phối thận (mục 7, phụ lục 3, mục 8.5, trang 133 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

+ Phân loại ứng viên

Mỗi ứng viên trong danh sách chờ sau khi đủ 18 tuổi sẽ nhận được số điểm ước tính đời sống sau ghép (Estimated Post Transplant Survival score, EPTS) Điểm EPTS của ứng viên đại diện cho phần trăm ứng viên thận có đời sống sau ghép dự kiến lâu hơn trong quốc gia EPTS dựa trên tất cả các yếu tố sau:

* Thời gian chạy thận

* Có bệnh đái tháo đường hay không

* Đã từng ghép tạng đặc trước đó hay chưa

* Tuổi ứng viên

Điểm EPTS của mỗi ứng viên được tính khi ứng viên được đăng ký trong danh sách chờ

OPTN sẽ cập nhật điểm EPTS như sau:

* Tất cả điểm EPTS của ứng viên được cập nhật một lần mỗi ngày

* Điểm EPTS sẽ được cập nhật bất kỳ lúc nào khi nhận được báo cáo từ bệnh viện ghép về sự thay đổi đối với hệ số EPTS nào của ứng viên

Trang 30

* Ngày và giờ đăng ký của ứng viên (lâu nhất đến gần đây nhất)

+ Đối với các ứng viên trong tất cả các phân loại khác, ứng viên được sắp xếp theo thứ tự sau:

* Tổng điểm (từ cao nhất đến thấp nhất)

* Ngày và giờ đăng ký của ứng viên (lâu nhất đến gần đây nhất)

Bảng 2.3 Điều phối thận từ người hiến chết có KDPI ≤20% (mục 7, phụ lục 3, trang 137-141 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

Xếp

hạng

1 Không yêu cầu 100% Tương hợp 0-ABDR

Cùng nhóm máu hay theo quy định truyền máu

2 Không yêu cầu 100% Cùng nhóm máu hay theo quy định truyền máu

3 Không yêu cầu Không yêu cầu Đăng ký trước 18 tuổi

4 Không yêu cầu Không yêu cầu Tình huống y khoa khẩn cấp

9 Top 20% Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR,

Cùng nhóm máu

10 Top 20% Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR

Theo quy định truyền máu

11 Top 20% Không yêu cầu Cùng nhóm máu hoặc theo quy định truyền

máu

12 EPTS >20% Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR

Cùng nhóm máu

13 EPTS >20% Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR

14 Không yêu cầu Không yêu cầu Những trường hợp còn lại

Cùng nhóm máu hoặc theo quy định truyền

Trang 31

máu

Bảng 2.4 Điều phối thận từ người hiến chết với 20%<KDPI≤35% (mục 7, phụ lục 3, mục 8.3, trang 142-145 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

3 Không yêu cầu Không yêu

cầu

Tương hợp 0-ABDR, Cùng nhóm máu

cầu

Tương hợp 0-ABDR Theo quy định truyền máu

cầu

Những trường hợp còn lại Cùng nhóm máu hoặc theo quy định truyền máu

Bảng 2.5 Điều phối thận từ người hiến chết với 35% < KDPI ≤ 85% (mục 7, phụ lục 3, trang 146-150 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

3 Không yêu cầu Không yêu cầu Tình huống y khoa khẩn cấp

8 Không yêu cầu Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR,

Cùng nhóm máu

9 Không yêu cầu Không yêu cầu Tương hợp 0-ABDR

Trang 32

10 Không yêu cầu Không yêu cầu Những trường hợp còn lại

11 Không yêu cầu Không yêu cầu Ứng cử viên nhận thận đồng ý ghép cả hai thận

từ người hiến chết Bảng 2.6 Điều phối thận từ người hiến chết với KDPI ≥ 85% (mục 7, phụ lục 3, trang 150-153 https://optn.transplant.hrsa.gov/media/1200/optn_policies.pdf)

Tình huống y khoa khẩn cấp Cùng nhóm máu hay theo quy định truyền máu

Tương hợp 0-ABDR, Cùng nhóm máu

9 Không

yêu cầu

Không yêu cầu

Tương hợp 0-ABDR Theo quy định truyền máu

10 Không

yêu cầu

Không yêu cầu

Những trường hợp còn lại

11 Không

yêu cầu

Không yêu cầu

Ứng cử viên nhận thận đồng ý ghép cả hai thận từ người hiến chết

2.1.5 Các chính sách áp dụng theo UNOS nhưng có chỉnh sửa cho phù hợp với tình hình hiện tại của Việt Nam, để xây dựng phần mềm cho việc tuyển chọn người bệnh trên danh sách chờ ghép thận

- Tiền căn bệnh lý: Ngoài bệnh lý Đái tháo đường, nghiên cứu thêm vào viêm gan siêu vi

B, C Nghiên cứu chưa áp dụng tiêu chí tuyển chọn người hiến có nhiễm HIV do chưa được Bộ

Y tế Việt Nam quy định

- Nhân trắc học, áp dụng đặc điểm chỉ số khối cơ thể theo xếp loại của người Châu Á Thái

Bình Dương, (chỉ số này có bao gồm chỉ số của người Việt Nam) (Pan WH, Yeh WT (2008)

- Nhóm máu theo nguyên tắc truyền máu đang áp dụng, không có nhóm non-A1 và non-AB1

(đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT)

Trang 33

- HLA chỉ có HLA-A; HLA-B, HLA-DR; HLA-DQ không có HLA-Bw; HLA-C; HLA-DP (đã và đang áp dụng trong thực hành tuyển chọn người bệnh tiếp nhận thận hiến từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Quyết định số 43/2006/QĐ-BYT)

- Thay đổi về thang tính điểm ưu tiên theo nghiên cứu về khoảng cách địa lý: Thành phố Hồ Chí Minh 4 điểm; vùng 2 điểm, Quốc gia 1 điểm

- Điều phối Quốc gia chỉ thực hiện khi không có người tiếp nhận trong khu vực, chủ yếu là

áp dụng tiêu chí điều phối cho khu vực

2.1.5.1 Các thông tin áp dụng trong tuyển chọn bệnh nhân vào danh sách chờ ghép thận trong nghiên cứu

Thông tin của các bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối được ghi nhận trên danh sách chờ ghép thận từ người hiến chết não hoặc tim ngừng đập trong giai đoạn từ tháng 2/2010 đến 10/2019 bằng phần mềm Excel thỏa tiêu chuẩn tiếp nhận và loại trừ sẽ được nhập vào hệ thống tuyển chọn, chi tiết về các nội dung được trình bày trong phần phụ lục 1, 2

Các Thông tin cần cho việc tính điểm trong tuyển chọn người nhận thận hiến (phụ lục 1):

+ Nhóm máu, HLA, anti-HLA, cPRA

- Tuổi, BMI (chiều cao, cân nặng)

- Tiền căn bệnh lý: Đái tháo đường, Viêm gan siêu vi (VGSV) B, C,

- Nguyên nhân tử vong

- Creatinin-huyết thanh

- Dạng tử vong là chết não hay tim ngừng đập

2.1.5.2 Sử dụng các thông tin người bệnh trong danh sách chờ ghép thận và người đã hiến tạng được lưu trữ bằng phần mềm Excel trong giai đoạn từ tháng 2/2010-10/2019 nạp vào để

kiểm tra hệ thống phần mềm tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối sau khi viết xong

2.1.5.3 Sử dụng thông tin của người đã đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời nạp vào

hệ thống để kiểm tra hoạt động của phần mềm tiếp nhận đơn đăng ký từ cộng đồng 10/2019)

Trang 34

(10/2014-2.1.5.4 Tiếp tục tiếp nhận đơn đăng ký hiến, chờ ghép thận từ cộng đồng trong quá trình tiến

hành nghiên cứu

2.1.5.5 Khi có người hiến tạng mới sẽ áp dụng thực tế hai cách tuyển chọn (bằng Excel và

bằng phần mềm mới) để so sánh và kiểm chứng hoạt động của phần mềm

2.1.6 Các số liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm Microsoft Excel 2016, Microsoft

SPSS 20.0/STATA 15.0 Kết quả trình bày dưới dạng hình ảnh, biểu đồ, bảng biểu

2.1.7 Quy trình vận hành của hệ thống phần mềm trong tiếp nhận, lưu giữ, quản lý hồ sơ chờ ghép thận

Quy trình vận hành của hệ thống phần mềm trong tiếp nhận, lưu giữ, quản lý hồ sơ người đăng ký hiến tạng hay chờ ghép thận được mô phỏng như sau:

- Người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời chưa hoàn tất các thông tin đăng ký Chờ tiếp nhận đơn đăng ký, sẽ chuyển sang bước hoàn tất quy trình đăng ký và in thẻ đăng ký hiến tạng khi tiếp nhận được đơn với chữ ký chính thức của người đăng ký

- Người đăng ký hiến tạng khi chết trên hệ thống trở thành người hiến thật sự (sau khi được chẩn đoán chết não và gia đình đã ký đơn đồng thuận hiến tạng theo quy định của Luật hiến, lấy, ghép mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác(9)) sẽ chuyển sang mục tuyển chọn ghép mô-tạng, các thông tin y khoa cần cho quy trình truyển chọn sẽ được bổ sung vào theo yêu cầu của hệ thống tuyển chọn

- Người hiến mô-tạng chưa có tên trên hệ thống (sau khi được chẩn đoán chết não và gia đình đã ký đơn đồng thuận hiến tạng theo quy định của Luật hiến, lấy, ghép mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác(9)) sẽ được thêm vào ở mục tạo mới Các thông tin y khoa cần cho quy trình truyển chọn cũng sẽ được bổ sung vào theo yêu cầu của hệ thống tuyển chọn

- Người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối chưa hoàn tất các đánh giá về yêu cầu Y khoa trong tuyển chọn ghép thận Người bệnh sẽ được chuyển sang mục chờ tuyển chọn nhận thận hiến khi có người hiến tạng, sau khi hoàn tất các yêu cầu trên

- Người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối có chỉ định ghép thận, có người hiến tạng sống, nhưng không thể hiến-ghép cho nhau được, nếu có nguyện vọng vào hệ thống chờ tuyển chọn ghép chéo thì sẽ đăng ký vào mục này

- Trường hợp người bệnh hay người đăng ký hiến tạng không tiếp tục tham gia thì sẽ chuyển hồ sơ sang mục hủy hồ sơ cùng với lý do tại sao hủy

- Người bệnh sau khi được tuyển chọn điều phối thận hiến tặng sẽ được chuyển sang mục theo dõi sau ghép

- Người sau hiến tạng được chuyển sang mục đã hiến

Trang 35

- Người bệnh có các chống chỉ định của ghép thận, bị loại ra khỏi danh sách chờ ghép (nhiễm

trùng, ung thư, viêm gan siêu vi B, C đang hoạt động…)

- Hồ sơ người bệnh hay người hiến tạng trong giai đoạn 2/2010-10/2019 bị thất lạc thông tin

- Người bệnh tử vong trong giai đoạn chờ tuyển chọn

- Người đăng ký hiến tạng đã tử vong, nhưng không nhận được tạng hiến

Các hồ sơ này sẽ chuyển sang mục lưu giữ các hồ sơ hủy

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu tiến cứu mô tả Xây dựng và ứng dụng phần mềm sử dụng trong tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối thận hiến để ghép

2.2.2 Thời gian thực hiện

Từ 01/11/2019 đến 31/08/2022

2.2.3 Phương pháp thực hiện

2.2.3.1 Xây dựng và ứng dụng 1 hệ thống phần mềm sử dụng trong tiếp nhận người tình nguyện hiến tạng, quản lý người bệnh trong danh sách chờ, tuyển chọn và điều phối thận hiến để ghép.

- Làm thủ tục đấu thầu chọn đối tác thích hợp để viết chương trình phần mềm (từ 11/2/2020-29/3/2021)

- Sử dụng các quy trình, các thông tin y khoa cơ bản đã trình bày trong phần trên trong viết phần mềm, mã hoá các thông tin để tuyển chọn người tiếp nhận thận hiến tặng (4/2021-8/2022)

- Xem lại các thông tin đang lưu trữ, chọn các đối tượng phù hợp theo tiêu chuẩn tuyển chọn và tiêu chuẩn loại trừ mẫu

- Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu có liên quan đến việc tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối mô tạng/thận hiến tặng (19/3/2020-10/2021) (bảng 3.1, 3.2) và (phụ lục

3, quyển báo cáo thống kê)

- Các văn bản hành chính hình thành mạng lưới điều phối giữa 3 bệnh viện Chợ Rẫy, Thống Nhất, Nhi đồng 2 (phụ lục 2, quyển báo cáo thống kê)

2.2.3.2 Thành lập hệ thống điều hành về điều phối liên viện trong hiến và ghép thận ở người hiến sống hay chết não

- Phân công nhiệm vụ thực hiện các nội dung theo đề cương nghiên cứu cho các thành viên trong nhóm nghiên cứu ở 3 Bệnh viện: Chợ Rẫy, Thống Nhất, Nhi đồng 2 (mục 8, trang 9, quyển báo cáo thống kê)

Trang 36

- Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu có liên quan đến việc tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối mô tạng/thận hiến tặng (bảng 3.1, 3.2) và (phụ lục 6)

- Viết các quy trình thực hành lâm sàng phục vụ trong thực tế của hoạt động tiếp nhận và điều phối mô tạng hiến tặng theo yêu cầu chuyên môn y khoa (tập quy trình thực hành đính kèm)

- Hình thành các đơn vị chuyên phụ trách chuyên môn trong hệ thống điều phối (phụ lục

2, quyển báo cáo thống kê)

2.2.3.3 Xây dựng danh sách hiến thận hoặc hiến tạng tự nguyện; danh sách chờ ghép thận

- Sử dụng các quy trình (tập quy trình thực hành đính kèm) để xây dựng hệ thống phần mềm điều phối liên viện về hiến và ghép thận Mã hoá các thông tin để tuyển chọn người tiếp nhận thận hiến tặng

- Xem lại các thông tin đang lưu trữ, chọn các đối tượng phù hợp theo tiêu chuẩn tuyển chọn và tiêu chuẩn loại trừ mẫu

- Gởi mẫu thu thập thông tin đến cho các thành viên chịu trách nhiệm cung cấp thông tin của người bệnh đăng ký chờ ghép thận (phụ lục 1)

- Khi hệ thống phần mềm trong tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều điều phối thận hiến-ghép được hình thành thì nhóm quản lý của Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ nạp các thông tin dữ liệu sẳn có vào hệ thống và kiểm định (thông tin người đăng ký hiến tạng khi chết và người bệnh chờ ghép thận cần cho hệ thống tuyển chọn)

- Công bố đường link ra cộng đồng để người bệnh tiếp cận hệ thống đăng ký trực tiếp vào danh sách chờ ghép thận

- Người đăng ký hiến tạng nhân đạo khi chết cũng tiếp cận hệ thống để đăng ký trực tuyến

2.3.4 Đánh giá hiệu quả triển khai ứng dụng mạng lưới điều phối thận hiến liên viện

- Kiểm tra các tính năng của hệ thống trong việc tiếp nhận, quản lý, tuyển chọn và điều phối thận hiến tặng với tất cả các trường hợp mới đăng ký

- Sau khi hoàn tất việc nạp các thông tin của người bệnh chờ ghép thận và người đã hiến mô-tạng có đủ các tiêu chí theo yêu cầu của hệ thống, đang được lưu trữ trên phần mềm Excel trong giai đoạn từ tháng 2/2010-10/2019 tại Đơn vị Điều phối Bệnh viện Chợ Rẫy, nhóm nghiên cứu sẽ thực hiện các bước sau:

+ Thực hiện tuyển chọn người bệnh trong danh sách chờ ghép thận với một số trường hợp người hiến tạng được chọn ngẫu nhiên, xem kết quả của tuyển chọn

+ So lại kết quả của việc tuyển chọn người bệnh chờ ghép thận bằng công nghệ thông tin với kết quả của tuyển chọn bằng phần mềm Excel Rút ra kết luận về:

• Ước lượng về thời gian thực hiện tuyển chọn

Trang 37

- Xin trình nghiệm thu cấp Cơ sở, cấp Sở Khoa học Công nghệ

- Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu phần mềm

- Trình với Bộ Y tế về kết quả thu được từ sản phẩm nghiên cứu xin được phép triển khai

áp dụng trên cả nước

2.4 CÁC HỢP ĐỒNG VÀ VĂN BẢN SỬ DỤNG:

- Hợp đồng giữa 3 Bệnh viện đồng ý tham gia nghiên cứu: Bệnh viện Chợ Rẫy, Thống Nhất, Nhi Đồng 2

- Hợp đồng với công ty viết phần mềm

- Dựa vào các hướng dẫn đã trình bày trong mục 2.1.3, soạn thảo các quyết định, quy định, quy trình, quy chế, xây dựng hệ thống quản lý và điều hành liên viện trong điều phối thận hiến-ghép cùng với các quy trình hoạt động bảo đảm tính minh bạch, công bằng, không vi phạm luật pháp và hiệu chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tiển tại TpHCM

2.5 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH ĐĂNG KÝ HIẾN TẠNG TỰ NGUYỆN TỪ CỘNG ĐỒNG HAY ĐĂNG KÝ CHỜ GHÉP THẬN

2.5.1 Tóm tắt các bước tiếp nhận đơn đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời từ cộng đồng:

- Người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời, vào hệ thống đăng ký tạo tài khoản, sau đó sẽ tiếp cận đơn đăng ký và điền đầy đủ các thông tin yêu cầu của mẫu đơn đăng ký, nhấn hoàn thành Sau đó in đơn ra và ký tên, gởi đơn về nơi đăng ký

- Người quản lý sẽ xem lại đơn đăng ký, chờ nhận được đơn chính thức của người đăng

ký sẽ tiếp nhận chính thức và phát hành thẻ đăng ký hiến tạng, gởi về địa chỉ cho người đã đăng

ký

- Nếu người đăng ký có các vấn đề thắc mắc, đặt câu hỏi, người tiếp nhận sẽ giải thích cho người đăng ký một cách rõ ràng, chi tiết nhất có thể, để người đăng ký an tâm với việc đăng

ký của mình

Trang 38

- Thông báo cho người đăng ký biết kết quả đăng ký của mình qua email/điện thoại của người đăng ký (thông báo gởi thẻ đăng ký)

- Khi quy trình đăng ký kết thúc, thì số người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời

sẽ thay đổi trên con số/biểu đồ được công bố ra màn hình chính của trang web

- Trường hợp người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời huỷ đơn đăng ký (theo mẫu đăng ký huỷ đơn của Bộ Y tế) thì đơn đăng ký của họ sẽ chuyển sang trạng thái quản lý huỷ đơn đăng ký

- Trường hợp người đăng ký hiến tạng khi chẳng may qua đời tử vong

+ Nếu không hiến tạng được, phần thông tin của họ sẽ được ghi chú lý do tại sao không hiến được và được chuyển vào trạng thái tử vong không hiến tạng được

+ Nếu người đăng ký hiến tạng tử vong, hiến được tạng, thì thông tin của họ sẽ chuyển sang trạng thái tuyển chọn người nhận thận hiến Các xét nghiệm tuyển chọn người hiến tạng trình bày trong phần phụ lục 2

Quá trình điều phối thận hiến và tổ chức ghép thận sẽ được tổ chức sau khi có kết quả tuyển chọn tương hợp

Trường hợp kết quả tuyển chọn người hiến tạng không đạt yêu cầu, ghi chú lý do không đạt và chuyển vào trạng thái thất bại trong tuyển chọn

2.5.2 Tóm tắt các bước tiếp nhận người bệnh đăng ký chờ ghép thận từ người hiến tạng chết não hay tim ngừng đập cho đến khi được tiếp nhận vào danh sách chờ ghép chính thức và được tuyển chọn

- Người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối có chỉ định điều trị thay thế thận, tiếp cận với

hệ thống tạo tài khoản Sau đó sẽ tiếp cận đơn đăng ký và điền đầy đủ các thông tin yêu cầu của mẫu đơn đăng ký, nhấn hoàn thành Xuất hiện mẫu đơn file PDF

- Sau khi có đơn đăng ký, Nhân viên quản lý sẽ liên hệ với người đăng ký lên lịch hẹn đến Bệnh viện tư vấn

- Bác sĩ sẽ gặp người bệnh giải thích, tư vấn các vấn đề liên quan đến ghép thận

- Người bệnh đồng ý tham gia vào danh sách chờ ghép thận sẽ tiếp tục thực hiện các xét nghiệm đánh giá, tầm soát sức khoẻ chung (phụ lục 1)

- Nếu người bệnh không có chống chỉ định ghép thận sẽ được chuyển vào trạng thái chờ tuyển chọn ghép Định kỳ mỗi năm sẽ tái khám để cập nhật thông tin trên danh sách chờ Nếu phát hiện bệnh lý cần phải điều trị (ví dụ: ung thư sẽ chuyển ra khỏi danh sách chờ để điều trị bệnh) Khi ổn định sẽ cho quay trở lại danh sách chờ

- Sau khi được tuyển chọn ghép, người bệnh sẽ được chuyển vào trạng thái theo dõi bệnh sau ghép thận Được tiếp tục theo dõi bởi nhân viên ở khoa khám bệnh sau ghép

Trang 39

- Nếu người bệnh không đồng ý tham gia vào danh sách chờ, thông tin sẽ chuyển sang khu vực hủy đơn đăng ký

Sơ đồ 2.1 Trình bày các bước tiếp nhận người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối vào danh sách chờ ghép thận từ người hiến chết não hay tim ngừng đập tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Trang 40

2.5.3 Tóm tắt các bước tiếp nhận người bệnh chết não/ tim ngừng đập có tiềm năng hiến tạng

- Điều phối viên quản lý người hiến tạng sau khi nhận được thông tin người hiến tạng

tiềm năng từ khoa Hồi sức cấp cứu Kiểm tra thông tin người bệnh đã có đăng ký hiến tạng trước đây hay không? Nếu có, chuẩn bị hồ sơ

Sơ đồ 2.2 Trình bày các bước tiếp nhận thông tin người có tiềm năng hiến tạng từ nhân viên y tế tại khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy

Sơ đồ 2.3 Trình bày các bước tiếp nhận thông tin người có tiềm năng hiến tạng từ gia đình người bệnh

Tiêu đề	Đề án thực hiện mạng lưới điều phối liên viện về hiến và ghép thận nhân đạo giữa bệnh viện chợ rẫy, bệnh viện thống nhất và bệnh viện nhi đồng 2
Tác giả	Nguyễn Tri Thức
Người hướng dẫn	TS.BSCK2 Nguyễn Tri Thức
Trường học	Bệnh viện Chợ Rẫy
Chuyên ngành	Y tế
Thể loại	Đề án
Năm xuất bản	2022
Thành phố	Thành phố Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	125
Dung lượng	5,59 MB