Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng Agribank CN Hải Phòng

Ngày nay các ngân hàng hiện đại hoạt động đa năng nhằm tăng thu nhập không những từ các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống mà ngày nay càng mở rộng các nghiệp vụ ngoại bảng như kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế, bảo lãnh... Các hoạt động ngoại bảng mang lại thu nhập cho ngân hàng dưới dạng phí ngày một tăng không những về mặt số lượng mà cả tỷ trọng. Trong số các nghiệp vụ ngoại bảng thì thanh toán quốc tế đối với các ngân hàng Việt Nam là nghiệp vụ quan trọng nhất, có tốc độ tăng trưởng mạnh, mang lại cho ngân hàng khoản thu phí ngày một tăng; thông qua nghiệp vụ thanh toán quốc tế để chắp nối phát triển các nghiệp vụ khác như mua bán ngoại tệ, bảo lãnh, tài trợ xuất nhập khẩu, mở rộng quan hệ tài khoản, tín dụng... Do đó, nghiệp vụ thanh toán quôc tế được xem là nghiệp vụ ngoại bảng đặc trưng cho các ngân hàng ngày nay.

The Society for Worldwide Interbank FinancialTele-communication (Tổ chức viễn thông tài chính quốc tế toàn cầu)

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Tình hình hoạt động kinh doanh của Agribank- CN Hải Phòng giai đoạn 2011- 2013

Bảng 2.2: Tình hình hoạt động thanh toán quốc tế của Agribank giai đoạn 2011- 2013Bảng 2.3: Tỷ trọng thanh toán bằng thư tín dụng chứng từ trong thanh toán quốc tế tạiAgribank từ năm 2011- 2013

Bảng 2.4: Doanh số thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT từ năm 2011- 2013Bảng 2.5: Tình hình hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT của 3 ngân hàng VCB, Sacombank và Agribank

Bảng 2.6: Bảng danh mục rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT tại Agribank 2011- 2013

Bảng 2.7: Tỷ lệ rủi ro giữa các phương thức thanh toán quốc tế tại Agribank 2011- 2013

LỜI MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài

Công cuộc đổi mới nên kinh tế Việt Nam theo hướng mở cửa, chủ động hội nhập quốc

tế đã mang lại những thành tựu quan trọng, tạo ra thế lực mới cho nước ta để tiếp tụchội nhập sâu sắc hơn vào nên kinh tế khi vực và thế giới Báo cáo về phương hướng,nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2006- 2010 nêu rõ “Đẩy mạnh hơn nữa hoạtđộng kinh tế đối ngoại, hội nhập kinh tế quốc tế sâu hơn và đầy đủ hơn với các thể chếkinh tế toàn cầu, khu vực và song phương”, “Củng cố và phát triển quan hệ hợp tácsong phương tin cậy với các đối tác chiến lược; khai thác có hiệu quả các cơ hội vàgiảm tối đa những thách thức, rủi ro khi nước ta là thành viên Tổ chức Thương mạiThế giới (WTO)”

Trước những yêu cầu đó, ngành tài chính Ngân hàng cũng vào cuộc mà biểu hiện đầutiên là sự gia tăng không ngừng về mạng lưới hoạt động Nhất là kể từ sau 01/04/2007ngân hàng nước ngoài có thể thành lập ngân hàng con với 100% vốn đầu tư nướcngoài theo cam kết gian nhập WTO của Việt Nam Điều đó có nghĩa là thị phần trênthị trường Việt Nam đã phân chia xòn, muốn giữ tốc độ tăng trưởng 22- 25% (trungbình ngành), các ngân hàng phải liên kết cạnh tranh với nhau để phát triển, đồng thờiđảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh của mình

Ngày nay các ngân hàng hiện đại hoạt động đa năng nhằm tăng thu nhập không những

từ các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống mà ngày nay càng mở rộng các nghiệp vụngoại bảng như kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế, bảo lãnh Các hoạt độngngoại bảng mang lại thu nhập cho ngân hàng dưới dạng phí ngày một tăng khôngnhững về mặt số lượng mà cả tỷ trọng Trong số các nghiệp vụ ngoại bảng thì thanhtoán quốc tế đối với các ngân hàng Việt Nam là nghiệp vụ quan trọng nhất, có tốc độtăng trưởng mạnh, mang lại cho ngân hàng khoản thu phí ngày một tăng; thông quanghiệp vụ thanh toán quốc tế để chắp nối phát triển các nghiệp vụ khác như mua bán

đó, nghiệp vụ thanh toán quôc tế được xem là nghiệp vụ ngoại bảng đặc trưng cho cácngân hàng ngày nay.

Tuy nhiên thanh toán quốc tế cũng như các hoạt động ngoại bảng khác, tiềm ẩn khánhiều rủi ro vì sự phức tạp và đa dạng vủa yếu tố quốc tế đem đến, đặc biệt, khi một sốngười cho rằng hoạt động thanh toán quốc tế mang lại thu nhập hấp dẫn nhưng ngânhàng không hề phải bỏ vốn, càng làm cho chủ quan lơ là, bất chấp những rủi ro tiềm

ẩn có thể xảy ra bất cứ lúc nào

Vì vậy, việc nghiên cứu một cách hệ thống các nội dung và biện pháp nhằm nâng caocác phương thức thanh toán quốc tế để nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tếtại ngân hàng phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế đối ngoại là một nhu cầu khách

quan và hợp với quy luật Đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng Agribank- CN Hải Phòng” hy vọng sẽ giải quyết được các yêu cầu của vấn đề đặt ra.

Mục đích nghiên cứu

Bài khóa luận tập trung nghiên cứu một số vấn đề cơ bản như sau:

Thứ nhất, nêu lý thuyết liên quan đến thanh toán quốc tế bằng phương thức tíndụng chứng từ và hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụngchứng từ

Thứ hai, nêu thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụngchứng từ tại ngân hàng Agribank, nhận diện và phân tích những yêu tố có tác động đốivới ngân hàng Agribank

Thứ ba, trên những cơ sở thực trạng, đề xuất những biện pháp nhằm nâng caohiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng Agribank

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế bằngphương thức tín dụng chứng từ tại Agribank

Phạm vi nghiên cứu

Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và hoạt động thanh toán quốc tế nóichung và hoạt động thanh toán quốc tế bằng thư tín dụng chứng từ nói riêng.

Không gian: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thông Agribank- CNHải Phòng

Thời gian: giai đoạn 2011- 2013

Phương pháp nghiên cứu

- Vận dụng lí luận vào thực tiễn, sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, kháiquát hóa và tổng hợp

- Phương pháp thu thu số liệu, phân tích số liệu thống kê

Kết cấu của đề tài

Khóa luận tốt nghiệp bao gồm các phần:

Chương 1: Tổng quan về hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ.

Chương 2: Thực trạng hoạt đông thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng Agribank- CN Hải Phòng.

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Agribank.

Do hạn chế về tài liệu, kiến thức chuyên ngành, kinh nghiệm không nhiều nên bàikhóa luận tốt nghiệp của em không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được

sự đóng góp ý kiến từ phía thầy cô để em hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp của mìnhhơn nữa

Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Trí Long – Khoa Quản trị kinh doanh đãtận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện cũng như hoàn thành bài khóaluận tốt nghiệp này

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO

PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ

1.1. Thanh toán quốc tế và vai trò của thanh toán quốc tế.

1.1.1 Khái niệm về thanh toán quốc tế.

Quan hệ đối ngoại của mỗi quốc gia bao gồm tổng thể các lĩnh vực: kinh tế,chính trị, văn hoá, khoa học, kỹ thuật, du lịch…trong đó quan hệ kinh tế chiếm vị tríquan trọng, là cơ sở cho các mối quan hệ khác Trong quá trình hoạt động, tất cả cácquan hệ quốc tế đều cần thiết và liên quan đến vấn đề tài chính Kết thúc từng kỳ, từngtừng niên hạn các quan hệ quốc tế đều được đánh giá kết quả hoạt động, do đó cầnthiết đến nghiệp vụ thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ tiền tệ, phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức hay cá nhân nước này với các tổ chức hay cá nhân nước khác, hoặc giữa một quốc gia với một tổ chức quốc tế, thường được thông qua quan hệ giữa các Ngân hàng của các nước có liên quan.

Như vậy, TTQT phục vụ cho hai lĩnh vực hoạt động là kinh tế và phi kinh tế Tuynhiên, trong thực tế, giữa hai lĩnh vực này thường giao thoa với nhau, không có mộtranh giới nào rõ ràng Hơn nữa, hoạt động TTQT được hình thành trên cơ sở hoạt độngngoại thương và phục vụ chủ yếu cho hoạt động ngoại thương Chính vì vậy, trong cácqui chế về TTQT tại các NHTM, người ta thường phân hoạt động TTQT thành hai lĩnhvực rõ ràng là: Thanh toán trong ngoại thương (thanh toán mậu dịch) và thanh toán phingoại thương (thanh toán phi mậu dịch)

Về cơ bản TTQT phát sinh trên cơ sở hoạt động thương mại quốc tế Khi đề cậpđến hoạt động thương mại quốc tế là đề cập đến quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóagiữa các nước TTQT là khâu cuối cùng của một quá trình sản xuất và lưu thông hànghóa, do vậy nếu công tác TTQT được tổ chức tốt thì giá trị hàng xuất nhập khẩu mớiđược thực hiện, góp phần thúc đẩy thương mại quốc tế phát triển TTQT trở thành mộtyếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại

TTQT thực sự phức tạp, nhất là trong điều kiện hiện nay, khi nền kinh tế thế giới

có nhiều bất ổn, tỷ giá hối đoái biến động liên tục Vì vậy, yêu cầu đặt ra cho công tácTTQT là đảm bảo an toàn cho các hợp đồng nhập khẩu, các khoản doanh thu hàngxuất thu về một cách kịp thời, chính xác, an toàn

1.1.2 Vai trò của thanh toán quốc tế.

1.1.2.1. Đối với nền kinh tế.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới thìhoạt động thanh toán quốc tế đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tếcủa đất nước Một quốc gia không thể phát triển với chính sách đóng cửa, chỉ dựa vàotích luỹ trao đổi trong nước mà phải phát huy lợi thế so sánh, kết hợp với sức mạnhtrong nước với môi trường kinh tế quốc tế Trong bối cảnh hiện nay, khi các quốc giađều đặt kinh tế đối ngoại lên hàng đầu, coi hoạt động kinh tế đối ngoại là con đườngtất yếu trong chiến lược phát triển kinh tế đất nước thì vai trò của hoạt động thanh toánquốc tế ngày càng được khẳng định

Thanh toán quốc tế là mắt xích không thể thiếu trong dây chuyền hoạt độngkinh tế quốc dân Thanh toán quốc tế là khâu quan trọng của giao dịch mua bán hànghóa, dịch vụ giữa các cá nhân, tổ chức thuộc các quốc gia khác nhau Thanh toán quốc

tế góp phần giải quyết mối quan hệ hàng hoá tiền tệ, tạo nên sự liên tục của quá trìnhsản xuất và đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hoá trên phạm vi quốc tế Nếu hoạtđộng thanh toán quốc tế được tiến hành nhanh chóng, an toàn sẽ khiến cho quan hệ lưuthông hàng hoá tiền tệ giữa người mua và người bán diễn ra trôi chảy, hiệu quả hơn Thanh toán quốc tế làm tăng cường các mối quan hệ giao lưu kinh tế giữa cácquốc gia, giúp cho quá trình thanh toán được an toàn, nhanh chóng, tiện lợi và giảmbớt chi phí cho các chủ thể tham gia Các ngân hàng với vai trò là trung gian thanhtoán sẽ bảo vệ quyền lợi cho khách hàng, đồng thời tư vấn cho khách hàng, hướng dẫn

về kỹ thuật thanh toán trong giao dịch nhằm giảm thiểu rủi ro trong thanh toán và tạo

sự an toàn tin tưởng cho khách hàng

Như vậy, thanh toán quốc tế là hoạt động tất yếu của một nền kinh tế phát triển.

1.1.2.2. Đối với ngân hàng.

Thanh toán quốc tế là một loại hình dịch vụ liên quan đến tài sản ngoại bảng củangân hàng Hoạt động TTQT giúp ngân hàng đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng củakhách hàng về các dịch vụ tài chính có liên quan tới TTQT Trên cơ sở đó giúp ngânhàng tăng doanh thu, nâng cao uy tín của ngân hàng và tạo dựng niềm tin cho kháchhàng Điều đó không chỉ giúp ngân hàng mở rộng qui mô hoạt động mà còn là một ưuthế tạo nên sức cạnh tranh cho ngân hàng trong cơ chế thị trường Hoạt động thanhtoán quốc tế không chỉ là một nghiệp vụ đơn thuần mà còn là một hoạt động nhằm hỗtrợ và bổ sung cho các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng Hoạt động thanhtoán quốc tế được thực hiện tốt sẽ mở rộng hoạt động tín dụng xuất nhập khẩu, pháttriển hoạt động kinh doanh ngoại tệ, bảo lãnh ngân hàng trong ngoại thương, tài trợthương mại và các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế khác…

Hoạt động TTQT làm tăng tính thanh khoản cho ngân hàng Khi thực hiện cácnghiệp vụ TTQT, ngân hàng có thể thu hút được nguồn vốn ngoại tệ tạm thời nhàn rỗicủa các doanh nghiệp có quan hệ thanh toán quốc tế với ngân hàng dưới hình thức cáckhoản ký quỹ chờ thanh toán

TTQT còn tạo điều kiện hiện đại hoá công nghệ ngân hàng Các ngân hàng sẽ ápdụng các công nghệ tiên tiến để hoạt động TTQT được thực hiện nhanh chóng, kịpthời và chính xác, nhằm phân tán rủi ro, góp phần mở rộng qui mô và mạng lưới ngânhàng

Hoạt động TTQT giúp ngân hàng mở rộng quan hệ với các ngân hàng nướcngoài, nâng cao uy tín của mình trên trường quốc tế, trên cơ sở đó khai thác đượcnguồn tài trợ của các ngân hàng nước ngoài và nguồn vốn trên thị trường tài chínhquốc tế để đáp ứng nhu cầu về vốn của ngân hàng

Như vậy, thanh toán quốc tế có vai trò rất quan trọng đối với các ngân hàng

1.1.2.3. Đối với khách hàng.

Vai trò trung gian thanh toán trong hoạt động TTQT của các NHTM giúp quá trìnhthanh toán theo yêu cầu của khách hàng được tiến hành nhanh chóng, chính xác, an toàn,tiện lợi và tiết kiệm tối đa chi phí Trong quá trinhg thực hiên thanh toán, nếu khách hàngkhông có đủ khả năng tài chính cần đến sự hỗ trợ của ngân hàng thì ngân hàng sẽ chiết khấu

bộ chứng từ Qua việc thực hiện thanh toán, ngân hàng còn có thể giám sát được tình hìnhkinh doanh của doanh nghiệp để có những tư vấn cho khách hành và điều chỉnh chiến lượckhách hàng

1.2. Tổng quan về hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế

1.2.1 Khái niệm hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế là một hoạt động thuộc lĩnh vực kinh tế Để tiếp cận với kháiniệm hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế, trước hết cần bắt đầu từ hiệu quả kinh tếnói chung Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế phức tạp, khó xác định và đánhgiá một cách chính xác Có quan điểm cho rằng Hiệu quả kinh tế được xác định bằng

tỷ số giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra ít nhất để đạt được kết quả đó hay Hiệuquả kinh tế được đo lường bằng hiệu số giữa kết quả và chi phí bỏ ra để đạt đc kết quảđó

Các quan điểm trên vẫn còn hạn chế chưa phản ánh hết được trình độ sử dụngnguồn lực để tạo ra kết quả đó Hiện nay, để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanhngân hàng, các nhà kinh tế đánh giá bằng hiệu số giữa doanh thu và chi phí hoạt động:H= DT- CP= LN

- Chi phí bao gồm: chi trả lãi tiền gửi, trả lãi tiền vay, chi phí dịch vụ thanh toánquốc tế, chi phí quản lý

Như vậy “hiệu quả hoạt động ngân hàng là một phạm trù hiệu quả kinh tế phảnánh kết quả đạt được từ các hoạt động ngân hàng gọi là lợi nhuận” Đây là chỉ tiêutổng hợp phản ánh toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh của NHTM, phản ánh cả vềchất và lượng của quá trình kinh doanh

Trong hiệu quả mang lại từ hoạt động ngân hàng có bao gồm hiệu quả do hoạtđộng thanh toán quốc tế mang lại Hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế được thểhiện qua công thức:

HQkdnh= DTttqt- CPttqt

Trong đó:

HQkdnh: Hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế

DTttqt: Doanh thu thanh toán quốc tế

CPttqt: Chi phí thanh toán quốc tế

Hiệu quả hoạt động ngân hàng hay hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế trong cơchế thị trường ngày nay chỉ đơn thuần thể hiện ở việc đo lường hữu hình bằng hiệu sốgiữa doanh thu và chi phí mà còn được đánh giá thông qua mối quan hệ giữa hoạtđộng thanh toán quốc tế làm đòn bẩy để phát triển các hoạt động kinh doanh khác nhưkinh doanh ngoại hối Là uy tín và mối quan hệ rộng lớn của NHTM trên thươngtrường quốc tế, là thị phần hoạt động thanh toán quốc tế của NHTM, là hiệu quả hoạtđộng thanh toán quốc tế tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến nền kinh tế xã hội

Như vậy bản chất của hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế phản ánh chất lượngcác hoạt động này Nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế cũng chính là nângcao chất lượng các hoạt động này

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán quốc tế có vai tròquan trọng việc đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của nó Nhìn chung,chúng ta có thể tập trung vào một số nhân tố sau:

1.2.2.1 Nhân tố khách quan

Môi trường hoạt động của ngân hàng là một trong những nhân tố khách quan ảnhhưởng đến hiệu quả kinh doanh ngân hàng nói chung và hiệu quả thanh toán quốc tếnói riêng Việc phân tích, đánh giá môi trường hoạt động có tầm quan trọng để đề rachiến lược kinh doanh ngân hàng Về cơ bản có thể đánh giá qua một số nhân tố sau:

a Môi trường kinh tế trong nước

Bao gồm: trình độ phát triển của nền kinh tế, sự tham gia của mọi thành viên vàohoạt động của thị trường với một trình độ phát triển nhất định của sản xuất Sự pháttriển của nền kinh tế phụ thuộc vào đường lối phát triển của một nước Với một đườnglối phát triển kinh tế tốt sẽ tạo cho nền kinh tế phát triển đúng hướng với tốc độ tăngtrưởng cao, hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng hiệu quả Hoạt động ngân hàngtrong một nền kinh tế ổn định và phát triển sẽ an toàn và hiệu quả hơn Ngân hàng yêntâm đầu tư tín dụng cho nền kinh tế, phát triển dịch vụ mới, mở rộng tầm hoạt độngtrên thương trường quốc tế, tạo khả năng phục vụ hoạt động thanh toán quốc tế ngàymột tốt hơn, hiệu quả hơn

b Môi trường chính trị

Một sự ổn định về chính trị sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế quốc tế pháttriển, trên cơ sở đó các hoạt động thương mại quốc tế sẽ phát triển, nhu cầu thanh toánxuất nhập khẩu sẽ tăng theo Tính ổn định chính trị càng cao thì mức an toàn trong đầu

tư càng lớn, sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước yên tâm bỏ vốnkinh doanh, cơ hội mở rộng thị trường kinh doanh xuất nhập khẩu càng lớn thì nhu cầuthanh toán xuất nhập khẩu qua ngân hàng càng tăng, hoạt động đầu tư nước ngoài pháttriển thì nhu vầu chuyển vốn ngoại tệ ra vào ngân hàng sẽ tăng lên

c Môi trường pháp lý

Bất cứ hoạt động kinh doanh nào vượt ra ngoài biên giới quốc gia sẽ phải tuân thủhai loại luật pháp: Luật trong nước và Luật nước chủ nhà nơi tiến hành việc kinhdoanh Hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại không những chịu chiphối bởi các cơ chế, chính sách, pháp luật trong nước và quốc tế mà còn phải tuân thủ

theo những quy tắc, chuẩn mực quốc tế, thông lệ quốc tế của từng loại hình nghiệp vụphát sinh.

d Môi trường tài chính quốc tế

Sự tác động của các cuộc khủng hoảng tài chính đã gây vỡ nợ, phá sản một sốdoanh nghiệp hoặc ngân hàng sẽ tác động đến hoạt động thanh toán quốc tế tại ngânhàng Các khoản thanh toán tiền hàng trong thanh toán xuất khẩu không thu hồi đượckhông chỉ làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng màcòn ảnh hưởng đến hiệu quả của đồng vốn tín dụng, cho vay không thu hồi được nợ,

nợ tồn đọng, nợ dây dưa khó đòi

e Sự ổn định của đồng tiền thanh toán

Trong thanh toán quốc tế hai bên mua bán phải chọn đồng tiền thanh toán vàthường thì các bên đều chọn đồng Đôla Mỹ làm đồng tiền thanh toán trong giao dịchthương mại của mình Hiện nay, bên cạnh đồng Đôla Mỹ là đồng EURO, từ khi đồngEURO ra đời đã trở thành đồng tiền mạnh thứ hai của thế giới và đồng EURO cũngđược chọn làm đồng tiền thanh toán trong các giao dịch kinh doanh xuất nhập khẩu ởmột số doanh nghiệp Sự ổn định của đồng ngoại tệ được chọn làm đồng tiền thanhtoán có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanhxuất nhập khẩu Nếu đồng tiền thanh toán bị mất giá thì sẽ ảnh hưởng đến hiệu quảcông tác XK Ngược lại, nếu đồng tiền thanh toán tăng giá thì sẽ ảnh hưởng đến hiệuquả các mặt hàng NK của doanh nghiệp

f Năng lực kinh doanh của khách hàng

Khách hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh ngân hàng, ngân hàngcàng thu hút được nhiều khách hàng càng có điều kiện phát triển hoạt động kinh doanhcủa mình Một môi trường tốt cho hoạt động ngân hàng là thu hút đầu vào thông quatập trung được khách hàng ngày càng nhiều Tuy nhiên, phải là những khách hàng cónăng lực kinh doanh, hoạt động có hiệu quả Đối với lĩnh vực thanh toán quốc tế,khách hàng của ngân hàng là những doanh nghiệp kinh doanh XNK, những kháchhàng có quan hệ đối tác với thương nhân nước ngoài càng đòi hỏi họ phải là ngườinăng động, có năng lực và trình độ về thanh toán quốc tế và pháp luật nước ngoài,

quyết định nhanh nhạy, chớp thời cơ trong kinh doanh Khi ngân hàng thu hút đượccác nhà kinh doanh XNK có năng lực kinh doanh, hoạt động hiệu quả sẽ hạn chếnhững rủi ro trong thanh toán quốc tế cho cả ngân hàng và khách hàng, sẽ nâng caohiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế cho ngân hàng.

1.2.2.2 Nhân tố chủ quan

Bên cạnh các nhân tố khách quan, nhân tố chủ quan đóng vai trò quan trọng trongviệc nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng Trong lĩnh vực hoạt động TTQT tạiNHTM, hiệu quả hoạt động này chịu sự ảnh hưởng của một số nhân tố:

a Chính sách đối ngoại của ngân hàng

Bao gồm những định hướng chung trong việc mở rộng quan hệ đối ngoại, quan hệđại lý với các ngân hàng nước ngoài, phát triển hoạt động TTQT, đưa ra các quy trìnhnghiệp vụ TTQT làm kim chỉ nam cho hoạt động TTQT trong xử lý các giao dịchphù hợp thông lệ quốc tế Chính sách đối ngoại của ngân hàng phải phù hợp với quanđiểm, đường lối phát triển kinh tế đối ngoại của một quốc gia Có như vậy mới đảmbảo kết hợp được lợi ích của ngân hàng phù hợp lợi ích xã hội, quốc gia

b Chính sách khách hàng

Chính sách khách hàng linh hoạt sẽ giữ được khách hàng truyền thống, phát triểnđược mối quan hệ với khách hàng mới, các khách hàng có nhu cầu thanh toán quốc tế,qua đó sẽ nâng cao hiệu quả kinh doanh ngân hàng

c Chính sách tỷ giá của ngân hàng

Với một chính sách tỷ giá thích hợp sẽ thu hút được khách hàng thanh toán quangân hàng, nâng cao được doanh thu dịch vụ thanh toán quốc tế Chính sách tỷ giácuat từng ngân hàng phải phù hợp với cơ chế quản lý tỷ giá của Ngân hàng Nhà nướccũng như quy chế quản lý ngoại hối của đất nước trong tưng thời kỳ Một chính sách

tỷ giá linh hoạt, phù hợp với cơ chế thị trường, đáp ứng mối quan hệ đôi bên cùng cólợi giữa ngân hàng và khách hàng sẽ phát triển được dịch vụ TTQT tại ngân hàng

d Nền tảng công nghệ thông tin

Những yếu tố như công nghệ, thông tin, tri thức đang được coi là hàng hóa và trênthực tế cũng đã hình thành và phát triển thị trường các yếu tố này Vì vậy trong điều

kiện hội nhập kinh tế quốc tế cần phải tính đến thị trường này Dựa trên nền tảng côngnghệ thông tin hiện đại để xử lý các giao dịch TTQT sẽ nhanh chóng hơn, an toàn hơn

và hiệu quả sẽ cao hơn

e Nhân tố con người

Đòi hỏi ngân hàng phải có một trình độ chuyên môn nhất định, phải có năng lựckinh doanh nhất định Năng lực kinh doanh ngân hàng được thể hiện qua những conngười trực tiếp quản lý và đội ngurc cán bộ Đây là nhân tố quyết định sự tồn tại vàphát triển của ngân hàng

1.3. Tổng quan về phương thức tín dụng chứng từ.

1.3.1 Khái niệm về phương thức tín dụng chứng từ.

Phương thức Tín dụng chứng từ (TDCT) là phương thức thanh toán, trong đó theo yêu cầu của khách hàng, một ngân hàng sẽ phát hành một bức thư (gọi là thư tín dụng- letter of credit) cam kết trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu cho một bên thứ ba khi người này xuất trình cho ngân hàng bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những điều kiện

và điều khoản quy định trong thư tín dụng.

Từ khái niệm trên cho thấy, phương thức tín dụng chứng từ có thể được áp dụngtrong nội thương và ngoại thương Trong ngoại thương, theo yêu cầu của nhà NK,ngân hàng phát hành một thư tín dụng cho nhà XK hưởng Nội dung chủ yếu của thưtín dụng là sự cam kết của ngân hàng phát hành L/C sẽ trả tiền cho nhà XK khi nhà

XK tuân thủ những điều kiện quy định trong L/C và chuyển bộ chứng từ cho ngânhàng để thanh toán

Thuật ngữ “tín dụng- credit” ở đây được dùng theo nghĩa rộng, nghĩa là “tínnhiệm”, chứ không phải để chỉ “một khoản cho vay” theo nghĩa thông thường Điềunày được thể hiện rõ trong trường hợp khi người NK ký quỹ 100% giá trị của L/C, thìthực chất ngân hàng không cấp bất cứ một khoản tín dụng nào,mà chỉ cho người NK

“vay” sự tín nhiệm của mình Ngay cả trong trường hợp nhà NK không hề ký quỹ, thìmột khoản tín dụng thực sự chỉ có thể xảy ra khi ngân hàng phát hành L/C tiến hànhtrả tiền cho nhà XK và ghi nợ nhà NK Như vậy, thuật ngữ “tín dụng” trong phương

thức TDCT chỉ thể hiện khoản “tín dụng trừu tượng” bằng lời hứa trả tiền của ngânhàng thay cho lời hứa trả tiền của nhà NK, vì ngân hàng có tín nhiệm hơn nhà NK.Như vậy, trong phương thức TDCT, ngân hàng không chỉ là người trung gian thu

hộ, chi hộ, mà còn là người đại diện cho nhà NK thanh toán tiền hàng cho nhà XK,bảo đảm cho nhà XK nhận được khoản tiền tương ứng với hàng hoá mà họ đã cungứng Đồng thời, ngân hàng còn là người đảm bảo cho nhà NK nhận được số lượng vàchất lượng hàng hoá phù hợp với bộ chứng từ và số tiền mình bỏ ra

Rõ ràng là, nhà NK có cơ sở để tin chắc rằng, ngân hàng sẽ không trả tiền trướckhi nhà XK giao hàng, bởi vì điều này đòi hỏi nhà XK phải xuất trình bộ chừng từ gửihàng.Trong khi đó, nhà XK tin chắc rằng sẽ nhận được tiền hàng XK nếu anh ta traocho ngân hàng phát hành L/C bộ chứng từ đầy đủ và phù hợp theo như qui định trongL/C

1.3.2 Các bên tham gia.

1.3.2.1 Người xin mở L/C (Applicant for L/C)

Người xin mở L/C là người yêu cầu ngân hàng phục vụ mình phát hành một L/C,

và có trách nhiệm pháp lý về việc trả tiền của ngân hàng cho người bán theo L/C này.Người xin mở L/C có thể là người mua (buyer), nhà NK (importer), người mở L/C(opener), người trả tiền (accountee)

1.3.2.2 Người thụ hưởng L/C (Beneficiary)

Người thụ hưởng L/C là người được hưởng tiền thanh toán hay sở hữu hối phiếuchấp nhận thanh toán.Người thụ hưởng L/C có thể có những tên gọi khác nhau như:người bán (seller), nhà XK (exporter), người ký phát hối phiếu (drawer)

1.3.2.3 Ngân hàng phát hành L/C (Issuing Bank)

Ngân hàng phát hành L/C hay ngân hàng mở L/C (Opening Bank): là ngân hàng

mà theo yêu cầu của người mua, phát hành một L/C cho người bán hưởng Ngân hàngphát hành thường được hai bên mua bán thoả thuận và quy định trong hợp đồng muabán

1.3.2.4 Ngân hàng thông báo (Advising Bank)

Ngân hàng thông báo là ngân hàng được ngân hàng phát hành yêu cầu thông báoL/C cho người thụ hưởng Ngân hàng thông báo thường là một ngân hàng đại lý haymột chi nhánh của ngân hàng phát hành ở nước nhà XK

1.3.2.5 Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank)

Trong trường hợp nhà XK muốn có sự đảm bảo chắc chắn của thư tín dụng, thìmột ngân hàng có thể đứng ra xác nhận L/C theo yêu cầu của ngân hàng phát hành.Thông thường ngân hàng xác nhận là một ngân hàng lớn có uy tín và trong nhiềutrường hợp ngân hàng thông báo được đề nghị là ngân hàng xác nhận L/C

1.3.2.6 Ngân hàng được chỉ định (Nominated Bank)

Ngân hàng được chỉ định là ngân hàng được ngân hàng phát hành uỷ nhiệm để khinhận được bộ chứng từ phù hợp với những qui định trong L/C thì:

 Thanh toán (pay) cho người thụ hưởng

 Chấp nhận (accept) hối phiếu kỳ hạn

 Chiết khấu (negotiate) bộ chứng từ

Trách nhiệm của ngân hàng được chỉ định là giống như ngân hàng phát hành khinhận được bộ chứng từ của nhà XK gửi đến

1.3.3 Thư tín dụng trong phương thức TDCT.

1.3.3.1 Khái niệm thư tín dụng

Thư tín dụng (Letter of Credit – L/C) là một văn bản do ngân hàng phát hànhtheo yêu cầu của người xin mở thử tín dụng (người NK), trong đó ngân hàng phát hànhcam kết trả tiền cho người được hưởng lợi (nhà NK) một số tiền nhất định trong mộtthời gian nhất định, với điều kiện người này phải xuất trình một bộ chứng từ phù hợpvới điều khoản qui định trong văn bản đó

1.3.3.2 Tính chất của thư tín dụng

- Là sự thỏa thuận bằng văn bản Quan hệ giữa ngân hàng phát hành và người xin

mở L/C được thể hiện ở đơn yêu cầu mở thư tín dụng, còn quan hệ với người xuấtkhẩu được thể hiện ở L/C

- Là một bộ phận của hợp đồng mua bán Người mua viết đơn yêu cầu mở thư tíndụng trên cơ sở hợp đồng mua bán (điều khoản thanh toán), do đó trong L/C chứađựng nội dung của hợp đồng mua bán.

- Sau khi L/C đã được mở thì hoàn toàn độc lập với hợp đồng mua bán Các ngânhàng chỉ biết đến L/C chứ không biết đến quan hệ thương mại giữa hai bên, và trả tiềnchỉ căn cứ vào sự phù hợp của chứng từ với L/C chứ không căn cứ vào thực tế giaonhận

1.3.3.3 Nội dung của thư tín dụng

Thông thường một số thư tín dụng bao gồm đầy đủ các nội dung sau:

*Số hiệu, địa điểm và ngày mở L/C

- Số hiệu: tất cả các thư tín dụng đều phải có số hiệu riêng của nó nhằm để traođổi thư từ, điện tín có liên quan đến việc thực hiện thư tín dụng, ngoài ra còn được ghivào các chứng từ có liên quan

- Địa điểm mở L/C: là nơi ngân hàng mở L/C viết cam kết trả tiền cho người XK.Địa điểm này có ý nghĩa trong việc chọn luật áp dụng khi xảy ra tranh chấp nếu cóxung đột pháp lý về L/C đó

- Ngày mở L/C: là ngày bắt đầu phát sinh cam kết của ngân hàng mở L/C vớingười XK, là ngày bắt đầu tính thời hạn hiệu lực của L/C và cuối cùng là căn cứ đểngười XK kiểm tra xem người NK thực hiện mở L/C có đúng hạn như đã quy địnhtrong hợp đồng không

* Số tiền của thư tín dụng

- Số tiền của thư tín dụng phải được ghi rõ bằng số và bằng chữ và phải thốngnhất với nhau trên đơn vị tiền tệ rõ ràng Không nên ghi số tiền là một con số tuyệt đối,

vì số hàng thực giao luôn có sự xê dịch so với hợp đồng

*Tên, địa chỉ của những người và ngân hàng có liên quan

Tên, địa chỉ của người yêu cầu mở thư tín dụng, người thụ hưởng, ngân hàng pháthành, ngân hàng thông báo, ngân hàng thanh toán, ngân hàng xác nhận (nếu có)

* Thời hạn hiệu lực, thời hạn trả tiền và thời hạn giao hàng

- Ngày hết hạn hiệu lực của L/C: từ ngày mở L/C đến ngày hết hạn L/C là thờihạn mà ngân hàng mở L/C cam két trả tiền cho người XK nếu họ trình bộ chứng từphù hợp với L/C trong thời gian đó.

- Thời hạn trả tiền của L/C: thời hạn trả tiền liên quan đến việc trả ngay hay trảchậm Thời hạn trả tiền có thề nằm ngay trong thời hạn hiệu lực của thư tín dụng (trảtiền ngay), hoặc nằm ngoài thời hạn hiệu lực của thư tín dụng (trả tiền chậm) Trongtrường hợp thanh toán chậm thì thời gian sẽ được qui định cụ thể trong hối phiếu

- Thời hạn giao hàng: là thời hạn người xuất khẩu phải chuyển giao hàng chongười NK, thời hạn giao hàng có quan hệ chặt chẽ với thời gian hiệu lực của L/C

* Những nội dung về hàng hóa: tên hàng, số lượng, trọng lượng, giá, quy cáchphẩm chất, bao bì mã hiệu

* Những nội dung về vận tải, giao nhận hàng hóa: điều kiện cơ sở giao hàng(FOB, CIF), nơi gửi và nơi giao hàng, cách vận chuyển và giao hàng

* Những chứng từ mà người XK phải trình: đây là một nội dung then chốt của thưtín dụng vì cản cứ vào đó ngân hàng quyết định trả tiền hay không trả tiền cho ngườiXK

L/C quy định rõ các loại chứng từ cần xuất trình, thường bộ chứng từ gồm:

+ Chứng nhận của người hưởng lợi

Tùy theo yêu cầu của nhà nhập khẩu mà có thêm bớt một số chứng từ, số lượngchứng từ của mỗi loại, yêu cầu về việc ký phát từng loại chứng từ nhưu thế nào, lờicam kết ràng buộc của ngân hàng mở L/C

* Sự cam kết trả tiền của ngân hàng mở L/C

* Các điều khoản khác

* Chữ ký của ngân hàng mở thư tín dụng

1.3.4 Các loại thư tín dựng chứng từ.

1.3.4.1 Thư tín dụng hủy ngang (Revocable L/C)

Thư tín dụng hủy ngang là loại thư tín dụng mà ngân hàng mở L/C và người nhậpkhẩu có thể bổ sung, sửa đổi, hoặc bất cứ lúc nào mà không cần báo trước cho ngườihưởng lợi Loại thư tín dụng này ít được sử dụng vì đây chỉ là lời hứa trả tiền chứkhông phải là cam kết trả tiền cho người hưởng lơi

1.3.4.2. Thư tín dụng không thể hủy ngang (Irrevocable L/C)

Thư tín dụng không thể hủy ngang là loại thư tín dụng sau khi đã mở ra vàngười xuất khẩu thừa nhận thì ngân hàng mở L/C không được sửa đổi, bổ sung hoặchủy bỏ trong thời hạn hiệu lực của nó, trừ khi có sự thỏa thuận khác của các bên thamgia Loại này thường được áp dụng rộng rãi nhất trong TTQT vì nó đảm bảo quyền lợicủa nhà xuất khẩu

1.3.4.3. Thư tín dụng không thể hủy ngang có xác nhận (Confirmed irrevocable

L/C)

Thư tín dụng không thể hủy ngang có xác nhận là loại thư tín dụng không thểhủy bỏ, được ngân hàng khác xác nhận đảm bảo việc trả tiền của thư tín dụng cùng vớingân hàng mở L/C Loại này đượ áp dụng rộng rãi trong TTQT vì nó đảm bảo quyềnlợi cho nhà xuất khẩu Loại này được áp dụng rộng rãi trong TTQT vì nó đảm bảoquyền lợi cho nhà xuất khẩu Loại thư này được sử dụng khi người xuất khẩu khôngtin tưởng vào ngân hàng mở L/C hoặc do tình hình kinh tế chính trị ở nước người nhậpkhẩu không ổn định

1.3.4.4. Thư tín dụng không hủy ngang miễn truy đòi (irrevocable Without

RecoursevL/C)

Thư tín dụng không hủy ngang miễn truy đòi là loại thư tín dụng không hủyngang mà trong đó qui định sau khi trả tiền cho người xuất khẩu ngân hàng mở L/Ckhông có quyền đòi lại tiền trong bất kỳ trường hợp nào Khi sử dụng loại này, ngườixuất khẩu phải ghi trên hối phiếu: “Miễn truy đòi người ký phát” (Without recourse to

drawers) Đồng thời trong thư tín dụng cũng phải ghi như vậy Loại này cũng được sửdụng rộng rãi trong TTQT.

1.3.4.5. Thư tín dụng chuyển nhượng (Transfering L/C)

Thư tín dụng chuyển nhượng là loại thư tín dụng không thể hủy ngang, trong đóqui định người hưởng lợi thứ nhất yêu cầu ngân hàng chuyển nhượng một phần haytoàn bộ quyền thực hiện L/C cho một hay nhiều người khác L/C chuyển nhượng chỉđược phép chuyển nhượng một lần , chi phí chuyển nhượng do người hưởng lợi đầutiên chịu

L/C này được ấp dụng trong trường hợp người hưởng lợi thứ nhất không đủ sốlượng hàng hóa để xuất khẩu hoặc không có hàng, họ chỉ là người môi giới

1.3.4.6. Thư tín tuần hoàn (Revolving L/C)

Thư tín dụng chuyển nhượng là loại L/C không thể hủy bỏ sau khi sử dụng xonghoặc hết thời hạn hiệu lực thì nó lại có giá trị như cũ bà cứ như vậy nó tuần hoàn chođến khi nào thự hiện hết tổng giá trị hợp đồng L/C tuần hoàn cần ghi rõ ngày hết hiệulực cuối cùng và số lần tuần hoàn Có ba cách tuần hoàn:

+ Tuần hoàn tự động: tức là thư tín dụng có giá trị như cũ, không càn ngân hàng

mở L/C thông báo cho người xuất khẩu biết

+ Tuần hoàn hạn chế: Chỉ khi nào ngân hàng mở L/C thông báo cho người xuấtkhẩu biết thì L/C mới có hiệu lực

+ Tuần hoàn bán tự động: Là loại L/C mà sau khi L/C trước được sửa dụng xonghoặc hết hiệu lực, nếu sau một vài ngày mà ngân hàng mở L/C không có ý kiến gì vềL/C kế tiếp thì nó lại tự động có giá trị như cũ

Thư tín dụng tuần hoàn cho phép sự linh hoạt trong quan hệ thương mại giữangười xuất khẩu và người nhập khẩu thường áp dụng trong trường hợp các bên tin cậynhau, mua hàng thường xuyên, định kỳ, khối lượng lớn trong thời gian dài Khi ápdụng L/C tuần hoàn người nhập khẩu tránh phải mở thư tín dụng nhiều lần, giảm đượcđược chi phí mở L/C và tránh động vốn, đặc biệt đối với những hợp đồng có gải trịlớn

1.3.4.7. Thư tín dụng giáp lưng (Back to basck L/C)

Thư tín dụng giáp lưng là loại thư tín dụng không hủy ngang dựa trên cở sở mởL/C làm đảm bảo Theo L/C này, người xuất khẩu dùng L/C do người nhập khẩu mởcho mình làm căn cứ để mở L/C khác (L/C giáp lưng) cho người hưởng lợi kháchưởng với nội dung gần giống L/C ban đầu (L/C gốc) Trong L/C giáp lưng ngườihưởng lợi ban đầu đóng vai trò trung gian giữa người mua cuối cùng và người cungcấp hàng hóa thực sự Khi áp dụng loại này cần chú ý:

+ Giá trị L/C giáp lưng phải nhỏ hơn L/C gốc, người trung gian được hưởng phầnchênh lệch

+ Thời hạn giao hàng của L/C giáp lưng phải sớm hơn L/C gốc

+ Về thời hạn giao hàng: thời hạn giao hàng của L/C giáp lưng sớm hơn L/C gốc.+ Thư tín dụng giáp lưng được áp dụng trong các trường hợp: L/C gốc khôngđược chuyển nhượng, hoặc buôn bán giữa các qua trung gian và người trung giankhông muốn tiết lộ người cung cấp hàng hóa cho người mua cuối cùng

Việc sử dụng loại hình L/C giáp lưng rất có lợi cho những đại lý xuất nhập khẩu,

vì họ có thể mua hàng sau đó bán lại cho người mua cuosi cùng mà không càn dùngđến vốn riêng Tuy nhiên, việc sử d ụng loại L/C này rất phức tạp, đòi hỏi phải amhiểu nghiệp vụ, biết kết hợp khéo léo và chính xác các điều khoản của hai L/C

1.3.4.8 Thư tín đối ứng dụng (Reciprocal L/C)

Thư tín đối ứng dụng là loại thư tín dụng chỉ bắt đầu có hiệu lực khi thưu tíndụng đối ứng với nó được mở ra Nghĩa là, L/C này chỉ có giá trị khi người hưởng lợi

đã mở một L/C đối ứng với nó để cho người mở L/C này được hưởng Thưu tín dụngđối ứng thường được sử dụng trong phương thức mua bán hàng đổi hàng và có thể ápdụng trong phương thức gia công Khi đó L/C nhập thanh phẩm là L/C trả ngay còn L/

C nhập nguyên liệu thành L/C trả chậm

1.3.4.9 Thư tín dụng dự phòng (Stand by L/C)

Thư tín dụng dự phòng là loại thư tín dụng không thể hủy ngang do ngân hàngngười xuất khẩu phát hành trong đó ngân hàng sẽ cam kết với người nhập khẩu sẽhoàn trả lại số tiền đó cho họ trong trường hợp người xuất khẩu không hoàn thànhnghĩa vụ giao hàng Khi tiến hành giao dịch thương mại quốc tế, người nhập khẩu có

thể cấp các khoản tín dụng cho người xuất khẩu nhưu tiền đặt cọc, tiền ứng trước vàphải bỏ ra chi phí mở L/C Loại này thông thường áp dụng trong trương hợp hợp đồngthương mại có giá trị lớn và khách hàng mới giao dịch lần đầu.

1.3.4.10 Thư tín dụng có điều khoản đỏ (Red clause L/C)

Thư tín dụng có điều khoản đỏ là loại thư tín dụng mà thông qua nó, ngânhàng mở thư tín dụng ủy quyền cho một ngân hàng khác (ngân hàng chiết khấu) ứngtrước một khoản tiền cho người hưởng lợi (nhà xuất khẩu) để giúp họ có thêm vốnmua hàng theo điều kiện của thư tín dụng đã mở Như vậy, khi sử dụng thư tín dụngvới điều khoản đỏ người xuất khẩu có thể đòi thanh toán trước một khoản tiền nhấtđịnh (thường là 30-50% giá trị thư tín dụng), số tiền này sẽ trừ vào giá trị thư tín dụngkhi người xuất khẩu xuất trình bộ chứng từ hợp lệ để đòi thanh toán

1.3.5 Quy trình nghiệp vụ thanh toán bằng thứ TDCT.

 Bước 1: Sau khi kí hợp đồng ngoại thương, nhà NK chủ động viết đơn và gửi

các giấy tờ cần thiết liên quan xin mở L/C gửi ngân hàng phục vụ mình (NH phát hànhL/C), yêu cầu ngân hàng mở một L/C với một số tiền nhất định và theo đúng nhữngđiều kiện nêu trong đơn, để trả tiền cho nhà XK

 Bước 2: Căn cứ vào các giấy tờ xin mở L/C của nhà NK, NH phục vụ nhà NK

sau khi đã đồng ý, và nhà NK đã thực hiện ký quỹ, thì sẽ mở một L/C với một số tiền

NH thông báo/

thanh toán L/C

NH phát hành L/C

Người nhập khẩu

Người xuất khẩu

Hợp đồng ngoại thương

4

2 7 8

10

nhất định để trả tiền cho nhà XK rồi gửi bản chính (bản gốc) cho NH phục vụ nhà XK(NH thông báo)

 Bước 3: Nhận được bản chính L/C từ NH phát hành, NH thông báo phải xác

thực L/C đã nhận được và gửi bản chính L/C cho nhà XK

 Bước 4 : Căn cứ vào các nội dung của L/C và những thỏa thuận đã ký trong

hợp đồng, nhà XK sẽ tiến hành giao hàng cho nhà NK

 Bước 5: Sau khi đã tiến hành giao hàng, nhà XK phải hoàn chỉnh ngay bộ

chứng từ hàng hoá theo đúng những chỉ thị trong L/C và phát hành hối phiếu rồi gửitoàn bộ các chứng từ này cho NH thông báo/NH thanh toán để xin thanh toán

 Bước 6: NH thông báo/ thanh toán nhận được bộ chứng từ từ nhà XK phải

kiểm tra thật kỹ, nếu thấy các chứng từ này mà bề ngoài của chúng không có gì mâuthuẫn với nhau thì sẽ tiến hành trả tiền cho các chứng từ đó

 Bước 7: NH thông báo L/C chuyển bộ chứng từ cho NH phát hành L/C và yêu

cầu NH này trả tiền cho bộ chứng từ đó

 Bước 8: Nhận được bộ chứng từ, NH phát hành phải kiểm tra kỹ, nếu các

chứng từ khớp đúng, không có sự nghi ngờ thì NH phát hành trích tiền từ tài khoản kýquỹ mở L/C đứng tên nhà NK để chuyển trả cho NH thông báo/ thanh toán L/C

 Bước 9: NH nhập khẩu thông báo việc trả tiền đối với L/C cho nhà NK, đồng

thời NH chuyển giao bộ chứng từ hàng hoá cho nhà NK để người đó có căn cứ đi nhậnhàng

 Bước 10: Người nhập khẩu kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù hợp với thư tíndụng thì trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền, nếu không phù hợp thì có quyền từ chối trảtiền

1.3.6 Luật và các tập quán quốc tế thanh toán L/C.

Hoạt động thanh toán quốc tế bằng L/C chịu sự điều chỉnh đồng thời bởi cácnguồn luật, công ước quốc tế lien quan và các nguồn luật quốc gia;đồng thời nó chịu

sự điều chỉnh trực tiếp bởi các thông lệ và tập quán quốc tế,đó là:

- “Quy tắc và thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UniformCustoms AndPractice For Documentary Credit – viết tắt là UCP)”.

- Tập quán Ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế trong kiểm tra chứng từ theo L/C(International Standard Banking Practice Under Documentary Credit –viết tắt làISBP)

- Bản phụ trương UCP về xuất trình chứng từ điện tử (Supplement ToTheUniform Customs And Practice For Documentary Credit – viết tắt làURR)

Trong đó, UCP là văn bản chính, còn lại các văn bản khác có tính chất giải thích

và làm rõ việc áp dụng và thực hiện UCP.Do có nhiều nguồn luật cùng tham gia điềuchỉnh, nên:

- Trình tự ưu tiên về tính pháp lý theo thứ tự giảm dần sẽ là: Công ước và Luậtquốc tế, Luật quốc gia, Thông lệ và tập quán quốc tế Nếu có mâu thuẫngiữa cácnguồn luật thì: Luật quốc gia sẽ được ưu tiên vượt lên trên về tínhchất pháp lý đối vớithông lệ và tập quán quốc tế; Công ước và luật quốc tế sẽđược ưu tiên vượt lên trên vềtính chất pháp lý đối với luật quốc gia

- Thông lệ và tập quán quốc tế là những văn bản quy phạm pháp luật tùy ý Bởi

vì, các văn bản này do ICC phát hành, mà ICC là một tổ chức mangtính chất xã hội(phi chính phủ) chứ không phải một tổ chức lien minh chính phủ, do đó, UCP (và cácvăn bản khác) không mang tính chất pháp lý bắtbuộc đối với các hội viên cũng nhưcác bên liên quan.Tính chất pháp lý tùy ý của UCP (và các văn bản còn lại) được thểhiện ởcác điểm chính:

Thứ nhất, tất cả các phiên bản UCP đều còn nguyên giá trị, điều này có

nghĩa là phiên bản sau không phủ nhận phiên bản trước Do đó, khi dẫn chiếuUCP phải nói rõ áp dụng UCP nào

Thứ hai, chỉ khi trong L/C có dẫn chiếu áp dụng UCP, thì nó mới trở nên có hiệulực pháp lý bắt buộc điều chỉnh các bên tham gia.

Thứ ba, các bên có thể thỏa thuận trong L/C:

- Không thực hiện, hoặc thực hiện khác đi một hoặc một số điều khoản quy địnhtrong UCP

- Bổ sung thêm những điều khoản vào L/C mà UCP không đề cập

Thứ tư, nếu nội dung UCP có xung đột với luật quốc gia, thì luật quốc gia đượcvượt lên trên về mặt pháp lý Điều này hàm ý, phán quyết của tòa án địa phương có thểphủ nhận nội dung giao dịch bằng L/C

Thứ năm, trong giao dịch L/C, các bên trước hết phải tuân thủ các điều khoản củaL/C, sau đó là các điều khoản của UCP được áp dụng

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

Trong chương một, bài khóa luận đã đi vào nghiên cứu những vấn đề lý luận cơbản về phương thức tín dụng chứng từ, trong đó tập trung tìm hiểu về hiệu quả hoạtđộng thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT

- Khái niệm về thanh toán quốc tế, hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế,phương thức tín dụng chứng từ, quy trình nghiệp vụ thanh toán theo phương thức tíndụng chứng từ…

- Từ những khái niệm trên, bài khóa luận đưa ra những lý luận về nâng cao hiệuquả hoạt động thanh toán quốc tế đối với ngân hàng theo phương thức tín dụng chứng

từ

Đây chính là nền tảng, cơ sở lý luận cho việc đi sâu vào phân tích thực trạng muốnnâng cao hiệu quả hoạt động trong thanh toán quốc tế theo tín dụng chứng từ tại ngânhàng NN & PTNT Agribank trong chương 2

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐÔNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG NN & PTNT

AGRIBANK- CHI NHÁNH HẢI PHÒNG 2.1 Khái quát về ngân hàng NN & PTNT chi nhánh Hải Phòng.

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển.

Agribank Hải Phòng được thành lập theo Giấy phép thành lập số 54B/NH-QĐ

do Chi nhánh Ngân hàng nhà nước Hải Phòng cấp ngày 12/4/1988 Trụ sở chính hiệnđặt tại số 283 Lạch Tray – Ngô Quyền – Hải Phòng Định hướng kinh doanh chủyếu là phục vụ các đối tượng nông nghiệp, nông thôn, nông dân, các doanh nghiệpnhỏ và vừa, phát triển kinh tế xã hội địa phương Theo sự phát triển của nền kinh tếcùng với sự lớn mạnh của Agribank Hải Phòng, nhiệm vụ và mục tiêu của Ngân hàngtừng bước được thay đổi phù hợp với định hướng trở thành một ngân hàng bán lẻ, đanăng và là một trong những Ngân hàng hàng đầu trên địa bàn thành phố Hải Phòng.Trải qua hơn 20 năm hoạt động, Agribank Hải Phòng đã có những bước phát triểnvượt bậc……

Ngày đầu, chi nhánh có 9 chi nhánh quận, huyện trực thuộc, 816 cán bộ nhân viêntrong đó 572 cán bộ nữ, trình độ Đại học, Cao đẳng có 57 người, chiếm tỷ lệ 7%,trung cấp 444 người, tỷ lệ 54,4%, sơ cấp và chưa qua đào tạo 285 người, tỷ lệ38,6%; tổng nguồn vốn khi mới thành lập 9,9 tỷ đồng, dư nợ 12,4 tỷ đồng, chủ yếu

là dư nợ kinh tế quốc doanh, hợp tác xã nông nghiệp làm ăn kém hiệu quả, phươngtiện làm việc chắp vá, thiếu thốn, cơ sở vật chất kỹ thuật lạc hậu, cũ kỹ, xuống cấp.Đến nay Agribank Hải Phòng đã có 22 chi nhánh quận, huyện, khu vực trực thuộc,

16 phòng giao dịch, 33 máy ATM, 2 nhà nghỉ điều dưỡng, 1 cơ sở đào tạo khu vực,

có 599 cán bộ với trên 80% có trình độ Đại học, tổng nguồn vốn huy động 4.500 tỷđồng, dư nợ 4.600 tỷ đồng, phát hàng trên 100.000 thẻ ATM cung cấp đầy đủ cácsản phẩm dịch vụ của một Ngân hàng hiện đại cho mọi thành phần kinh tế Kết quả