Trước sự cấp thiết của việc đảm bảo chất lượng hoạt động kinh doanh điện theo yêu cầu khách hàng, đảm bảo chỉ số độ tin cậy cung cấp điện theo quy định Thông tư 32 và chỉ số tiếp cận điệ
Trang 1ĐỖ ĐỨC THUẬN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN
TẠI CÔNG TY ĐIỆN LỰC HÀ NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI, NĂM 2020
luan van
Trang 2ĐỖ ĐỨC THUẬN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN
TẠI CÔNG TY ĐIỆN LỰC HÀ NAM
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Văn Trang
HÀ NỘI, NĂM 2020
luan van
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc hiểu quy định về sự trung thực trong nghiên cứu và vi phạm học thuật
Tôi xin cam đoan, nghiên cứu về đề tài: tài “Quản lý hoạt động kinh doanh
điện tại công ty Điện lực Hà Nam” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng
tôi Các tài liệu được sử dụng trong công trình đều có nguồn gốc rõ ràng Những đánh giá, nhận định trong công trình đều do cá nhân tôi nghiên cứu và thực hiện
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận văn
luan van
Trang 4Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Tỉnh Hà Nam và công ty Điện lực Hà Nam đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thu thập số liệu để thực hiện luận văn
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè, đồng nghiệp những người đã luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ, cổ vũ và động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận văn
luan van
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC B ẢNG, SƠ ĐỒ vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vii
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan 2
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 6
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 6
5 Phương pháp nghiên cứu 7
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn 7
7 Kết cấu của luận văn 8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 9
1.1 Kinh doanh điện 9
1.1.1 Khái niệm kinh doanh điện 9
1.1.2 Các yêu cầu đối với hoạt động kinh doanh điện 10
1.2 Quản lý hoạt động kinh doanh điện 11
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý hoạt động kinh doanh điện 11
1.2.2 Nội dung quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh 14
1.2.3 Công cụ quản lý hoạt động kinh doanh điện 19
1.2.4 Nguyên tác quản lý hoạt động kinh doanh điện 20
1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện 23
1.3.1 Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước 23
1.3.2 Các yếu tố về thị trường tiêu thụ, sử dụng điện 26
1.3.3 Các yếu tố liên quan đến đối tượng quản lý 27
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN
luan van
Trang 62.1 Tổng quan về Công ty Điện lực Hà Nam và tình hình hoạt động kinh
doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh 28
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 28
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức 29
2.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam 33
2.2 Phân tích thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh đi ện tại công ty Điện lực Hà Nam 37
2.2.1 Thực trạng lập kế hoạnh hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 37
2.2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 42
2.2.3 Thực trạng thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 49
2.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh đi ện tại công ty Điện lực Hà Nam 55
2.3.1 Những thành công 55
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 56
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN TẠI CÔNG TY ĐIỆN LỰC HÀ NAM 59
3.1 Quan điểm và mục tiêu hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam trong thời gian tới 59
3.1.1 Quan điểm hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 59
3.1.2 Mục tiêu hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 61
3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 62
3.2.1 Hoàn thiện công tác xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện chính sách, pháp luật về hoạt động kinh doanh điện 62
luan van
Trang 73.2.2 Hoàn thiện công tác quy hoạch mạng lưới hoạt động kinh doanh điện 64
3.2.3 Hoàn thiện bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh điện 65
3.2.4 Hoàn thiện công tác quản lý sử dụng điện 67
3.2.5 Hoàn thiện công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát đối với hoạt động quản lý ho ạt động kinh doanh điện 69
3.2.6 Hoàn thiện sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam 70
3.2.7 Tích cực trẻ hóa nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý hoạt động kinh doanh điện 71
3.3 Một số kiến nghị 72
3.3.1 Với Chính phủ 72
3.2.2 Với Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Nam 72
KẾT LUẬN 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76 luan van
Trang 8DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
Bảng
Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Điện lực Hà Nam giai đoạn
2017-2019 33Bảng 2.2 Bảng thống kê tổn thất điện năng tại Hà Nam giai đoạn 2017- 2019 37Bảng 2.3 Kế hoạch hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam giai
đoạn 2017-2019 41Bảng 2.4: Kế hoạch, quy hoạch hoạt động kinh doanh điện theo địa bàn giai đoạn
2017-2019 41Bảng 2.5 Kết quả thực hiện hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà
Nam giai đoạn 2017-2019 45Bảng 2.6 Tình hình tiêu thụ và doanh thu của ngành điện trên đia bàn tỉnh Hà
Nam giai đoạn 2017-2019 46Bảng 2.7: Tình hình thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý hoạt động kinh doanh
điện tại công ty Điện lực Hà Nam giai đoạn 2017 – 2019 51
Sơ đồ
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy của Công ty Điện lực Hà Nam 32
luan van
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay điện năng là nguồn năng lực quan trọng hàng đầu cho tất cả các hoạt động kinh tế xã hội của con người nói chung và của một đất nước nói riêng Đây là nhu cầu cơ bản của con người, mức độ xây dựng hoạt động kinh doanh điện cũng đồng nghĩa phản ánh sự phát triển tiến bộ của một quốc gia
Điện là một loại hàng hóa đặc biệt với tính chất là không có khả năng tích trữ được, vì ngay sau khi được sản xuất, điện năng được hòa vào lưới điện quốc gia và truyền tải đến nơi tiêu thụ Ngày nay, điện là một trong những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu của nền kinh tế, là mặt hàng tiêu dùng không thể thiếu tại các xã hội có tốc
độ phát triển đô thị hóa cao và Việt Nam cũng không là ngoại lệ Mặt khác, xét trên bình diện chính trị thì điện năng là mặt hàng mang tính an ninh quốc gia Chính vì vậy tại hầu hết các quốc gia trên thế giới điện năng là hàng hóa độc quyền thuộc sở hữu của Nhà nước Do có tính chất đặc biệt quan trọng nên việc cung cấp điện đòi hỏi ngày càng phải được nâng cao, bao gồm: kịp thời đáp ứng nhu cầu sử dụng điện, đảm bảo đủ công suất cung cấp và nâng cao chất lượng hoạt động kinh doanh điện, đảm bảo cấp điện an toàn liên tục với chất lượng điện ngày càng tốt hơn Điều
đó đòi hỏi phải có biện pháp quản lý tốt hơn hoạt động cung cấp điện cho mọi đối tượng tiêu dùng Ở nước ta hiện nay, Chính phủ đã có chỉ đạo Bộ Công Thương ban hành các thông tư, các quy định yêu cầu ngành điện phải đảm bảo thời gian cấp điện, nâng cao chất lượng hoạt động kinh doanh điện và cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút đầu tư Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực miền Bắc cũng đã có chỉ thị thực hiện nâng cao hoạt động kinh doanh điện, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của khách hàng Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình hội nhập và lộ trình thị trường điện đã được Chính phủ phê duyệt, đòi hỏi phải đẩy mạnh công tác quản lý chất lượng hoạt động kinh doanh điện
Thời gian qua, công ty Điện lực Hà Nam đã có nhiều đóng góp trong việc cung cấp điện đến hầu hết tất cả các địa bàn trên phạm vi toàn Tỉnh góp phần nâng
luan van
Trang 11cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh Tuy nhiên, thực tế công tác kinh doanh và dịch vụ khách hàng của công ty Điện lực Hà Nam đang còn nhiều tồn tại, hạn chế: năng suất lao động chưa cao, phương pháp quản trị và mô hình tổ chức kinh doanh còn nhiều bất cập, chưa đồng
bộ, độ tin cậy cung cấp điện thấp, quy trình thủ tục phức tạp, rườm rà, dịch vụ khách hàng còn yếu, chưa đáp ứng được các nhu cầu của khách hàng Những tồn tại, hạn chế này nếu để kéo dài làm ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín của ngành điện lực Việt Nam nói chung và công ty Điện lực Hà Nam nói riêng trong mắt khách hàng và xã hội Bước sang giai đoạn mới, để thực hiện tốt 2 nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng của công ty Điện lực Hà Nam là đảm bảo cung ứng điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân trên địa bàn tỉnh thì việc nâng cao hiệu quả kinh doanh và dịch vụ khách hàng là điều kiện tiên quyết, là vấn đề cốt lõi để Điện lực Hà Nam có thể phát triển và phát triển ngày càng bền vững Tại tỉnh
Hà Nam, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động hoạt động kinh doanh điện trong thời gian qua đã được tăng cường, song còn nhiều hạn chế Do vậy, công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực
Hà Nam đang là vấn đề cần quan tâm, đòi hỏi phải có những nghiên cứu về lĩnh vực này, cả dưới góc độ lý luận lẫn góc độ thực tiễn
Trước sự cấp thiết của việc đảm bảo chất lượng hoạt động kinh doanh điện theo yêu cầu khách hàng, đảm bảo chỉ số độ tin cậy cung cấp điện theo quy định Thông tư 32 và chỉ số tiếp cận điện năng theo Thông tư 33 của Bộ Công Thương,
tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà
Nam” làm luận văn thạc sĩ với mong muốn đóng góp một phần vào việc đẩy mạnh
quản lý đối với hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra Đây là vấn đề hết sức cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn
và không trùng lặp với những công trình nghiên cứu trước đó
2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
Ở Việt Nam và nước ngoài có rất nhiều công trình nghiên cứu đề tài về quản
lý đối với các đối tượng khác nhau Đề tài quản lý hoạt động kinh doanh điện cũng
luan van
Trang 12được nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu với cách tiếp cận cũng như phương pháp nghiên cứu khác nhau, mỗi tác giả đã tìm ra cho mình những hướng đi phù hợp để đạt được hiệu quả cao
Trong luận văn, tác giả sẽ tham khảo và phân tích những công trình nghiên cứu về hoạt động cung ứng điện lực trong nước và ngoài nước, các bài báo, tạp chí, luận văn, sách xuất bản…sau đây là kết quả tổng quan từ các công trình nghiên cứu
có liên quan đến luận văn:
Một số công trình trong nước:
Đinh Thị Thảo (2016), “Một số vấn đề về quản lý và điều hành hoạt động kinh
doanh điện nhà nước”, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội Trong cuốn sách gồm 262
trang, tác giả làm rõ những nội dung cơ bản về điện lực nhà nước và những vấn đề
về quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh điện nhà nước; đánh giá thực trạng quản lý, điều hành ở các trung tâm điện lực tại Việt Nam và đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới quản lý điều hành hoạt động kinh doanh điện ở nước ta trong điều kiện mới
Lê Hoàng Trường Sơn (2015), “Hoàn thiện công tác quản lý hoạt động kinh
doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Thái Bình”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế,
Đại học Thương mại, Hà Nội Nội dung chủ yếu của luận văn là hệ thống hóa các
cơ sở lý luận dựa trên phân tích thực tế quản lý hoạt động kinh doanh điện, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả dịch vụ điện lực tại Công ty Điện lực tỉnh Thái Bình Tuy công trình có nêu một số điểm về công tác quản lý điện lực nhưng vẫn đi sâu về nghiên cứu dịch vụ kinh doanh điện lực nhiều hơn
Lê Minh Hạo (2016), “Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện
tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2019, tầm nhìn đến năm 2025”, Luận văn thạc sĩ,
Trường Đại học Thương mại, Hà Nội Tác giả nghiên cứu về phân cấp quản lý hoạt động kinh doanh điện tại tỉnh Lào Cai, kết luận về thực trạng phân cấp quản lý giữa tỉnh, huyện, xã ở tỉnh Lào Cai về cơ bản giống như luật định Tuy nhiên, tình trạng mất cân đối trong quản lý dịch vụ của các cấp chính quyền là phổ biến Luận văn
luan van
Trang 13cũng xem xét mối quan hệ giữa các cấp chính quyền theo chu trình quản lý hoạt động kinh doanh điện và các khuyến nghị giải pháp nhằm cải thiện hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Lào Cai
Nguyễn Thị Thanh Thủy (2016); “Một số giải pháp nhằm tăng cường công
tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Bắc Ninh”, Luận
văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc Gia Cho thấy: Với việc sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, gắn liền cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đã từ những hạn chế, nguyên nhân kém hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Bắc Ninh, trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đã đưa một số giải pháp và kiến nghị mang tính khả thi đối với Chính phủ và đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam nhằm đổi mới công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh Bắc Ninh
Một số công trình nước ngoài:
Jung Press (2010), Lộ trình quản lý kinh doanh tiêu thụ điện năng,
Collectesd Works of C.G.Jung, Princeton University Press, tác giả nghiên cứu đề tài nhằm bổ sung và làm rõ những thông tin mà phân tích số liệu sẵn có không đáp ứng, đặc biệt là khả năng thực hiện lộ trình quản lý quản lý kinh doanh tiêu thụ điện năng, tác giả đề cập đến quản lý kinh doanh điện như một giải pháp nhưng lại không quá nghiên cứu sâu, chưa đưa ra được cơ sở chuyên sâu về quản lý kinh doanh điệm
Tom Library (2008), "Chính sách quản lý kinh doanh phân phối điện”
Translated by R.F.C Hull, Taylor & Francis e - Library, trong công trình, tác giả đã
hệ thống lại toàn bộ chính sách quản lý kinh doanh phân phối điện tiến bộ trong lịch
sử và quá trình quản lý kinh doanh phân phối điện, nêu bật vai trò của kinh doanh phân phối điện đối với sự phát triển kinh tế xã hội Tuy nhiên đề tài nghiên cứu quá rộng khiên cho hệ thống khoa học không tập trung vào đối tượng cần nghiên cứu
Theo Campbell Joseph (1999), “Xây dựng hệ thống vận hành nguồn điện năng
nước Mỹ”, New York: Pantheon Books tác giả đã nghiên cứu hệ thống quản lý kinh
doanh phân phối điện tại nước Mỹ Tuy nhiên công trình quá rộng, chủ yếu nghiên cứu
luan van
Trang 14và nói về quản lý hệ thống điện trên nhiều khía cạnh mà quản lý kinh doanh điện chỉ là một trong số đó
Ngoài các đề tài đã tổng quan trên, còn khá nhiều công trình nghiên cứu khác liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh điện nói chung
Những đề tài trên đã nêu lên tương đối sát thực tế về những tồn tại hiện nay về công tác quản lý của nhà nước về xây dựng cơ bản, một số nghiên cứu đã có giá trị nhất định trong việc hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động kinh doanh điện Tại đề tài này, các tác giả đã kế thừa các kết quả nghiên cứu trên
để xây dựng cơ sở lý thuyết và một số vấn đề thực tiễn thuộc lĩnh vực nghiên cứu như giá trị và bản chất của hoạt động kinh doanh điện, các vận hành và xây dựng hoạt động kinh doanh điện…
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một đề tài nào đề cập đến quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam do đối tượng nghiên cứu có những đặc thù khá riêng mà các giải pháp, kết luận của các công trình có liên quan đưa ra nêu áp dụng vào đối tượng có thể chưa phù hợp Mặc dù vậy, các nghiên cứu trên là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và viết đề tài này
Từ thực tiễn các công trình này thì nghiên cứu của tôi tiếp tục đi sâu vào tìm hiểu cụ thể hơn trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam Để từ đó đề xuất một số kiến nghị, giải pháp để nâng cao hiệu quả hơn trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam
luan van
Trang 153 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam dưới góc độ quản
lý kinh tế
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Một là, hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về công tác quản lý hoạt động kinh
doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh
Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh điện tại
Công ty Điện lực Hà Nam.giai đoạn 2017-2019
Ba là, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh điện
tại Công ty Điện lực Hà Nam đến năm 2025
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại một đơn vị cấp tỉnh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
a) Phạm vi nội dung
Luận văn nghiên nội dung quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam Trong đó, chú trọng vào các nội dung chủ yếu là: Lập kế hoạch; Tổ chức thực hiện; Thanh tra, kiểm tra; xử lý, khắc phục các vi phạm về quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam
luan van
Trang 165 Phương pháp nghiên cứu
Để thấy rõ được thực trạng về quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam diễn ra như thế nào và đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam, luận văn đã sử dụng phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:
a Phương pháp thu thập dữ liệu
Luận văn thu thập, phân loại tài liệu đã được công bố đã được công bố về thực trạng và chính sách nhà nước nhằm quản lý hoạt động kinh doanh điện như: các đề
án, đề tài, sách tham khảo, các bài báo khoa học chuyên ngành, các luận văn tiến sỹ, đồng thời thu thập, phân loại các văn bản nhà nước về quản lý hoạt động kinh doanh điện nói chung và những văn bản nhà nước được Tập đoàn Điện lực Việt Nam áp dụng nói riêng đã ban hành như: Luật, Nghị định, Quyết định, Chỉ thị, Nghị quyết, Thông tư, liên quan đến hoạt động kinh doanh điện cũng như quản lý hoạt động kinh doanh điện
Luận văn còn khai thác và sử dụng các số liệu trực tuyến trên Internet của Tổng Cục thống kê, Bộ Công nghệ Thông tin, các tổ chức Chính phủ, đồng thời sử dụng các quan điểm, đánh giá, nhận định của các chuyên gia về chính sách quản lý hoạt động kinh doanh điện đã công bố
Sau khi có các dữ liệu thứ cấp, tiến hành đánh giá, lựa chọn, sử dụng dữ liệu phù hợp hình thành nên khung lý thuyết nghiên cứu đồng thời đánh giá thực trạng và tác động của chính sách nhà nước nhằm quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công
ty Điện lực Hà Nam giai đoạn từ năm 2017 đến 2019
b) Phương pháp xử lý dữ liệu
Sau khi tổng hợp các dữ liệu thứ cấp, luận văn sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu chung trong khoa học kinh tế như: So sánh, tổng hợp, phương pháp thống kê mô tả từ đó đưa ra kết luận chung nhất
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
Về khoa học: Nghiên cứu nêu ra những cơ sở lý luận khoa học về quản lý
hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh hiện nay Phân tích thực trạng quản
luan van
Trang 17lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực Hà Nam mang lại một cái nhìn tổng quan hơn về thực tế quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực
Hà Nam, từ đó đưa ra được giải pháp tăng cường quản lý nhằm hoàn thiện và thực hiện tốt hơn nữa việc xây dựng hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn Hà Nam nói riêng và cả nước nói chung
Về thực tiễn: Việc quản lý hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực
Hà Nam sẽ góp phần định hướng cho công tác quản lý ngày càng hiệu quả, phù hợp với thực tế và cung cấp cho các nhà quản lý tại các doanh nghiệp điện lực Điện lực Việt Nam một tầm nhìn vĩ mô cho hoạt động quản lý hoạt động kinh doanh điện Việc nghiên cứu vấn đề này làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu và giảng dạy những vấn đề có liên quan đến quản lý kinh doanh hoạt động kinh doanh điện cho các doanh nghiệp điện lực, đề tài về quản lý kinh tế
7 Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, lời cảm ơn, mục lục và các danh mục, nội dung chính của
đề tài luận văn gồm có 3 chương cơ bản sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn
Trang 18CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH
DOANH ĐIỆN TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH
1.1 Kinh doanh điện
1.1.1 Khái niệm kinh doanh điện
Hoạt động kinh doanh điện là các hoạt động cung ứng điện do bên bán điện là
“các công ty điện lực” cung cấp cho “khách hàng” sản phẩm điện nhằm đáp ứng
nhu cầu thắp sáng sinh hoạt, sản xuất kinh doanh dịch vụ, công ích, phát triển kinh tế- xã hội, … qua đó, bên bán điện thu tiền điện sử dụng của khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ điện
Bản chất của hoạt động kinh doanh điện bao gồm những nội dung cụ thể như sau:
- Truyền tải điện năng từ lưới điện phân phối qua công tơ đến thiết bị, dụng cụ của người tiêu dùng Trong giai đoạn này cả người mua và người bán điện cùng thực hiện các nội dung như: làm thủ tục cấp điện; lắp đặt thiết bị để người bán cấp cho người mua; ký kết hợp đồng mua bán điện sinh hoạt; đấu nối; đóng điện để đưa điện năng đến các thiết bị, dụng cụ sinh hoạt của người tiêu dùng từ đó điện sinh năng lượng phục vụ lợi ích sinh hoạt hàng ngày của người tiêu dùng
- Đảm bảo cho sự truyền tải điện ổn định Bên bán điện phải thường xuyên kiểm tra, sửa chữa, nâng cấp để đảm bảo lưới điện phân phối và thiết bị đo đếm điện năng hoạt động ổn định; vận hành lưới điện phân phối và thiết bị đo đếm điện năng theo quy trình kỹ thuật điện; kiểm tra sử dụng điện; tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng sử dụng điện an toàn
- Thông qua sản lượng điện đã tiêu dùng giữa hai bên: là các hoạt động của bên bán, nhằm làm rõ và cung cấp số liệu cho bên mua về sản lượng điện mà bên mua đã sử dụng
- Thanh toán tiền điện đã sử dụng: là các hoạt động mà người bán phát hành hóa đơn thu tiền và người mua thực hiện trả tiền điện
luan van
Trang 19- Chăm sóc khách hàng, công khai chính sách giá bán điện của chính phủ, tuyên truyền chương trình sử dụng điện an toàn, tiết kiệm của chính phủ theo từng thời kỳ; là mặt hàng năng lượng thiết yếu của mọi nhà và độc quyền nhà nước, nên ngoài việc bên cung cấp dịch vụ phải có tinh thần phục vụ cộng đồng rất cao, bên bán còn phải có các hoạt động nhằm cung cấp thông tin về giá bán điện tuyên truyền và hướng dẫn tiết kiệm điện, tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng cho các
hộ sử dụng điện theo quy định của pháp luật về điện lực
Như vậy, hoạt động kinh doanh điện vừa mang những đặc điểm và nội dung của kinh doanh vừa bao hàm cả hoạt động thương mại bán lẻ, đồng thời bị ràng buộc bởi nhiều quy định của luật điện lực và mang tính phục vụ lợi ích cộng đồng rất cao Điều này thể hiện rõ nét nhất ở chỗ: Khu vực nông thôn và miền núi, hải đảo và vùng sâu, vùng xa luôn luôn được Đảng và Chính phủ ưu tiên đầu tư lưới điện quốc gia đến từng thôn bản, đến từng hộ gia đình; đồng thời Chính phủ đưa ra khung giá bán lẻ điện sinh hoạt thống nhất cả nước, không phân biệt chi phí đầu tư lưới điện hay sản lượng bán điện nhiều hay ít giữa đô thị và nông thôn, miền núi và hải đảo
Dựa trên khái niệm về kinh doanh điện, tác giả luận văn có thể tổng hợp khái
niệm kinh doanh điện được hiểu như sau: Kinh doanh điện là hoạt động của công ty
Điện lực nhằm kinh doanh và bán điện theo quy định, đây là giai đoạn cuối cùng trong việc cung cấp năng lượng điện; nó mang điện từ hệ thống truyền tải điện đến người tiêu dùng cá nhân.…nhằm phục vụ cho công tác sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt hàng ngày của người dân và mọi hoạt động an ninh, quốc phòng, kiến thiết đất nước và thu lại bằng tài chính
Kinh doanh điện luôn gắn liền với tiến bộ khoa học kỹ thuật, luôn luôn cập nhật và phát triển theo tình hình kinh tế, chính trị xã hội và cơ sở hạ tầng của đất nước, cũng như khoa học kỹ thuật về năng lượng
1.1.2 Các yêu cầu đối với hoạt động kinh doanh điện
Thứ nhất, về mức độ thuận tiện của các thủ tục cấp điện, ngừng cấp điện: Phải
đơn giản, thuận tiện, nhanh chóng, công khai, minh bạch trong việc đáp ứng yêu
luan van
Trang 20cầu về điện của mọi tầng lớp nhân dân, nhưng vẫn bảo đảm các quy định của pháp luật và an toàn điện lực
Thứ hai, về chất lượng điện năng: đảm bảo sự ổn định của điện áp và tần số
điện, hạn chế thời gian ngừng cấp điện hay xử lý sự cố lưới điện, đảm bảo cung ứng điện tin cậy
Thứ ba, cần có giá bán điện hợp lý và sự minh bạch của giá bán điện, đồng
thời cần có độ chính xác của việc đo đếm sản lượng điện tiêu thụ và sự thuận tiện
trong thanh toán: đa dạng hóa hình thức thanh toán tiền điện hàng tháng để tạo
thuận lợi cho khách hàng sử dụng điện
Thứ tư, thái độ phục vụ của nhân viên điện lực: Do tâm lý vẫn bị chi phối bởi
độc quyền nhà nước, nên mỗi cá nhân cán bộ, công nhân viên được giao nhiệm vụ giao tiếp với khách hàng luôn làm hài lòng mọi người trên cơ sở quy định Ngoài ra, phải thiết lập các kênh để chăm sóc khách hàng thuận tiện nhất, thường xuyên cập nhật các hoạt động nhằm cung cấp thông tin về giá bán điện tuyên truyền và hướng dẫn tiết kiệm điện, tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng sử dụng điện
1.2 Quản lý hoạt động kinh doanh đi ện
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý hoạt động kinh doanh điện
1.2.1.1 Khái niệm quản lý hoạt động kinh doanh điện
Trương Thị Thanh Nhàn (2010) cho rằng “Quản lý là sự tác động có chủ đích
của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất”
Quản lý là hiện tượng tồn tại trong mọi chế độ xã hội Bất kỳ ở đâu, lúc nào con người có nhu cầu kết hợp với nhau để đạt mục đích chung đều xuất hiện quản
lý Quản lý trong xã hội nói chung là quá trình tổ chức điều hành các hoạt động nhằm đạt được những mục tiêu và yêu cầu nhất định dựa trên những quy luật khách quan Xã hội càng phát triển, nhu cầu quản lý càng cao
Từ những quan niệm này cho thấy, quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong tổ chức Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt
luan van
Trang 21được mục tiêu chung Quản lý bao gồm các yếu tố sau: Chủ thể quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý, trong đó khách thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và đối tượng bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể khác chịu các tác động gián tiếp từ chủ thể quản lý Tuy nhiên, nếu theo cách tiếp cận hệ thống, mọi tổ chức (cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp ) đều có thể xem như một hệ thống gồm hai phân hệ: chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, mỗi hệ thống bao giờ cũng hoạt động trong môi trường nhất định (khách thể quản lý)
Từ đó, có thể đưa ra khái niệm: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng
đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động
Từ khái niệm và đặc điểm quản lý ở trên, có thể khái quát quản lý hoạt động kinh doanh điện là việc nhà nước sử dụng quyền lực công để điều chỉnh các hoạt động hoạt động kinh doanh điện nhằm phát huy hiệu quả cao nhất của nguồn năng lượng điện trong hoạt động của tất cả các lĩnh vực KT-XH, đối ngoại, quốc phòng,
an ninh và các hoạt động khác nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của các hoạt động này QLNN đối với hoạt động hoạt động kinh doanh điện là việc Nhà nước sử dụng quyền lực công để điều chỉnh các hoạt động hoạt động kinh doanh điện nhằm xây dựng, tổ chức, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn điện trong mọi lĩnh vực hoạt động KT-XH, văn hoá, quốc phòng, an ninh, đối ngoại,
Đó chính là việc Nhà nước xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật tạo cơ sở pháp lý, xây dựng, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực làm công tác cung cấp dịch vụ điện, ban hành các chủ trương chính sách và các quy định, quy chuẩn
về sử dụng điện để đảm bảo cho điện phát huy hiệu quả cao nhất nhằm phát triển KT-XH, đảm bảo an ninh quốc phòng và thúc đẩy cải cách hành chính Cùng với đó
là việc xây dựng và ban hành các chương trình, kế hoạch tổng thể về cung cấp, sử dụng điện, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của Nhà nước về tiêu thụ, sử dụng điện
Từ khái niệm quản lý có thể suy ra quản lý hoạt động kinh doanh điện là hoạt
luan van
Trang 22động quản lý nhằm đảm bảo, duy trì mức kinh doanh nguồn điện theo đúng thiết kế, cấu tạo lưu thông và kế hoạch Đồng thời thông qua kiểm tra duy trì công tác kinh doanh điện có hệ thống theo khuôn khổ và quy định của pháp luật
Quản lý hoạt động kinh doanh điện là dựa trên công cụ quản lý của thể chế pháp luật mà nghiên cứu, triển khai, thiết kế, bảo dưỡng, quản lý hoạt động kinh doanh điện theo quy định
Tuy các quan điểm là không giống nhau nhưng nó vẫn có những mối tương đồng chung nhất hiểu theo cách nào cũng đúng Nhưng hiện nay ở Việt Nam, chúng
phát luật, chính sách để quản lý công tác kinh doanh điện và số lượng điện kinh doanh bằng những phương tiện như lập kế hoạch tổ chức, kiểm tra giám sát…nhằm đảm bảo công tác kinh doanh điện trong khuôn khổ của hệ thống quản lý được Pháp luật quy định
1.2.1.2 Mục tiêu của quản lý hoạt động kinh doanh điện
Thứ nhất, đảm bảo cho việc tiêu thụ, sử dụng điện tại các cơ quan, đơn vị và
người dân theo đúng mục tiêu, định hướng phát triển của ngành, lĩnh vực Đảm bảo cho sự truyền tải điện ổn định, thông suốt từ lưới điện phân phối qua công tơ đến thiết bị, dụng cụ của người tiêu dùng Với việc xây dựng hệ thống thể chế, các chương trình, kế hoạch, cơ chế, chính sách quản lý cung cấp, sử dụng điện sẽ giúp cho các hoạt động hoạt động kinh doanh điện đi đúng quỹ đạo, tạo ra hành lang pháp lý khuyến khích thúc đẩy mọi nguồn lực xã hội, trong và ngoài nước đầu tư phát triển nguồn và mạng lưới cung cấp điện
Thứ hai, đảm bảo tổ chức quản lý và sử dụng có hiệu quả tài nguyên điện,
mạng lưới điện quốc gia Với việc chỉ đạo, điều tiết việc chia sẻ, khai thác nguồn điện cũng như chia sẻ, khai thác cơ sở mạng lưới điện quốc gia, cơ quan quản lý nhà nước các cấp về hoạt động kinh doanh điện bảo đảm cho việc khai thác, tiêu dùng và và sử dụng thuận lợi các dịch vụ điện, đưa điện năng đến các thiết bị, dụng cụ sinh hoạt của người tiêu dùng từ đó sinh năng lượng phục vụ lợi ích sinh hoạt hàng ngày của người tiêu dùng Đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước các cấp
luan van
Trang 23cũng sẽ theo dõi, giám sát việc thực hiện chia sẻ, khác thác, sử dụng điện để kịp thời xử lý các trường hợp vi phạm quy định sử dụng, tiêu thụ điện và mạng lưới điện quốc gia
Thứ ba, đảm bảo vận hành lưới điện phân phối và thiết bị đo đếm điện năng
theo quy trình kỹ thuật điện; kiểm tra sử dụng điện; tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng sử dụng điện an toàn Nhà nước xây dựng các cơ chế chính sách, quy định về
an toàn, an ninh về sử dụng điện, đầu tư trang thiết bị, đào tạo đội ngũ cán bộ, tăng cường công tác thanh, kiểm tra các hoạt động liên quan đến công tác đảm bảo an toàn, an ninh trong khai thác, tiêu thụ và sử dụng điện
Thứ tư, quản lý thu chi thông qua theo dõi, giám sát, tổng hợp sản lượng điện
đã tiêu dùng giữa hai bên, thanh toán, đảm bảo quản lý tốt và sử dụng có hiệu quả
cơ sở vật chất kỹ thuật được trang bị cho ngành điện
Thứ năm, công khai chính sách giá bán điện của chính phủ, tuyên truyền
chương trình sử dụng điện an toàn, tiết kiệm của chính phủ theo từng thời kỳ; là mặt hàng năng lượng thiết yếu của mọi nhà và độc quyền nhà nước, nên ngoài việc bên cung cấp dịch vụ phải có tinh thần phục vụ cộng đồng rất cao, bên bán còn phải có các hoạt động nhằm cung cấp thông tin về giá bán điện tuyên truyền và hướng dẫn tiết kiệm điện, tư vấn kỹ thuật, chăm sóc khách hàng cho các hộ sử dụng điện theo quy định của pháp luật về điện lực
1.2.2 Nội dung quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh
1.2.2.1 Xây dựng kế hoạch kinh doanh điện
Xây dựng chiến lược và chính sách kinh doanh điện là một trong những nội dung về quản lý có tính quyết định, trọng yếu đối với sự phát triển kinh tế, kinh doanh kinh doanh điện trên thị trường Bởi lẽ với hệ thống kế hoạch, văn bản pháp luật có liên quan… được xây dựng hợp lý, triển khai kịp thời sẽ giúp định hướng phá triển quy hoạch kinh doanh điện đúng với quy định, giúp cho công tác quản lý
có hiệu quả
Trong hoạt động kinh doanh điện, mục đích cuối cùng là các đơn vị doanh
luan van
Trang 24nghiệp cũng vẫn là lợi nhuận Do đó, nếu không có những định hướng phát triển đúng đắn có thể gây ra hiện tương lãng phí vốn đầu tư, việc cân đối hài hòa giữa lợi ích của đơn vị doanh nghiệp mà vẫn đảm bảo được công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện đúng với quy định của nhà nước, pháp luật là một trong những nội dung quan trong của công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện Vì thế, chính quyền các cấp phải quan tâm đến việc xây dựng các chiến lược, kế hoạch nhằm quản lý hoạt động kinh doanh điện phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển chung của cả nước Việc ban hành các cơ chế, chính sách quản lý vừa phải bảo đảm theo đúng các quy định của pháp luật, vừa phải thông thoáng trên cơ sở sử dụng nguồn lực để đảm bảo tính ổn định và bình đẳng, tính nghiêm minh trong quá trình thực thi Bên cạnh
đó, chính quyền cần tiếp tục thực hiện cải cách hành chính, thực hiện chuẩn hóa các thủ tục hành chính theo tinh thần triệt để tuân thủ pháp luật, công khai, minh bạch, thuận tiện
Mặt khác, hệ thống chiến lược và chính sách quản lý hoạt động kinh doanh điện
là điều kiện quan trọng để xây dựng kế hoạch kinh doanh điện đúng quy định, cũng như công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện được thuận tiện Vì vậy, chính quyền chức năng và lãnh đạo đơn vị trực thuộc ngành điện cần có chính sách ưu tiên, hỗ trợ cho đầu tư xây dựng cơ sở các quy định, hoạch định phải phù hợp vơi thực tế của từng địa phương, từng cơ sở và điền kiện kinh tế xã hội từng giai đoạn
Công tác hoạch định kế hoạch chiến lược và chính sách quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn tỉnh do Sở Công Thương là chủ thể quản lý theo quy định các các nhiệm vụ được Bộ Công Nghiệp, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh giao
Đã tham mưu để Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành các văn bản nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực trên địa bàn tỉnh
* Ban hành và triển khai các văn bản
- Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, quy hoạch, kế hoạch
về quản lý hoạt động kinh doanh điện; các chính sách liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh điện;
- Ban hành và thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động
luan van
Trang 25kinh doanh điện các quy định và tiêu chuẩn quản lý hoạt động kinh doanh điện;
- Ban hành các quy định về thanh, kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính về vi phạm và các quy định về chứng nhận đạt chuẩn quản lý hoạt động kinh doanh điện trong lĩnh vực quản lý hoạt động kinh doanh điện
Như đã phân tích ở trên, chủ trương và chiến lược, quy hoạch là một trong bốn nội dung cơ bản của quản lý đối với quản lý hoạt động kinh doanh điện
Có thể nói, trong QLNN, hoạch định chiến lược là việc làm tạo tiền đề và cơ
sở khoa học cho việc thực hiện các bước đi cho mọi vấn đề trực thuộc, trong đó có quản lý hoạt động kinh doanh điện
Trong quản lý hoạt động kinh doanh điện, hoạch định chiến lược chính là việc định ra những mục tiêu, nội dung, giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn cho hoạt động phát triển kinh doanh điện đúng với quy định về quản lý hoạt động kinh doanh điện … Quy hoạch, xây dựng kết hoạch cho việc quản lý hoạt động kinh doanh điện còn là một trong những nội dung cơ bản và là bước đi đầu tiên, quan trọng trong tổng thể nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh điện nói chung
Quy hoạch, xây dựng chiến lược là điều kiện tiên quyết, là cơ sở cho đầu tư, cho kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh Do đó, để thực hiện thành công, chủ động trong quản lý hoạt động kinh doanh điện thì công tác lập quy hoạch cần được quan tâm đặc biệt Quy hoạch đúng mức tạo ra sự thống nhất giữa tổng thể các quy hoạch xây dựng cơ sở hạ tầnggắn chặt với quy hoạch phát triển vùng, ngành, địa phương, là công cụ quản lý hoạt động kinh doanh điện theo hướng văn minh, hiện đại Sự chính xác trong quy hoạch sẽ đảm bảo cho sự phát triển bền vững của
xã hội
Cùng với việc xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm định hướng hoạt động hoạt động kinh doanh điện có hiệu quả, việc xây dựng chiến lược, kế hoạch, quy hoạch mạng lưới cung cấp điện là công cụ quan trọng để các cơ quan QLNN thực hiện công tác quản lý trong phạm vi quốc gia và mỗi địa phương
cụ thể Đây là những tư tưởng chỉ đạo, các mục tiêu, chỉ tiêu, các mô hình, biện pháp ngắn hạn và dài hạn để định hướng cho hoạt động hoạt động kinh doanh điện
luan van
Trang 26được phát triển một cách hợp lý, theo đúng với mục tiêu chung của phát triển kinh
tế xã hội
Quy hoạch hệ thống mạng lưới cung cấp điện nhằm mục đích khắc phục một
số tình trạng như mạng lưới phân bổ không đồng đều và không tương xứng với nhu cầu sử dụng điện Các trạm điện đặt ra không đáp ứng được các quy chuẩn, pháp luật Đây là việc làm thiết thực nhằm thiết lập hệ thống cung cấp điện theo trật tự thống nhất, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, dân cư, qua đó tạo điều kiện cho việc quản lý kinh doanh điện ngày một tốt hơn, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội
Quy hoạch cung cấp điện phải đáp ứng các yêu cầu:
- Phải phù hợp với các quy hoạch xây dựng, giao thông, đô thị và kinh tế xã hội của Nhà nước cũng như của các địa phương
- Quy hoạch cung cấp điện phải mang tính kinh tế xã hội cao, vừa đảm bảo thuận tiện cho người tiêu dùng vừa đảm bảo quyền lợi hợp pháp của bộ phận kinh doanh, đảm bảo an toàn sử dụng điện, an toàn cháy nổ, vệ sinh môi trường
- Quy hoạch ở địa phương phải thống nhất với quy hoạch chung của Trung ương, phải phù hợp với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, mật độ dân số, nhu cầu
sử dụng điện trên từng mỗi địa bàn
Muốn vậy, trong quá trình làm quy hoạch cần có sự tham gia của nhiều ban ngành, tổ chức trong việc rà soát, kiểm tra nhu cầu, dự báo để đưa ra quy hoạch một cách chính xác, phù hợp
1.2.2.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh điện
Tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh điện thể hiện trên các nội dung: quản lý nguồn vốn đầu tư; quản lý trang thiết bị hạ tầng kỹ thuật; quản lý phân phối, sử dụng, tiêu thụ điện; quản lý tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực đảm nhận hoạt động kinh doanh điện Một số các hoạt động quản lý cụ thể đối với hoạt động kinh doanh điện là: phổ biến và làm hợp đồng cung ứng điện với tổ chức, các hộ gia đình sử dụng điện, quản lý việc sử dụng điện theo yêu cầu về chất lượng, số lượng, đảm bảo an toàn…
luan van
Trang 27* Thực hiện chức năng quản lý hoạt động kinh doanh điện:
- Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phòng ngừa, khắc phục việc kinh doanh điện không đúng số lượng
- Quản lý hệ thống kinh doanh điện theo chủng loại, hình thức trước và sau khi cung ứng;
- Quản lý việc công bố tiêu chuẩn kinh doanh điện, chứng nhận đủ điều kiện cung cấp ra thị trường và đúng số lượng đã phân loại;
- Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm pháp luật trong công tác kinh doanh điện
- Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức và pháp luật ngành điện;
- Tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ trong lĩnh vực quản lý hoạt động kinh doanh điện
* Đào tạo, bồi dưỡng:
Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý hoạt động kinh doanh điện cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện theo các hình thức sau: + Đào tạo chứng chỉ
+ Đào tạo thường xuyên
+ Đào tạo nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
+ Đào tạo sau đại học về quản lý hoạt động kinh doanh điện
* Hợp tác quốc tế về quản lý hoạt động kinh doanh điện
Tham quan, học tập kinh nghiệm các nước trên thế giới về quản lý hoạt động kinh doanh điện áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam Khuyến khích
các doanh nghiệp trong nước áp dụng quy trình HACCP “Hệ thống phân tích mối
nguy và kiểm soát điểm tới hạn”,
1.2.2.3 Thanh tra, kiểm tra kinh doanh điện
Kiểm tra, giám sát là quá trình ngành điện trên địa bàn tỉnh xem xét tình hình thực tế để đánh giá nhận xét rút kinh nghiệm trong quản lý Công tác kiểm tra, giám sát là hoạt động thiết yếu, thường xuyên của công tác quản lý nhằm đánh giá đúng
luan van
Trang 28ưu điểm, khuyết điểm phát hiện kịp thời những sơ hở trong cơ chế, kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, có biện pháp khắc phục, phòng ngừa, phát hiện và
xử lý hành vi vi phạm pháp luật, tránh thất thoát, lãng phí góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực hoạt động quản lý
Đối với quản lý hoạt động kinh doanh điện, việc kiểm tra giám sát do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao cho đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý thị trường và quản lý hoạt động kinh doanh điện chủ trì, thành lập các đoàn kiểm tra, phối hợp với các bộ ngành, địa phương thực hiện
Việc thực hiện kiểm tra giám sát được thực hiện xuyên suốt trong quá trình cung ứng, các đoàn kiểm tra thực hiện kiểm tra, giám sát các vấn đề sau:
- Kiểm tra, giám sát quản lý hoạt động kinh doanh điện có đảm bảo không, việc cung ứng có đúng quy trình, đạt tiêu chuẩn theo quy định không?
- Kiểm tra, giám sát toàn bộ các hoạt động liên quan đến việc xuất sản phẩm, kinh doanh và sử dụng sản phẩm kinh doanh điện có đảm bảo đúng quy trình, quản
lý hoạt động kinh doanh điện, đúng thời gian, đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn theo quy định hay không ?
- Kiểm tra giám sát việc lập hồ sơ theo dõi, báo cáo tình hình quản lý quản lý hoạt động kinh doanh điện theo quy định của pháp luật về kế toán, thống kê của các địa phương, đơn vị chức năng, nội bộ doanh nghiệp có khách quan, trung thực, thương tôn pháp luật hay không ?
Trong quá trình kiểm tra, giám sát nếu phát hiện sai phạm, tùy theo mức độ sẽ
xử lý theo quy định của pháp luật
1.2.3 Công cụ quản lý hoạt động kinh doanh điện
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay vai trò của điện năng vô cùng quan trọng đối với mọi mặt đời sống, kinh tế và xã hội; hoạt động kinh doanh, cung ứng
và kinh doanh điện diễn ra hết sức năng động và phức tạp Dù thế nào đi chăng nữa,
sự quản lý cũng phải bảo đảm cho hoạt động phối điện có hệ thống phân cấp điều hành cao, ổn định; có sự công bằng và có tính định hướng rõ rệt Do đó, các lãnh đạo ngành điện địa phương phải ban hành các điều lệ pháp chế; đồng thời đề ra các chính sách và dùng các công cụ này để quản lý hoạt động kinh doanh điện
luan van
Trang 29Thứ nhất, định mức về kinh tế, kỹ thuật:
Ngành điện địa phương xây dựng và sử dụng định mức kinh tế, kỹ thuật để quản lý chất lượng, khối lượng và tính ổn định của công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện trên địa bàn cấp tỉnh Bao gồm: Bảo đảm là căn cứ tương đối chính xác
để xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch, quản lý kinh tế, tài chính và quản lý kỹ thuật; Phù hợp với các điều kiện tổ chức - kỹ thuật của từng thời kỳ kế hoạch; Bảo đảm sự thống nhất giữa các loại định mức và phương pháp xây dựng định mức;
Thứ hai, công cụ về kinh tế:
Bên cạnh định mức về kinh tế, kỹ thuật chính là công cụ kinh tế, gồm các loại
điện Công cụ này sẽ khiến ngành điện có kế hoạch rõ ràng và hợp lý trong việc đảm bảo quản lý hoạt động kinh doanh điện theo tiêu chuẩn đối với các loại nhu cầu
sử dụng điện năng quốc gia
Thứ ba, công cụ về khen thưởng:
Ngành điện sử dụng chính sách đánh giả và đãi ngộ (khen thưởng, xử phạt) như một công cụ để quản lý nguồn nhân lực, thông qua đó gián tiếp quản lý hoạt động quản lý hoạt động kinh doanh điện theo đúng pháp chế, đúng quy định
Thứ tư, công cụ về hành chính, pháp chế:
Căn cứ vào quy định pháp luật, ngành điện địa phương lập ra các quy định hành chính mang tính pháp chế bắt buột để quản lý nội bộ để thực hiện công tác quản lý, vừa
là quy định, hướng dẫn cụ thể rõ ràng để các cá nhân, tập thể thực hiện theo
Ngoài ra truyền thông cũng là công cụ quản lý hoạt động kinh doanh điện Dựa vào truyền thông, cơ quan có thể tuyên truyền, hướng dẫn các cá nhân tập thể
về tiêu chuẩn quản lý hoạt động kinh doanh điện, tầm quan trọng của việc đảm bảo kinh doanh điện trên thị trường, thông qua đó có thể kiểm soát nhận thức của chủ thể và đối tượng quản lý
1.2.4 Nguyên tắc quản lý hoạt động kinh doanh điện
Nguyên tắc quản lý hoạt động kinh doanh điện không phải do nhà nước hay một cơ quan nào đặt ra mà được hình thành trên cơ sở đòi hỏi của tình hình thực tế
luan van
Trang 30khách quan, bao gồm các nguyên tắc chỉ đạo, những tiêu chuẩn hành vi mà các cơ quan QLNN phải tuân thủ trong quá trình quản lý hoạt động kinh doanh điện
Theo quan điểm hiện nay của Đảng ta, quản lý hoạt động kinh doanh điện có các nguyên tắc:
a) Thống nhất lãnh đạo chính trị và kinh tế
Một trong những nguyên tắc cơ bản của QLNN về kinh tế nói chung và quản
lý hoạt động kinh doanh điện nói riêng là thống nhất quản lý lãnh đạo chính trị và kinh tế, đảm bảo sự quan hệ đúng đắn giữa kinh tế và chính trị, tạo động lực cho mọi chủ thể trong xã hội như các bộ phận nhà nước tham gia cung cấp điện và người tiêu dùng
Điện là một mặt hàng thiết yếu đối với đời sống sản xuất và tiêu dùng, sinh hoạt Trong quản lý cung cấp điện, mục tiêu phát triển của hoạt động kinh doanh luôn gắn liền với mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, ổn định xã hội, nâng cao mức sống của người dân (mục tiêu chính trị - xã hội) Các chủ thể tham gia cung cấp điện phải thể hiện trách nhiệm xã hội và phải chia sẻ khó khăn với người tiêu dùng trong mỗi khoảng thời gian nhất định, không thể tập trung vào lợi nhuận bằng mọi giá, bất chấp khó khăn của người tiêu dùng Các chiến lược, qui hoạch, kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh điện phải luôn được xây dựng trên
cơ sở chiến lược dài hạn, trên cơ sở phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, đảm bảo
sự lãnh đạo của Đảng và hệ thống chính trị
Thống nhất lãnh đạo chính trị và kinh tế không có nghĩa là đồng nhất chúng Giữa chính trị và kinh tế có mối quan hệ mật thiết và tác động qua lại với nhau Kinh tế phát triển bền vững là nền tảng cho nền chính trị ổn định và ngược lại, bất
kỳ một vấn đề chính trị nào cũng có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới lĩnh vực kinh tế
b) Quản lý theo ngành kết hợp với quản lý theo địa bàn
Trong hoạt động QLNN, quản lý theo ngành luôn được kết hợp chặt chẽ với quản lý theo địa bàn Đây chính là sự phối hợp giữa quản lý theo chiều dọc của các
Bộ với quản lý theo chiều ngang của chính quyền địa phương các cấp theo sự phân
luan van
Trang 31công trách nhiệm và phân cấp quản lý giữa các ngành, các cấp Sự kết hợp này là một nguyên tắc cơ bản trong quản lý nhà nước, nó mang tính cần thiết, khách quan Theo nguyên tắc này, các đơn vị kinh doanh cung cấp điện chịu sự quản lý đồng thời của ngành điện (Bộ), đồng thời cũng phải cịu sự quản lý theo lãnh thổ của chính quyền địa phương (Tỉnh, Thành phố) trong một số nội dung theo chế độ quy định Nguyên tắc này đòi hỏi quản lý hoạt động kinh doanh điện theo ngành và theo lãnh thổ phải được phối hợp, gắn bó với nhau trên tất cả mọi lĩnh vực, có trách nhiệm chung trong việc hoàn thành kế hoạch của ngành cũng như của lãnh thổ, đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên theo quy định của pháp luật Phải có sự phân công quản lý rành mạch cho các cơ quan quản lý theo ngành và theo lãnh thổ, không trùng lặp và bỏ sót chức năng nhiệm vụ, quyền hạn Các cơ quan QLNN theo mỗi chiều đều phải thực hiện chức năng nhiệm vụ theo quy định cụ thể và phải có sự trao đổi, tiếp thu góp ý của bên kia
c) Nguyên tắc công khai, minh bạch
Tổ chức hoạt động quản lý hoạt động kinh doanh điện phải được công khai, minh bạch cho nhân dân biết trên các phương tiện thông tin đại chúng Các văn bản quản lý hoạt động kinh doanh điện sau khi được xây dựng và ban hành đều phải được phổ biến, công báo rộng rãi đến các đối tượng liên qaun để nắm rõ và tuân thủ nghiêm minh Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cũng phải nhạy cảm, chú ý đến dư luận xã hội để từ đó điều chỉnh kịp thời các quyết định QLNN về hoạt động hoạt động kinh doanh điện, đảm bảo phù hợp với thực tế, hài hòa lợi ích giữa 3 bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng
d) Nguyên tắc tập trung dân chủ
“Tập trung dân chủ là nguyên tắc quan trọng nhất chỉ đạo mọi hoạt động tổ chức, sinh hoạt nội bộ và phong cách làm việc của bộ máy nhà nước” (Mai Văn
Bưu, Phan Kim Chiến, 2012) Hoạt động hoạt động kinh doanh điện diễn ra trên phạm vi cả nước và đối với tất cả các địa phương do đó cần thiết phải vằ có sự chỉ đạo tập trung thống nhất; cùng với đó phải mở rộng quyền dân chủ, tự quyết định,
tự chịu trách nhiệm của địa phương Trong hoạt động hoạt động kinh doanh điện,
luan van
Trang 32nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện trong việc Chính phủ thống nhất quản lý hoạt động kinh doanh điện, đồng thời, Chính phủ giao quyền hạn và trách nhiệm cho Bộ Công thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện quản lý hoạt động kinh doanh điện
e) Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả, tiết kiệm
Yêu cầu của nguyên tắc đảm bảo tính, hiệu quả, tiết kiệm trong quản lý hoạt động kinh doanh điện là phải đạt được kết quả cao nhất của hoạt động trong phạm
vi có thể được Để thực hiện được nguyên tắc này thì Nhà nước cần phải có đường lối, chiến lược cung cấp điện đúng đắn, phù hợp với đòi hỏi của các quy luật khách quan; xây dựng và thực hiện các quy hoạch và kế hoạch về cung cấp điện chuẩn xác
để thực hiện đạt hiệu quả cao; kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình đầu tư, phát triển ngành điện, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm trong hoạt động cung cấp điện Các quyết định của Nhà nước cần đảm bảo sự hài hòa giữa nhiều mục tiêu: mục tiêu kinh tế, chính trị, xã hội; mục tiêu dài hạn, ngắn hạn; mục tiêu tập thể, cá nhân và phải đảm bảo đưa được các quyết định vào đời sống thực
1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động kinh doanh điện
1.3.1 Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước
a) Nhóm yếu tố khách quan
Thứ nhất, công tác xây dựng, ban hành các quy định hướng dẫn về hoạt động
kinh doanh điện
Trong quá trình quản lý, các cơ quan QLNN thực hiện nhiệm vụ ban hành văn bản, quy định hướng dẫn về hoạt động kinh doanh điện Đó là hệ thống luật, nghị định, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, thông tư của các Bộ, ngành Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, hệ thống pháp luật với các văn bản nêu trên thường không bao quát được đầy đủ các vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện, hay nói cách khác, hệ thống pháp luật thì ở trạng thái “tĩnh” mà thực tế thì lại luôn vận
luan van
Trang 33động, do đó, cần thiết phải có sự vào cuộc của các cơ quan quản lý để việc áp dụng pháp luật được phù hợp với mọi tình huống cụ thể Lúc đó, các cơ quan sẽ phải có các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật sao cho vừa linh hoạt phù hợp với thực tế, vừa không trái với các quy định của pháp luật có liên quan Chính vì vậy, có thể nói, việc ban hành văn bản và các quy định hướng dẫn về hoạt động kinh doanh điện là một yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến công tác QLNN về hoạt động kinh doanh điện Yếu tố này đòi hỏi phải có tính chính xác và tính kịp thời, để hoạt động hoạt động kinh doanh điện mang lại hiệu quả như mong muốn
Thứ hai, năng lực của chủ thể hoạch định và thực thi chính sách pháp luật
Năng lực của chủ thể hoạch định và thực thi chính sách pháp luật thể hiện qua năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác QLNN về hoạt động kinh doanh điện Đây là những người trực tiếp tham gia xây dựng các văn bản pháp luật về hoạt động kinh doanh điện Năng lực, trình độ của các cán bộ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng các văn bản pháp luật về hoạt động kinh doanh điện
Do đó, đội ngũ cán bộ công chức làm công tác quản lý về hoạt động kinh doanh điện trước hết phải có tư duy logic, khoa học, có kinh nghiệm thực tiễn, có am hiểu sâu về xây dựng văn bản pháp luật Thực tế cho thấy, có rất nhiều văn bản vừa được xây dựng thì đã có bất cập, vướng mắc hoặc không khả thi trong tổ chức thực hiện Điều này một phần là do đội ngũ cán bộ công chức năng lực còn hạn chế, trong quá trình thực hiện công vụ còn quan liêu, không chịu va chạm thực tế nên chính sách không đi vào cuộc sống Bên cạnh đó, một bộ phận không ít cán bộ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ không chịu nghiên cứu kỹ cơ chế chính sách dẫn đến làm sai lệch mục tiêu ban đầu của chính sách
Như vậy, năng lực của các cán bộ, công chức là yếu tố quan trọng góp phần mang lại hiệu quả cho công tác QLNN về hoạt động kinh doanh điện
Thứ ba, bộ máy tổ chức và sự phối hợp của các cơ quan quản lý các cấp Bộ
máy tổ chức là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến công tác QLNN về hoạt động kinh doanh điện Việc tổ chức tốt một bộ máy triển khai hoạt động kinh doanh điện có tính quyết định đến việc thực thi và hoàn thành các nhiệm vụ được giao
luan van
Trang 34b) Nhóm yếu tố chủ quan
Đây là những nhân tố thuộc về nội tại của doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện, bao gồm một số nhân tố chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, chiến lược hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện
Đây là yếu tố ảnh hưởng có tính quyết định tới uy tín và chất lượng dịch vụ khách hàng sử dụng điện tại doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện Bởi vì, dịch vụ điện
là hoạt động mang tính phục vụ cộng đồng, nếu như chỉ hoạt động mang tính chất thụ động, chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt, không có định hướng một cách cụ thể
và có chiến lược hoạt động của mình thì doanh nghiệp không thể nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ điện
Thứ hai, yếu tố mô hình tổ chức Xuất phát từ đối tượng khách hàng chính của
doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện là các tầng lớp dân cư, phân bố rộng khắp trên địa bàn thuộc phạm vi hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh bán điện đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa, khu vực công nghiệp và thành thị cho nên việc thiết lập mô hình tổ chức hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện cũng phải thích ứng với điều kiện này Do đó, yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh bán điện phải có các đơn vị đại diện trực thuộc của mình trên địa bàn tất cả các Thành phố, Thị xã, huyện Đồng thời phải bố trí bộ máy tổ chức, quản lý đồng bộ, chặt chẽ, để có thể kiểm soát được mọi hoạt động của đơn vị cơ sở theo đúng quy định của pháp luật về điện lực
Thứ ba, yếu tố về cơ sở vật chất (cơ sở hạ tầng) Cơ sở vật chất, kết cấu hạ
tầng lưới điện và trạm điện cho hoạt động được hoàn thiện, sẽ tạo tiền đề để phục
vụ khách hàng tốt hơn Nếu cơ sở vật chất, trang thiết bị thiếu thốn, thì ngay bản thân việc thực hiện nhiệm vụ vận hành lưới điện an toàn cũng rất khó, chưa nói đến việc nâng cao chất lượng điện năng, nâng cao chất lượng dịch vụ điện và không thể tạo điều kiện để cán bộ nhân viên thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Và như vậy cũng không thể có đủ điều kiện để tăng hiệu quả hoạt động, tăng uy tín đối với khách hàng
Thứ tư, yếu tố con người Đó là phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, phong
luan van
Trang 35cách làm việc của đội ngũ cán bộ, nhân viên của doanh nghiệp kinh doanh bán điện Khách hàng là mọi tầng lớp dân cư, nên trong nhãn quan của khách hàng, thì hoạt động kinh doanh điện phản ánh rõ nét hình ảnh của doanh nghiệp kinh doanh phân phối điện nói riêng và của ngành điện lực nói chung, bởi vì chỉ có các doanh nghiệp kinh doanh bán điện mới là đơn vị tiếp xúc với người tiêu dùng điện năng cuối cùng trong chuỗi hoạt động của ngành điện Do vậy phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, phong cách phục vụ của cán bộ, nhân viên có ảnh hưởng lớn đến chất lượng hoạt động kinh doanh điện và hình ảnh của ngành điện
1.3.2 Các yếu tố về thị trường tiêu thụ, sử dụng điện
a) Nhu cầu về điện
Ngày nay, có rất nhiều nguồn năng lượng để phục vụ cho sản xuất, thương mại, dịch vụ và dân sinh như than đá, khí, dầu Tuy nhiên, chiếm thị phần lớn vẫn
là năng lượng điện Sử dụng điện sạch sẽ, an toàn, ít rủi ro, cháy nổ, tiện lợi và tiết kiệm hơn các loại năng lượng khác Vì vậy, nếu không đảm bảo cung cấp đầy đủ, hợp lý (điện rất khó dự trữ) cho nhu cầu tiêu thụ, tiêu dùng sẽ có tác động rất lớn đến nền kinh tế cũng như ảnh hưởng đến xã hôi
Nhu cầu tiêu dùng điện ở Việt Nam có xu hướng tăng cao và tăng nhanh do dụng cụ, thiết bị, sử dụng nguồn năng lượng điện hiện rất phổ biến, giá thành hợp
lý, sử dụng được cho hầu hết rất nhiều dụng cụ gia dụng cũng như trong sản xuất công, nông nghiệp,
Nhu cầu về điện ảnh hưởng gián tiếp đến quản lý hoạt động kinh doanh điện của các cơ quan quản lý nhà nước các cấp Đây là một động lực thúc đẩy các cơ quan QLNN hoàn thiện các văn bản, chính sách về hoạt động kinh doanh điện Nhu cầu sử dụng điện càng cao, lượng hàng hóa, nhân lực tham gia vào ngành điện ngày càng nhiều, các vấn đề liên quan đến quản lý chất lượng, số lượng, quản lý các hành
vi vi phạm pháp luật, phòng cháy, bảo vệ môi trường càng cần phải được chú tâm hơn
b) Khách hàng
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, khách hàng là một yếu tố có ảnh hưởng
luan van
Trang 36quyết định đến tình hình tiêu thụ sản phẩm hàng hoá Họ có thể lựa chọn mua bất kỳ sản phẩm nào mà họ thích, họ không bị phụ thuộc vào sự hạn chế của các chủng loại mặt hàng như trước đây Do vậy số lượng sản phẩm tiêu thụ được nhiều hay ít phụ thuộc rất nhiều vào số lượng khách và nhu cầu của họ
c) Yếu tố về nguồn cung về điện
Ở Việt Nam hiện nay, điện được cung cấp từ cả nguồn trong nước và nguồn nhập khẩu, trong đó nguồn trong nước là chủ yếu Số lượng doanh nghiệp tham gia sản xuất, cung cấp điện là tương đối lớn, phân bố ở nhiều địa bàn, sản xuất theo nhiều phương thức: thủy điện, điện gió, nhiệt điện Vì thế, việc quản lý các doanh nghiệp này trong hoạt động kinh doanh điện là vấn đề không hề đơn giản
d) Các yếu tố thuộc khâu tổ chức tiêu thụ, giá bán điện
Sau khi đáp ứng được đầy đủ nhu cầu của khách hàng về số lượng và chất lượng, công tác tiêu thụ sản phẩm cũng đóng vai trò đẩy mạnh trong công việc tiêu thụ sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp
1.3.3 Các yếu tố liên quan đến đối tượng quản lý
Hoạt động cung cấp điện có đối tượng quản lý nên thực trạng vận hành, phát triển của nó cũng sẽ ảnh hưởng đến việc ban hành và triển khai các chính sách quản
lý của nhà nước Quy mô và trình độ phát triển của hoạt động kinh doanh điện vừa
là xuất phát điểm để xây dựng các chính sách QLNN, vừa ảnh hưởng đến mục tiêu
và định hướng chiến lược phát triển hoạt động kinh doanh điện của mỗi quốc gia trong từng thời kỳ nhất định
Bên cạnh đó, ý thức của người tổ chức thực hiện hoạt động kinh doanh điện cũng có tác động không nhỏ đến hiệu quả của công tác này Nếu người tổ chức thực hiện nhận thức được đúng đắn tầm quan trọng của hoạt động kinh doanh điện và triển khai nó một cách chính xác, đúng quy trình thì sẽ giúp mang lại hiệu quả như mong đợi, còn ngược lại sẽ không hiệu quả, dễ gây tình trạng đầu tư dàn trải, phân
bổ máy móc, trang thiết bị hoạt động kinh doanh điện không hợp lý, có thể dẫn đến tình trạng thất thoát, lãng phí nguồn lực đầu tư cho hoạt động kinh doanh điện
luan van
Trang 37CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
ĐIỆN TẠI CÔNG TY ĐIỆN LỰC HÀ NAM
2.1 Tổng quan về Công ty Điện lực Hà Nam và tình hình hoạt động kinh doanh điện tại Công ty Điện lực tỉnh
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Công ty Điện lực Hà Nam là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Bắc là cơ quan trực tiếp được giao nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh điện tại công ty Điện lực Hà Nam Tiền thân của Công ty là Điện lực Hà Nam được thành lập theo Quyết định số 252 ĐVN/TCCB-LĐ ngày 14/03/1997 của Tổng công ty Điện lực Việt Nam (nay là Tập đoàn Điện lực Việt Nam) Điện lực Hà Nam chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/04/1997
Tháng 4 năm 2010 Điện lực Hà Nam được đổi tên thành Công ty Điện lực Hà Nam theo Quyết định số 223/QĐ-EVN ngày 14 tháng 4 năm 2010 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, theo đó các Điện lực trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Bắc được đổi tên
Kể từ khi thành lập đến nay, Công ty Điện lực Hà Nam đảm nhận các ngành nghề kinh doanh gồm: Sản xuất, kinh doanh điện năng; Quản lý vận hành lưới điện đến cấp điện áp 35 kV; Đầu tư, xây dựng và cải tạo lưới điện đến cấp điện áp 35 kV; Sửa chữa, thí nghiệm, hiệu chỉnh các thiết bị điện; Lập dự án đầu tư xây dựng công trình; Tư vấn, thiết kế đường dây và trạm biến áp đến cấp điện áp 35 kV; Tư vấn, giám sát thi công các công trình đường dây và trạm biến áp đến cấp điện áp
110 kV; Gia công, chế tạo các phụ tùng, phụ kiện cho lưới điện; Kinh doanh và cho thuê phương tiện vận tải, thiết bị nâng, nhà xưởng, kho bãi
Để đáp ứng với yêu cầu ngày càng tăng của khối lượng công việc, Công ty Điện lực Hà Nam đã không ngừng mở rộng quy mô tổ chức, thành lập một mạng lưới các đơn vị thành viên Hiện tại, Công ty Điện lực Hà Nam có trên 500 cán bộ
luan van
Trang 38công nhân viên được bố trí tại 20 đơn vị trực thuộc tại công ty Điện lực Hà Nam gồm 12 phòng nghiệp vụ; 02 phân xưởng sản xuất; 06 Điện lực thành viên, trong đó
có 05 Điện lực huyện, 01 Điện lực Thành phố Mô hình tổ chức được sắp xếp khoa học và phù hợp đảm bảo đáp ứng tốt khối lượng công việc sản xuất kinh doanh của đơn vị và nhiệm vụ chính trị tại địa phương
Cùng với hoàn thiện cơ sở vật chất, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh danh, Công ty cũng dành sự ưu tiên quan tâm tới việc nâng cao hiệu quả, hiệu lực lãnh đạo quản lý; ưu tiên hàng đầu là nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán
bộ, công nhân viên; hoàn thiện hệ thống các quy chế về cán bộ, tiền lương, tài chính, đào tạo, tuyển dụng, thi đua khen thưởng, đặc biệt là thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức
2.1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ
Công ty Điện lực Hà Nam là đơn vị kinh tế trực thuộc Tổng công ty Điện lực Việt Nam với các lĩnh vực kinh doanh chính như sau:
- Sản xuất truyền tải và phân phối điện: Phát điện, truyền tải điện, phân phối điện
- Sản xuất sản phẩm gốm sứ khác: Sản xuất vật liệu cách điện
- Sản xuất bê tông và các sản phẩm xi măng và thạch cao
- Sản xuất các cấu kiện kim loại
- Gia công cơ khí; Xử lý tráng phủ kim loại
- Sản xuất dây, cáp điện và điện tử khác
- Sản xuất thiết bị dây dẫn điện các loại
- Sản xuất thiết bị chiếu sáng
- Sản xuất thiết bị điện khác
- Sửa chữa thiết bị điện
- Lắp đặt máy móc thiết bị kim loại (lắp đặt thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời, trừ gia công cơ khí, tái chế phế thải xi mạ điện tại trụ sở)
- Xây dựng nhà các loại
- Xây dựng công trình công ích: Xây lắp các công trình điện; Xây dựng công trình thủy điện vừa và nhỏ; Xây dựng đường dây và TBA không giới hạn quy mô
luan van
Trang 39cấp điện áp; Xây dựng công trình bưu chính Điện lực; Xây dựng công trình Điện lực công cộng, mạng truyền hình cáp
- Lắp đặt hệ thống điện
- Lắp đặt hệ thống cấp thoát nước, lò sưởi và điều hòa không khí
- Bán buôn máy móc, thiết bị và phụ tùng khác
- Bán buôn chuyên danh khác chưa được phân vào đâu: Bán buôn các thiết
bị đun nóng nước nóng dùng năng lượng mặt trời và các thiết bị tiết kiệm năng lượng khác
- Bán lẻ đồ điện gia dụng, gường, tủ, bàn, ghế và đồ nội thất tương tự, đèn bàn
bộ đèn điện, đồ dùng gia đình khác chưa được phân vào đâu trong các cửa hàng chuyên doanh
- Vận tải hàng hóa bằng đường bộ: Vận tải hàng hóa bằng ô tô
- Kho bãi và lưu trữ hàng hóa
- Tư vấn máy vi tính và quản trị hệ thống máy vi tính: Hoạt động điều hành các Website, tư vấn máy vi tính và quản trị hệ thống máy vi tính
- Hoạt động dịch vụ công nghệ thông tin và dịch vụ khác liên quan đến máy vi tính
- Hoạt động dịch vụ hỗ trợ khác liên quan đến vận tải: Dịch vụ giao nhận hàng hóa
- Hoạt động Điện lực khác: Lắp đặt truyền hình cáp; Dịch vụ Điện lực (Dịch
vụ Điện lực cơ bản, dịch vụ giá trị gia tăng, dịch vụ kết nối internet, dịch vụ truy cập internet, dịch vụ ứng dụng internet trong bưu chính Điện lực)
- Lập trình máy vi tính: Dịch vụ thiết lập trang thông tin điện tử, thiết kế trang web, sản xuất phần mềm
- Hoạt động của địa lý và môi giới bảo hiểm: Đại lý bảo hiểm
- Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan: Tư vấn quy hoạch Điện lực; Tư vấn đầu tư xây dựng điện; Thiết kế kết cấu công trình đường dây tải điện và trạm biến áp, thiết kế công trình năng lượng (Đường dây và TBA có cấp điện áp đến
35 kV); Giám sát lắp đặt thiết bị công trình; Lắp đặt thiết bị công nghệ điện công trình đường dây và trạm biến áp đến 110 kV; Khảo sát trắc địa công trình; Lập dự
án đầu tư xây dựng công trình; quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; Dịch vụ
tư vấn chuẩn bị dự án; Dịch vụ tư vấn thực hiện dự án; Dịch vụ tư vấn điều hành, quản lý dự án; Giám sát lắp đặt thiết bị điện công trình đường dây và trạm biến áp
luan van
Trang 40đến 110 kV; Tư vấn lập dự án đầu tư, tư vấn quản lý dự án, tư vấn đấu thầu; Tư vấn, thiết kế, lắp đặt, giám sát, cầu hình, kết nối mở rộng phần cứng và phần mềm của hệ thống SCADA/DMS, các hệ thống tự động hóa lưới điện, lưới điện thông minh; Tư vấn giải pháp công nghệ tiết kiệm năng lượng và tư vấn thực hiện các dự án tiết kiệm năng lượng
- Kiểm tra và phân tích kỹ thuật: Kiểm định chất lượng công trình xây dựng; Chứng nhận đủ điều kiện đảm bảo an toàn chịu lực công trình xây dựng và chứng nhận sự phù hợp về chất lượng công trình xây dựng; Thí nghiệm hiệu chỉnh thiết bị Điện lực
- Cho thuê máy móc, thiết bị và đồ dùng hữu hình khác: Cho thuê tài sản; Cơ
sở hạ tầng Điện lực
- Hoạt động dịch vụ hỗ trợ kinh doanh khác còn lại chưa được phân vào đâu: Nhập khẩu điện; Xuất nhập khẩu hàng hóa công ty kinh doanh; Dịch vụ chăm sóc khách hàng sử dụng điện; Dịch vụ chăm sóc khách hàng trong các lĩnh vực khác; Dịch vụ tư vấn và phát triển khách hàng sử dụng điện; Đánh giá sự hài lòng của khách hàng; Cung cấp thông tin về điện cho khách hàng; quản lý vận hành quản lý
sự cố; Bảo trì bảo dưỡng sửa chữa thay thế nâng cấp hệ thống SCADA/DMS, thu thập, xử lý, cung cấp thông tin từ hệ thống SCADA, kết nối và trao đổi cơ sở dữ liệu với các hệ thống khai thác dữ liệu khác; quản lý vận hành, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng, đại tu, cải tạo, nâng cấp thiết bị điện, cơ khí, điều khiển, tự động hóa thuộc các công trình lưới điện đến cấp điện áp 35kV và các công trình lưới điện 35kV có tính chất phân phối
- Giáo dục khác chưa được phân vào đâu: Đào tạo về lĩnh vực chăm sóc khách hàng, đào tạo về lĩnh vực SCADA/DMS; Tự động hóa lưới điện, lưới điện thông minh, vận hành các trung tâm điều khiển xa; Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin và Điện lực chuyên ngành; Dịch vụ huấn luyện an toàn lao động; Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ quản lý, vận hành và sửa chữa lưới điện
2.1.2.2 Cơ cấu tổ chức
Tính đến thời điểm hết năm 2019, cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty Điện lực Hà Nam được thể hiện trong hình vẽ sau đây:
luan van