Báo cáo khoa học kĩ thuật xã hội hành vi, đề tài thành lập câu lạc bộ bị bạo lực gia đình

Báo cáo khoa học kĩ thuật xã hội hành vi, đề tài thành lập câu lạc bộ bị bạo lực gia đình

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KĨ THUẬT

Dự án: “ XÂY DỰNG CLB KẾT NỐI GIỮA HỌC SINH BỊ BẠO LỰC

GIA ĐÌNH VỚI TỔ TƯ VẤN TÂM LÍ HỌC ĐƯỜNG”

Lĩnh vực: Khoa học Xã hội và hành vi

A Lí do chọn đề tài

Hiện nay ngày càng nhiều học sinh, trẻ em có những biểu hiện rối loạn về tâm lý, rối loạn phát triển và kỹ năng nhà trường (như đọc, viết, tính toán…), những rối loạn cảm xúc như lo âu, trầm cảm hay những rối loạn về hành vi (như gây rối, bỏ học, trộm cắp, tình yêu lứa tuổi học trò, mâu thuẫn gây gổ đánh nhau…) hậu quả là ngày càng có nhiều học sinh gặp không ít khó khăn trong học tập, rèn luyện đạo đức, phẩm chất rất cần sự giúp đỡ của các nhà chuyên môn, của các thầy cô giáo và cha mẹ, các em đều có nhu cầu cần được

sự giúp đỡ của người lớn để thoát khỏi sự khủng hoảng về tâm lý trong quá trình phát triển của mình

Đó là những đòi hỏi tất yếu nhằm giải tỏa những bức xúc, vướng mắc trong học tập, sinh hoạt, hướng nghiệp… để các em có được sự thăng bằng về mặt tâm lý, sự hiểu biết và định hướng phát triển nhân cách đúng đắn Nhu cầu cần tư vấn của học sinh ngày càng trở nên cấp bách trước thực trạng hiện nay rất nhiều em học sinh đang gặp khó khăn về tâm lý, cần hỗ trợ và giúp đỡ Hoạt động tư vấn tâm lý là một bộ phận của quá trình giáo dục trong nhà trường, có vai trò quan trọng trong việc tạo nên những con người đáp ứng được mục tiêu giáo dục toàn diện

Và thực tế rất đau lòng là có rất nhiều bạn trẻ trong độ tuổi vị thành niên

đã và đang là nạn nhân của vấn nạn bạo lực gia đình Ở một độ tuổi đang phát triển về thể chất- có những suy nghĩ bồng bột chưa chính chắn, các bạn có khả năng sẽ bị lún sâu vào khủng hoảng tinh thần, rối loại chống đối xã hội Ở lứa tuổi cần sự giáo dục sâu sắc như vậy nhưng một số bạn lại phải chịu những tổn thất về tinh thần khiến suy nghĩ các bạn bị lệch lạc gây ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển về tâm sinh lý và cả tương lai đang chờ phía trước Vì thế

chúng tôi muốn làm rõ những suy nghĩ có vẻ mơ hồ của xã hội về tâm lí xảy đến với những nạn nhân bạo lực gia đình ở độ tuổi vị thành niên Nên dự án này nhằm hướng đến sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ nhằm hướng đến một lối suy nghĩ tích cực cho các bạn trẻ là nạn nhân của bạo lực gia đình, hướng bản thân đến những ước mơ tương lai tốt đẹp và bỏ lại những tổn thương đó trong quá khứ Chúng ta hãy cùng giúp đỡ nhau vượt qua cái bóng tâm lí sợ hãi tự thu mình khỏi thế giới mù mịt kia

B Câu hỏi nghiên cứu; Vấn đề nghiên cứu; Giả thuyết khoa học B.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Vì sao nói gia đình là tế bào của xã hội? Gia đình có ảnh hưởng như thế

nào trong việc hình thành nhân cách trẻ vị thành niên?

- Bạo lực gia đình là gì? Có những loại bạo lực gia đình nào?

- Hậu quả của vấn nạn bạo lực gia đình?

- Vì sao trẻ vị thành niên bị ảnh hưởng tâm lý sâu sắc của vấn nạn bạo lực

gia đình?

- Giải pháp nào cho trẻ vị thành niên khi là nạn nhân của vấn nạn trên? B.2 Vấn đề nghiên cứu

- Tìm hiểu về vấn nạn bạo lực gia đình xảy ra ở nước ta

- Tìm hiểu về cách thức bạo lực gia đình( không chỉ là bạo lực về thể xác

mà còn bạo lực về tinh thần- tâm lý, bạo lực tình dục,…)

- Nghiên cứu về những hành vi thường gặp ở những nạn nhân của bạo lưc gia đình ở tuổi vị thành niên

- Tìm hiểu về sự phát triển tâm sinh lý và những suy nghĩ ở độ tuổi vị thành niên

- Tìm hiểu về những suy nghĩ và hành vi của những nạn nhân của bạo lực gia đình( nói chung)

- Nghiên cứu về những suy nghĩ và hành vi của trẻ vị thành niên trong thế

bị bạo lực gia đình (nói riêng)

- Tìm hiểu về hậu quả của bạo lực gia đình tác động lên trẻ vị thành niên như thế nào?

- Tìm hiểu về cách suy nghĩ của những người ngoài cuộc đối với nạn nhân của bạo lực gia đình

- Tìm hiểu về lối thoát tâm lí cho trẻ vị thành niên

- Đưa ra một số giải pháp để giúp đỡ những nạn nhân của bạo lực gia đình

ở độ tuổi vị thành niên

- Tổng hợp và kết luận

Áp dụng:

- Đối với những trường hợp đã và đang bị bạo lực gia đình.

- Các bậc cha mẹ có con trong độ tuổi vị thành niên.

- Thầy cô giáo đang giảng dạy ở trường THCS.

- Các bạn HS đồng trang lứa.

B.3 Giả thuyết khoa học

- Sự ra đời câu lạc bộ kết nối các bạn bị bạo lực gia đình với tổ tâm lý học đường sẽ giúp các bạn mạnh dạn chia sẻ những nỗi đau đang đè nặng trong lòng mà không biết chia sẻ với ai, đồng thời giúp cho quý thầy cô giáo trong tổ tư vấn tâm lý nhà trường nhanh chóng nắm bắt sự việc và đưa ra cách giải quyết phù hợp, kịp thời

C Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

I Giới thiệu

1 Bối cảnh:

Gia đình là tổ ấm của mỗi người, là tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng để hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người Gia đình cũng là nơi bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, chống lại các tệ nạn xã hội

Để gia đình tồn tại, phát triển bền vững, văn hóa trong gia đình đóng vai trò quan trọng; gia phong, nếp nhà, truyền thống gia đình có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi, lối sống, đạo đức của mỗi con người là thành viên, giúp họ trở thành công dân tốt của đất nước

Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghiệp hóa, hội nhập quốc tế mạnh mẽ như hiện nay, gia đình Việt Nam cũng đang chịu tác động nhiều chiều, mạnh mẽ, phức tạp dẫn tới những thay đổi nhanh chóng về cấu trúc, quy mô, chức năng của gia đình Những biểu hiện như ly hôn, con cái hư hỏng, người già không được quan tâm chăm sóc, bạo lực gia đình có chiều hướng gia tăng…

Việc bạo lực gia đình ngày nay xảy ra không chỉ dưới hình thức người nào đó tác động vật lí lên các thành viên khác trong gia đình mà còn là việc thao túng tâm lý, tác động đến tinh thần người bị hại Theo một số liệu thống

kê cho thấy, phụ nữ và trẻ em là các đối tượng chiếm phần lớn tỉ lệ là nạn nhân

của bạo lực gia đình Trong đó, các bạn học sinh ở độ tuổi vị thành niên sẽ là nhóm người phải chịu tổn thương tâm lý nặng nề nhất

2 Thực trạng của việc bạo lực gia đình ảnh hưởng đến trẻ vị thành niên:

- Tuổi mới lớn, đa số trẻ vị thành niên luôn tự đánh giá bản thân một cách khắc khe, họ rất khao khát muốn biết bản thân họ là người như thế nào, có năng lực gì Họ là những người có tính tự trọng rất cao nhưng lại hay để ý đến những lời nói hay suy nghĩ của người khác về mình Thế nên ở độ tuổi được xem là “ rất dễ nổi loạn” như vậy, việc các bạn ấy tự thu mình lại với thế giới bên ngoài, không ai có thể dễ dàng chia sẻ những điều đó cho người khác cả, chưa kể họ còn là nạn nhân của bạo lực gia đình điều đó chứng tỏ rằng gia đình không phải là nơi mà họ có thể tin tưởng một cách tuyệt đối như bao con người khác nữa, họ sẽ tự cảm thấy mình thua thiệt với bạn bè cùng trang lứa Dẫn đến việc các bạn ấy sẽ rất dễ sa ngã vào những thứ nghiện ngập như thuốc

lá, ma túy ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe của các bạn ấy nói riêng và đến

sự trật tự của xã hội nói chung Phần lớn những nạn nhân khác sẽ mắc phải những căn bệnh tâm lí cực kì khó chữa như chứng tự kỷ, bệnh trầm cảm,…

3 Mục tiêu:

- Giúp cho các nạn nhân của bạo lực gia đình trong độ tuổi vị thành niên phần nào thoát khỏi cái bóng tâm lí đè nặng trước kia

- Cùng nhau chia sẻ và sống một cách thật lạc quan, tự tin

- Khuyên hay ngăn cản kịp thời những bạn đang bị sa ngã, giúp các bạn trở về con đường đúng đắn

- Giúp rút ngắn khoảng cách giữa thầy và trò

4 Dự kiến kết quả :

- Mở rộng góc nhìn của những người ngoài cuộc, đặc biệt là với những bậc phụ huynh về những vấn đề tâm lí xảy ra đối với các nạn nhân của bạo lực gia đình trong độ tuổi vị thành niên

- Giúp các bạn dễ dàng sẽ chia những khó khăn và không ngừng phấn đấu

vì chính cuộc sống của mình

- Giúp thầy cô giáo trong tổ tư vấn tâm lý học đường kịp thời có giải pháp phù hợp đối với 1 số HS là nạn nhân bạo lực gia đình

II Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

1 Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu lí luận: Tìm hiểu về định nghĩa, thực trạng, một số hướng đi, nguyên nhân và giải pháp

- Nghiên cứu thực tiễn:

+ Điều tra bằng phiếu khảo sát

+ Thống kê bảng số liệu

+ Đưa ra giải pháp

2 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh, trường THCS Châu Đức và trường THCS Lê Lợi trên địa bàn huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu

3 Địa điểm nghiên cứu:

- Lớp 8a3, trường THCS Châu Đức, thị trấn Ngãi Giao, huyện Châu Đức, tỉnh

BR – VT

- Lớp 9a2, trường THCS Lê Lợi, xã Xuân Sơn, huyện Châu Đức, tỉnh BR – VT

4 Thời gian nghiên cứu:

06/9/2022- 26/10/2022

5 Cỡ mẫu nghiên cứu:

- Tổng số học sinh tham gia cung cấp thông tin cho nghiên cứu tại trường THCS Châu Đức là 25 học sinh, trường THCS Lê Lợi là 35 học sinh

5 Kĩ thuật nghiên cứu:

- Các câu hỏi được làm dưới hình thức trắc nghiệm và có một số câu nêu ý kiến riêng

D Tiến hành nghiên cứu:

I Bạo lực gia đình:

Bạo lực gia đình trước hết phải là hành vi “cố ý của thành viên gia đình và hành vi này phải” gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổ hại, về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình Các hành vi có thể được thể hiện dưới dạng hành động, như hành hạ, ngược đãi, đánh đập…nạn nhân hoặc không hành động, như bàng quang, thờ ơ, bỏ mặc, chiến tranh lạnh… Những hành vi thể hiện dưới dạng hành động thường xâm phạm trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của nạn nhân, đồng thời cũng gây ra những tổn hại về tinh thần cho nạn nhân

1 Các hình thức bạo hành

- Bạo hành thể xác: những hành vi như đá, đấm, tát tác động trực tiếp

đến sức khỏe nạn nhân Kiểu hành vi này hay xảy ra khi hai bên chênh lệch về sức mạnh thể chất như giữa chồng và vợ, bố mẹ và con cái hoặc con cái và bố

mẹ già

- Bạo hành tình dục: ép quan hệ tình dục khi bạn đời không muốn Hành vi

loạn luân giữa cha và con gái hoặc mẹ và con trai, giữa anh chị em cũng được xếp vào loại này

- Bạo hành tinh thần: chửi bới, mắng nhiếc, im lặng không nói chuyện trong

thời gian dài

- Bạo hành xã hội: ngăn không cho tiếp xúc với gia đình, bạn bè, bao vây

kinh tế nhằm hạn chế các hoạt động mang tính cộng đồng

2 Hậu quả của bạo lực gia đình:

- Ảnh hưởng đến tinh thần

Bất cứ những hành vi bạo hành gia đình nào cũng ảnh hưởng đến sức khỏe

và tâm lý của trẻ Theo các chuyên gia tâm lý, hành vi bạo hành trong cách cư

xử của bố mẹ cũng gây tác hại to lớn, làm tổn thương tâm thần ở trẻ em, đôi khi kéo dài suốt cả cuộc đời

Người lớn không thể hiểu hết nỗi khổ và khiếp sợ của con trẻ khi phải chứng kiến cảnh bạo hành gia đình Hàng trăm đứa trẻ đã nói rằng, chúng chưa từng có cảm giác sợ hãi điều gì hơn là khi phải chứng kiến những hành vi bạo hành của bố với mẹ

- Ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ

Cơ thể trẻ đang phát triển mọi hành vi bạo lực đối với trẻ đều ảnh hưởng đến sức khoẻ và sự phát triển thể chất của trẻ Bên cạnh đó hành vi bạo lực làm cho tinh thần trẻ sa sút cũng là nguyên nhân làm cản trở sự phát triển thể chất ở trẻ

- Ảnh hưởng đến việc giáo dục con cái

Con cái thường học theo tấm gương của cha mẹ, ảnh hưởng của cha mẹ đối với trẻ là rất lớn, muốn giáo dục trẻ thì cha mẹ phải luôn là tấm gương sáng về phẩm chất và hành vi với trẻ, những hành vi sai trái, những hành động bạo lực hay những lời mắng chửi thậm tệ đều có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục trẻ, trẻ có thể học theo những hành vi đó của cha mẹ hoặc cha mẹ đã làm mất uy tín của mình với trẻ khi trẻ chứng kiến hành vi bạo lực của cha mẹ

- Ảnh hưởng đến tương lai và tính cách của trẻ

Ánh mắt thơ ngây của trẻ sẽ không còn trong sáng khi tận mắt chứng kiến những hình ảnh bạo lực của gia đình Nó trở thành nỗi ám ảnh khó phai, nhiều khi ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ cả ở tuổi trưởng thành Di chứng của bạo lực gia đình đã in sâu vào tiềm thức và điều khiển hành vi của trẻ Thực tế cho thấy nhiều trẻ phạm tội là do ảnh hưởng của việc phải chứng kiến hành vi bạo lực gia đình

Những hình ảnh bạo lực gia đình trở thành một vết thương khó phai mờ trong trí não trẻ Khi trưởng thành, chúng khó hoà nhập với cuộc sống, dễ bị cẳng thẳng thần kinh, dễ bị kích động bạo lực hoặc có tư tưởng trầm uất Những bé trai dần dần sẽ hình thành nhận thức rằng làm đàn ông có quyền đánh đập phụ nữ và rồi khi trở thành chồng cũng có cách ứng xử như vậy đối với vợ Với các bé gái, chứng kiến cảnh mẹ bị cha mắng chửi, đánh đập thì có thể sau này sẽ cam chịu cảnh bạo lực hoặc ác cảm với đàn ông

3 Nguyên nhân của việc bạo lực gia đình

- Do những tác động của môi trường xung quanh

- Do quan điểm giáo dục của phụ huynh “ Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” nên xem việc dùng bạo lực để dạy dỗ con em mình là

một lẽ thường tình

- Do những “ thói quen xấu” của ba mẹ đã gây ảnh hưởng đến trẻ như rượu bia, thuốc lá, cờ bạc…

- Tâm lí tuổi vị thành niên nhạy cảm hơn so với các lứa tuổi khác

II Giải pháp

Tiến sĩ Huỳnh Văn Chẩn, Trưởng khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhận xét rằng: “Việc tư vấn tâm lý cho 200-300

em một lúc tại sân trường là không hiệu quả Cần sớm thực hiện tư vấn tâm lý quy mô nhỏ, tư vấn riêng biệt…; sớm tăng cường, bố trí giáo viên tư vấn tâm

lý chuyên trách trong trường học”

Thế nhưng ta đã nói rằng những nạn nhân ấy, họ rất khó chia sẻ những điều này cho bất cứ một người nào đó Vì họ không đủ dũng cảm ư? Hay họ không đủ tin tưởng bất kì ai đó? Họ tự ti và thu mình lại với những người xung quanh (những người sẵn lòng giúp đỡ họ)? Tất cả những điều ấy đều là những

lý do vô cùng thiết thực khiến các nạn nhân của bạo lực gia đình trong độ tuổi

vị thành niên không thể nào thoát ra khỏi cái bóng tâm lý của bản thân mình

Vì thế, chúng em muốn lập ra những hội nhóm kín, ở đó có những bạn đã

và đang là nạn nhân của bạo lực gia đình trong độ tuổi vị thành niên (Group cộng đồng nạn nhân bạo lực gia đình), những bạn đã từng có thể chia sẻ cho những bạn khác về những cách để họ có thể vượt qua được những tiêu cực, để các bạn tham gia và chia sẻ thông cảm với nhau rõ hơn, hay chỉ là cùng nhau trò chuyện đơn giản, vì chúng em thấy rằng những người cùng hoàn cảnh với nhau có thể chia sẽ với nhau một cách thân thiết

Với nhóm kín này để được thành lập phải thông qua ban giám hiệu nhà trường, quý thầy cô trong tổ tư vấn tâm lý học đường Chúng em sẽ là cầu nối

để quý Thầy cô gần gũi với các bạn hơn, nhanh chóng có giải pháp giúp đỡ các bạn trong hoàn cảnh ấy Trong nhóm kín này phải là người biết giữ bí mật,

là người tạo ra sự tin tưởng đối với các bạn

Thầy cô chủ nhiệm và tổ tâm lý học đường cũng nên tiếp cận gần gũi hơn với học sinh để có thể hiểu rõ được hoàn cảnh gia đình các bạn, nên tạo lòng tin với các bạn để có thể kịp thời ngăn chặn những sự việc xót xa có thể xảy đến bất cứ lúc nào

Để dự án được đánh giá khách quan hơn, chúng em đã đi khảo sát các bạn cùng trang lứa Nơi chúng em chọn là trường học THCS Châu Đức (địa bàn thị trấn) và một trường xa trong vùng sâu ( trường THCS Lê Lợi, xã Xuân Sơn) để khảo sát suy nghĩ của các bạn về vấn đề này như thế nào

Kết quả bài tập khảo sát về ý kiến của học sinh THCS

Số học sinh tham gia khảo sát của các lớp:

Lớp Số học sinh %

8 25 41,66

9 35 58,33

Tổng số 60 100

Câu 1: Bạn có thấy gia đình nằm trong một phần áp lực của bản thân khiến bạn khó chịu không?

A Không gia đình yêu mình lắm và mình cũng thế

B Mình chỉ áp lực việc học bạn bè,…

C Mình chẳng có áp lực nào cả

D Mình cảm thấy buồn và tổn thương về một số vấn đề mà gia đình mang tới

Kết quả:

Câu trả lời Số học sinh %

Câu A 10 16,7

Câu B 5 8,3

Câu C 25 41,7

Tổng cộng: 60 100

Kết luận: Thật may mắn số lượng các bạn có cuộc sống yên bình và hạnh phúc chiếm tỷ lệ cao , nhưng con số cho minh chứng việc các bạn rơi vào trường hợp “mình cảm thấy buồn và tổn thương về một số vấn đề mà gia đình mang tới” lên đến 33,3% Liệu những bạn trong hoàn cảnh này đã biết cách vượt qua trở ngại không?

Câu 2: Nếu là nạn nhân của bạo lực gia đình bạn sẽ đưa ra lựa chọn như thế nào?

A Luôn tự trách bản thân trước mọi việc

B Bỏ qua những hành vi bạo lực gia đình đã tổn thương mình và tiếp tục chịu đựng

C Nhận thức và vượt qua những hành vi xấu đó, mạnh mẽ sống tiếp và trở thành người tốt cho xã hội

Kết quả:

Câu trả lời Số học sinh %

Câu A 12 20

Câu B 20 33,3

Câu D

Tổng cộng: 60 100

Kết luận: Phàn lớn các bạn nhận thức được các hành vi trên, vượt qua khó khăn và hy vọng tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 3: Bạn có cảm nhận như thế nào khi được nghe kể lại hoặc tận mắt

chứng kiến những vụ bạo lực gia đình ?

A Tôi thấy xót cho nạn nhân

B Tôi không quan tâm lắm

C Không phải chuyện của tôi