Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục tiêu của đề tài :
Khóa luận này dựa trên việc đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng Từ đó, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong thời gian tới.
Thứ nhất: Hệ thống lý luận chung về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
Thứ hai: Phân tích và đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ
Để nâng cao giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng, cần đề xuất một số giải pháp hiệu quả Trước hết, cần tổ chức các buổi hội thảo và hoạt động ngoại khóa nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm Thứ hai, tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào chương trình học chính khóa để học sinh có thể thực hành và áp dụng kiến thức Cuối cùng, khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong việc hỗ trợ và tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh.
Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Nghị quyết số 29 NQ/TW của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, nhằm đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Đây là cơ sở lý luận quan trọng cho việc phát triển giáo dục và đào tạo hiện nay.
Đề tài này được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận của Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội, liên quan đến việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa trong giáo dục phổ thông, cũng như môn giáo dục học.
Phương pháp nghiên cứu tài liệu trong giáo dục kỹ năng sống và môn Giáo dục Công dân bao gồm việc tìm hiểu và phân tích các tài liệu liên quan như sách, bài báo, và tài liệu tham khảo trực tuyến Việc này giúp thu thập thông tin đa dạng và nâng cao hiểu biết về các khía cạnh của giáo dục kỹ năng sống.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát, thu thập thông tin.
Bố cục của đề tài
khảo, nội dung đề tài gồm có 2 chương sau:
Chương 1 trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở, tập trung vào việc áp dụng phương pháp dạy học môn Giáo dục Công dân Nội dung chương này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trang bị cho học sinh những kỹ năng sống cần thiết để phát triển toàn diện, đồng thời đề xuất các phương pháp giảng dạy hiệu quả nhằm nâng cao khả năng tiếp thu và ứng dụng kiến thức trong thực tiễn.
Chương 2 trình bày thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua môn Giáo dục công dân tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng Bài viết phân tích những thách thức hiện tại và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, giúp học sinh phát triển toàn diện hơn trong môi trường học tập.
Tổng quan tình hình nghiên cứu
Hiện nay, nghiên cứu về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua môn Giáo dục công dân đang thu hút sự quan tâm lớn Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các mô hình giáo dục nhằm phát triển kỹ năng sống, bao gồm phương pháp dạy học tích cực và việc học hỏi thông qua các trò chơi.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng 5 bài tập thực hành và dự án thực tế là cần thiết để đánh giá kỹ năng sống của học sinh, từ đó giúp xác định hiệu quả của chương trình giáo dục.
Bạn có thể tìm thấy nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến vấn đề này trên các cơ sở dữ liệu trực tuyến như Google Scholar, ResearchGate và các trang web của các tổ chức nghiên cứu giáo dục Hãy sử dụng các từ khóa phù hợp để thực hiện tìm kiếm hiệu quả.
“life skills education”, “citizenship education”, “high school students”,
“teaching methods”, v.v… để tìm được các tài liệu liên quan
6.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài :
Giáo dục hiện nay không chỉ tập trung vào việc tạo ra nguồn nhân lực phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội, mà còn nhắm đến việc phát triển toàn diện giá trị cá nhân, giúp con người có khả năng cống hiến và sống một cuộc sống chất lượng, hạnh phúc Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều vấn đề phức tạp và bất định, việc trang bị cho con người kỹ năng sống trở nên cần thiết Kỹ năng sống, được giới thiệu vào cuối những năm 1960 bởi các nhà tâm lý học thực hành, được coi là một khả năng xã hội quan trọng cho sự phát triển cá nhân, giúp con người ứng phó hiệu quả với những thách thức trong cuộc sống.
Theo báo cáo "Vai trò của giáo dục kỹ năng sống trong quá trình chuyển tiếp sang tuổi trưởng thành" của Tổ chức Y tế Thế giới năm 1997, giáo dục kỹ năng sống rất quan trọng để giúp thanh thiếu niên và trẻ em phát triển các kỹ năng, kiến thức và hành vi cần thiết nhằm đối phó với những thách thức và cơ hội trong cuộc sống Tài liệu này trình bày nghiên cứu về việc phát triển, thực hiện và duy trì hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong trường học, đồng thời mô tả các khía cạnh của nghiên cứu trong một khung logic để hỗ trợ phát triển kế hoạch nghiên cứu chi tiết hơn ở cấp quốc gia.
Các nhà quản lý dự án cần chịu trách nhiệm trong việc giám sát phát triển và đánh giá chương trình giáo dục kỹ năng sống, đồng thời hỗ trợ những người thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu liên quan.
Tài liệu của UNESCO về "Đổi mới giáo dục thông qua giáo dục kỹ năng sống và Giáo dục Công dân" trình bày sự tương quan giữa hai loại hình giáo dục này, nhấn mạnh mối liên hệ mật thiết giữa chúng Bài báo, được công bố năm 2014, cung cấp các khía cạnh chung và khác nhau giữa Giáo dục công dân và giáo dục kỹ năng sống, đồng thời đưa ra lời khuyên và nguồn tham khảo để giáo viên tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào hoạt động Giáo dục Công dân Việc áp dụng hai loại giáo dục này trong chương trình học có thể mang lại nhiều lợi ích, giúp học sinh phát triển các kỹ năng và phẩm chất cần thiết để đối phó với các thách thức trong cuộc sống.
The British Council's 2018 publication, "Core Skills for Life: Exploring the Intersection between Global Citizenship Education and Social and Emotional Learning," emphasizes the integration of Global Citizenship Education (GCE) with Social and Emotional Learning (SEL) This document highlights the benefits of combining GCE and SEL to help students develop essential skills for navigating today's complex and diverse world It underscores the importance of fostering key skills and qualities in students through both educational frameworks Additionally, the publication provides examples of how to effectively integrate GCE and SEL in educational activities, addresses potential challenges in implementation, and offers practical advice for overcoming these obstacles.
Học tập xã hội và cảm xúc (SEL) kết hợp giáo dục công dân toàn cầu với việc phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc, mang lại nhiều lợi ích cho người học.
Trong Diễn đàn thế giới về giáo dục cho mọi người năm 2000 tại Senegan, Chương trình hành động Dakar đã xác định 6 mục tiêu, trong đó mục tiêu số 3 yêu cầu các quốc gia đảm bảo mọi người học, từ trẻ em đến người lớn, có cơ hội tiếp cận giáo dục kỹ năng sống phù hợp với địa phương và lứa tuổi Mục tiêu số 6 nhấn mạnh việc đánh giá chất lượng giáo dục dựa trên kỹ năng sống của người học, khẳng định rằng học kỹ năng sống là quyền của họ Do đó, giáo dục kỹ năng sống trở thành nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống giáo dục toàn cầu, nhằm cung cấp không chỉ kiến thức mà còn các kỹ năng sống cần thiết trong xã hội dựa trên năng lực Nhu cầu áp dụng kỹ năng sống, trực tiếp hay gián tiếp, được nhấn mạnh trong nhiều khuyến nghị quốc tế, bao gồm việc thực hiện Công ước Quyền trẻ em và Hội nghị quốc tế về dân số và phát triển.
Mặc dù giáo dục KỸ NĂNG SỐNG đã được nhiều quốc gia quan tâm và dựa trên quan niệm chung của WHO và UNICEF, nội dung giáo dục này lại khác nhau giữa các nước do sự kết hợp giữa yếu tố chung và đặc thù của từng quốc gia Hơn nữa, các nghiên cứu hiện tại về giáo dục KỸ NĂNG SỐNG vẫn còn ở giai đoạn đầu, dẫn đến việc lý luận về vấn đề này tuy phong phú nhưng chưa thật sự toàn diện và sâu sắc.
6.2 Các nghiên cứu trong nước :
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã tiến hành nhiều nghiên cứu về kỹ năng sống, nhằm trang bị cho học sinh và sinh viên những kỹ năng cần thiết cho sự phát triển bản thân và thành công trong cuộc sống Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào các kỹ năng xã hội và kỹ năng giải quyết vấn đề.
Nghiên cứu về 8 kỹ năng quản lý thời gian và kỹ năng tư duy sáng tạo cho thấy sự phát triển kỹ năng sống ở nhiều đối tượng, từ học sinh tiểu học đến sinh viên đại học Những thông tin này là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp giáo dục và đào tạo kỹ năng sống cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Tài liệu "Phát triển kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua môn Giáo dục Công dân" nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục kỹ năng sống trong việc trang bị cho học sinh những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để đối mặt với thách thức của cuộc sống Môn Giáo dục Công dân được xác định là một công cụ hiệu quả trong việc cung cấp kiến thức và kỹ năng cho học sinh, giúp họ trở thành công dân toàn cầu Tài liệu cũng trình bày các hoạt động thực tiễn và phương pháp giảng dạy nhằm phát triển kỹ năng sống, cung cấp cái nhìn toàn diện về tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống thông qua môn học này và đề xuất các phương pháp cụ thể để hỗ trợ học sinh trong quá trình phát triển.
Nghiên cứu về việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào Giáo dục công dân tại trường trung học cơ sở cho thấy rằng việc này giúp học sinh phát triển các kỹ năng và phẩm chất cần thiết để đối mặt với cuộc sống Tài liệu đề xuất các phương pháp cụ thể như hoạt động nhóm, thảo luận, thực hành và đánh giá kết quả nhằm tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào chương trình học Đồng thời, tài liệu cũng nhấn mạnh ý nghĩa của giáo dục kỹ năng sống và cung cấp các hoạt động thực tế phù hợp với điều kiện của các trường trung học cơ sở.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Một số khái niệm liên quan
Xã hội hiện đại đang trải qua những biến đổi sâu sắc về kinh tế, văn hóa và lối sống, điều này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra nhiều thách thức mới Sự phát triển này thúc đẩy sự giao thoa văn hóa và thay đổi trong các mối quan hệ xã hội, đồng thời cũng đòi hỏi con người phải thích nghi với những xu hướng mới.
Trong xã hội hiện đại, con người ngày càng phát triển, nhưng đồng thời cũng đối mặt với những vấn đề mới và phức tạp hơn mà trước đây chưa từng trải qua Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng sống để thích nghi tốt hơn và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài có nhiều quan điểm khác nhau liên quan đến kỹ năng sống, cụ thể:
Theo UNESCO (2003), năng lực cá nhân là khả năng điều chỉnh hành vi và thay đổi bản thân để ứng xử tích cực, giúp con người quản lý hiệu quả các nhu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 1993), kỹ năng sống được định nghĩa là năng lực tâm lý xã hội, cho phép cá nhân ứng phó hiệu quả với các yêu cầu và thách thức trong cuộc sống Kỹ năng này giúp duy trì trạng thái tinh thần khỏe mạnh, thể hiện qua hành vi tích cực khi tương tác với người khác và môi trường Năng lực tâm lý xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe toàn diện, bao gồm thể chất, tinh thần và xã hội, và kỹ năng sống chính là cách thức thể hiện năng lực này.
Theo UNICEF (1995), kỹ năng sống bao gồm khả năng phân tích tình huống và ứng xử, giúp chúng ta chuyển đổi kiến thức, thái độ và giá trị thành hành động thực tế Những kỹ năng này không chỉ giúp ta ứng phó hiệu quả với các tình huống mà còn hướng tới hành động tích cực và xây dựng.
Kỹ năng sống không chỉ đơn thuần là nhận thức mà còn là khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn để giải quyết các tình huống hiệu quả Điều này giúp con người sống vui vẻ và có ý nghĩa hơn Trong xã hội hiện đại, kỹ năng sống đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống cá nhân.
Cuộc sống không chỉ đơn thuần là những gì nó mang lại cho chúng ta, mà quan trọng hơn là thái độ của chúng ta đối với nó Điều này có nghĩa là không phải những sự kiện xảy ra trong cuộc sống quyết định giá trị của nó, mà chính cách chúng ta phản ứng và đối diện với những sự kiện đó mới là yếu tố then chốt.
Kỹ năng sống là yếu tố quan trọng giúp con người tích lũy kiến thức và kinh nghiệm, từ đó có cái nhìn tự tin và suy nghĩ tích cực Những kỹ năng này không chỉ giúp biến kiến thức và cảm xúc thành hành động thực tiễn mà còn góp phần tạo ra một cuộc sống hạnh phúc và tràn đầy yêu thương Đặc biệt, kỹ năng sống rất cần thiết cho việc chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần Trong bối cảnh xã hội luôn thay đổi và đặt ra nhiều thách thức, kỹ năng sống giúp con người ứng phó và hành động phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa xã hội.
Kỹ năng sống đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội, đồng thời ngăn ngừa các vấn đề tiêu cực Thiếu kỹ năng sống có thể dẫn đến nhiều vấn đề lệch chuẩn, trong khi những người sở hữu kỹ năng này biết cách bảo vệ bản thân trước những yếu tố bất lợi và xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp Điều này góp phần làm giảm tệ nạn xã hội và thúc đẩy sự phát triển văn minh của cộng đồng.
Giáo dục kỹ năng sống ngày càng trở thành nhu cầu thiết yếu mà phụ huynh cần trang bị cho con cái, nhằm giúp trẻ đạt được thành công trong cuộc sống.
1.1.2 Giáo dục kỹ năng sống
Giáo dục kỹ năng sống là một phần quan trọng trong việc trang bị kiến thức và năng lực cho thanh thiếu niên, giúp họ hoạt động độc lập và đối phó với khó khăn trong cuộc sống Đặc biệt đối với học sinh trung học cơ sở, môn học này cung cấp tri thức cần thiết để hình thành kỹ năng sống phù hợp với từng giai đoạn phát triển và môi trường sống của họ.
Hoạt động giáo dục kỹ năng sống giúp học sinh phát triển kỹ năng tự chủ, từ chối, ra quyết định và thích nghi, đồng thời trang bị cho các em khả năng chấp nhận và hóa giải những tác động tiêu cực trong cuộc sống.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài có các quan điểm về khái niệm giáo dục kỹ năng sống khác nhau, cụ thể:
Giáo dục kỹ năng sống, theo tác giả Nguyễn Thị Oanh, là hoạt động giúp người học phát triển khả năng tâm lý xã hội, từ đó ra quyết định tích cực và từ chối cái xấu Quá trình này không chỉ đơn thuần là cung cấp câu trả lời cho các câu hỏi thông thường, mà còn nhằm thay đổi hành vi của học sinh Giáo dục kỹ năng sống bao gồm việc trang bị cho học sinh những kỹ năng cá nhân và xã hội, giúp các em chuyển hóa nhận thức, thái độ và giá trị thành hành vi thực tiễn trong các tình huống khác nhau Để đạt được hiệu quả cao trong giáo dục kỹ năng sống, cần có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng xã hội Như vậy, giáo dục kỹ năng sống là một quá trình có mục đích và kế hoạch, giúp học sinh nắm vững kiến thức cuộc sống và ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ xã hội, từ đó phát triển nhân cách và thích ứng tốt với môi trường sống.
Giáo dục kỹ năng sống là một quá trình có kế hoạch nhằm phát triển năng lực hành động tích cực, liên quan đến kiến thức và thái độ Quá trình này giúp cá nhân nhận thức về bản thân, cải thiện kỹ năng giao tiếp, xây dựng mối quan hệ xã hội, thực hiện công việc hiệu quả và ứng phó tốt với các thách thức trong cuộc sống hàng ngày.
Giáo dục kỹ năng sống đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành lối sống tích cực trong xã hội hiện đại, giúp xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những thói quen tiêu cực.
Đặc điểm môn Giáo dục công dân ở trung học cơ sở và vai trò của môn học trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở
1.2.1 Đặc điểm môn Giáo dục công dân ở trung học cơ sở
Giáo dục công dân, bao gồm môn Đạo đức ở cấp tiểu học, môn Giáo dục công dân ở cấp trung học cơ sở và môn Giáo dục kinh tế và pháp luật ở cấp trung học phổ thông, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển ý thức cũng như hành vi của học sinh Qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật và kinh tế, môn học này không chỉ trang bị cho học sinh những phẩm chất cần thiết mà còn phát triển năng lực cốt lõi của một công dân.
Giáo dục đạo đức và công dân đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn giáo dục cơ bản, với mục tiêu hình thành tình cảm, niềm tin và nhận thức phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật Các môn học này không chỉ trang bị cho học sinh kỹ năng sống và bản lĩnh cần thiết để học tập và làm việc, mà còn khuyến khích trách nhiệm công dân trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nội dung giáo dục tập trung vào giá trị bản thân, gia đình, quê hương và cộng đồng, từ đó hình thành thói quen và nề nếp cần thiết, giúp học sinh tự điều chỉnh hành vi theo các chuẩn mực đạo đức.
Chương trình Giáo dục công dân được thiết kế với tính khoa học, sư phạm và thực tiễn, dựa trên đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước, cùng với các nghiên cứu trong tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học, luật học, lý luận chính trị và kinh tế học Nó cũng tích hợp kinh nghiệm phát triển chương trình trong nước và quốc tế, các giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, các giá trị nhân loại chung, và thực tiễn xã hội, giáo dục, kinh tế, văn hóa Việt Nam Đồng thời, chương trình còn chú trọng đến sự đa dạng của đối tượng học sinh theo vùng miền và khả năng học tập của các em.
Môn Giáo dục công dân ở cấp trung học cơ sở được thiết kế theo hướng phát triển đồng tâm, tập trung vào giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kinh tế và pháp luật Nội dung môn học xoay quanh các mối quan hệ của con người với bản thân, người khác, cộng đồng, đất nước, nhân loại, công việc và môi trường tự nhiên Chương trình giáo dục này được mở rộng và nâng cao dần từ cấp tiểu học lên cấp trung học cơ sở.
Chương trình Giáo dục công dân tích hợp các nội dung về kỹ năng sống, đạo đức, pháp luật và kinh tế, đồng thời bao gồm nhiều chủ đề giáo dục thiết yếu như môi trường, bình đẳng giới, di sản văn hóa, phòng chống tệ nạn xã hội và tài chính Những nội dung này gắn liền với việc phát triển toàn diện cho học sinh.
Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối giáo dục với thực tiễn cuộc sống của học sinh, đồng thời liên hệ với các sự kiện thời sự trong các lĩnh vực đạo đức, pháp luật, kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội tại địa phương, đất nước và toàn cầu.
Chương trình môn Giáo dục công dân được thiết kế theo hướng mở, chỉ quy định các yêu cầu cần đạt và nội dung dạy học cốt lõi cho từng cấp học Điều này nhằm đảm bảo đáp ứng các yêu cầu giáo dục, đồng thời cung cấp định hướng chung về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả Dựa trên các yêu cầu và định hướng này, giáo viên, tác giả sách giáo khoa và cơ sở giáo dục có thể chủ động và sáng tạo trong việc thực hiện và phát triển chương trình.
1.2.1.1 Các bài học để phát triển kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua môn Giáo dục Công dân
Các bài học trong môn Giáo dục công dân bao gồm nhân quyền và dân chủ, phân biệt đúng – sai, quyền sở hữu trí tuệ, giải quyết xung đột, tình nguyện và giúp đỡ người khác, cùng với giá trị văn hóa Mỗi bài học đều mang ý nghĩa tích cực, hướng đến phát triển toàn diện cho học sinh, giúp các em nhận thức được tầm quan trọng của môn Giáo dục công dân kết hợp với kỹ năng sống trong quá trình học tập.
Cụ thể một số bài học từ lớp 6 đến lớp 9 của Trung học cơ sở có thể giúp các em học sinh học tập được những điều như trên :
Bài 3: Siêng năng, kiên trì
Bài 7: Ứng phó với tình huống nguy hiểm
Bài 10: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Bài 2: Quan tâm, cảm thông và chia sẻ
Bài 6: Ứng phó với tâm lí căng thẳng
Bài 9: Phòng, chống tệ nạn xã hội
Bài 2: Tôn trọng sự đa dạng của các dân tộc
Bài 3: Lao động cần cù, sáng tạo
Bài 5: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Bài 6: Xác định mục tiêu cá nhân
Bài 9: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại
Bài 3: Dân chủ và kỉ luật
Bài 5: Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới
Bài 8: Năng động, sáng tạo
Bài 11: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Bài 18: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật
Các bài học trong môn Giáo dục Công dân là những ví dụ điển hình cho việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống, giúp học sinh phát triển đạo đức một cách toàn diện Mỗi bài học đều mang ý nghĩa quan trọng, góp phần vào sự hình thành nhân cách và giá trị sống cho học sinh.
1.2.1.2 Các kỹ năng sống cần được phát triển cho học sinh Trung học cơ sở thông qua môn Giáo dục Công dân
Giáo dục kỹ năng sống tại Việt Nam đang được chú trọng, nhưng trong trường học, học sinh chủ yếu chỉ được dạy kỹ năng học tập Việc giáo dục kỹ năng sống, bao gồm khả năng thích ứng và hòa nhập với cuộc sống, vẫn chưa được quan tâm đúng mức Theo UNESCO, cần tập trung vào việc rèn luyện cho học sinh phổ thông hai nhóm kỹ năng sống: nhóm kỹ năng trong học tập, làm việc, và vui chơi giải trí.
Các kỹ năng nghe, đọc, nói, viết, quan sát, đưa ra ý kiến chia sẻ trong nhóm
Kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung
Kỹ năng làm việc theo nhóm
Kỹ năng tư duy logic, sáng tạo và suy nghĩ đa chiều, cùng với các kỹ năng tư duy xuyên môn như phân tích, tổng hợp và so sánh, là rất quan trọng Bên cạnh đó, kỹ năng giao tiếp, hòa nhập và khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc phát triển bản thân và tương tác xã hội.
Biết chào hỏi lễ phép trong nhà trường, ở nhà và ở nơi công cộng
Kỹ năng kiểm soát tình cảm, kìm chế thói hư tật xấu, sở thích cá nhân Biết phân biệt hành vi đúng - sai, phòng tránh tai nạn
Kỹ năng trình bày ý kiến, diễn đạt, thuyết trình trước đám đông
Kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu như động đất, sóng thần, bão lũ; kỹ năng ứng phó với tai nạn như cháy, nổ
Kỹ năng ứng phó với tai nạn đuối nước
Kỹ năng sống còn là những kiến thức về giới tính, chống lại sự cám dỗ từ tệ nạn xã hội, chống xâm phạm tình dục
Kỹ năng ứng phó với một tình huống bạo lực trong học sinh (khi tình trạng bạo lực trong học sinh thường xảy ra), …
Kỹ năng sống của học sinh được hình thành thông qua các hoạt động học tập và giáo dục, cả trong và ngoài trường học.
Giáo dục kỹ năng sống cần được thực hiện không chỉ trong trường học qua các môn học chính khóa, mà còn phải được mở rộng ra các môi trường giáo dục khác như gia đình và xã hội Sự kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là rất quan trọng để phát triển toàn diện kỹ năng sống cho học sinh.
Bài viết đề cập đến nhiều hoạt động trải nghiệm phong phú, bao gồm văn hóa, nghệ thuật, xã hội, ngoại khóa, tiếp cận khoa học - kỹ thuật, cũng như tham quan và dã ngoại.
Các hoạt động của Đoàn, Đội đã chứng minh hiệu quả rõ rệt với các chương trình như “Học làm người có ích”, “Một ngày để sống - Sống có niềm tin”, “Một ngày để sống - Sống biết tiết kiệm”, “Vượt qua nỗi sợ hãi” và “Học kì quân đội”.
1.2.2 Vai trò của môn Giáo dục công dân trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở
Những nguyên tắc, hình thức và phương pháp tiến hành giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
1.3.1 Một số nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
Giáo dục công dân đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị cho học sinh những kỹ năng sống thiết yếu, giúp họ trở thành những công dân tốt trong xã hội.
Các nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống thông qua dạy học môn Giáo dục công dân bao gồm
Học sinh nên học cách tôn trọng và đánh giá sự khác biệt giữa mọi người, đảm bảo đối xử bình đẳng với tất cả, bất kể sự khác biệt về tôn giáo, văn hóa, quốc gia hay giới tính.
Phát triển kỹ năng giao tiếp là rất quan trọng cho học sinh, giúp các em học cách giao tiếp hiệu quả, lắng nghe và trao đổi thông tin với người khác Điều này đặc biệt cần thiết khi tương tác với những người có quan điểm khác nhau, nhằm xây dựng sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau.
Học sinh nên rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề bằng cách tìm kiếm thông tin, phân tích và xử lý các tình huống trong cuộc sống, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến mối quan hệ giữa con người.
Khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động cộng đồng giúp phát triển kỹ năng hợp tác và đồng tình, từ đó tạo điều kiện cho việc giải quyết các vấn đề xã hội hiệu quả hơn.
Phát triển kỹ năng lãnh đạo là rất quan trọng đối với học sinh, giúp các em học cách lãnh đạo, xây dựng mối quan hệ và tham gia vào các hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của cộng đồng.
Học sinh cần phát triển tinh thần trách nhiệm và tự giác trong mọi hoạt động, đặc biệt là trong các hoạt động cộng đồng và mối quan hệ với người khác.
Giáo dục công dân nên tập trung vào việc phát triển các kỹ năng sống thiết yếu cho học sinh, nhằm giúp họ trở thành những công dân tốt và có khả năng đóng góp tích cực cho xã hội.
Đảm bảo các nguyên tắc trong giảng dạy kỹ năng sống qua môn Giáo dục công dân mang lại nhiều lợi ích, bao gồm tính liên tục và nhất quán trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở, cũng như tính khoa học và chính xác trong phát triển và đánh giá kỹ năng Điều này giúp học sinh áp dụng hiệu quả kỹ năng sống trong thực tế, tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích tư duy phản biện, sáng tạo và ra quyết định đúng đắn Tuy nhiên, việc áp dụng nguyên tắc này cũng đòi hỏi nhiều thời gian và công sức từ giáo viên, có thể dẫn đến việc giảng dạy trở nên khô khan và không hấp dẫn, gây khó khăn cho một số học sinh, đặc biệt là ở các môi trường học tập khác nhau.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở qua môn Giáo dục công dân, giáo viên cần trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và tài liệu học tập phù hợp Đồng thời, các trường học cũng cần tạo ra môi trường học tập thân thiện và cung cấp đủ tài liệu hỗ trợ cho việc giảng dạy.
1.3.2 Một số hình thức giáo dục kỹ năng sống thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
Các hình thức giáo dục kỹ năng sống giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm, nâng cao hiểu biết về quyền lợi và trách nhiệm công dân, đồng thời tìm hiểu về đa dạng văn hóa và giới tính, bảo vệ môi trường cũng như giải quyết các vấn đề toàn cầu.
Một số hình thức giáo dục kỹ năng sống thông qua dạy học môn Giáo dục công dân: a.Thảo luận nhóm
Thảo luận nhóm là phương pháp hiệu quả giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và giải quyết vấn đề Giáo viên có thể chia nhóm để thảo luận về các vấn đề xã hội như quyền lợi công dân, đa dạng văn hóa và giới tính, từ đó giúp học sinh tự tin trình bày ý kiến và lắng nghe người khác Những kỹ năng này rất quan trọng cho cuộc sống và là nền tảng cho sự thành công xã hội Hơn nữa, hình thức này cũng giúp học sinh học cách trình bày ý kiến một cách rõ ràng và thuyết phục, đồng thời phát triển kỹ năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác, và hỗ trợ lẫn nhau trong học tập.
Giáo viên có thể sử dụng tài liệu học tập như bài báo hoặc đoạn văn để học sinh thảo luận về các vấn đề xã hội Khuyến khích học sinh trao đổi ý kiến với bạn bè sau khi đọc tài liệu giúp họ hiểu rõ hơn về nội dung bài học Qua việc thảo luận, học sinh sẽ nhận thức được những suy nghĩ và quan điểm khác nhau, từ đó đúc kết được kết quả và cải thiện sự hiểu biết của bản thân Việc này không chỉ giúp tránh những lệch lạc trong suy nghĩ mà còn tạo cơ hội để học sinh học hỏi lẫn nhau và phát triển tư duy phản biện.
Giáo viên có thể tận dụng trò chơi giáo dục để giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm như giải quyết vấn đề, tư duy phản biện và đánh giá thông tin Việc áp dụng trò chơi trong giáo dục không còn xa lạ và luôn mang lại hiệu quả tích cực, tạo hứng thú cho học sinh trong lớp học Thông qua các trò chơi, học sinh không chỉ nâng cao tinh thần học tập mà còn rèn luyện các kỹ năng sống cần thiết khi giải quyết các tình huống mà giáo viên đưa ra.
Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động thực tế như tình nguyện cộng đồng hoặc dự án xã hội để học sinh rèn luyện kỹ năng sống Ngoài tiết học, trường có thể tổ chức ngoại khóa và sinh hoạt lớp để tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm thực tiễn Kiến thức từ sách vở chỉ là một phần trong giáo dục; học sinh cần đối mặt với tình huống thực tế để biết cách giải quyết vấn đề Ở độ tuổi trung học cơ sở, giáo viên nên áp dụng phương pháp này để giúp học sinh phát triển tính tự lập, không còn phụ thuộc vào gia đình, thầy cô hay bạn bè.
Cơ sở thực tiễn về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
có hiệu quả để giúp học sinh phát triển các kỹ năng sống và trở thành những công dân tốt trong tương lai
1.4 Cơ sở thực tiễn về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua dạy học môn Giáo dục Công dân
Môn Giáo dục công dân hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện và phát triển kỹ năng sống cho học sinh, với phương pháp giáo dục mới được triển khai rộng rãi tại các trường Trung học cơ sở trên toàn quốc Môn học này tập trung vào việc truyền đạt kiến thức và rèn luyện kỹ năng liên quan đến đạo đức, kỹ năng sống, kinh tế và pháp luật, giúp học sinh học hỏi và thực hành các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống.
29 năng sống cần thiết như tư duy logic, phân tích và giải quyết vấn đề, tìm kiếm thông tin và làm việc nhóm
Môn Giáo dục công dân đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Môn học này không chỉ trang bị cho học sinh những kỹ năng sống cần thiết mà còn giúp họ hiểu rõ về các vấn đề xã hội, đạo đức và pháp luật, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm cá nhân Việc dạy học giáo dục kỹ năng sống qua môn Giáo dục công dân đang được triển khai tại nhiều trường học, với các phương pháp giáo dục hiện đại phù hợp với lứa tuổi và hoàn cảnh xã hội Nhiều trường đã xây dựng chương trình giáo dục kỹ năng sống bao gồm hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế, đào tạo kỹ năng mềm và các bài học thảo luận, giúp học sinh phát triển toàn diện các kỹ năng sống cần thiết như giao tiếp, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian và tư duy logic.
Tuy nhiên, việc áp dụng giáo dục kỹ năng sống qua môn Giáo dục công dân cũng đang gặp phải nhiều khó khăn và thách thức.
Giáo viên có thể thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết để giảng dạy kỹ năng sống, cũng như không biết cách tích hợp vào chương trình Giáo dục Công dân, dẫn đến hiệu quả giảng dạy thấp Việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào môn này đòi hỏi thời gian và nguồn lực, điều này đặc biệt khó khăn khi các nguồn lực và thời gian hạn chế Hơn nữa, áp đặt quá nhiều kỹ năng sống có thể gây ra tác dụng ngược, ảnh hưởng đến quá trình học tập của học sinh.
Áp lực học tập gia tăng đối với 30 học sinh khiến họ mất động lực học tập Một số vấn đề phát sinh có thể dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực và khó khăn trong quá trình học tập.
Tài liệu giảng dạy và giáo dục kỹ năng sống hiện đang thiếu hụt và chủ yếu chỉ mang tính định hướng, do đó giáo viên cần chủ động nghiên cứu và tìm kiếm thêm thông tin, tài liệu hỗ trợ để nâng cao hiệu quả dạy học.
(3) Một số giáo viên còn lúng túng khi vận dụng chưa thực sự khởi động, chưa gương mẫu, chưa thực sự bắt kịp những thay đổi của xã hội
(4) Chương trình giảng dạy nặng gây áp lực về thời gian (45 phút/ tiết) do đó phải nghiêng nhiều về kiến thức
Mặc dù cơ sở vật chất nhà trường đã được cải thiện và đầu tư, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu cho việc áp dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực hiện đại Cụ thể, nhà trường thiếu không gian rộng rãi để chia nhóm và di chuyển học sinh trong lớp học, điều này gây khó khăn khi sử dụng các phương pháp như phòng tranh, bản đồ tư duy hay kỹ thuật khăn trải bàn.
(6) Học sinh ở vùng nông thôn thì sẽ còn rụt rè, nhút nhát trong việc học tập theo phương pháp và kỹ thuật dạy học mới
Học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 được giáo dục về các đức tính tốt như lễ độ, đoàn kết, trung thực và các quy định pháp luật, nhưng vẫn còn tình trạng học sinh vô lễ với thầy cô, nói tục, gây gổ, đánh nhau, và lấy cắp đồ dùng học tập Ngoài ra, nhiều em không giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh chung, cùng với việc vi phạm kỷ luật Điều này cho thấy sự áp dụng kiến thức vào thực tế của các em còn thấp, và các em thiếu các kỹ năng sống cần thiết.
Mâu thuẫn giữa mong muốn thoát khỏi sự giám sát của cha mẹ và khát khao khẳng định bản thân với ý thức "các em vẫn còn là trẻ con" trong suy nghĩ của người lớn đã tạo ra xung đột mà các em chưa có kỹ năng cần thiết để giải quyết Một vấn đề nổi bật là sự khác biệt về trình độ giáo dục và nhận thức, đặc biệt ở học sinh vùng nông thôn Thêm vào đó, sự thiếu hụt nguồn lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao và tài liệu học tập, càng làm trầm trọng thêm tình hình này.
Giáo dục kỹ năng sống tại Việt Nam, thông qua môn Giáo dục công dân, hiện đang ở giai đoạn khởi đầu Để chương trình này có thể phát triển và ứng dụng hiệu quả, cần sự quan tâm và đầu tư từ các nhà giáo, trường học và chính phủ.
Lứa tuổi học sinh là giai đoạn quan trọng trong việc hình thành nhân cách, với nhiều ước mơ và khát khao khám phá, nhưng cũng dễ bị tác động bởi các yếu tố tiêu cực Thế hệ trẻ thường phải đối mặt với những áp lực như bạo lực, lối sống ích kỷ và thực dụng, dẫn đến nguy cơ phát triển lệch lạc về nhân cách Những vấn đề như bạo lực học đường, đua xe và ngôn ngữ thô tục đang gia tăng trong một bộ phận học sinh cấp phổ thông hiện nay.
Việc áp dụng giáo dục kỹ năng sống trong môn Giáo dục công dân có thể gặp phải một số vấn đề, trong đó nổi bật là sự thiếu cụ thể và khả năng ứng dụng thực tiễn.
Giáo dục công dân thường thiếu sự cụ thể và ứng dụng thực tế, khiến học sinh khó tiếp thu các khái niệm và giá trị trừu tượng Việc đổi mới phương pháp giảng dạy gặp khó khăn do giáo viên chưa kịp cập nhật, dẫn đến tình trạng thiếu đào tạo và kinh nghiệm trong việc dạy môn này Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến khả năng áp dụng kiến thức và kỹ năng vào cuộc sống thực tế của học sinh.
Giáo dục công dân thường được giảng dạy như một môn học độc lập, điều này có thể làm giảm hiệu quả của việc giáo dục kỹ năng sống Để tích hợp giáo dục công dân với các môn học khác, giáo viên cần nhận được sự hỗ trợ từ nhà trường và các bộ phận chức năng Thiếu sự hỗ trợ này, giáo viên sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện tích hợp hai môn học.
Môn Giáo dục công dân và giáo dục kỹ năng sống chứa đựng nhiều nội dung và kỹ năng phong phú, điều này tạo ra thách thức trong việc tích hợp hai môn học này Việc xây dựng kế hoạch giảng dạy và chương trình học tập phù hợp trở nên khó khăn hơn do sự đa dạng trong nội dung.
Giáo dục công dân thường tập trung quá nhiều vào một số chủ đề nhất định, dẫn đến sự thiếu đa dạng và tương tác với các kỹ năng sống khác Nhiều giáo viên vẫn giới hạn việc tích hợp giữa Giáo dục công dân và giáo dục kỹ năng sống do chỉ áp dụng một vài phương pháp giảng dạy cố định Hệ quả là sự kết hợp giữa hai môn học này chưa đa dạng và chưa phát huy hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu thực tế của học sinh.
Giới thiệu về trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, Quận Hải Châu , Thành phố Đà Nẵng
Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Huệ được thành lập vào năm 1975 trên nền tảng cơ sở vật chất của trường Trung học Bồ Đề, hay còn gọi là trường Quyết Thắng, được thành lập năm 1963 Theo Quyết định QĐ/609 của Ủy Ban Nhân Dân Thành phố vào ngày 24/5/1989, trường đã chuyển đổi thành Trường Phổ thông cấp 2 Nguyễn Huệ và hiện nay là trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, nằm trên khuôn viên đẹp tại 134 Quang Trung, phường Thạch Thang, thành phố Đà Nẵng.
Trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, với 40 lớp và 1.793 học sinh, là một trong những trường lớn tại quận Hải Châu, Đà Nẵng, nổi bật với thành tích xuất sắc Sự phát triển không ngừng về số lượng và chất lượng của trường được hỗ trợ bởi chính quyền thành phố và Sở Giáo dục và Đào tạo Ban Giám hiệu trường luôn năng nổ và nhiệt tình, đã cải tạo và xây dựng cơ sở vật chất khang trang, tạo điều kiện thuận lợi cho thầy và trò yên tâm trong công tác dạy và học.
Nhà trường luôn đặt chất lượng giáo dục lên hàng đầu, với Ban Giám hiệu tích cực chỉ đạo chuyên môn và giáo dục đạo đức học sinh Từ năm học 2001-2002, nhà trường đã thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn thường xuyên và đảm bảo 100% tiết dạy có đồ dùng dạy học Giáo viên không chỉ tận dụng đồ dùng sẵn có mà còn tự làm thêm nhiều công cụ dạy học chất lượng Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy với giáo án điện tử đã tạo ra hứng thú cho cả thầy và trò.
Trường Nguyễn Huệ, với đội ngũ giáo viên dày dạn kinh nghiệm và đam mê nghề nghiệp, cùng với truyền thống hiếu học của học sinh, đã gặt hái được nhiều thành công đáng kể.
Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm của trường đạt trung bình từ 98-99%, trong khi tỉ lệ học sinh vào các trường công lập lên tới 80% trở lên Ngoài ra, trường còn nổi bật với thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố.
Công tác Đội và phong trào thiếu nhi tại trường Nguyễn Huệ là điểm mạnh nổi bật, với Liên đội luôn dẫn đầu trong các hoạt động Đoàn Đội của Quận và thành phố Nhiều năm liên tục, trường đạt danh hiệu Liên đội xuất sắc và nhận cờ Liên đội xuất sắc ba năm liền, cùng với bằng khen của Ủy Ban Nhân Dân thành phố về hoàn thành xuất sắc công tác Đội Sự thành công này có được nhờ sự quan tâm của Chi bộ nhà trường, Ban Giám hiệu, sự nhiệt tình và kinh nghiệm của các Tổng phụ trách, cùng với lòng tận tâm của đội ngũ giáo viên và nhân viên Công tác xây dựng Đảng và đoàn thể vững mạnh luôn được chú trọng, giúp Chi bộ nhà trường liên tục đạt danh hiệu "Chi bộ trong sạch - vững mạnh" Công đoàn cũng đạt Công đoàn vững mạnh của thành phố và được Liên đoàn lao động Thành phố tặng bằng khen sau 7 năm xuất sắc Chi đoàn trường Nguyễn Huệ tiếp tục giữ vững danh hiệu Chi đoàn vững mạnh, phát huy truyền thống của tuổi trẻ.
Nhà trường tự hào mang tên người anh hùng áo vải của dân tộc, luôn nỗ lực xây dựng môi trường sư phạm thân thiện và tạo điều kiện học tập thuận lợi, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cho học sinh.
Trong thời gian qua, trường đã triển khai dạy học theo chuẩn kiến thức và kỹ năng, ứng dụng công nghệ thông tin trong từng bài giảng Các phòng học bộ môn như hóa - sinh, vật lý, tin học, âm nhạc, và thư viện đã phát huy chức năng, tăng tính sinh động cho bài học, tạo cơ hội cho học sinh thực hành và sáng tạo Đối với học sinh còn yếu trong các môn Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ, giáo viên đã có những biện pháp hỗ trợ phù hợp.
Trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ cung cấp 36 buổi phụ đạo và hướng dẫn tận tình để học sinh bắt kịp bài học trên lớp Công tác kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh được thực hiện công bằng và minh bạch, ngày càng đi vào thực chất Trường tích hợp giáo dục kỹ năng sống, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường vào các môn học và giờ sinh hoạt ngoại khóa Hoạt động xã hội và từ thiện là điểm sáng của trường, với sự tham gia nhiệt tình của cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong các phong trào như “Tết vì người nghèo”, ủng hộ “Góp đá Trường Sa” và các quỹ hỗ trợ người nghèo và nạn nhân thiên tai.
Trong 5 năm qua, kết quả đào tạo tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ đã cho thấy chất lượng giáo dục ngày càng nâng cao với tỷ lệ học sinh đạt loại khá và giỏi lên tới 83,49%, tỷ lệ hạnh kiểm tốt và khá đạt 94,41%, và 100% học sinh tốt nghiệp Trung học cơ sở Trường cũng ghi nhận nhiều thành tích nổi bật trong các cuộc thi cấp quận và thành phố, như đứng đầu Hội khỏe Phù Đổng, giành 355 giải trong cuộc thi học sinh giỏi cấp thành phố, và nhiều giải thưởng khác trong các cuộc thi như Vô địch Tin học văn phòng Thế giới, An toàn giao thông, Olympic Tài năng Tiếng Anh, Giải Toán qua mạng, và các cuộc thi khoa học kỹ thuật.
Nhà trường đã nhận được nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý từ Đảng và Nhà nước, bao gồm Huân chương Lao động hạng Nhì, Huân chương Lao động hạng Ba, cùng các Bằng khen từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Đà Nẵng, và Liên đoàn Lao động Thành Phố Đà Nẵng Những thành tựu này khẳng định những cống hiến của nhà trường cho sự nghiệp “trồng người” Chúng tôi tin tưởng rằng, thầy và trò sẽ tiếp tục duy trì và phát huy truyền thống Dạy tốt - Học tốt của trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ trong hiện tại và tương lai.
Trong năm học 2022-2023, Trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ có tổng cộng 96 cán bộ, giáo viên và nhân viên, bao gồm 85 giáo viên từ các tổ Toán – Lý, Hoá – Sinh, Sử - Địa, Thể Dục, Ngữ Văn – Công Dân, Ngoại Ngữ, cùng Ban Giám Hiệu và 11 nhân viên thuộc tổ Văn Phòng Trong tổ Ngữ Văn – Công Dân, có 14 giáo viên (9 nữ, 5 nam), trong đó 11 giáo viên có trình độ Đại học Sư Phạm và 3 giáo viên có trình độ Cao Đẳng Sư Phạm Tổ trưởng chuyên môn là giáo viên Nguyễn Thị Đô và tổ phó là giáo viên Trương Thị Thu Thuỷ, chịu trách nhiệm quản lý và phát triển tổ.
Thực trạng giáo dục kỹ năng sống qua môn Giáo dục công dân tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Nhiều học sinh hiện nay vẫn thiếu kỹ năng sống, điều này thể hiện qua hành vi ứng xử không phù hợp trong xã hội Họ thường có những phản ứng hạn chế trước các tình huống đời sống, như ứng xử kém văn hóa trong giao tiếp công cộng, thiếu tôn trọng với thầy cô, cha mẹ và người lớn tuổi Bên cạnh đó, nhiều em cũng chưa ý thức được việc bảo vệ môi trường và giữ gìn vệ sinh công cộng, gây phiền hà cho người khác khi sử dụng điện thoại di động.
Khi xây dựng chương trình dạy học, giáo viên cần xác định ba mục tiêu chính: cung cấp kiến thức, rèn luyện kỹ năng và hình thành thái độ Đây là nguyên tắc quan trọng trong giáo dục mà mọi giáo viên đều nhận thức Tuy nhiên, do áp lực thời gian và khối lượng kiến thức cần truyền đạt, giáo viên thường tập trung vào việc cung cấp kiến thức mà ít chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng ứng xử và hòa nhập xã hội.
Trong thời gian gần đây, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ngày càng được chú trọng Kỹ năng sống không được tổ chức thành một môn học riêng trong chương trình giáo dục phổ thông, mà cần được tích hợp và giáo dục liên tục trong mọi hoàn cảnh và hoạt động hàng ngày.
Giáo dục kỹ năng sống cần được thực hiện qua từng môn học và các hoạt động giáo dục đa dạng như dạy học, chủ đề tự chọn, hoạt động ngoài giờ và trải nghiệm Sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục kỹ năng sống và các chương trình giáo dục hiện có như bảo vệ môi trường, phòng chống ma túy, và giáo dục pháp luật tạo ra nhiều cơ hội triển khai Tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, việc cập nhật thông tin và đổi mới phương pháp giáo dục đã giúp tích hợp hiệu quả kỹ năng sống vào môn Giáo dục Công dân Nhờ đó, học sinh cảm thấy hứng thú hơn với việc học thông qua các hoạt động như chào cờ và sinh hoạt, giảm bớt sự nhàm chán trong giờ học.
Giáo viên trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ đang cải tiến phương pháp dạy học, tích cực tìm tòi các phương pháp đổi mới giáo dục Họ tạo ra môi trường học tập tích cực, giúp học sinh cảm thấy gần gũi và được hiểu rõ hơn, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng bộ phận học sinh trong trường.
Nhà trường đã đầu tư vào trang thiết bị hiện đại để phục vụ cho quá trình đổi mới giáo dục, đồng thời nâng cấp các thiết bị cũ và loại bỏ những vật dụng không còn phù hợp với các tiết học hiện nay.
Trong giai đoạn 2017-2023, các hoạt động của trường đã được tổ chức rõ ràng, với mục tiêu tích hợp giáo dục kỹ năng sống thông qua môn Giáo dục Công dân.
2.2.1 Kết quả đạt được sau khi tìm hiểu thực trạng
Để phù hợp với thời lượng môn học và lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở, chương trình Giáo dục công dân thiết kế nội dung giáo dục kĩ năng sống bao gồm hai mạch chính: kĩ năng quản lý bản thân và kĩ năng tự bảo vệ, chiếm khoảng 20% tổng thời gian Cụ thể, lớp 6 có bài Tự nhận thức bản thân và lớp 7 có bài Ứng phó với tâm lí căng thẳng cho kĩ năng nhận thức, trong khi lớp 6 học về ứng phó với tình huống nguy hiểm và lớp 7 được trang bị kiến thức về Phòng, chống bạo lực học đường cho kĩ năng tự bảo vệ.
STT Nội dung Chủ đề/ lớp Yêu cầu cần đạt
Phương pháp/ Kỹ thuật dạy học tích cực
Kỹ năng nhận thức, quản lý bản thân
Tự nhận thức bản thân
_ Nêu được thế nào là tự nhận thức bản thân
– Nhận biết được ý nghĩa của tự nhận thức bản thân
– Tự nhận thức được điểm mạnh, điểm yếu, giá trị, vị trí, tình cảm, các mối quan hệ của bản thân
– Biết tôn trọng bản thân
– Xây dựng được kế hoạch phát huy điểm mạnh và hạn chế điểm yếu của bản thân
- Tạo ra môi trường học tích cực
- Giảng dạy về kỹ năng nhận thức
-Phát triển kỹ năng quản lý bản thân
Lớp 7- Ứng phó với tâm lý căng thẳng
– Nêu được các tình huống thường gây căng thẳng
– Nhận biết được biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng
– Nêu được nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng – Nêu được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng
– Thực hành được một số cách ứng phó tích cực khi căng thẳng
-Giáo dục về tâm lý căng thẳng
- Kỹ năng quản lý stress
- Xây dựng hỗ trợ xã hội
2 Kỹ năng tự bảo vệ
Lớp 6- Ứng phó với tình
– Nhận biết được các tình huống nguy hiểm và hậu quả của những tình huống nguy hiểm đối với trẻ em
-Giáo dục về an toàn
- Huấn luyện kỹ năng cơ bản
– Nêu được cách ứng phó với một số tình huống nguy hiểm
– Thực hành được cách ứng phó trước một số tình huống nguy hiểm để đảm bảo an toàn
- Tạo mô phỏng tình huống
-Hỗ trợ tinh thần và tự tin
Phòng chống bạo lực học đường
– Nêu được các biểu hiện của bạo lực học đường; nguyên nhân và tác hại của bạo lực học đường
– Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật liên quan đến phòng, chống bạo lực học đường
– Biết cách ứng phó trước, trong và sau khi bị bạo lực học đường
Tham gia các hoạt động tuyên truyền phòng, chống bạo lực học đường do nhà trường và địa phương tổ chức là rất quan trọng Đồng thời, cần phê phán và đấu tranh với những hành vi bạo lực học đường, sống tự chủ và không để bị lôi kéo tham gia vào các hành vi này.
- Giáo dục về bạo lực học đường
-Tư duy suy nghĩ tích cực
- Hỗ trợ và tìm giải pháp
Từ năm 2017 đến 2023, trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng đã tổ chức nhiều hoạt động tích hợp giữa giáo dục kỹ năng sống và môn Giáo dục công dân, do các cán bộ giáo viên thực hiện Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng sống mà còn nâng cao nhận thức về trách nhiệm công dân trong cộng đồng.
Bảng 1: Thời gian và nội dung của các hoạt động
Ngày/Tháng/Năm Tên Hoạt động
30/10/2017 Chương trình “Truyền thông về phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới năm 2017” [29]
Câu chuyện Đàn Chim Lạc trên Trống Đồng
Những câu chuyện về sự hi sinh vô bờ bến của cha mẹ
18/09/2017 Chương trình “Giúp bạn đến trường” [30]
Liên đội Nguyễn Huệ phối hợp cùng Hội từ thiện Tâm Hạnh Nguyện trao tặng cho 20 học sinh
41 phần quà trị giá 350.000đ có hoàn cảnh khó khăn
11/09/2017 Chương trình truyền thông “An toàn giao thông” năm học 2017-2018 [31]
Thực hiện chương trình công tác đội và phong trào thiếu nhi năm 2017-2018 về việc triển khai thực hiện phong trào thành phố 4 an
Tháng 10/2017 Cuộc thi sáng tạo
“Khoa học kỹ thuật cấp trường” năm 2017-2018 [32]
Thực hiện Nhiệm vụ năm học, Phát động cuộc thi Sáng tạo Khoa học kỹ thuật cấp trường 19/09/2022 Nội dung “An toàn giao thông” năm 2022-2023
Chương trình công tác đội và phong trào thiếu nhi năm 2022-
2023 về việc triển khai chủ điểm tháng 9 “An toàn giao thông” 23/09/2018 “Lớp học kỹ năng sống cô Loan”
Lớp học kỹ năng sống miễn phí của cô Phạm Thị Thuỳ Loan
Bảng 2: Hình thức và nội dung thực hiện các hoạt động
Tên hoạt động Hình thức Nội dung
“Truyền thông về phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới năm 2017”
Giáo viên chia sẻ những câu chuyện ý nghĩa và bài học quý giá trong sân trường, khuyến khích toàn thể học sinh tham gia thảo luận và tạo điều kiện để các em phát biểu ý kiến của mình.
Bài học về Bình Đẳng Giới, phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới thông qua câu chuyện về dòng dõi Con Rồng, Cháu Tiên
Câu chuyện về cha mẹ là bài học về lòng biết ơn, trân quý tình cảm gia đình
Bài học về lòng tự hào truyền thống gia đình và dòng họ, cũng như niềm tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc Đồng thời, việc phòng chống bạo lực gia đình cũng là một phần không thể thiếu trong việc bảo vệ và phát triển những truyền thống văn hóa quý báu này.
Tổ chức trong buổi lễ chào cờ của trường, trao tặng, khen thưởng và khuyến khích các học sinh có hoàn cảnh khó khăn
Bài học về sự “Quan tâm, cảm thông, chia sẻ” đến với bạn bè
Bài học về “Yêu thương con người”
Chương trình truyền thông “An toàn giao thông” năm học
Tổ chức trong giờ ra chơi tại sân trường trước toàn thể học sinh và có sự hỗ trợ từ các giáo viên
Bài học về “Học tập tự giác, tích cực”, “Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý của công dân”
“Khoa học kỹ thuật cấp trường” năm 2017-2018
Vào cuối tuần, trường tổ chức một sự kiện lớn, nơi học sinh có cơ hội trưng bày và phát biểu về các sản phẩm của mình, đồng thời tuyên bố giải thưởng và thực hiện lễ trao tặng.
Bài học về “Năng động, sáng tạo”, “Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả”,
“Xác định mục tiêu cá nhân”,
Nội dung “An toàn giao thông” năm 2022-
Tổ chức tại buổi lễ chào cờ có sự hỗ trợ từ các giáo viên và được truyền tải nội dung bởi Trung tá Thái
Bài học về “Bảo vệ lẽ phải”, “Dân chủ và kỷ luật”,
“Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật”
Anh Tuấn- Đội trưởng đội tuyên truyền (Phòng cảnh sát giao thông, Công an Thành phố Đà Nẵng)
“Lớp học kỹ năng sống cô Loan”
Phó hiệu trưởng Phạm Thị Thuỳ Loan đã tổ chức một lớp học tại trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ vào thời gian ngoài giờ lên lớp Lớp học này không giới hạn độ tuổi và hoàn toàn miễn phí.
Bài học về “Tự chủ”,
“Hợp tác cùng phát triển”,
“Phòng, chống tệ nạn xã hội”,
“Ứng phó với tình huống nguy hiểm”
2.2.2 Những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân
Giáo dục kỹ năng sống trong môn Giáo dục công dân tại trường THCS Nguyễn Huệ được đánh giá cao về hiệu quả và nhiều ưu điểm Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào thành công này là sự quan tâm đúng mức của giáo viên đối với việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
2.3.1 Nâng cao nhận thức của giáo viên môn Giáo dục công dân
Tấm gương về nhân cách của người giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh, không chỉ ở kiến thức mà còn ở kỹ năng sống Giáo viên cần bồi dưỡng kiến thức môn học, nhưng cũng phải thể hiện hành vi và ứng xử đúng mực, trở thành hình mẫu cho học sinh Ngày nay, kiến thức chỉ là một phần, bên cạnh đó, kỹ năng giao tiếp, ứng xử và giải quyết vấn đề cũng cần được chú trọng Khi giáo viên cân bằng giữa giáo dục và rèn luyện kỹ năng, học sinh sẽ học hỏi được nhiều điều tích cực, giúp tránh xa tệ nạn và cải thiện tính cách Để làm được điều này, giáo viên cần rèn luyện khả năng truyền đạt tự tin và lưu loát Mặc dù phương pháp tích hợp môn học và giáo dục kỹ năng sống còn mới mẻ, nhưng giáo viên cần chấp nhận sự thay đổi và không ngừng học hỏi để phát triển bản thân, từ đó mang lại lợi ích cho học sinh.
Nhận thức của giáo viên đóng vai trò quan trọng trong giáo dục, giúp họ nhận biết và hiểu rõ các vấn đề đang diễn ra Việc học hỏi và chấp nhận những thay đổi là cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy.
Để thực hiện sự đổi mới của Bộ Giáo Dục, giáo viên cần từ bỏ tư tưởng cũ và không ngừng cải tiến phương pháp dạy học Nếu không, học sinh sẽ có những suy nghĩ lệch lạc về xã hội và cuộc sống, dẫn đến việc thiếu kỹ năng sống cơ bản và tự tin trong học tập cũng như công việc tương lai Giáo viên cần trang bị cho mình kiến thức và kỹ năng sống tích cực, hiện đại để trở thành hình mẫu cho học sinh Mặc dù phương pháp cũ không hoàn toàn xấu, nhưng để phát triển con em và đáp ứng sự thay đổi của xã hội, giáo viên phải liên tục cập nhật thông tin và cải thiện cách ứng xử trong học tập.
2.3.2 Nâng cao năng lực và chất lượng giảng dạy của giáo viên môn Giáo dục công dân Đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo đại học trong thời gian tới, ngành giáo dục và đào tạo tiếp tục triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 29 – NQ/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới cơ bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó thực hiện các giải pháp
Để nâng cao chất lượng đào tạo, giáo viên cần tham quan và học hỏi từ các mô hình giáo dục tiên tiến trong và ngoài nước Việc trao đổi kinh nghiệm sẽ giúp họ tìm ra phương hướng cải tiến phù hợp với môi trường giáo dục trong nước và năng lực giảng dạy cá nhân Giảng viên cần có kiến thức chuyên môn vững vàng cùng các kỹ năng hỗ trợ giảng dạy hiệu quả Mỗi giảng viên không chỉ là người thầy mà còn là người bạn, do đó, họ cần thường xuyên rèn luyện và cập nhật kiến thức cũng như kỹ năng trong quá trình làm việc.
Nhà trường chú trọng giáo dục chính trị tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ đảng viên, giáo viên thông qua các phong trào thi đua như “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và “Xây dựng trường học tiên tiến, học sinh giỏi” Mỗi thầy cô giáo được khuyến khích trở thành tấm gương đạo đức tự rèn luyện và phấn đấu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong toàn ngành.
49 viên và học sinh tham gia các chuyên đề về “Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh là đạo đức, là văn minh” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo và cải thiện dân trí.
Đề xuất đầu tư bổ sung cơ sở vật chất cho trường học cần đảm bảo đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng dạy học, sách giáo khoa và sách tham khảo Điều này nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học của giáo viên và học sinh, đồng thời hỗ trợ sự phát triển của giáo dục và xã hội.
Chúng tôi chú trọng giáo dục đạo đức và nhân cách cho các em thông qua việc noi gương và kể chuyện về những anh hùng, danh nhân, và đặc biệt là tấm gương sáng của Bác Hồ Việc này được thực hiện trong các giờ học chính khóa và ngoại khóa, đặc biệt trong chương trình hoạt động của Đội Thiếu Niên Tiền Phong Hồ Chí Minh, nơi các em được hướng dẫn lựa chọn 5 điều Bác dạy làm mục tiêu phấn đấu và rèn luyện Mỗi sáng thứ 2 hàng tuần, lớp chúng tôi lại tổ chức kể chuyện về tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh.
Để nâng cao chất lượng giáo dục, cần quản lý hiệu quả và tăng cường đầu tư phát triển giáo dục Cán bộ quản lý phải cải thiện năng lực quản lý và đề xuất với chính quyền địa phương các điều chỉnh cần thiết cho cơ sở vật chất của trường Đối với giáo viên và nhân viên, việc thực hiện đúng chức trách theo quy chế chuyên môn là rất quan trọng Giáo viên cần sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới và sử dụng hiệu quả thiết bị dạy học, đặc biệt là công nghệ thông tin, để hỗ trợ quá trình giảng dạy Thường xuyên trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp sẽ giúp giáo viên thực hiện dạy học lấy học sinh làm trung tâm, khuyến khích sự tích cực, năng động và sáng tạo của học sinh trong việc tiếp cận và ứng dụng kiến thức.
Nhà trường chú trọng vào việc tập huấn chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy và thực hiện chương trình mới hiệu quả Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên có cơ hội trao đổi, nâng cao kỹ năng và cải tiến chất lượng giảng dạy.
Việc xây dựng 50 môn học và các tiết dạy minh họa sẽ giúp tổ chức dạy học phù hợp với thực tế của trường, đồng thời tìm ra các biện pháp giải quyết những vấn đề tồn tại nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy Ngoài ra, cũng cần trao đổi kinh nghiệm trong việc tổ chức lớp học, thiết kế không gian học tập và cách huy động sự tham gia của phụ huynh trong công tác giáo dục học sinh.
Chất lượng giáo dục đào tạo là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển kinh tế Nó đóng vai trò quyết định trong sự nghiệp giáo dục con người tại Việt Nam, góp phần nâng cao trình độ dân trí và phát triển bền vững cho đất nước.
2.3.3 Tăng cường sự hợp tác giữa trường học, gia đình và xã hội trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở qua môn Giáo dục Công dân
Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) nhấn mạnh mục tiêu giáo dục và đào tạo là phát triển toàn diện con người Việt Nam, khuyến khích tiềm năng và khả năng sáng tạo của từng cá nhân Mục tiêu này yêu cầu giáo dục phải tập trung vào năng lực cá nhân, tạo điều kiện thuận lợi để mỗi người phát huy tối đa khả năng sáng tạo, đồng thời nuôi dưỡng tình yêu quê hương, gia đình và tinh thần làm việc hiệu quả.
Một số kiến nghị
Trong giáo dục, việc đưa ra các kiến nghị liên quan đến dạy học, đào tạo và phát triển học sinh là rất quan trọng Những đề xuất này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn nâng cao hiệu quả học tập của học sinh Thông qua các kiến nghị hợp lý, chúng ta có thể tạo ra môi trường học tập tốt hơn, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện năng lực và khả năng của học sinh, đồng thời hỗ trợ sự phát triển của xã hội Đưa ra các kiến nghị trong giáo dục không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi và nhu cầu của học sinh được đáp ứng, mà còn tạo ra một môi trường học tập tốt hơn cho các em.
Nâng cao chất lượng giáo dục
Nhà trường cần nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc cải tiến chương trình học, áp dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả và xây dựng môi trường học tập tích cực cho học sinh.
Xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường và phụ huynh
Nhà trường cần xây dựng môi trường hợp tác tích cực với phụ huynh bằng cách cung cấp thông tin chi tiết về quá trình giảng dạy và học tập của học sinh Sự tham gia của phụ huynh không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo điều kiện tốt hơn cho học sinh trong việc học tập Đầu tư vào cơ sở vật chất cũng là một yếu tố quan trọng để hỗ trợ quá trình học tập hiệu quả.
Nhà trường cần đầu tư vào cơ sở vật chất nhằm nâng cao môi trường học tập cho học sinh, bao gồm các hạng mục như phòng học, phòng thí nghiệm, phòng thể dục, thư viện và thiết bị giáo dục hiện đại.
Phát triển hoạt động ngoại khóa
Nhà trường cần đầu tư vào các hoạt động ngoại khóa để nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh Những hoạt động như thể thao, văn hóa, xã hội và khoa học không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm mà còn tạo ra sự đa dạng trong quá trình học tập Đồng thời, việc đào tạo và phát triển nhân viên giáo dục cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả của các hoạt động này.
Nhà trường nên chú trọng đầu tư vào đào tạo và phát triển nhân viên giáo dục nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của học sinh Các hoạt động này có thể bao gồm các khóa học về kỹ năng giảng dạy, quản lý lớp học và các chuyên đề giáo dục khác.
2.4.2 Đối với giáo viên Đào tạo và phát triển chuyên môn
Nhà trường cần triển khai các chương trình đào tạo chuyên môn cho giáo viên nhằm cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất trong giảng dạy Việc này không chỉ giúp giáo viên năng động hơn trong công tác giảng dạy mà còn nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh.
Khuyến khích và hỗ trợ giáo viên tham gia nghiên cứu khoa học
Nhà trường cần khuyến khích giáo viên tham gia nghiên cứu khoa học và cung cấp hỗ trợ cho các dự án nghiên cứu Việc này không chỉ nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn cho giáo viên mà còn góp phần cải thiện chất lượng dạy học.
Nhà trường cần xây dựng một môi trường hợp tác cho giáo viên, khuyến khích việc chia sẻ kinh nghiệm, ý tưởng và phương pháp giảng dạy hiệu quả Sự tương tác này không chỉ giúp giáo viên học hỏi lẫn nhau mà còn nâng cao kỹ năng giảng dạy Đồng thời, việc đánh giá và phản hồi liên tục cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển chuyên môn của giáo viên.
Nhà trường cần thực hiện đánh giá và phản hồi liên tục về hoạt động giảng dạy của giáo viên, nhằm giúp họ cải thiện và phát triển kỹ năng dạy học Các hoạt động này phải được thực hiện một cách công bằng, chính xác và mang tính xây dựng.
Tạo ra môi trường làm việc tích cực
Nhà trường cần xây dựng một môi trường làm việc tích cực nhằm khuyến khích sự sáng tạo trong giảng dạy Để giáo viên có thể phát triển tốt nhất, họ cần được tôn trọng, động viên và nhận đánh giá công bằng.
Tham gia hoạt động học tập tích cực
Học sinh nên tích cực tham gia vào các hoạt động học tập như thảo luận, thí nghiệm và đọc sách để phát triển kỹ năng tư duy, sáng tạo và xử lý vấn đề Việc viết bài tập, giải đố và trao đổi với bạn cùng lớp cũng rất quan trọng trong quá trình học tập Đọc sách và tìm kiếm thông tin bổ ích sẽ giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng của học sinh.
Học sinh nên đọc nhiều sách và tìm kiếm thông tin trên internet để nâng cao kiến thức của mình và cải thiện kỹ năng đọc và hiểu
Làm bài tập và ôn luyện thường xuyên
Học sinh nên làm bài tập và ôn luyện thường xuyên để củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề
Tham gia các hoạt động ngoại khóa
Học sinh nên tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ, đội tuyển thể thao và các cuộc thi học thuật để phát triển kỹ năng mềm và nâng cao chuyên môn.
Học sinh có thể tham gia vào quá trình phát triển trường bằng cách đóng góp ý kiến, đề xuất ý tưởng mới và tham gia các hoạt động thiện nguyện, từ đó giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển môi trường học tập tốt hơn.
KẾT LUẬN
Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào môn Giáo dục công dân là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh phát triển toàn diện Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn làm cho quá trình giảng dạy trở nên sinh động và dễ hiểu hơn Kỹ năng sống được hình thành qua trải nghiệm thực tế trong gia đình, nhà trường và xã hội, mang tính cá nhân và xã hội, chịu ảnh hưởng từ cộng đồng Để giáo dục kỹ năng sống hiệu quả, giáo viên cần liên tục tự học, đổi mới phương pháp giảng dạy và áp dụng các kỹ thuật phù hợp Việc xác định đối tượng học sinh và định hướng các hoạt động chuẩn bị cho bài học mới cũng rất quan trọng để giúp học sinh tự tin và chủ động trong việc học.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì Hội nghị Trung ương 8 Khóa XI, đưa ra Nghị quyết số 29-NQ/TW về việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo Nghị quyết này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời khẳng định vai trò của giáo dục trong việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam.
[2] Đại biểu nhân dân, Tọa đàm “Thực hiện Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội với việc đổi mới giáo dục phổ thông”, Đại biểu nhân dân thứ 5 ngày 29/10/2020
[3] Theo quan niệm của tổ chức văn hóa, khoa học giáo dục của Liên
[4] Theo quan niệm của tổ chức y tế thế giới, WHO 1993
[6] Nhà cung cấp FIRST NEWS, Nhiều tác giả, NXB Tổng Hợp HCM,
“HẠT GIỐNG TÂM HỒN 1: CHO LÒNG DŨNG CẢM VÀ TÌNH YÊU CUỘC
[7] Nguyễn Thị Oanh, Mười cách thức rèn kỹ năng sống cho trẻ vị thành niên, Nhà xuất bản Trẻ, TP.HCM, 2006, 96 trang
[8] Trang iSmartKids Ánh dương, trong giờ học Kỹ năng sống – Kỹ năng bảo vệ bản thân
[9] Môn Giáo dục Công dân, Một số thuật ngữ chuyên môn sử dụng trong chương trình Giáo dục Công dân
[10] Tổng quan giáo dục kỹ năng sống Vì sao cần giáo dục kỹ năng sống cho học sinh?, Ý nghĩa của giáo dục kỹ năng sống, Mộc Miên (tổng hợp)
[11] Kiến thức Wiki, Giáo dục Công dân
[12] Môn Giáo dục Công dân, Một số thuật ngữ chuyên môn sử dụng trong chương trình Giáo dục Công dân
[13] Đại học Sư Phạm – Đại học Đà Nẵng, Khoa Giáo Dục Chính Trị,
VỊ TRÍ, VAI TRÒ VÀ CƠ HỘI VIỆC LÀM CỦA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI, Nguyễn Văn Đông, 23/03/2021
[14] “Đặc điểm môn học, Quan điểm xây dựng chương trình”, tài liệu
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN,
(Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm
2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
Kế hoạch dạy học Giáo dục công dân lớp 6 theo bộ Kết nối tri thức được xây dựng dựa trên phân phối chương trình giáo dục, nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về các giá trị và kỹ năng sống Tài liệu từ Hoatieu.vn cung cấp những thông tin cần thiết để giáo viên triển khai hiệu quả các bài học, đáp ứng nhu cầu giáo dục hiện đại.
[16] Tài liệu công dân, Công dân lớp 7, Phân Phối Chương Trình Môn
GDCD Lớp 7 Kết Nối Tri Thức 2022-2023, bởi Thuvienhoclieu.com, 31/07/2022
[17] Tài liệu công dân, Công dân lớp 8, Sách Giáo Khoa GDCD 8 Kết
Nối Tri Thức PDF, bởi Thuvienhoclieu.com, 22/01/2022
[18] Nội dung chương trình học môn GDCD lớp 9, Phân phối chương trình môn GDCD lớp 9, Tài liệu vndoc.com, Chia sẻ bởi Đinh Thị Nhàn, ngày
[19] Nguyễn Văn Huấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT, Bản tin Hội Cựu giáo chức tỉnh Bến Tre, Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ thông,
NHỮNG NỘI DUNG, GIẢI PHÁP VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TRONG THỜI GIAN TỚI
Nguyễn Văn Huấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bến Tre, nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục kỹ năng sống trong việc đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay Bản tin Hội Cựu giáo chức tỉnh cho thấy rằng việc trang bị kỹ năng sống cho học sinh không chỉ giúp các em phát triển toàn diện mà còn đáp ứng yêu cầu của nền giáo dục hiện đại.
[21] Vũ Kiên Quyết, Báo cáo sáng kiến “Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào giảng dạy môn GDCD ở trường THCS”, Khó khăn, Giao Thuỷ ngày 30 tháng 6 năm 2015
[22] CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN, Phương pháp giáo dục, Ban hành kèm theo Thông tư số
32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
[23] Nguyễn Thị An, Trường THCS Hoà Bình, Đơn yêu cầu công nhận sáng kiến “Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh thông qua môn GDCD lớp 6”,
Thực trạng của vấn đề
[24] Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Giới thiệu về trường THCS Nguyễn Huệ, Lịch sử hình thành
[25] Tài liệu thiduakhenthuongvn.org.vn, Trường THCS Nguyễn Huệ (quận Hải Châu, TP Đà Nẵng): Xứng danh mang tên người anh hùng áo vải,
[26] Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Danh sách CBGVNV Trường THCS
[27] Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Giới thiệu tổ Ngữ Văn
Nguyễn Văn Huấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bến Tre, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ thông trong bản tin Hội Cựu giáo chức Ông cho biết thực trạng giáo dục kỹ năng sống hiện nay đang cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện cho học sinh.
[29] Thuỳ Loan, Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Giờ học của tâm hồn để chạm đến tâm hồn
[30] Cao Xuân Hưng, Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Trao quà “Giúp bạn đến trường” năm học 2017 - 2018
[31] Cao Xuân Hưng, Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Giáo dục an toàn giao thông năm học 2017-2018
[32] Cô Hồ Thị Phước, Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Khoa học kĩ thuật sân chơi để “Ươm mầm” cho những tài năng trẻ, ngày 11 tháng 12 năm 2017
[33] Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Trường THCS Nguyễn Huệ tổ chức truyền thông An toàn giao thông, năm học 2022-2023
[34] Quỳnh Trang, Tài liệu nguyenhuedn.edu.vn, Lớp học kĩ năng sống của cô Loan
[35] Trương Tấn Sang, Bộ Chính Trị số 242-TB/TW, THÔNG BÁO KẾT
LUẬN VỀ TIẾP TỤC THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG 2 (KHÓA VIII), PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẾN NĂM
2020, Hà Nội ngày 15 tháng 04 năm 2009
[36] Hà An, Giáo dục kỹ năng sống trong trường học còn nhiều hạn chế, 19/02/2019
[37] Cao Thị Thanh Thảo, Tham luận về nâng cao chất lượng dạy và học mới nhất, Tham luận nâng cao chất lượng dạy và học trường THCS,
[38] Nguyễn Văn Huấn, Tham luận hội thảo, Thực trạng việc giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh phổ thông
[39] Trần Văn Phúc, Chuyên đề “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh qua bài giảng Giáo dục Công dân”, Kết luận
[40] Theo TaiLieu.vn, Một số nguyên tắc tích hợp kĩ năng sống trong dạy học môn Giáo dục công dân ở trường trung học cơ sở, Nguyễn Thị Hương,
[41] WORLD HEALTH ORGANIZATION GENEVA 1996, Life Skills Education Planning For Research, Life Skills Education Planning For Research
As An Integral Part Of Life Skills Education Development, Implementation And Maintenance, Cistr.General
The Life Skills and Citizenship Education Initiative in the Middle East and North Africa focuses on reimagining education by integrating a four-dimensional and systems approach to develop essential 21st-century skills This conceptual and programmatic framework aims to enhance life skills and promote active citizenship among learners in the region.
[43] British Council, Core Skills for the 21st Century: Global Citizenship, Continuing Professional Development Programme Connecting Classrooms British Council 2015-2018
[44] goodreads, The 7 Habits of Highly Effective Teens: The Ultimate Teenage Success Guide Sean Covey, January 1, 1997
[45] Zim Academy, Mindset – The new psychology of success: Tài năng và thành công là may mắn ?
[46] Theo cafe2sach.com, Grit – Sức mạnh của đam mê và kiên trì, Vũ
[47] Phát triển kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở thông qua môn Giáo dục Công dân, tác giả Trần Thị Thúy Hằng và Nguyễn Thị Tuyết
[48] Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào Giáo dục công dân ở trường
Trung học cơ sở, tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy và Đỗ Thị Hồng Nhung, 2020
[49] Giáo dục kỹ năng sống qua Giáo dục Công dân: Thực trạng và giải pháp, tác giả Nguyễn Thị Minh Huyền, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 22,
[50] Bộ sách Giáo dục Kỹ năng sống - Tập 1, 2, 3, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
[51] Kỹ năng sống cho học sinh trung học, tác giả Trần Văn Hà và Đặng Văn Thắng
[52] Kỹ năng sống qua môn Giáo dục Công dân, tác giả Nguyễn Thị
[53] PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO GIAO THỦY TRƯỜNG THCS
Tích hợp giáo dục kỹ năng sống vào giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở là một phương pháp quan trọng nhằm phát triển toàn diện cho học sinh Việc này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để ứng phó với cuộc sống thực tế GIAO THIỆN, VŨ KIÊN QUYẾT, Giao Thủy, ngày 30 tháng 6 năm 2015 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trong giáo dục, từ đó tạo ra một môi trường học tập hiệu quả và bền vững.
