Mối quan hệ giữa đặc điểm hội đồng quản trị và cấu trúc vốn các công ty phi tài chính niêm yết tại việt nam

TÓM i TẮT Quảni trịi doanhi nghiệpi đãi trởi thànhi mộti vấni đềimangi tínhi toàni cầui vềi toàni cầuihóai kinhi tế.i Quảni trịicôngi tyi tốti gópi phầni làmi giai tăngi giái trịi của

i

HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN VĂN HƯNG

MỐI i QUAN i HỆ GIỮA i ĐẶC ĐIỂM HỘI i ĐỒNG QUẢN TRỊ i VÀ CẤU TRÚC i VỐN i

CÁC i CÔNG TY i PHI TÀI CHÍNH NIÊM i YẾT i TẠI i VIỆT i NAM

Mãi sối chuyêni ngành :8340301

Ngườii hướngi dẫni khoai học:

TS i LA i XUÂN i ĐÀO

TP.i Hồi Chíi Minh,i nămi 2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng luận văn “Mối quan hệ giữa đặc điểm hội đồng quản trị và cấu trúc vốn các công ty phi tài chính niêm yết tại Việt Nam” là bài nghiên cứu của chính tôi

Ngoại trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác

Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo đúng quy định

Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trường đại học hoặc cơ sở đào tạo khác

Thành phố Hồ Chí Minh, 2022

Nguyễn Văn Hưng

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tôi xin được tỏ lòng biết ơn và gửi lời cảm ơn chân thành đến TS La Xuân Đào, người trực tiếp hướng dẫn luận văn, đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi tìm ra hướng nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu, phân tích và sửa lỗi của luận văn nhờ đó tôi mới có thể hoàn thành luận văn của mình

Ngoài ra, trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi còn nhận được nhiều

sự quan tâm, góp ý, hỗ trợ quý báu của quý thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè và người thân Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

- Cha mẹ và những người thân trong gia đình đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian qua và đặc biệt trong thời gian tôi theo học tại trường Đại học Mở Tp.HCM

- Quý thầy cô Khoa Kế Toán, Khoa Tài Chính, Khoa Ngân Hàng và quý thầy cô Khoa Sau Đại Học – trường Đại học Mở Tp.HCM đã truyền đạt, hỗ trợ cho tôi những kiến thức bổ ích trong suốt hai năm học vừa qua

- Ban giám đốc Công ty liên doanh hội chợ và triển lãm Sài Gòn và các bạn bè, đồng nghiệp luôn động viên, hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

TÓM i TẮT

Quảni trịi doanhi nghiệpi đãi trởi thànhi mộti vấni đềimangi tínhi toàni cầui vềi toàni cầuihóai kinhi tế.i Quảni trịicôngi tyi tốti gópi phầni làmi giai tăngi giái trịi củai côngi ty,i giúpi giảmi bớti phứci tạpi hơni trongi việci huyiđộngi vốni từi cáci nhài kinhi doanhi vài ngăni chặni các.hànhi vii bấti chínhi hayi thiếui minhi bạch,i sựi thôngi đồngi giữa.cáci nhài quảni lýi trongi hộii đồngi quảni trị,i v.v i Ởi mứci đội mớii pháti triểni luậti doanh.nghiệpi nămi 2005i đãi cói mộti bướci pháti triểni đángi kểi trongi việci nângi caoi cáci quyi địnhi vềi quảni trịi côngi tyi nóii chungi vài quyi địnhi choi côngi tyi cổ.phầni nóii riêng.i Tuyi nhiên,i cáci vấni đềi vềi Quảni trịi côngi tyi trongi luậti doanhi nghiệpi thườngi đượci xemi xéti dướii góci độ.quảni lýi nhài nướci hơni lài xem.xéti chii tiếti dướii góci đội củai doanhi nghiệp.i Vềi mặti họci thuật,i nghiêni cứui vềi quảni trịi côngi tyi ởi Việti Nami đượci tiếpi cậni ởi nhiềui góci độ,i tuyi nhiên,i mốii quani hệi giữai Quảni trịi côngi tyi vài cấui trúci vốni vẫni lài đềi tàii chưai đượci nghiêni cứu.nhiềui tạii Việti Nam.i Dựai trêni điểmi này,i táci giải đãi tiếni hànhi tậpi trungi vàoi nghiêni cứui phâni tích,i đánhi giái mốii quani hệi giữai cáci đặci điểmi Quảni trịi côngi tyi dướii góci đội doanhi nghiệp,i chii tiếti hơni lài mốii quani hệi giữai đặci điểmi củai Hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốni củai côngi ty.i

Dựai trêni lýi thuyếti trậti tựi phâni hạng,i nghiêni cứui thựci nghiệmi nàyi dànhi choi cáci côngi

tyi phii tàii chínhi niêmi yếti ởi Việti Nami theoi danhi sáchi VN30i đượci thựci hiệni đểi xemi xéti mốii liêni hệi giữai mốii quani hệi đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi vài cáci quyếti địnhi lựai chọni nguồni tàii chínhi củai côngi ty.i Trongi bàii nghiêni cứui này,i sửi dụngi cáci đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi như:i sối lượngi thànhi viêni củai hộii đồngi quảni trị,i sựi kiêmi nhiệmi giữai Tổngi Giámi đốci vài Chủi tịchi hộii đồngi quảni trị,i tỷi lệi thànhi viêni nữi trongi Hộii đồngi quảni trịi vài tỷi lệi nắmi giữi cổi phầni củai cáci thànhi viêni trongi Hộii đồngi quảni trịi .i Nghiêni cứui đưai rai giải thiếti rằngi sối lượngi thànhi viêni Hộii đồngi quảni trịi càngi tăngi thìi sẽi làmi giảmi Cấui trúci vốni củai doanhi nghiệp.i Doanhi nghiệpi cói sối thànhi viêni hộii đồngi quảni trịi càngi tăngi càngi cói xui hướngi ưui tiêni sửi dụngi cáci nguồni tàii trợi củai côngi tyi hơni soi vớii huyi độngi vốni vayi từi bêni ngoài.i Khii tỷi lệi thànhi viêni nữi

vài tỷi lệi nắmi giữi cổi phầni củai cáci thànhi viêni trongi hộii đồngi tăngi lêni thìi Doanhi nghiệpi cói xui hướngi tăngi sửi dụngi ngâni sáchi tàii trợi choi hoạti độngi Doanhi nghiệpi cói mứci đội rủii roi caoi hơn.i Kếti quải nghiêni cứui cũngi choi thấyi việci kiêmi nhiêmi chứci vụi củai Chủi tịchi Hộii đồngi quảni trịi

vài Tổngi giámi đốci cũngi lài mộti yếui tối làmi tăngi đòni bẩyi tàii chínhi củai doanhi nghiệpi doi sửi

dụngi cáci nguồni tàii chínhi tàii trợi choi hoạti độngi doanhi nghiệpi từi việci sửi dụngi cáci nguồni tàii chínhi bêni ngoàii cói rủii roi caoi hơni lài việci sửi dụngi nguồni từi nộii bội doanhi nghiệp

Vớii việci thựci hiệni i nghiêni cứui này,i luậni văni đãi cói nhữngi đóngi gópi trongi côngi táci nghiêni cứui táci độngi củai Quảni trịi côngi tyi đếni Cấui trúci vốni củai doanhi nghiệpi củai cáci côngi

tyi tạii Việti Nam.i Luậni văni cũngi đềi rai mộti sối biệni phápi nhằmi cáii thiệni môii trườngi hoạti độngi choi cáci côngi tyi tạii Việti Nami vài nângi caoi chấti lượngi Quảni trịi côngi ty,i từi đói giúpi cáci nhài quảni trịi cói thêmi cơi sởi đểi đưai rai cáci quyếti địnhi hoạti độngi củai côngi ty

Từ i khoá:i Hộii đồngi quảni trị,i cấui trúci vốn,i lýi thuyếti trậti tựi phâni hạng,i quảni trịi côngi

ty,i kiêmi nhiệm,i cổi phầni nắmi giữ

ABSTRACT

Corporatei governancei hasi becomei ai globali issuei duei toi economici globalization.i Goodi corporatei governancei contributesi toi increasingi thei valuei ofi thei company,i helpingi toi reducei thei complexityi ofi raisingi capitali fromi entrepreneursi andi preventingi misconducti ori lacki ofi transparency,i collusioni betweeni investors andi managementi ini thei boardi ofi directors,i etc i Ati ai newi leveli ofi development,i thei 2005i corporatei lawi hasi madei ai significanti stepi forwardi ini improvingi thei regulationsi oni corporatei governancei ini generali andi regulationsi fori companies.i sharesi ini particular.i However,i corporatei governancei issuesi

ini corporatei lawi arei ofteni consideredi fromi thei perspectivei ofi statei managementi ratheri thani

ini detaili fromi thei perspectivei ofi enterprises.i Academically,i researchi oni corporatei governancei ini Vietnami isi approachedi fromi manyi angles,i however,i thei relationshipi betweeni corporatei governancei andi capitali structurei isi stilli ai topici thati hasi noti beeni studiedi muchi ini Vietnam.i .i Basedi oni thisi point,i thei authori hasi focusedi oni analyzingi andi evaluatingi thei relationshipi betweeni characteristicsi ofi corporatei governancei fromi ani enterprisei perspective,i ini morei detaili thei relationshipi betweeni thei characteristicsi ofi thei Boardi ofi Directorsi andi thei capitali structurei ofi thei company.i

Basedi oni peckingi orderi theory,i thisi empiricali studyi fori non-financiali companiesi listedi ini Vietnami underi thei VN30i listi wasi conductedi toi examinei thei relationshipi betweeni boardi characteristicsi andi managementi andi financiali decisionsi ofi thei company.i Ini thisi study,i usingi thei characteristicsi ofi thei Boardi ofi Directorsi suchi as:i thei numberi ofi membersi ofi thei Boardi ofi Directors,i thei dualityi betweeni thei Generali Directori andi thei Chairmani ofi thei Boardi ofi Directors,i thei percentagei ofi femalei membersi ini thei Boardi ofi Directors.i Boardi ofi Directorsi andi shareholdingi ratioi ofi membersi ini thei Boardi ofi Directors.i Thei studyi hypothesizedi thati ani increasei ini thei numberi ofi membersi ofi thei Boardi ofi Directorsi willi decreasei thei capitali structurei ofi thei enterprise.i Enterprisesi withi ani increasingi numberi ofi boardi membersi tendi toi givei priorityi toi thei usei ofi corporatei fundingi sourcesi overi mobilizingi externali loans.i Wheni thei proportioni ofi femalei membersi andi thei percentagei ofi sharesi holdingi ofi membersi ini thei boardi increase,i thei Enterprisei tendsi toi increasei thei usei ofi fundingi budgeti fori businessi activitiesi withi ai higheri leveli ofi risk.i Thei researchi resultsi alsoi

showi thati thei concurrenti positioni ofi thei Chairmani ofi thei Boardi ofi Directorsi andi thei Generali Directori isi alsoi ai factori thati increasesi thei financiali leveragei ofi thei enterprisei duei toi thei usei ofi financiali sourcesi toi financei businessi activities.i fromi usingi externali financiali sourcesi isi morei riskyi thani usingi internali sourcesi ofi thei enterprise

Withi thei implementationi ofi thisi study,i thei thesisi hasi madei contributionsi ini researchingi thei impacti ofi corporatei governancei oni thei capitali structurei ofi companiesi ini Vietnam.i Thei thesisi alsoi proposesi somei measuresi toi improvei thei operatingi environmenti fori companiesi ini Vietnami andi improvei thei qualityi ofi corporatei governance,i therebyi helpingi managersi havei morei basisi toi makei decisions.i companyi activities

Keywords:i Capitali structure,i peckingi orderi theory,i corporatei governance,i shareholding

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN iii

TÓM TẮT iv

MỤC LỤC viii

DANH SÁCH BẢNG BIỂU x

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT xii

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 2

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.5 Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu 3

1.6 Kết cấu của luận văn 3

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM 4

2.1 Cấu trúc vốn doanh nghiệp 4

2.2 Mối liên hệ giữa quản trị công ty và cấu trúc vốn 6

2.3 Các lý thuyết nền tảng 10

2.4 Nghiên cứu thực nghiệm về tác động Hội đồng quản trị đến Cấu trúc vốn 16

CHƯƠNGi 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24

3.1 Mẫu và dữ liệu nghiên cứu 24

3.2 Mô hình nghiên cứu 24

3.3 Giả thuyết nghiên cứu 25

3.4 Mô tả biến 28

3.4.3.1 Quy mô công ty và Cấu trúc vốn 29

3.4.3.2 Khả năng sinh lời và Cấu trúc vốn 30

3.4.3.3 Tăng trưởng công ty vài Cấu trúc vốn 30

3.4.3.4 Tài sản hữu hình và Cấu trúc vốn 30

3.5 Phương pháp ước lượng mô hình 31

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẶC ĐIỂM CỦA HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ VÀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM 32

4.1 Kết quả nghiên cứu 32

4.2 Phân tích kết quả 43

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 50

5.1 Kết luận 50

5.2 Hàm ý chính sách 51

5.3 Hạn chế của luận văn 53

PHỤ LỤC 60

DANH SÁCH BẢNG BIỂU

Trang

Bảngi3.1iBảngimôtảibiến 28

Bảng 3.2 Bảng mô tả biến độc lập 29

Bảng 3.3 Bảng mô tả biến kiểm soát 31

Bảng 4.1 Bảng thống kê mô tả các biến số của toàn bộ mẫu nghiên cứu 32

Bảng 4.2 Bảng ma trận tương quan giữa các biến 34

Bảng 4.3 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình OLS - biến LEVlong 35

Bảng 4.4 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình OLS - biến LEVshort 36

Bảng 4.5 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình OLS - biến LEVtotal 37

Bảng 4.6 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình FEM - biến LEVlong 38

Bảng 4.7 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình FEM - biến LEVshort 39

Bảng 4.8 Bảng kết quả ước lượng theo mô hình FEM - biến LEVtotal 40

Bảng 5.1 Bảng kết quả kiểm định Hausman 41

Bảng 5.2 Bảng kết quả kiểm định tương quan 42

Bảng 5.3 Bảng kết quả mô hình GLS 42

Bảng 6.1 Bảng kết quả mô hình REM - biến LEVlong 60

Bảng 6.2 Bảng kết quả mô hình REM - biến LEVshort 61

Bảng 6.3 Bảng kết quả mô hình REM - biến LEVtotal 62

DANH MỤC HÌNH

Hình 1: Hệ thống quản trị công ty 8 Hình 2: Khái quát mô hình của Alves và cộng sự (2015) 17 Hình 3: Mô hình nghiên cứu của tác giả 25

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CHƯƠNG i 1: i GIỚI i THIỆU i LUẬN i VĂN i THẠC i SĨ i KINH i TẾ

1.1 Lý i do i chọn i đề i tài

Trongi nhữngi nămi gầni đây,i vấni đềi vềi việci sửi dụngi vốni vayi hayi vốni chủi sởi hữui đãi thui húti sựi quani tâmi củai nhiềui nhài nghiêni cứui trêni thếi giới.i Nhiềui côngi trìnhi khoai họci đãi đượci côngi bố,i nhiềui hộii thảo,i diễni đàni thảoi luậni sôii nổii liêni quani đếni vấni đềi trêni đãi đượci tổi chứci đềi tìmi rai cấui trúci tàii chínhi tốii ưui đốii vớii mỗii doanhi nghiệp.i

Côngi trìnhi nghiêni cứui “Thei costi ofi capital,i corporationi financei andi theoryi ofi investment”i củai Modiglianii vài Milleri nămi 1958i choi rằng:i “Ởi trongi điềui kiệni thịi trườngi hoàni hảoi khôngi cói thuế,i khôngi cói chii phíi giaoi dịch,i khôngi cói hiệni tượngi thôngi tini bấti câni xứngi thìi giái trịi củai mộti côngi tyi độci lậpi vớii cấui trúci vốni củai nó.”i Saui nghiêni cứui nàyi nhiềui nghiêni cứui đãi cối gắngi giảii thíchi cấui trúci vốni đượci cáci tậpi đoàni sửi dụngi đểi tàii trợi choi cáci khoảni đầui tưi củai họ.i Trậti tựi ưui tiêni vềi sựi lựai chọni sửi dụngi nguồni vốni từi bêni ngoàii hayi bêni trongi doanhi nghiệpi nàyi pháti sinhi từi sựi bấti câni xứngi thôngi tini giữai ngườii quảni lýi vài nhài đầui tưi bêni ngoài.i Nghiêni cứui nàyi đượci xâyi dựngi dựai trêni lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi vài phâni tíchi ảnhi hưởngi củai thànhi phầni bani giámi đốci đốii vớii cơi cấui nguồni tàii chínhi củai côngi ty

Cáci nghiêni cứui hiệni nayi vềi đặci điểmi Hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốni chủi yếui tậpi trungi phâni tíchi cáci yếui tối liêni quani đếni lợii nhuận,i mứci tăngi trưởngi tàii sảni hayi hànhi vii quảni trịi lợii nhuậni củai doanhi nghiệpi táci độngi đếni cấui trúci vốni ởi cáci tổngi thếi cáci doanhi nghiệpi ởi toàni bội mộti nềni kinhi tếi hayi từngi ngànhi kinhi tếi cụi thể,i tuyi nhiêni cáci nghiêni cứui hiệni tạii vềi đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi ảnhi hưởngi nhưi thếi nàoi tớii cấui trúci vốni cáci côngi tyi phii tàii chínhi thuộci VN30i ởi Việti Nami vài cáci bằngi chứngi thựci nghiệmi vềi mốii quani hệi giữai đặci điểmi hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốni ởi Việti Nami trongi giaii đoạni

2005i -i 2020i vẫni chưai cói nhiều.i Theoi Tạpi chíi Tàii chính:i “VN30i lài sối nhómi cáci cổi phiếui côngi tyi cói vốni hoái lớni nhấti trongi bội chỉi sối đượci Sởi giaoi dịchi chứngi khoáni -i TPi HCMi

môi tải cáci cổi phiếui cói lượngi thanhi khoảni vài giái trịi vốni hoái cao,i đâyi lài đặci điểmi cáci doanhi nghiệpi đầui ngànhi ởi nhiềui lĩnhi vực.”i Cáci doanhi nghiệpi cói cổi phiếui thuộci VN30i đềui đượci đánhi giái caoi vềi mặti quảni trịi côngi tyi soi vớii mặti bằngi chung.i Chỉi sối VN30i cói

tínhi minhi bạchi cao,i íti bịi ảnhi hưởngi nêni vìi thếi cáci nhài đầui tưi cói thểi ani tâmi hơni trongi việci xâyi dựngi danhi mụci đầui tư

Mặti Quảni trịi côngi tyi bịi táci độngi nhiềui bởii cáci thànhi viêni trongi HĐQT,i cáci thànhi viêni nàyi chínhi lài cáci chủi thểi đưai rai cáci quyếti địnhi trongi suốti quái trìnhi hoạti độngi củai cải doanhi nghiệp,i cũngi lài chủi thểi quani trọngi gâyi ảnhi hưởngi trựci tiếpi đếni sựi hoạti độngi củai doanhi nghiệp.i Ởi Việti Nami hiệni nay,i cáci nghiêni cứui chii tiếti vềi táci độngi củai cáci đặci điểmi HĐQTi đếni Cấui trúci vốni củai côngi tyi vẫni lài mộti đềi tàii thui húti đượci sựi quani tâmi củai cáci nhài họci thuậti cũngi nhưi vềi phíai doanhi nghiệpi cũngi cầni cói thêmi kiếni thứci vềi đềi tàii nàyi đểi ápi dụngi đượci vàoi thựci tiễni kinhi doanh,i doi vậyi đểi tiếpi cậni vớii cáci nghiêni cứui hiệni nayi vềi Cấui trúci vốni trêni thếi giới,i trongi phạmi vii kiếni thứci củai mình,i táci giải thựci hiệni đềi tài:i “Mối i quan i hệ i giữa i đặc i điểm i hội i đồng i quản i trị i và i cấu i trúc i vốn i các i công i

ty i phi i tài i chính i niêm i yết i tại i Việt i Nam”i đểi làmi rõi hơni mốii quani hệi giữai cáci đặci điểmi củai Hộii đồngi quảni trịi vài Cấui trúci vốn.i

1.2 Mục i tiêu i nghiên i cứu

- Luậni văni thựci hiệni nghiêni cứu,i xemi xéti cáci đặci điểmi củai Hộii đồngi quảni trịi táci độngi nhưi thếi đếni Cấui trúci vốni củai cáci côngi tyi phii tàii chínhi tạii Việti Nami trongi giaii đoạni từi 2005i -i 2020

- Đánhi giái mứci đội vài đoi lường mức độ tác động củai cáci đặci điểmi HĐQTi đếni cấui trúci vốn

- Đưai rai cáci hàmi ýi chínhi sáchi liêni quan

1.3 Câu i hỏi i nghiên i cứu

Nhằmi đạti đượci mụci tiêui nghiêni cứui đãi giớii thiệu,i luậni văni đặti rai câui hỏii nghiêni cứui nhưi sau:

- Đặci điểmi nàoi củai hộii đồngi quảni trịi ảnhi hưởngi đếni cấui trúci vốni củai cáci côngi ty?

- Mứci đội táci độngi củai cáci đặci điểmi HĐQTi ảnhi hưởngi nhưi thếi nàoi đếni cấui trúci vốni củai côngi ty?

- Cáci đềi xuấti hàmi ýi chínhi sáchi liêni quani đểi hoàni thiệni cấui trúci vốni củai cáci doanhi nghiệpi nhưi thếi nàoi ?

1.4 Đối i tượng i và i phạm i vi i nghiên i cứu

Đối i tượng i nghiên i cứu

Đốii tượngi nghiêni cứui trongi luậni văni chínhi lài cáci đặci điểmi củai hộii đôngi quảni trịi vài cấui trúci vốni củai doanhi nghiệp

Phạm i vi i nghiên i cứu

Đốii tượngi khảoi sáti lài thôngi tini báoi cáoi tàii chínhi vài cáci đặci điểmi củai HĐQTi trongi cáci côngi tyi phii tàii chínhi theoi danhi sáchi VN30i niêmi yếti trêni Sởi giaoi dịchi chứngi khoáni Việti Nam.i Thôngi tini báoi cáoi tàii chínhi đượci thui thậpi baoi gồmi cáci thôngi tini tàii chínhi vài phii tàii chínhi đượci côngi tyi côngi bối trêni cáci báoi cáo,i baoi gồm:i Báoi cáoi tàii chínhi hợpi nhấti đãi kiểmi toán,i báoi cáoi thườngi niêni vài báoi cáoi quảni trịi trêni cáci websitei củai cáci côngi tyi tươngi ứngi đểi lậpi dữi liệui bảng

Phạmi vii khôngi gian:i Mẫui nghiêni cứui đượci chọni từi cáci côngi tyi phii tàii chínhi thuộci danhi sáchi VN30i tạii Việti Nam vào năm 2020

Phạmi vii thờii gian:i trongi thờii giani 15i nămi từi nămi 2005i đếni nămi 2020.i Táci giải lựai chọni giaii đoạni nàyi vìi nămi 2005i lài mốci thờii giani cáci côngi tyi ởi Việti Nami rai sứci tăngi trưởngi vài giai nhậpi vàoi thịi trườngi chứngi khoáni choi đếni thờii điểmi hiệni tạii táci giải thui thậpi đượci sối liệu.i

1.5 Dữ i liệu i và i phương i pháp i nghiên i cứu

Táci giải sửi dụngi phươngi phápi nghiêni cứui địnhi lượngi saui khii xâyi dựngi giải thuyếti nghiêni cứui vài môi hìnhi nghiêni cứu.i Nhằmi xemi xéti mứci đội táci độngi củai đặci điểmi HĐQTi đếni cấui trúci vốni củai cáci côngi ty,i táci giải sửi dụngi phầni mềmi phâni tíchi Stata

1.6 Kết i cấu i của i luận i văn

Bối cụci luậni văni gồmi 5i chương:

Chươngi 1:i Giớii thiệui luận văn thạc sĩ kinh tế

Chươngi 2:i Cơi sởi lýi thuyếti vài tổngi quani cáci nghiêni cứui trêni thếi giớii vài tạii Việti Nam Chươngi 3:i Phươngi phápi nghiêni cứu.i

CHƯƠNG i 2: i CƠ i SỞ i LÝ i THUYẾT i VÀ i TỔNG i QUAN i CÁC i NGHIÊN i CỨU i TRÊN i

THẾ i GIỚI i VÀ i TẠI i VIỆT i NAM

2.1 Cấu i trúc i vốn i doanh i nghiệp i

Cấui trúci vốni hayi còni gọii lài đòni bẩyi tàii chínhi lài mộti thuậti ngữi tàii chínhi nhằmi diễni tải nguồni gốci vài phươngi phápi hìnhi thànhi nêni nguồni vốni đểi doanhi nghiệpi cói thểi hoạti độngi kinhi doanh.i Khii xemi xéti cấui trúci vốni củai mộti doanhi nghiệp,i ngườii tai thườngi chúi trọngi đếni mốii quani hệi giữai nợi phảii trải vài vốni chủi sởi hữu.i Mộti cấui trúci vốni hợpi lýi phảii đảmi bảoi sựi hàii hoài giữai vốni chủi sởi hữui vài cáci khoảni nợi phảii trả,i cói chii phíi sửi dụngi vốni thấpi vài rủii roi trongi mứci kiểmi soáti được,i phùi hợpi vớii điềui kiệni môii trườngi kinhi doanhi củai doanhi nghiệp.i Cấui trúci vốni lài mộti yếui tối đãi đượci nhiềui nhài nghiêni cứui kinhi tếi -i tàii chínhi quani tâmi vài dànhi nghiềui thờii giani đểi nghiêni cứu.i Đứngi trêni góci đội nhài quảni lýi tàii chínhi tạii doanhi nghiệpi (ngườii quảni trị)i thìi việci nghiêni cứui cấui trúci vốni giúpi tìmi rai lờii giảii choi cáci vấni đềi quani trọngi như:i

- Xáci địnhi cấui trúci vốni hợpi lýi vài mangi lạii lợii íchi choi doanhi nghiệp

- Nhui cầui sửi dụngi vayi nợi củai doanhi nghiệp

- Mứci đội rủii roi củai doanhi nghiệpi khii sửi dụngi nợi vay

Từi nhữngi thôngi tini trên,i nhài quảni trịi đưai rai cáci quyếti địnhi đúngi đắni nhằmi tăngi hiệui quải hoạti độngi củai doanhi nghiệp;i giai tăngi lợii nhuậni choi cổi đôngi nhưngi vẫni hạni chếi rủii roi củai doanhi nghiệp.i Cấui trúci tốii ưui liêni quani đếni việci đánhi đỏii chii phíi vài lợii íchi củai doanhi nghiệp.i Tàii trợi bằngi vốni vayi tạoi rai “lái chắni thuế”i choi doanhi nghiệp,i đồngi thờii giảni mứci đội phâni táni cáci quyếti địnhi quảni lý.i Gánhi nặngi nợi vayi tạoi rai ápi lựci vớii doanhi nghiệp.i Chii phii sửi dụngi nợi vayi táci độngi đángi kểi tớii quái trìnhi hoạti độngi củai doanhi nghiệp.i Sửi dụngi vốni gópi cổi phẩni khôngi tạoi rai chii phíi sửi dụngi vốni choi doanhi nghiệp,i tuyi nhiên,i cáci cổi đôngi cói thểi cani thiệpi vàoi hoạti độngi điềui hànhi tạii doanhi nghiệp.i Cấui trúci vốni lài mốii quani hệi giữai tổngi sối nợi soi vớii tổngi tàii sảni củai doanhi nghiệpi đượci thểi hiệni bằngi tỷi suấti nợi quai côngi thứci sau:

Tỷi sối nợi (đòni bẩy)i =i (Nợi phảii trải :i Tổngi tàii sản)i xi 100%

Hệi sối nàyi miêui tải trongi mộti đồngi vốni mài doanhi nghiệpi sửi dụngi cói baoi nhiêui đồngi đượci hìnhi thànhi từi cáci khoảni nợ.i Tỷi sối nàyi càngi caoi thểi hiệni mứci đội phụi thuộci củai doanhi nghiệpi vàoi chủi nợi càngi lớn,i tínhi tựi chủi củai doanhi nghiệpi càngi thấpi

vài khải năngi tiếpi nhậni cáci khoảni vayi nợi càngi khói mộti khii doanhi nghiệpi khôngi thanhi toáni kịpi thờii cáci khoảni nợi vài hiệui quải hoạti độngi kém.i Đâyi lài mộti trongi cáci chỉi tiêui

đểi cáci nhài đầui tưi đánhi giái rủii roi vài cấpi tíni dụngi choi doanhi nghiệp.i Cáci côngi tyi sửi dụngi đòni bẩyi tàii chínhi vớii mongi muốngi sẽi làmi giai tăngi lợii nhuậni choi cổi đông.i i Cáci côngi tyi sửi dụngi đòni bẩyi tàii chínhi phùi hợpi cói thểi dùngi cáci nguồni vốni cói chii phíi cối định,i bằngi cáchi sửi dụngi nợi vayi đểi tạoi rai lợii nhuậni caoi nhấti choi doanhi nghiệp.i Điềui nàyi thểi hiệni rõi ràngi khii phâni tíchi mốii quani hệi giữai đòni bẩyi tàii chínhi vài tỷi suấti sinhi lợii củai vốni chủi sởi hữu.i Đói chínhi lài sựi ảnhi hưởngi củai đòni bẩyi tàii chínhi lêni mứci sinhi lợii củai vốni chủi sởi hữu.i Thựci tếi nguồni vốni củai doanhi nghiệpi vềi cơi bảni gồmi 2i phần:i Nguồni vốni vayi nợi vài nguồni vốni chủi sởi hữu.i Tínhi chấti củai haii nguồni vốni nàyi hoàni toàni kháci nhaui vềi tráchi nhiệmi phápi lýi củai doanhi nghiệp

- Nguồni vốni vay:i Trongi nềni kinhi tếi hiệni nay,i rấti íti doanhi nghiệpi nàoi hoạti độngi sảni xuấti chỉi bằngi nguồni vốni tựi cói mài khôngi sửi dụngi vốni vay.i Nguồni vốni vayi lài nguồni tàii trợi từi bêni ngoàii doanhi nghiệpi vài doanhi nghiệpi phảii thanhi toáni vayi theoi thờii hạni cami kếti vài đồngi thờii phảii trải tiềni lãii vayi (chii phíi sửi dụngi vốni vay)i i theoi lãii suấti thoải thuận.i Khii doanhi nghiệpi bịi giảii thể,i phảii thanhi lýi tàii sảni thìi cáci chủi nợi cói quyềni ưui tiêni nhậni cáci khoảni thanhi toáni từi tàii sảni thanhi lý.i Nguồni vốni vayi mangi ýi nghĩai rấti quani trọngi đốii vớii việci mởi rộngi vài pháti triểni sảni xuấti củai doanhi nghiệp.i Nguồni vốni vayi nàyi thườngi đượci huyi độngi từi cáci ngâni hàng,i cáci địnhi chếi tàii chínhi kháci hayi thôngi quai việci pháti hànhi tráii phiếu.i Việci doanhi nghiệpi sửi dụngi loạii hìnhi vốni vayi nàyi nhiềui hayi íti còni phụi thuộci vàoi đặci điểmi củai loạii hìnhi doanhi nghiệpi vài môii trườngi hoạti độngi củai doanhi nghiệp

- Nguồni vốni chủi sởi hữu:i Nóii tớii nguồni vốni chủi sởi hữui lài nóii đếni nguồni vốni đầui tiêni mài doanhi nghiệpi huyi độngi đượci vài sẵni có.i Vớii mộti doanhi nghiệp,i trướci khii

đii vàoi hoạti độngi kinhi doanhi sảni xuấti thìi doanhi nghiệpi phảii cói vốni điềui lệ.i Cói 3i nguồni chínhi tạoi nêni vốni chủi sởi hữui lài sối tiềni gópi vốni củai cáci nhài đầui tư,i tổngi

sối tiềni tạoi rai từi kếti quải hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanhi vài chênhi lệchi đánhi giái lạii tàii sản.i Vốni chủi sởi hữui baoi gồmi vốni góp,i lợii nhuậni chưai chia,i chênhi lệchi đánhi giái lạii tàii sảni vài cáci quỹi củai doanhi nghiệp…Đốii vớii nguồni vốni chủi sởi hữu,i doanhi nghiệpi khôngi phảii cami kếti thanhi toáni đốii vớii ngườii gópi vốni vớii tưi cáchi

lài chủi sởi hữu.i Vốni chủi sởi hữui thểi hiệni phầni tàii trợi củai ngườii chủi sởi hữui đốii vớii toàni bội tàii sảni ởi doanhi nghiệp.i Vìi vậy,i xéti trêni khíai cạnhi tựi chủi vềi tàii chính,i nguồni vốni nàyi thểi hiệni năngi lựci vốni cói củai ngườii sởi hữui trongi tàii trợi hoạti độngi kinhi doanh

2.2 Mối i liên i hệ i giữa i quản i trị i công i ty i và i cấu i trúc i vốn

Khôngi cói mộti địnhi nghĩai duyi nhấti nàoi vềi quảni trịi côngi tyi cói thểi ápi dụngi choi mọii tìnhi huốngi vài mọii tổi chức.i Cáci địnhi nghĩai kháci nhaui vềi quảni trịi côngi tyi hiệni tạii phụi thuộci phầni lớni vàoi táci giả,i thểi chếi vài truyềni thốngi quốci giai hoặci luậti pháp.i Theoi Ủyi bani Cadburyi (1992):i “Quảni trịi côngi tyi lài mộti hệi thốngi hướngi dẫni vài kiểmi soáti mộti côngi ty.i Hộii đồngi quảni trịi chịui tráchi nhiệmi quảni trịi côngi ty.i Vaii tròi củai cổi đôngi trongi quảni trịi côngi tyi lài lựai chọni vài bổi nhiệmi giámi đốci vài kiểmi toáni lựai chọni phùi hợpi choi cơi cấui quảni trịi côngi ty.i Tráchi nhiệmi củai hộii đồngi quảni trịi baoi gồm:i Đặti mụci tiêui chiếni lược,i đảmi bảoi quảni lýi chiếni lượci hiệui quả,i giámi sáti hoạti độngi kinhi doanhi củai ngườii quảni lýi vài báoi cáoi tìnhi hìnhi quảni trịi côngi tyi choi cáci cổi đông.i Côngi việci củai hộii đồngi quảni trịi phụi thuộci vàoi cáci quyi địnhi tạii đạii hộii đồngi cổi đôngi cũngi nhưi tuâni theoi luậti pháp.i ”i Nămi 1999,i Tổi chứci Hợpi táci vài Pháti triểni Kinhi tếi (OECD)i đãi xuấti bảni mộti tàii liệui cói tựai đềi "Cáci nguyêni tắci quảni trịi côngi tyi củai OECD",i trongi đói địnhi nghĩai chii tiếti hơni vềi quảni trịi côngi ty:i “Đểi kiểmi soáti vài điềui hànhi côngi ty,i dựai trêni mốii quani hệi giữai Bani giámi đốc,i Hộii đồngi quảni trịi vài cáci cổi đôngi củai mộti côngi tyi vớii cáci bêni cói liêni quani ngườii tai dùngi cáci biệni phápi nộii bội gọii lài Quảni trịi côngi ty.i Từi đói cũngi tạoi rai mộti cơi cấui đểi tạoi rai cáci mụci tiêui củai côngi

tyi vài xáci địnhi cáci cáchi thứci đểi đạti đượci nhữngi mụci tiêui này,i từi đói giámi sáti kếti quải hoạti độngi củai côngi ty.i Quảni trịi côngi tyi đượci xemi lài cói hưui íchi khii thúci đẩyi đượci Bani giámi đốci vài Hộii đồngi quảni trịi theoi đổii cáci mụci tiêui vìi lợii íchi củai cáci bêni liêni quan,i đồngi thờii tạoi điềui kiệni đểi việci giámi sáti cáci hoạti độngi củai côngi tyi mộti cáchi

thuậni lợii vài đạti hiệui quả,i quai đói cũngi khuyếni khíchi côngi tyi sửi dụngi cáci tàii nguyêni mộti cáci đạti hiệui quải caoi hơn".i Tạii Việti Nam,i Bội tàii chínhi đãi bani hànhi TT 121/2012 TT-BTCvềi quyi chếi bani hànhi Quảni trịi côngi tyi ápi dụngi choi cáci côngi tyi niêmi yết.i Quai đó,i Quảni trịi côngi tyi đượci địnhi nghĩai nhưi sau:i “Hệi thốngi cáci quyi tắci đểi đảmi bảoi choi côngi tyi kiểmi soáti mộti cáchi cói hiệui quải vài điềui hànhi theoi địnhi hướngi vìi quyềni lợii củai cổi đôngi vài nhữngi bêni liêni quani đếni côngi ty.”

Đai phầni cáci địnhi nghĩai nêui trêni đềui lấyi góci nhìni từi bêni trongi đểi nhậni địnhi côngi tyi lài trungi tâm,i cói thểi tổngi quani lạii nhưi sau:

- Quảni trịi côngi tyi lài 1i hệi thốngi cáci mốii quani hệ,i đượci xáci địnhi bởii cáci cơi cấui vài cáci quyi trìnhi đượci đặti rai cói địnhi hướngi vài kiểmi soáti đượci vìi lợii íchi củai côngi tyi

vài cáci bêni cói liêni quani vớii côngi ty

- Cáci mốii quani hệi nàyi thườngi liêni quani đếni cáci bêni cói lợii íchi kháci nhau,i vài đôii khii xungi độti lợii ích,i cói thểi lài xungi độti lợii íchi trongi mỗii bội phậni quảni trị,i víi dụ:i

cổi đôngi (đai sối vài thiểui số,i kiểmi soáti vài khôngi kiểmi soát,i cái nhâni vài tổi chức)i vài thànhi viêni hộii đồngi quảni trịi (điềui hànhi vài khôngi điềui hành,i nộii bội vài bêni ngoài,i độci lậpi vài phụi thuộc).i Cáci côngi tyi cầni câni nhắci vài câni bằngi giữai nhữngi lợii íchi mâui thuẫni này

- Tấti cải cáci bêni liêni quani trongi việci kiểmi soáti vài địnhi hướngi côngi ty:i Đạii hộii đồngi cổi đôngi thayi mặti cổi đôngi đưai rai cáci quyếti địnhi quani trọng,i chẳngi hạni nhưi việci phâni chiai lợii nhuậni vài thuai lỗ.i Hộii đồngi quảni trịi chịui tráchi nhiệmi chỉi đạoi vài giámi sáti chung,i xâyi dựngi chiếni lượci vài giámi sáti hoạti độngi củai bani quảni trịi côngi

tyi (Bani giámi đốc).i Cuốii cùng,i bani giámi đốci chịui tráchi nhiệmi vềi cáci hoạti độngi hàngi ngàyi nhưi thựci hiệni cáci chiếni lượci đãi thiếti lập,i xâyi dựngi kếi hoạchi kinhi doanh,i quảni lýi nguồni nhâni lực,i xâyi dựngi chiếni lượci tiếpi thị,i báni hàngi vài quảni lýi tàii sản

- Tấti cải nhữngi điềui nàyi nhằmi mụci đíchi phâni chiai quyềni vài tráchi nhiệmi mộti cáchi hợpi lýi -i doi đói làmi tăngi giái trịi lâui dàii củai cáci cổi đông.i Víi dụ,i làmi thếi nàoi đểi cáci

cổi đôngi thiểui sối bêni ngoàii cói thểi ngăni cảni mộti cổi đôngi kiểmi soáti nàoi cói khải năngi đii ngượci lạii lợii íchi củai côngi tyi thôngi quai cáci phươngi phápi tinhi vi

Hệi thốngi Quảni trịi côngi tyi vài mốii quảni hệi giữai cáci bội phậni quảni trịi trongi côngi tyi đượci môi tải trongi hìnhi 1

Hình 1: Hệ thống quản trị công ty

Mặti khác,i từi góci đội bêni ngoài,i quảni trịi côngi tyi tậpi trungi vàoi mốii quani hệi giữai côngi tyi vài cáci bêni liêni quan.i Cáci bêni liêni quani lài cái nhâni hoặci tổi chứci cói lợii íchi trongi côngi ty;i nhữngi lợii íchi nàyi cói thểi đếni từi cáci quyi địnhi phápi luật,i quyi chếi hợpi đồng,i hoặci cáci quyi địnhi pháti sinhi từi cáci mốii quani hệi xãi hộii hoặci địai lý.i Cáci bêni liêni quani khôngi chỉi baoi gồmi cáci nhài đầui tưi mài còni baoi gồmi nhâni viên,i chủi nợ,i nhài cungi cấp,i kháchi hàng,i cơi quani phápi luật,i chínhi quyềni vài cộngi đồngi địai phươngi nơii côngi tyi hoạti động.i Cáci vấni đềi doi sựi bấti câni xứngi củai thôngi tini giữai cáci côngi tyi vài nhài đầui tưi bêni ngoài,i cáci chủi nợi lài nhâni tối quani trọngi ảnhi hưởngi đếni quyếti địnhi tàii trợi vài đầui tưi củai côngi ty.i Ởi nhữngi quốci giai mài cơi chếi kiểmi soáti bêni ngoàii chưai

Cáci cổi đôngi (Đạii hộii cổi đông)

Cáci thànhi viêni HĐQTi (Hộii đồngi quảni trị)

Cáci thànhi viêni BGĐi (Bani giámi đốc)

Bổi nhiệmi vài miễni nhiệm Đạii diệni vài báoi cáo

Bổi nhiệm,i miễni nhiệm,i chỉi đạoi

vài giámi sát Báoi cáoi vài trải lời

đượci thiếti lậpi vài hoạti độngi hiệui quả,i cáci nhài đầui tưi vài cổi đôngi bêni ngoàii chỉi cói thểi đặti niềmi tini vàoi Hộii đồngi quảni trịi củai côngi ty.i Vìi vậy,i vaii tròi củai Hộii đồngi quảni trịi trongi việci giámi sáti hoạti độngi củai tổngi giámi đốci vài bani điềui hành,i cũngi nhưi hệi thốngi kiểmi soáti tàii chínhi củai côngi ty,i đảmi bảoi sựi câni bằngi giữai hoạti độngi giámi sáti

vài hoạti độngi điềui hànhi lài việci vôi cùngi quani trọng.i Hộii đồngi quảni trịi cói khải năngi quảni lý,i giámi sáti tốti vài minhi bạchi sẽi giúpi côngi tyi tạoi đượci niềmi tini đốii vớii cáci nhài đầui tưi vài cổi đôngi bêni ngoài,i từi đói giúpi côngi tyi dễi dàngi tiếpi cậni thịi trườngi vốn,i giảmi chii phíi sửi dụngi vốni vayi vài khii cầni nguồni tàii tàii trợi choi cáci hoạti độngi củai mìnhi từi đói nângi caoi khải năngi huyi độngi cáci nguồni vốni rẻ.i Nhưi vậy,i vaii tròi trungi tâmi củai Hộii đồngi quảni trịi trongi khuôni khổi Quảni trịi côngi tyi khôngi chỉi táci độngi đếni hiệui quải quảni trịi mài còni táci độngi tíchi cựci đếni Cấui trúci vốni củai côngi ty

Theoi Luậti Doanhi nghiệpi nămi 2020,i kháii niệmi Hộii đồngi quảni trịi đượci nêui rõi nhưi sau:i Hộii đồngi quảni trịi lài cơi quani quảni lýi Côngi tyi cổi phần.i Hộii đồngi quảni trịi cói toàni quyềni nhâni danhi côngi tyi đểi quyếti định,i thựci hiệni cáci quyềni vài nghĩai vụi củai côngi tyi khôngi thuộci thẩmi quyềni củai Đạii hộii đồngi cổi đông.i Hộii đồngi quảni trịi cói từi

03i đếni 11i thànhi viên.i Điềui lệi côngi tyi quyi địnhi cụi thểi sối lượngi thànhi viêni HĐQT.i Đểi trởi thànhi thànhi viêni Hộii đồngi quảni trịi hayi gọii cáchi kháci lài quảni trịi viêni trongi côngi

tyi cổi phầni cầni đápi ứngi đủi cáci điềui kiệni theoi quyi địnhi củai luậti doanhi nghiệp.i Theoi điềui 155i Luậti Doanhi nghiệpi 2020,i thànhi viêni Hộii đồngi quảni trịi phảii lài cổi đôngi cái nhâni sởi hữui íti nhấti 5%i tổngi sối cổi phầni phổi thôngi hoặci ngườii kháci cói khải năngi chuyêni môn,i kinhi nghiệmi trongi quảni lýi kinhi doanhi hoặci trongi ngànhi nghềi kinhi doanhi chủi yếui củai côngi ty,i hoặci hộii đủi cáci điềui kiện,i tiêui chuẩni kháci doi Điềui lệi côngi tyi quyi định.i Cáci cổi đôngi lài tổi chứci đượci thayi mặti bơii ngườii đạii diệni theoi uỷi quyền,i đạii diệni íti nhấti 5%i tổngi sối cổi phầni phổi thông.i Luậti Doanhi nghiệpi 2020i còni quyi địnhi rõi vềi tráchi nhiệmi củai cáci thànhi viêni Hộii đồngi quảni trị;i cụi thểi như:i quảni trịi viêni phảii chịui tráchi nhiệmi vềi cáci hànhi độngi saii tráii củai mìnhi vềi tráchi nhiệmi dâni sựi phảii cói 03i yếui tố:i mộti lỗi,i mộti sựi thiệti hạii vài mộti quani hệi nhâni quải giữai lỗii vài sựi thiệti hại.i Cáci lỗii gồmi cói thểi liệti kêi như:i Vii phạmi điềui lệi côngi tyi quyi định;i Quảni trịi viêni lạmi dụngi quyềni vài địai vịi đểi thui lợii riêngi choi bảni thâni mài làmi nguyi hạii đếni lợii

íchi củai côngi ty;i Lỗii vềi việci thôngi báoi đếni khải năngi thanhi toáni nợi choi cáci chủi nợi củai côngi tyi nếui xảyi rai cáci trườngi hợpi mấti đii năngi lựci tàii chínhi vài cuốii cùngi lài lỗii quảni lý

Trên cơ sở quy định tại Điều 153, Luật doanh nghiệp 2020 quy định về hội đồng quản trị, từ đó tác giả rút ra được một số đặc điểm của hội đồng quản trị như sau: Thứ nhất, HĐQT được biết đến với đặc điểm đầu tiên là cơ quan quản lý của công ty, có toàn quyền nhân danh công ty để quyết định, thực hiện quyền và nghĩa

vụ của công ty, trừ các quyền và nghĩa vụ thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông Thứ hai, theo như tên gọi, vốn điều lệ của công ty cổ phần sẽ được chia đều thành nhiều phần bằng nhau (cổ phần) Những cá nhân, tổ chức mua lại các cổ phần này sẽ trở thnhà cổ đông của công ty Đại hội đồng cổ đông của công ty có quyền bầu ra hội đồng quản trị Hội đồng quản trị là cơ quan quản lý công ty, có toàn quyền nhân danh công ty để quyết định, thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công ty, không thuộc thẩm quyền của đại hội đồng cổ đông Thứ ba, đó là đặc điểm về số lượng thành viên của hội đồng quản trị Do đó, theo như quy định của luật pháp hiện hành thì số lượng thành viên của một HĐQT dao động từ ba đến mười một người,

vớii nghiêni cứui củai Alvesi vài cộngi sựi (2015)i đãi chỉi rai cáci đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi baoi gồmi cáci đặci điểmi như:i Tỷi lệi thànhi viêni độci lập,i Tỷi lệi nữi giớii thami giai HĐQT,i Sối lượngi thànhi viêni HĐQTi vài sựi kiêmi nhiệmi giữai chủi tịchi HĐQTi vài CEO.i

2.3 Các i lý i thuyết i nền i tảng

Sựi pháti triểni củai lýi thuyếti tàii chínhi hiệni đạii dựai trêni côngi trìnhi nghiêni cứui củai haii nhài kinhi tếi họci đoạti giảii Nobeli Kinhi tếi nămi 1985i lài Francoi Modiglianii vài Mertoni Milleri (M&M).i Saui nghiêni cứui củai Mi &i M,i nhiềui nghiêni cứui lýi thuyếti kháci nhaui đãi tiếpi tụci đượci pháti triển,i baoi gồm:i lýi thuyếti đánhi đổi,i lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi vài gầni đâyi lài lýi thuyếti thờii điểmi thịi trường

2.3.1 Lý i thuyết i của i Modigliani i và i Miller i (M&M)

Trongi quái trìnhi pháti triểni cáci lýi thuyếti vềi cấui trúci vốni thìi côngi trìnhi nghiêni cứui đầui tiên,i cói đóngi gópi quani tronghi lài Modiglianii vài Milleri (1958).i Luậni điểmi đầui tiêni củai Modiglianii vài Milleri (gọii tắti lài M&M)i vàoi nămi 1958i chỉi rai rằngi giái trịi củai doanhi nghiệpi thìi độci lậpi vớii cấui trúci vốn.i Vớii cáci giải địnhi thịi trườngi vốni hoàni hảoi nhưi khôngi tồni tạii chii phíi giaoi dịch,i tỷi lệi vayi giốngi tỷi lệi choi vayi vài bằngi vớii tỷi

lệi vayi miễni phíi songi songi vớii việci đánhi thuếi bằngi không…từi đói tươngi đươngi vớii việci choi vayi nợi mangi đếni sựi thuậni lợii đói lài nợi vayi rẻi hơn,i íti rủii roi hơni choi nhài đầui tư;i vài sựi bấti lợii chínhi lài chii phíi vốni chủi sởi hữui sẽi tăngi cùngi vớii nợ.i Luậni điểmi M&Mi đãi chứngi minhi đượci haii táci độngi đói câni bằngi nhau;i tứci lài việci vayi nợi mangi đếni choi chủi sởi hữui tỷi suấti lợii tứci caoi hơn,i đồngi thờii đâyi cũngi chínhi lài nhữngi gìi chủi

sởi hữui phảii bùi đắpi choi nguyi cơi tăngi lêni từi tỷi lệi vốni vayi soi vớii tổngi vốn.i Lýi thuyếti M&Mi dựai trêni cáci giải địnhi khôngi tồni tạii soi vớii thựci tếi nêni việci ứngi dụngi lýi thuyếti nàyi thậti sựi rấti khói khăni vài gặpi nhiềui hạni chế.i Lýi thuyếti M&Mi (1963)i đãi đưai rai mộti luậni điểmi tiếpi theo,i xemi xéti lạii nghiêni cứui trướci đâyi (1958)i bằngi cáchi phốii hợpi lợii íchi củai thuếi thui nhậpi doanhi nghiệpi lài mộti phầni quani trọngi trongi quyếti địnhi vềi cấui trúci vốni côngi ty.i Doi đó,i sựi tồni tạii củai thuếi thui nhậpi doanhi nghiệpi thìi việci sửi dụngi

nợi làmi tăngi giái trịi củai doanhi nghiệp.i Chii phíi lãii vayi lài chii phíi đượci khấui trừi đii khii tínhi thuế.i Doi đói cáci doanhi nghiệpi cói nghĩai vụi nộpi thuếi sẽi đượci hưởngi lợii íchi từi lái chắni thuế.i Nhưi vậy,i theoi M&Mi (1963)i thìi cấui cấui trúci vốni cói liêni quani đếni giái trịi doanhi nghiệp;i doanhi nghiệpi vayi nợi càngi nghiệpi thìi giái trịi càngi tăngi doi táci độngi từi

lái chắni thuếi mangi lại.i Tómi lại,i cải haii mệnhi đềi MMi đềui giải địnhi rằngi thịi trườngi vốni

lài cạnhi tranhi hoàni hảoi vài thuếi suấti bằngi không,i khôngi cói chii phíi giaoi dịchi cũngi nhưi khôngi cói chii phíi phải sảni nêni mangi tínhi chấti phii thựci tế.Nhưi vậy,i theoi lýi thuyếti MMi cấui trúci vốni cói liêni quani đếni giái trịi củai doanhi nghiệp.i Sửi dụngi nợi càngi caoi thìi giái trịi doanhi nghiệpi càngi tăngi vài giai tăngi tốii đai khii doanhi nghiệpi đượci tàii trợi 100%i nợ.i

Vìi vậy,i 2i mệnhi đềi củai MMi cũngi tạoi nêni tiềni đềi đểi pháti triểni cáci lýi thuyếti vềi Cấui trúci vốni saui này

2.3.2 Lý i thuyết i đánh i đổi i và i trật i tự i phân i hạng

Dựai trêni lýi thuyếti củai MM,i lýi thuyếti đánhi đổii lài mộti bướci pháti triểni vềi lýi luậni củai Milleri khii xemi xéti rộngi đếni cáci táci độngi củai thuế,i chii phíi phái sảni vài cáci chii phíi trungi giani khii giảii thíchi Cấui trúci vốni củai doanhi nghiệp.i Lýi doi lớni khiếni cáci doanhi nghiệpi khôngi thểi tàii trợi hoàni toàni bằngi nợi vayi lài vìi bêni cạnhi sựi hiệni diệni lợii íchi chắni thuếi từi nợi vay,i việci sửi dụngi tàii trợi bằngi nợi cũngi pháti sinhi nhiềui chii phí,i điểni hìnhi nhấti lài cáci chii phíi kiệti quệi tàii chínhi baoi gồmi cải chii phíi trựci tiếpi lầni chii phíi giáni tiếp.i Trongi thựci tế,i khii đạti đếni điểmi nàoi cói củai tỷi lệi nợ,i chii phíi kiệti quệi tàii chínhi vượti quai lợii íchi củai lái chắni thuế,i khii đói giái trịi doanhi nghiệpi cói sửi dụngi vayi nợi bắti đầui giảmi xuống.i Dựai trêni lýi thuyếti đánhi đổi,i cáci nhài quảni lýi cói thểi tốii ưui Cấui trúci vốni củai doanhi nghiệpi bằngi cáchi xáci địnhi điểmi mài tạii đói mỗii đơni vịi nợi tăngi thêmi cói thểi bùi đắpi choi sựi tăngi lêni củai chii phíi kiệti quệi tàii chínhi trongi điềui kiệni cáci

kếi hoạchi đầui tưi vài tàii sảni củai doanhi nghiệpi lài khôngi thayi đổi.i Hạni chếi củai lýi thuyếti M&Mi đượci giảii thíchi lài doi chii phíi kiệti tàii chínhi trongi việci sửi dụngi nợi vay.i Ngoàii rai

sựi kháci biệti trongi Cấui trúci vốni giữai cáci ngànhi cũngi kháci nhau:i nhữngi ngànhi cói tàii sảni hữui hìnhi ani toàni thìi cáci doanhi nghiệpi cói xui hướngi cói tỷi lệi nợi vayi caoi vài ngượci lạii cáci doanhi nghiệpi cói tỷi lệi sởi hữui tàii sảni vôi hìnhi caoi thìi cáci doanhi nghiệpi cói tỷi lệi

nợi vayi thấp.i Nhữngi điểmi bấti cậpi trongi lýi thuyếti câni bằngi lài sựi bấti đồngi thuậni xảyi

rai khii doanhi nghiệpi vớii đòni bẩyi tàii chínhi thấpi vẫni đạti đượci kếti quải kinhi doanhi tốt.i Điềui nàyi đii ngượci lạii vớii lýi thuyếti đánhi đổii lài vayi nợi càngi nhiềui thìi doanhi nghiệpi càngi tốii đai hoái lợii nhuậni tạii điểmi câni bằng.i Nhìni chung,i việci đưai chii phíi kiệti quêi tàii chínhi vài chii phíi trungi giani vàoi môi hìnhi MMi (1963)i chínhi lài sựi thừai nhậni mộti cấui trúci vốni tốii ưui choi doanhi nghiệp.i Chínhi vìi thếi sựi xuấti hiệni củai lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi lài điềui cầni thiếti đểi giảii quyếti vấni đềi này

Nềni tảngi sơi khaii choi lý i thuyết i trật i tự i phân i hạngi lài nhữngi nghiêni cứui củai Donaldsoni (1961).i Myersi vài Majlufi (1984)i đãi pháti triểni saui hơni đểi chỉi rai rằngi cáci doanhi nghiệpi thựci hiệni tàii trợi thôngi quai cấui trúci phâni hạngi giữai cáci nguồni tàii trợi nộii bội vài nguồni tàii trợi từi bêni ngoàii đểi tốii ưui hoái hoạti độngi vài giảmi thiểui cáci vấni đềi

vềi sựi bấti câni xứngi thôngi tini giữai cáci nhài quảni trịi côngi tyi vài cáci nhài đầui tưi bêni ngoài.i Lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi lýi giảii cáci quyếti địnhi tàii trợi củai doanhi nghiệp.i

Khii doanhi nghiệpi cói nhui cầui vềi vốn,i sẽi xuấti hiệni mộti trựci tựi ưui tiêni tàii trợi choi cáci khoảni đầui tư:i đầui tiêni họi sửi dụngi nguồni vốni hiệni cói bêni trongi doanhi nghiệp,i tiếpi theoi lài cáci khoảni vayi vài cuốii cùngi lài huyi độngi vốni chủi sởi hữui mới.i Từi sựi bấti câni xứngi thôngi tini giữai nhài quảni lýi tàii chínhi vài nhài đầui tưi bêni ngoài,i nhài quảni lýi sẽi nắmi nhiềui thôngi tini hơni cáci nhài đầui tư,i chínhi vìi vậyi cáci nhài đầui tưi thườngi sẽi yêui cầui chiếti khấui caoi hơni làmi chii phíi huyi độngi vốni bêni ngoàii sẽi caoi hơn.i Từi đói dẫni đếni hìnhi thànhi nêni trậti tựi ưui tiêni tàii trợ.i Lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi giảii thíchi tạii saoi cáci côngi tyi cói khải năngi sinhi lờii caoi thườngi íti sửi dụngi nợi vay.i Khôngi phảii vìi đòni bẩyi mụci tiêui củai họi thấp,i mài bởii vìi họi khôngi cầni cáci nguồni vốni từi bêni ngoài.i Cáci côngi

tyi cói khải năngi sinhi lờii thấpi hơni thườngi sửi dụngi nợi vayi i hơni vìi họi khôngi cói đủi nguồni tàii chínhi nộii bội đểi đápi ứngi nhui cầui vốni củai mìnhi vài tàii trợi bằngi nợi chỉi đứngi saui lợii nhuậni giữi lạii trongi bảngi xếpi hạng.Đồngi thờii lýi thuyếti cũngi giảii thíchi hànhi vii củai cáci nhài quảni lýi rằngi cáci côngi tyi cói lợii nhuậni caoi vớii cơi hộii đầui tưi hạni chếi sẽi cối gắngi giữi đòni bẩyi tàii chínhi càngi thấpi càngi tốt,i trongi khii cáci côngi tyi cói cơi hộii đầui tưi

sẽi đầui tưi nhiềui hơni nguồni pháti sinhi nộii bộ,i buộci tỷi lệi nợi phảii tăng.i Lýi thuyếti đồngi thờii cũngi dựi báoi sựi thayi đổii tỷi lệi nợi củai nhiềui côngi tyi ởi giaii đoạni pháti triểni bãoi hòa.i Khii doanhi nghiệpi thâmi hụti tàii chínhi thìi hệi sối nợi sẽi tăngi lên,i khii doanhi nghiệpi thặngi

dưi tàii chínhi thìi hệi sối nợi sẽi giảmi xuống

Dựai vàoi lýi thuyếti này,i nguồni tàii chínhi đượci phâni hạngi trướci hếti ưui tiêni cáci nguồni vốni nộii tạii bêni trongi doanhi nghiệp,i vayi nợi thứi haii vài ưui tiêni cuốii cùngi lài pháti hànhi cổi phiếu.i Dựai vàoi từngi tìnhi huốngi cụi thểi cáci doanhi nghiệpi sẽi cói cáci quyếti địnhi kháci nhaui đểi giai tăngi nguồni vốni choi cáci dựi áni mớii vài nguồni đểi giai tăngi choi cáci dựi áni nàyi từi đâu,i đồngi thờii trải lờii cáci câui hỏii nhưi tạii saoi doanhi nghiệpi sửi dụngi cấui trúci vốni nhưi thếi nàyi đểi pháti triểni hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanh.i Từi lýi thuyếti nàyi choi thấyi nhữngi quyếti địnhi vềi kếti cấui vốni khôngi dựai trêni tỷi lệi Nợ/Tàii sảni tốii ưui

mài đượci quyếti địnhi từi việci phâni hạngi thịi trường.i Tiêui điểmi củai lýi thuyếti nàyi khôngi nhữngi tậpi trungi vàoi kếti cấui vốni tốii ưui mài còni tậpi trungi vàoi sựi quyếti địnhi tàii chínhi hiệni hành

2.3.3 Lý i thuyết i thông i tin i bất i cân i xứng

Lýi thuyếti thôngi tini bấti câni xứngi đượci giớii thiệui bởii bai nhài kinhi tếi họci lài Georgei Akerlofi (1970),i Michaeli Spencei (1973)i vài Josephi Stiglitzi (1975).i Georgei Akerlofi (1970)i khii nghiêni nứui giái muai báni xei hơii trêni thịi trường.i Thôngi tini củai bêni muai vài bêni báni khôngi tươngi xứngi vớii nhau,i vìi thếi theoi ôngi đểi giảmi bớti tìnhi trạngi thôngi tini bấti câni xứngi nàyi lài thôngi quai cáci tổi chứci trungi giani trêni thịi trường.i Tổi chứci trungi giani nàyi cói thểi giớii thiệui rõi hơni thôngi tini sảni phẩmi đếni ngườii mua.i Chínhi điềui nàyi sẽi làmi choi cáci bêni giaoi dịchi câni bằngi vềi thôngi tini sảni phẩm,i từi đói giaoi dịchi sẽi thànhi công.i Michaeli Spencei (1973)i nghiêni cứui trêni thịi trườngi laoi động.i

M.i Spencei xemi việci thuêi laoi độngi lài mộti quyếti địnhi đầui tưi khôngi chắci chắn.i Đểi giảmi bớti tìnhi trạngi thôngi tini bấti câni xứng,i ngườii chủi cói thểi xemi quai chấti lượngi củai ngườii laoi độngi nhưi bằngi cấp,i kinhi nghiệm…Josephi Stiglitzi (1975)i dựai trêni lýi thuyếti củai M.i Spence.i Theoi ông,i bấti cứi hàngi hóai nàoi cũngi đềui cói nhữngi đặci tínhi kháci nhaui vềi chấti lượng,i mẫui mã…i nêni cầni phảii phâni loại.i Đốii vớii laoi độngi cũngi

cói laoi độngi cói khải năng,i tayi nghềi caoi vài laoi độngi cói khải năng,i tayi nghềi thấp.i Vìi vậy,i khôngi thểi trải lươngi theoi mộti mứci lươngi câni bằng,i đểi khuyếni khíchi ngườii cói tayi nghềi tạoi rai năngi suấti laoi độngi tốti hơni thìi cầni cói chếi đội đãii ngội tốti đểi khuyếni khíchi họ.i doi đói cầni phâni nhómi laoi độngi đểi trải lươngi theoi cơi chếi sàngi lọci đểi khuyếni khíchi nhữngi ngườii cói khải năngi nângi caoi trìnhi đội vài mangi lạii hiệui quải tốti hơn.i Từi lýi thuyếti trên,i táci giải cói thểi giảii thíchi đượci táci độngi đếni quyếti địnhi đầui tưi vàoi doanhi nghiệpi củai nhài đầui tư.i Thôngi thường,i cáci nhài quảni trịi thẩmi địnhi tínhi hiệui quải củai cáci dựi áni dựai trêni dòngi tiềni dựi tínhi vài cáci rủii roi đượci thịi trườngi dựi báoi trước.i Mứci

đội chínhi xáci củai cáci thôngi tini nàyi tuỳi thuộci vàoi mứi đội phảni ánhi củai thôngi tini trêni thịi trườngi mài nhài đầui tưi cói thểi đánhi giái đượci nhưi mứci tàii sản,i mứci nợi cũngi nhưi cáci

tỷi sối vềi mứci đội pháti triểni củai doanhi nghiệp.i Thôngi tini bấti câni xứngi tạoi nêni mộti thịi trườngi khôngi hiệui quả,i doi đói khôngi phảni ánhi thựci chấti giái trịi côngi ty,i cũngi nhưi khôngi thểi cungi cấpi cáci tini tứci vài dấui hiệui chínhi xáci choi việci rai quyếti địnhi đầui tư.i Thôngi tini bấti câni xứngi khiếni choi nhài dầui tưi khôngi đánhi giái đúngi rủii roi nêni yêui cầui

tỷi suấti sinhi lợii caoi hơni mongi đợi,i từi đói nhài quảni trịi phảii chấpi nhậni cáci nguồni tàii trợi nhiềui rủii roi hơni dẫni đếni chii phíi tăng.i Thôngi tini bấti câni xứngi còni táci độngi đếni việci

lựai chọni giữai tàii trợi nộii bội vài tàii trợi bêni ngoài,i giữai pháti hànhi mớii chứngi khoáni nợi hayi chứngi khoáni vốni cổi phần.i

2.3.4 Lý i thuyết i quản i lý

lần đầu tiên vào năm 2018i đưai rai cáchi giảii thíchi phii kinhi tếi vềi mốii quani hệi giữai nhài quảni trịi vài cổi đông.i Theoi lýi thuyếti quảni lý,i giámi đốci sẽi đóngi vaii tròi lài nhài quảni lýi côngi ty,i từi đói cáci giámi đốci sẽi đặti lợii íchi côngi tyi lêni trêni lợii íchi củai cái nhân.i Trongi côngi ty,i mụci đíchi hàngi đầui củai nhài quảni lýi lài giai tăngi lợii íchi củai côngi tyi (Sundaramurthyi &i Lewis,i 2003).i Theoi lýi thuyếti quảni lýi thìi nêni traoi quyềni tựi chủi choi cáci giámi đốci dựai trêni sựi tini tưởng.i Điềui nàyi làmi giảmi thiểui cáci chii phíi giámi sáti

vài kiểmi soáti hoạti độngi củai Hộii đồngi quảni trịi đốii vớii bani giámi đốc.i Tómi lại,i đứngi trêni góci đội củai lýi thuyếti quảni lý,i hiệui quải hoạti độngi củai côngi tyi chịui táci độngi trựci tiếpi bởii cáci giảmi đốci điềui hànhi đồngi thờii lài thanhi viêni củai HĐQT.i Lýi doi lài cáci giảmi đốci điềui hànhi sẽi nắmi bắti đượci toàni bội hoạti độngi kinhi doanhi củai côngi tyi mộti cáchi tốti nhấti vài kiểmi soáti tốti hơni soi vớii cáci giámi đốci khôngi phảii lài thànhi viêni củai Hộii đồngi quảni trị.i Từi cáchi làmi việci trêni họi sẽi đưai rai cáci quyếti địnhi cói tínhi hiệui quải caoi hơn.i Theoi lýi thuyếti quảni lý,i đểi tăngi hiệui quải việci rai quyếti địnhi củai nhài quảni lýi thìi quyi môi củai Hộii đồngi quảni trịi nêni nhỏ.i Hơni hết,i đểi đảmi bảoi vềi tínhi bềni vữngi trongi hoạti độngi kinhi doanhi vài nângi caoi quái trìnhi lựai chọni khii rai quyếti định,i HĐQTi nêni tuyểni dụngi giámi đốci điềui hành.i Tómi lại,i việci rai quyếti địnhi nhanhi vài hiệui quải thìi chủi tịchi Hộii đồngi quảni trịi nêni nắmi giữai vịi tríi giámi đốci điềui hành.i Bêni cạnhi đói cáci nhài lýi thuyếti thuầni tuýi thườni bắti đầui chứngi minhi từi thịi trườngi hoàni hảoi vớii thuếi suấti bằngi khôngi vài khôngi cói cáci chii phíi rủii roi phái sản,i doi đói đòni bẩyi tàii chínhi khôngi cói ảnhi hưởngi gìi tớii giái trịi doanhi nghiệp.i Saui đó,i cáci nhài nghiêni cứui sẽi lọci bớti cáci giải địnhi khôngi cói thuế,i khôngi cói chii phíi phái sảni đểi chứngi minhi rằngi cấui trúci vốni cói liêni quani đếni sựi câni bằngi giữai việci tậni dụngi lái chắni thuếi củai nợi vayi vớii việci giai tăngi rủii roi phái sản.i Từi cáci lýi thuyếti nàyi giúpi hiểui thấyi đáoi hơni vềi quyếti địnhi tàii chính

2.3.5 Lý i thuyết i phụ i thuộc i nguồn i lực

Trongi khii lýi thuyếti cáci bêni liêni quani tậpi trungi vàoi mốii liêni hệi giữai nhiềui nhómi vìi lợii íchi cái nhân,i lýi thuyếti phụi thuộci nguồni lực (resource dependence theory)i lạii tậpi trungi vàii vaii tròi củai hộii đồngi quảni trịi vàoi việci cungi cấpi cáchi tiếpi cậni vớii nguồni lựci cầni thiếti choi côngi ty.i Lýi thuyếti phụi thuộci nguồni lựci cungi cấpi nềni tảngi đầui tiêni vềi vaii tròi củai Hộii đồngi quảni trịi đốii vớii việci phâni bổi nguồni lựci trongi côngi

ty.i Cáci nguồni lựci nàyi là:i Tàii sản,i khải năng,i quyi trìnhi tổi chức,i đặci điểm,i thôngi tini vài kiếni thứci nhằmi mụci đúci tăngi cườngi hiệui quải hoạti độngi củai côngi ty.i Trêni quani điểmi nàyi thìi cấui trúci quảni trịi vài thànhi phầni Hộii đồngi quảni trịi lài mộti trongi nhữngi nguồni lựci giai tăngi giái trịi doanhi nghiệp.i Hộii đồngi quảni trịi chínhi mấui chốti đểi kếti nốii côngi

tyi vớii nhữngi nguồni lựci bêni ngoàii đểi đạti đượci mụci đínhi trongi kinhi doanh.i Hộii đồngi quảni trịi cói vaii tròi cựci kỳi quani trọngi trongi việci giai tăngi năngi lựci tàii chínhi củai côngi

ty.i Cáci côngi tyi cói nợi vayi caoi cói xui thếi bổi nhiệmi thànhi viêni trongi HĐQTi cói quani hệi tốti trongi lĩnhi vựci ngâni hàngi nhằmi giai tăngi khải năngi tiếpi cậni tốti cáci quỹi tíni dụngi hoặci cáci côngi tyi cói vấni đềi thanhi khoảni thườngi sửi dụngi cáci dạii diệni củai cáci tổi chứci tàii chínhi làmi thànhi viêni củai HĐQT.i Nhiềui nghiêni cứui cũngi dựai trêni lýi thuyếti phụi thuộci nguồni lựci đểi giảii thíchi cấui trúci củai HĐQT,i đặci biệti lài việci kiêmi nhiệmi củai chủi tịchi Hộii đồngi quảni trịi vài giámi đốci điềui hành.i Cuốii cùng,i cáci lýi thuyếti phụi thuộci nguồni lựci choi rằngi HĐQTi cũngi lài nguồni lựci củai côngi ty,i doi đói nếui Hộii đồngi quảni trịi cói nhiềui thànhi viêni bêni ngoàii thìi sẽi giúpi côngi tyi tăngi khải năngi tiếpi cậni thôngi tini

vài tậni dụngi cáci nguồni lựci bêni ngoàii mộti cáchi tốii ưu

2.4 Nghiên i cứu i thực i nghiệm i về i tác i động i Hội i đồng i quản i trị i đến i Cấu i trúc i

vốn i

2.4.1 Nghiên i cứu i thực i nghiệm i về i tác i động i của i các i đặc i điểm i của i Hội i đồng i

quản i trị i đến i Cấu i trúc i vốn i tại i các i quốc i gia i trên i thế i giới

Sựi táci độngi củai cáci yếui tối thuộci vềi Hộii đồngi quảni trịi đếni Cấui trúci vốni lài mộti trongi nhữngi đềi tàii nghiêni cứui vềi Cấui trúci vốni thui húti đượci rấti nhiềui sựi quani tâmi củai cáci nhài nghiêni cứui khoai học.i Theoi địnhi nghĩai vềi Quảni trịi côngi tyi đãi nêui ởi trên,i Quảni trịi côngi tyi lài mộti hệi thốngi baoi gồmi nhiềui mốii quani hệ,i doi đói cáci nhâni tối đượci

sửi dụngi đểi đoi lườngi ảnhi hưởngi củai Hộii đồngi quảni trịi trongi cáci nghiêni cứui cũngi rấti phongi phú,i mộti trongi sối cáci nhâni tối đượci sửi dụngi đói lài cáci đặci điểmi củai Hộii đồngi

quảni trịi củai côngi tyi nhưi quyi môi HĐQT,i vềi sựi kiêmi nhiệmi củai chủi tịchi HĐQTi vài gíami đốci điềui hànhi (CEO),i sối lượngi thànhi viêni nữi trongi hộii đồng,i tỷi lệi cổi phầni nắmi giữi củai cáci thànhi viêni trongi HĐQT,…

Nghiêni cứui củai Alves i và i cộng i sự i (2015)i lài mộti nghiêni cứui thựci nghiệmi vềi sựi ảnhi hưởngi củai cáci đặci điểmi hộii đồngi quảni trịi ảnhi hưởngi tớii cấui trúci vốni củai doanhi nghiệp.i Môi hìnhi sửi dụngi đểi kiểmi trai đặci điểmi củai Hộii đồngi quảni trịi tớii cấui trúci vốni nhưi côngi thứci bêni dưới:

(capital i structure)i,t i =i 0 i +i 1 i (% i independent)i,t i +i 2 i (% i women)i,t i +i 3 i (board i size)i,t i

+4(CEOduality)i,t i +j(controlvariablej)i +u i,t i

Hình 2: Khái quát mô hình của Alves và cộng sự (2015)

Nghiêni cứui nàyi phâni tíchi vềi tỷi lệi thànhi viêni độci lập,i tỷi lệi nữi trongi HĐQT,i quyi môi hộii đồngi quảni trịi i vài sựi kiêmi nhiệmi giữai chủi tịchi HĐQTi vài Tổngi giámi đốc.i Kếti quải nghiêni cứui cungi cấpi bằngi chứngi vềi cáci côngi tyi lớni cói phầni lớni cáci giámi đốci độci lậpi trongi hộii đồngi quảni trịi cói cấui trúci vốni baoi gồmi nhiềui vốni bêni ngoàii hơni khii soi sánhi vớii lợii nhuậni giữi lại;i cói nhiềui nợi ngắni hạni hơni soi vớii lợii nhuậni đểi lại;i cói nhiềui

nợi dàii hạni hơni soi vớii nợi ngắni hạn;i vài cói vốni chủi sởi hữui bêni ngoàii nhiềui hơni nợi dàii

hạn.i Kếti quải cũngi cungi cấpi mộti sối bằngi chứngi choi thấyi mộti hộii đồngi quảni trịi đai dạngi vềi giớii tínhi hơni vài chủi tịchi khôngi phảii lài ngườii điềui hànhi (tứci lài giámi đốci điềui hànhi lài mộti ngườii kháci vớii chủi tịch)i cói thểi cảii thiệni hộii đồngi quảni trị.i Vềi tínhi độci lậpi vài hiệui quải củai cáci giámi đốci vài doi đói dẫni đếni việci côngi tyi cói cơi cấui vốni baoi gồmi cáci nguồni tàii chínhi dàii hạni hơn

Saui đâyi lài mộti sối nghiêni cứui thựci nghiệmi trêni thếi giớii vềi táci độngi củai cáci đặci điểmi củai Hộii đồngi quảni trịi đếni cấui trúci vốni củai côngi tyi theoi tìmi hiểui củai táci giả,i cụi thể:

- Quyi môi hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốn:i Nghiêni cứui củai Uchidai (2011)i nghiêni cứui vềi sựi giảmi quyi môi củai HĐQTi cói táci độngi nghịchi chiềui vớii giái trịi củai cổi đôngi hayi không.i i Nghiêni cứui sửi dụngi dữi liệui đượci thui thậpi từi 1.222i doanhi nghiệpi trongi giaii đoạni 2002i tớii 2007.i Kếti quải choi thấy,i việci giảmi quyi môi củai HĐQTi khôngi làmi tăngi giái trịi củai cổi đôngi mài quyi môi phùi hợpi củai HĐQTi còni doi đặci trưng,i quyi môi vài cáchi quảni lýi chii phíi củai mỗii côngi ty.i Chancharati vài cộngi

sựi (2012)i nghiêni cứui vềi cơi cấui tổi chứci củai HĐQTi vài giái trịi củai cáci côngi ty,i sửi dụngi dữi liệui từi 125i côngi tyi niêmi yếti ởi Australiai từi nămi 1994i đếni 2002.i Kếti quải chỉi rai rằngi yếui tối quani trọngi nhấti củai việci giámi sáti hiệui năngi hoạti độngi củai côngi

tyi lài HĐQT.i Yếui tối nàyi giữi vaii tròi quani trọngi trongi việci tăngi khải năngi thànhi côngi củai côngi tyi vài chịui tráchi nhiệmi giámi sáti cáci hoạti đọngi chínhi liêni quani đếni việci rai quyếti địnhi kinhi doanh

- Sối lượngi củai thànhi viêni nữi trongi HĐQTi vài cấui trúci vốn:i Changi vài cộngi sựi (2014)i nghiêni cứui dữi liệui củai 4.297i côngi tyi ởi cáci nướci pháti triểni trongi giaii đoạni

1993i đếni 2009i đãi chỉi rai rằngi nhiềui côngi tyi coi mứci đòni bẩyi tàii chínhi thấp,i sựi cói mặti củai cáci thànhi viêni nữi trongi hộii đồngi quảni trịi cói xui hướngi đẩyi mứci đòni bẩyi tàii chínhi lêni caoi hơn.i

- CEOi kiêmi nhiệmi vài cấui trúci vốn:i Tínhi kiêmi nhiệmi củai CEOi đượci địnhi nghĩai lài tìnhi huốngi khii tổngi giámi đốci củai mộti côngi tyi đồngi thờii lài chủi tịchi hộii đồngi quảni trịi (MOSCU,i 2013).i Nói cói nghĩai lài mộti ngườii nắmi giữi haii vịi tríi quyềni lựci nhấti trongi mộti côngi ty.i Mốii quani hệi giữai tínhi haii mặti củai CEOi vài cấui trúci vốni

cũngi rấti lẫni lộn.i Mộti mặt,i Fosbergi (2004)i kếti luậni rằngi cáci côngi tyi dẫni đầui theoi quani điểmi haii mặti thườngi cói mứci đội đòni bẩy.i Ôngi giảii thíchi rằngi khải năngi lãnhi đạoi képi làmi tăngi sựi tậpi trungi củai quyềni sởi hữui vài quyềni kiểmi soát,i doi đó,i tínhi kiêmi nhiệmi củai CEOi cói thểi dễi dàngi tiếpi cậni cáci nguồni vốni bêni ngoài.i Faleyei (2004)i lậpi luậni rằngi sựi lãnhi đạoi kiêmi nhiệmi làmi giảmi táci độngi củai thôngi tini bấti câni xứng,i điềui nàyi dẫni đếni khải năngi tiếpi cậni cáci nguồni vốni bêni ngoàii caoi hơn.i Nhữngi lýi thuyếti nàyi phảni ánhi ýi tưởngi rằngi cói mốii quani hệi tíchi cựci giữai tínhi kiêmi nhiệmi củai CEOi vài mứci nợ.i Mặti khác,i Forsbergi (2004),i Kyereboah-Colemani vài Biekpei (2006)i đãi đưai rai bằngi chứngi vềi tínhi haii mặti củai lãnhi đạoi cói mốii quani hệi tiêui cựci vớii mứci đòni bẩyi củai mộti côngi ty

- Sựi tậpi trungi quyềni sởi hữui vài cấui trúci vốn:i Cói rấti íti bằngi chứngi vềi mốii quani hệi giữai quyềni sởi hữui củai ngườii quảni lýi vài cấui trúci vốn.i Bergeri vài cộngi sựi (1997)i kếti luậni rằngi tốii đai hóai lợii íchi củai cổi đôngi vài đạti đượci kếti quải kinhi doanhi mụci tiêui lài nhiệmi vụi chínhi củai cáci nhài quảni lýi vài họi cói xui hướngi giảmi mứci đòni bẩyi

đểi tránhi gặpi khói khăni vềi tàii chính.i Điềui nàyi phảni ánhi mốii quani hệi tiêui cựci giữai

sởi hữui cổi phầni củai ngườii quảni lýi vài cấui trúci vốn.i Brailsfordi vài cộngi sựi (2002)i cũngi cungi cấpi bằngi chứngi từi Úci đểi hỗi trợi giải thuyếti này.i Trongi nghiêni cứui này,i

tỷi lệi sởi hữui cổi phầni củai ngườii quảni lýi đượci tínhi theoi tỷi lệi cổi phầni mài cáci thànhi viêni hộii đồngi quảni trịi nắmi giữ

- Theoi nghiêni cứui củai Weni vài cộngi sựi (2002)i nghiêni cứui mốii quani hệi giữai mộti sối đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi côngi tyi vài cấui trúci vốni củai 60i côngi tyi niêmi yếti củai Trungi Quốci từi nămi 1996i đếni 1998.i Cáci pháti hiệni cungi cấpi mộti sối bằngi chứngi thựci nghiệmi sơi bội vài dườngi nhưi choi thấyi rằngi cáci nhài quảni lýi cói xui hướngi theoi đuổii đòni bẩyi tàii chínhi thấpi hơni khii họi phảii đốii mặti vớii quảni trịi côngi

tyi mạnhi mẽi hơni từi hộii đồngi quảni trị.i Kếti quải thựci nghiệmi choi thấyi cói mứci đòni bẩyi thấpi hơni trongi cáci côngi tyi niêmi yếti củai Trungi Quốci khii tỷi lệi giámi đốci bêni ngoàii trongi hộii đồngi quảni trịi caoi hơni hoặci nhiệmi kỳi củai Giámi đốci điềui hànhi dàii hơn.i Nhữngi kếti quải thựci nghiệmi nàyi phùi hợpi vớii mộti sối kếti quải nghiêni cứui trướci đói (Tam,i 1995;i Xui vài Wang,i 1997).i Nhìni chung,i cáci kếti quải thựci nghiệmi

củai chúngi tôii vềi mốii quani hệi giữai cấui trúci vốni vài mộti sối đặci điểmi củai quảni trịi côngi tyi choi thấyi rằngi cáci nhài quảni lýi nêni tìmi kiếmi đòni bẩyi thấpi hơni khii họi đốii mặti vớii sựi quảni lýi củai côngi tyi mạnhi hơn.i Nhữngi kếti quải nàyi choi thấyi rằngi cáci nhài quảni lýi phảii đốii mặti vớii quảni trịi côngi tyi mạnhi mẽi hơni cói thểi theoi đuổii mứci

nợi thấpi hơni đểi tránhi rủii roi phụi liêni quani đếni đòni bẩyi caoi hơn.i Tuyi nhiên,i pháti hiệni củai chúngi tôii chỉi rai rằngi cáci mốii quani hệi giữai cấui trúci vốni vài đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trịi chỉi cói ýi nghĩai thốngi kêi trongi trườngi hợpi thànhi phầni hộii đồngi quảni trịi vài nhiệmi kỳi củai Giámi đốci điềui hành.i Kếti quải khôngi cói ýi nghĩai thốngi kêi trongi trườngi hợpi quyi môi hộii đồngi quảni trịi vài mứci lươngi cối địnhi củai cáci CEO.i Nóii chung,i điềui nàyi cói thểi gợii ýi rằngi năngi lựci quảni trịi côngi tyi trongi cáci côngi tyi niêmi yếti củai Trungi Quốci cói thểi chỉi mộti phầni hoạti độngi theoi cáchi mài cói thểi choi đếni nayi đãi đượci giải địnhi trêni cơi sởi cáci tàii liệui lýi thuyếti phươngi Tâyi trongi khoảngi thờii giani chúngi tôii điềui tra.i i

2.4.2 Nghiên i cứu i thực i nghiệm i về i tác i động i của i các i đặc i điểm i Hội i đồng i quản i trị i

đến i cấu i trúc i tại i Việt i Nam

Tạii Việti Nam,i kháii niệmi vềi Quảni trịi côngi tyi còni khái mớii mẻi vài thui húti đượci

sựi quani tâmi trongi thờii giani vàii nămi gầni đâyi nêni cáci nghiêni cứui vềi chủi đềi nàyi còni chưai nhiều.i Theoi hiểui biếti củai táci giả,i chủi đềi Quảni trịi côngi tyi tạii Việti Nami hiệni nayi

đai sối chiai thànhi haii hướngi nghiêni cứu:i đói lài đặci điểmi phầni quyềni trongi lãnhi đạoi côngi tyi vài đặci điểmi vềi cấui trúci sởi hữui côngi ty.i Cụi thể,i cáci nghiêni cứui vềi chủi đềi Quảni trịi côngi tyi cũngi chủi yếui phâni tíchi mốii quani hệi giữai hiệui quải hoạti độngi côngi

ty,i hànhi vii quảni trịi lợii nhuậni vài cáci đặci điểmi Quảni trịi côngi ty,i cói thểi nhắci tớii nghiêni cứu:i “Đặci điểmi hộii đồngi quảni trịi vài hànhi vii quảni trịi lợii nhuậni củai cáci côngi tyi niêmi yếti trêni thịi trườngi chứngi khoáni Việti Nam”i củai táci giải Bùii Văni Dươngi vài Ngôi Hoàngi Điệpi (2017);i nghiêni cứui vềi “Ảnhi hưởngi củai đặci điểmi Tổngi giámi đốci điềui hànhi đếni hiệui quải hoạti độngi củai doanhi nghiệp”i củai táci giải Phani Bùii Giai Thuỷi vài cộngi sựi (2017);i nghiêni cứui vềi “Đặci điểmi củai hộii đồngi quảni trị,i sởi hữui nhài nướci vài hiệui quải hoạti độngi củai côngi ty:i bằngi chứngi từi Việti Nam”i củai táci giải

Cáci nghiêni cứui trongi nướci đượci táci giải tìmi hiểui cói mốii liêni hệi giữai Quảni trịi côngi

tyi vài Cấui trúci vốni là:

- Đặng,i V.i D.i vài Nguyễni H.i C.i (2016)i Nghiêni cứui nàyi xemi xéti cáci yếui tối táci độngi đếni tỷi sối nợi củai 285i doanhi nghiệp,i côngi tyi niêmi yếti trêni thịi trườngi chứngi khoáni Việti Nami trongi giaii đoạni 2010i –i 2015.i Bàii nghiêni cứui thui thậpi sối liệui từi báoi cáoi tàii chínhi đãi kiểmi toáni củai cáci côngi tyi niêmi yếti trêni thịi trườngi chứngi khoáni Việti Nam,i căni cứi vàoi cáci cơi sởi nhưi lýi thuyếti vềi cấui trúci vốni hiệni đại,i cáci côngi trìnhi nghiêni cứui trướci đây,i cáci bằngi chứngi thựci nghiệmi đểi xâyi dựngi môi hìnhi hồii quii ướci lượngi cơi bảni đánhi giái mốii tươngi quani giữai tỷi sối nợi vài cáci yếui tối nhưi cơi hộii tăngi trưởng,i tỷi suấti sinhi lời,i quyi môi côngi ty,i tỷi lệi tàii sảni cối địnhi hữui hình.i Đồngi thờii bàii nghiêni cứui cũngi chỉi rai cáci khuyếti tậti trongi môi hìnhi hồii quii cơi bảni nhưi

đai cộngi tuyến,i phươngi saii saii sối thayi đổii vài tựi tươngi quani làmi choi môi hìnhi hồii quii cói ướci lượngi khôngi đángi tini cậy.i Kếti quải nghiêni cứui chứngi tỏi cáci doanhi nghiệpi Việti Nami ưui tiêni sửi dụngi nguồni vốni nộii bội đểi táii đầui tưi choi cáci hoạti độngi kinhi doanh;i cáci côngi tyi cói quyi môi càngi lớni thìi việci tiếpi cậni vốni vayi tươngi đốii dễi dàngi vài ngượci lại.i Cuốii cùngi thìi cáci doanhi nghiệpi cói cơi cấui TSCĐi trongi tổngi tàii sảni lớni thườngi cói tỷi lệi nợi cao

- Võ,i X.i V.i (2017)i Nghiêni cứui rằngi quyếti địnhi cấui trúci vốni lài mộti hànhi vii quani trọngi củai côngi tyi thui húti sựi quani tâmi mạnhi mẽi từi cáci bêni liêni quani kháci nhau.i

Nói quani trọngi hơni ởi cáci thịi trườngi mớii nổii doi cáci đặci điểmi phápi lý,i văni hóai vài thểi chếi độci đáoi củai họ.i Nghiêni cứui nàyi làmi sángi tỏi thêmi câui hỏii liệui cáci yếui tối quyếti địnhi cấui trúci vốni cói kháci nhaui ởi cáci thịi trườngi mớii nổii hayi không.i Nghiêni cứui sửi dụngi tậpi dữi liệui mớii vài duyi nhấti chứai cáci thuộci tínhi cụi thểi củai côngi tyi trongi giaii đoạni từi nămi 2006i đếni nămi 2015.i Sửi dụngi côngi cụi ướci tínhi GMMi đểi kiểmi soáti tínhi nộii sinh,i kếti quải chỉi rai rằngi cáci yếui tối quyếti địnhi cấui trúci vốni lài kháci nhaui đốii vớii cáci chỉi sối dàii hạni vài ngắni hạn.i Kếti quải nghiêni cứui choi thấyi cáci yếui tối quyếti địnhi cấui trúci vốni lài kháci nhaui đốii vớii mỗii cấui trúci vốni kháci nhau.i Cáci côngi tyi cói giái trịi thịi trườngi caoi hơni thườngi cói xui hướngi sủi dụngi nợi nhiềui hơni đểi tàii trợi choi khoảni đầui tưi củai họ,i pháti hiệni nàyi xáci nhậni mộti thựci tếi

lài cáci doanhi nghiệpi Việti Nami cói tốci đội tăngi trưởngi caoi hơni khôngi thểi tậni dụngi lợii thếi củai việci pháti hànhi cổi phiếui mớii trêni thịi trườngi chứngi khoán.i Mặci dùi thịi trườngi chứngi khoảni Việti Nami dầni pháti triểni nhưngi phầni lớni nguồni tàii chínhi củai doanhi nghiệpi lài tini dụngi tạii ngâni hàng.i Thựci tếi cáci côngi tyi cói thểi vayi thêmi cáci khoảni nợi dàii hạni nếui họi cói nhiềui tàii sảni thếi chấpi hơn

- NNPi Diễm,i PTi Huyền,i TTNi Ngai (2020)i Nghiêni cứui vềi Cáci đặci điểmi bêni trongi côngi tyi táci độngi đếni chấti lượngi thôngi tini báoi cáoi tàii chính:i Bằngi chứngi thựci nghiệmi tạii Việti Nam.i Nghiêni cứui nàyi đãi cungi cấpi bằngi chứngi rằngi quyi môi HĐQTi khôngi đượci quái lớni vài HĐQTi phảii cói thànhi viêni chuyêni môni vềi tàii chínhi kếi toáni thìi làmi giảmi thiểui xungi độti lợii íchi vài tìnhi trạngi thôngi tini bấti câni xứngi giữai nhài quảni lýi vài cổi đông.i Đồngi thờii nghiêni cứui cũngi lài căni cứi đểi cáci côngi tyi niêmi yếti xâyi dựngi quyi môi côngi tyi phùi hợpi nângi caoi vịi thếi cạnhi trangi trongi xui thếi hộii nhậpi quốci tế

- Nghiêni cứui “Đặci điểmi củai quảni trịi doanhi nghiệpi vài mốii quani hệi vớii chấti lượngi kiểmi toán”i nămi 2021i củai TS.i Bùii Phươngi Chii ,i Đặngi Linhi Đan,i Caoi Thanhi Trà,i Bùii Thịi Thui Phươngi xemi xéti cáci đặci điểmi củai bani giámi đốc.i Nghiêni cứui sửi dụngi mẫui nghiêni cứui lài 200i Doanhi nghiệpi niêmi yếti trêni haii sàni giaoi dịchi chứngi khoáni Việti Nami giaii đoạni từi 2014-2018.i Kếti quải nghiêni cứui choi thấyi cói mốii quani hệi ngượci chiềui giữai sối lượngi thànhi viêni trongi BGĐi vớii chấti lượngi kiểmi toán,i trongi khii tínhi kiêmi nhiệmi củai giámi đốci điềui hànhi vài tỷi lệi nữi giớii trongi BGĐi cói quani hệi thuậni chiềui vớii chấti lượngi kiểmi toán.i Nghiêni cứui chỉi rai khíai cạnhi kiêmi nhiệmi củai chủi tịchi HĐQTi rằngi cầni sựi táchi bạchi vaii tròi củai từngi vịi tríi saoi choi phùi hợpi vớii từngi tìnhi huốngi kháci nhau.i Việci kiêmi nhiệmi cũngi gâyi rai nhữngi bấti lợii khii mộti ngườii phảii làmi quái nhiềui việci mộti lúci nêni cầni phâni bổi côngi việci hợpi lýi hoặci cói thểi uỷi quyềni choi nhâni viêni thựci hiệni thay.i

- Chui Thịi Thui Thủy.i (2020).i Táci độngi củai đặci trưngi hộii đồngi quảni trịi đếni hiệui quải tàii chínhi củai cáci côngi tyi cổi phầni niêmi yếti trêni thịi trườngi chứngi khoáni Việti Nami đãi nghiêni cứui 654i côngi tyi cổi phầni niêmi yếti trêni thịi trườngi chứngi khoáni Việti Nami giaii đoạni 2016i đếni 2018.i Quai nghiêni cứui đãi chứngi minhi đượci sựi

kiêmi nhiệmi củai củai HĐQTi vài quyi môi hộii đồngi quảni trịi cói ảnhi hưởngi thuậni chiềui đếni hiệui quải tàii chính.i Sựi kiêmi nhiệmi đốii vớii hiệui quải tàii chínhi củai cáci côngi tyi cói quyi môi HĐQTi nhỏi cói ảnhi hưởngi lớni hơni soi vớii cáci côngi tyi cói quyi

môi HĐQTi lớn.i Ngoàii rai cáci côngi tyi cói hiệui quải tàii chínhi thấpi hoặci gặpi khói khăni trongi hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanhi thườngi cầni cói sựi giámi sáti chặti chẽi hơni

từi HĐQTi thôngi quai cáci cuộci họpi HĐQT.i Tuyi nhiêni sựi đai dạngi vềi giớii tínhi củai hộii đồngi quảni trịi lạii khôngi cói ýi nghĩai thốngi kêi tạii mứci ýi nghĩai 5%

CHƯƠNG i 3: i PHƯƠNG i PHÁP i NGHIÊN i CỨU

3.1 Mẫu i và i dữ i liệu i nghiên i cứu

Mẫui nghiêni cứui gồmi dữi liệui củai cáci côngi tyi niêmi yếti trêni HOSE.i Cáci tiêui chíi lựai chọni gồmi có:

- Dữi liệui các côngi tyi thuộci VN30i đượci niêmi yếti trêni sàni HOSE.i Theoi Uỷi bani chứngi khoáni nhài nướci (SSC)i trêni thịi trườngi cói nhiềui chỉi sối chứngi khoản,i việci chọni chỉi sối VN30-Indexi lài doi chỉi sối nàyi đạii diệni choi cáci cổi phiếui vốni hoái lớni trêni thịi trườngi vài cói tiêui chíi địnhi lươngi vềi tínhi thanhi khoảni cùngi cáci yếui tối kỹi thuậti khác.i Nóii đơni giảni nhất,i VN30-Indexi lài mộti trongi nhữngi chỉi sối cói tínhi minhi bạchi caoi trêni TTCKi Việti Nami hiệni nay.i

- Cáci côngi tyi hoạti độngi trongi lĩnhi vựci tàii chínhi nhưi ngâni hàng,i bảoi hiểm,i quỹi đầui

tư,i cáci côngi tyi chứngi khoáni sẽi bịi loạii khỏii mẫu.i Nguyêni nhâni lài doi sựi phứci tạpi trongi bảngi câni đốii kếi toáni củai cáci côngi tyi nàyi cũngi nhưi sựi kháci biệti trongi chuẩni mựci củai báoi cáoi tàii chính

Dựai vàoi haii tiêui chíi này,i mẫui nghiêni cứui gồmi cói 20i côngi ty.i Sối liệui thui thậpi trongi giaii đoạni 2005i đếni 2020i vớii 300i quani sát

Dữi liệui nghiêni cứui lài dữi liệui thứi cấp,i đượci thui thậpi từi cáci báoi cáo,i baoi gồm:i báoi cáoi thườngi niên,i báoi cáoi quảni trị,i báoi cáoi tàii chínhi hợpi nhấti đãi kiểmi toáni trêni cáci websitei củai cáci côngi tyi tươngi ứng

3.2 Mô i hình i nghiên i cứu i

Sửi dụngi môi hìnhi nghiêni cứui tươngi tựi củai Alvesi vài cộngi sựi (2015),i táci giải xemi xéti ảnhi hưởngi củai cáci đặci điểmi HĐQTi tớii CTVi đềi xuấti môi hìnhi sau:

Trongi đó:

- Biếni phụi thuộci lài cấui trúci vốni củai côngi tyi i (kýi hiệu:i Capitali Structure).i Dựai vàoi lýi thuyếti trậti tựi phâni hạngi chiai nguồni vốni nàyi thànhi bai loạii đượci môi tải chii tiếti tạii bảngi 3.1

- Biếni độci lậpi baoi gồmi 4i yếui tối lài đặci điểmi củai HĐQTi gồm:i kíchi thướci HĐQTi (kýi hiệu:i boardi size),i tỷi lệi thànhi viêni nữi trongi HĐQTi (kýi hiệu:i women),i quyềni kiêmi nhiệmi giữai haii chứci danhi Chủi tịchi HĐQTi vài Tổngi giámi đốci (kýi hiệu:i CEOduality)vài tỷi lệi cổi phầni nắmi giữi củai cáci thànhi viêni HĐQTi (kýi hiệu:i

manageriali shareholing).i Cáci biếni độci lậpi đượci môi tải chii tiếti tạii bảngi 3.2

- Cáci biếni kiểmi soáti trongi môi hìnhi gồmi 5i biếni phảni ảnhi đặci điểmi nộii tạii củai côngi ty,i gồmi ROA,i GROW,i TANG,i SIZE.i Cáci biếni đượci môi tải chii tiếti tạii bảngi 3.3 Theo mô hình gốc thì biến kiểm soát bao gồm 8 biến, tuy nghiên trong nghiên cứu của tác giả, chỉ sử dụng 4 biến là Quy mô công ty (Size) , Khả năng sinh lời (ROA), Tăng trưởng (Agrowth), Tài sản hữu hình (Tangi) vì các biến này là các biến tiêu chuẩn, thường được sử dụng trong các nghiên cứu trước và đã được chứng minh là có tác động quan trọng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp

Mô i hình i nghiên i cứu

Hình 3: Mô hình nghiên cứu của tác giả

3.3 Giả i thuyết i nghiên i cứu

3.3.1 Quy i mô i hội i đồng i quản i trị i và i cấu i trúc i vốn

Quy i mô, i khả i năng i sinh i lời, i tăng i

trưởng, i tài i sản i hữu i hình

Cấu i trúc i vốn Đặc i điểm i hội i

đồng i quản i trị

Giới i tính i

HĐQT

Quyi môi hộii đồngi quảni trịi đượci đoi bởii logariti củai tổngi sối giámi đốci thami dựi vớii tưi cáchi lài thànhi viêni hộii đồngi quảni trịi trongi cuộci họpi củai mỗii côngi tyi vài nêui

rõi trongi mỗii báoi cáoi hàngi nămi củai mộti côngi tyi (Jensen,i 1993).i Mốii quani hệi giữai quyi môi hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốni lài hỗni hợp.i Mộti mặt,i nhiềui lýi thuyếti đãi kếti luậni rằngi cói mốii quani hệi thuậni chiềui giữai quyi môi hộii đồngi quảni trịi vài mứci nợi (Weni vài cộngi sự,i 2002)i Cói nghĩai lài nếui mộti côngi tyi tăngi sối lượngi giámi đốci trongi hộii đồngi quảni trịi thìi mứci nợi cũngi sẽi tăngi lên.i Mộti giảii thíchi choi điềui nàyi lài cáci hộii đồngi quảni trịi lớni cói xui hướngi tuâni theoi cáci chínhi sáchi khuyếni khíchi mứci đội caoi

đểi nângi caoi giái trịi củai côngi tyi (Hussaineyi vài Al-Nodel,i 2010).i Hơni nữa,i Jenseni (1993)i cũngi choi rằngi hộii đồngi quảni trịi lớni dẫni đếni sựi chỉi tríchi rộngi rãii hơni đốii vớii hànhi độngi củai cáci nhài quảni lý,i điềui nàyi làmi giảmi quái trìnhi đưai rai cáci quyếti địnhi tàii chínhi vài cũngi làmi giảmi chấti lượngi quảni trịi côngi ty.i Thiếui sựi đồngi thuậni trongi việci đưai rai quyếti địnhi cói thểi chuyểni thànhi mứci đội đòni bẩyi caoi hơn.i Mặti khác,i cói nhữngi nghiêni cứui kếti luậni rằngi cói mốii quani hệi tiêui cựci giữai quyi môi hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốn.i Bergeri vài cộngi sựi (1997)i nhậni thấyi rằngi mộti bani giámi đốci lớni hơni đồngi hànhi vớii mứci đội điềui hànhi thấpi hơni vài hiệui quải hoạti độngi tốti hơn.i Dựai trêni nhữngi lýi thuyếti này,i mộti giải thuyếti đượci đềi xuấti là:

H1: i Có i một i mối i quan i hệ i tích i cực i giữa i quy i mô i hội i đồng i quản i trị i và i cơ i cấu i vốn 3.3.2 Sự i kiêm i nhiệm i giữa i giám i đốc i điều i hành i với i Chủ i tịch i hội i đồng i quản i trị i

và i Cấu i trúc i vốn

Sựi kiêmi nhiêmi củai CEOi đượci địnhi nghĩai lài tìnhi huốngi khii tổngi giámi đốci củai mộti côngi tyi đồngi thờii lài chủi tịchi hộii đồngi quảni trịi (MOSCU,i 2013).i Nói cói nghĩai lài mộti ngườii nắmi giữi haii vịi tríi quyềni lựci nhấti trongi mộti côngi ty.i Mốii quani

hệi giữai tínhi haii mặti củai CEOi vài cấui trúci vốni cũngi rấti lẫni lộn.i Mộti mặt,i Fosbergi (2004)i kếti luậni rằngi cáci côngi tyi dẫni đầui theoi quani điểmi kiêmi nhiệmi thườngi cói mứci đội đòni bẩy.i Ôngi giảii thíchi rằngi khải năngi lãnhi đạoi képi làmi tăngi sựi tậpi trungi củai quyềni sởi hữui vài quyềni kiểmi soát,i doi đó,i tínhi haii mặti củai CEOi cói thểi dễi dàngi tiếpi cậni cáci nguồni vốni bêni ngoài.i Faleyei (2004)i lậpi luậni rằngi sựi lãnhi đạoi haii mặti làmi giảmi táci độngi củai thôngi tini bấti câni xứng,i điềui nàyi dẫni đếni khải năngi tiếpi cậni

cáci nguồni vốni bêni ngoàii caoi hơn.i Nhữngi lýi thuyếti nàyi phảni ánhi ýi tưởngi rằngi cói mốii quani hệi tíchi cựci giữai tínhi haii mặti củai CEOi vài mứci nợ.i Mặti khác,i Forsbergi (2004),i Kyereboah-Colemani vài Biekpei (2006)i đãi đưai rai cáci bằngi chứngi vềi tínhi haii mặti củai lãnhi đạoi cói mốii quani hệi tiêui cựci vớii mứci đòni bẩyi củai mộti côngi ty Dựai trêni nhữngi lýi thuyếti này,i mộti giải thuyếti đượci đềi xuấti là:

H2: i Có i một i mối i quan i hệ i tích i cực i giữa i sự i kiêm i nhiệm i và i cấu i trúc i vốn

3.3.3 Cổ i phần i quản i lý i và i Cấu i trúc i vốn

Cói rấti íti bằngi chứngi vềi mốii quani hệi giữai quyềni sởi hữui củai ngườii quảni lýi vài cấui trúci vốn.i Bergeri vài cộngi sựi (1997)i kếti luậni rằngi tốii đai hóai lợii íchi củai cổi đôngi

vài đạti đượci kếti quải kinhi doanhi mụci tiêui lài nhiệmi vụi chínhi củai cáci nhài quảni lýi vài

họi cói xui hướngi giảmi mứci đội đòni bẩyi đểi tránhi gặpi khói khăni vềi tàii chính.i Điềui nàyi phảni ánhi mốii quani hệi tiêui cựci giữai sởi hữui cổi phầni củai ngườii quảni lýi vài cấui trúci vốn.i Brailsfordi vài cộngi sựi (2002)i cũngi cungi cấpi bằngi chứngi từi Úci đểi hỗi trợi giải thuyếti này.i Trongi nghiêni cứui này,i tỷi lệi sởi hữui cổi phầni củai ngườii quảni lýi đượci tínhi theoi tỷi lệi cổi phầni mài cáci thànhi viêni hộii đồngi quảni trịi nắmi giữ

Dựai trêni nhữngi lýi thuyếti này,i mộti giải thuyếti đượci đềi xuấti là:

H3: i Có i mối i quan i hệ i tiêu i cực i giữa i tỷ i lệ i sở i hữu i cổ i phần i của i người i quản i lý i và i

cấu i trúc i vốn

3.3.4 Giới i tính i của i hội i đồng i quản i trị i và i Cấu i trúc i vốn

Mốii quani hệi giữai giớii tínhi củai hộii đồngi quảni trịi vài cấui trúci vốni lài tráii ngượci nhau.i Sextoni vài Bowani (1990)i kếti luậni rằngi nữi giớii íti sẵni sàngi hơni nami giớii trongi trườngi hợpi liêni quani đếni cáci tìnhi huốngi tàii chínhi khôngi chắci chắn,i ngayi cải khii cói liêni quani đếni lợii íchi tàii chính.i Điềui nàyi lài doi sựi kháci biệti trongi quani điểmi củai nami

vài nữ.i Đặci biệt,i Henningi vài Jardimi (1977)i đãi kếti luậni dựai trêni cáci nghiêni cứui củai

họi rằngi phụi nữi cói xui hướngi coii rủii roi lài tiêui cực:i đói lài mấti mát,i hậui quải xấu,i nguyi hiểmi hoặci hủyi hoại,i trongi khii nami giớii cói xui hướngi nghĩi rằngi rủii roi baoi gồmi cải tíchi cựci vài tiêui cực,i họi coii rủii roi nhưi mấti máti hoặci đạti được,i nguyi hiểmi hoặci cơi hội.i Ngượci lại,i nami giớii coii rủii roi lài lợii íchi tàii chínhi hoặci sựi thăngi tiếni trongi sựi nghiệp.i Theoi Cavaluzzo,i Cavalluzoi vài Wolkeni (2002)i thìi phụi nữi đượci choi lài

khôngi thíchi rủii roi hơni nami giới.i Nhữngi bằngi chứngi nàyi chứngi minhi rằngi cáci doanhi nhâni nữi cói xui hướngi tránhi lấyi nợi đểi mởi rộngi hoạti độngi kinhi doanhi củai họ,i trongi khii cáci doanhi nhâni nami cói xui hướngi tiếpi cậni cáci nguồni vốni bêni ngoàii đểi kiếmi đượci nhiềui hơni vài pháti triểni sựi nghiệpi củai họ.i Brodzinskii vài Wiebei (1990)i kếti luậni rằngi cói rấti íti sựi kháci biệti giữai doanhi nhâni nữi vài doanhi nhâni nam.i Thậmi chíi cải nami vài nữi đềui chấpi nhậni rủii roi ởi mứci trungi bìnhi (Schereri eti al,i 1990) Trongi nghiêni cứui này,i giớii tínhi củai hộii đồngi quảni trịi đượci tínhi theoi tỷi lệi phầni trămi củai nữi trêni sối lượngi hộii đồngi quảni trị

H4: i Có i mối i quan i hệ i tiêu i cực i giữa i giới i tính i hội i đồng i quản i trị i và i cấu i trúc i vốn Biến i kiểm i soát i và i Cấu i trúc i vốn

Bảng i 3.1 i Bảng i mô i tả i biến Biến i phụ i thuộc Ký i hiệu Cách i tính