Điều trị phẫu thuật trong bệnh lý đau thần kinh tọa

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT TRONG BỆNH LÝ ĐAU THẦN KINH TỌA TS.BS.PHẠM ANH TUẤN Đại học Y dược TP.HCM 1... Nội dung• Đại cương về đau thần kinh tọa • Bệnh lý thoát vị đĩa đệm thắt lưng-cùng • Cá

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT TRONG BỆNH LÝ

ĐAU THẦN KINH TỌA

TS.BS.PHẠM ANH TUẤN Đại học Y dược TP.HCM

1

Nội dung

• Đại cương về đau thần kinh tọa

• Bệnh lý thoát vị đĩa đệm thắt lưng-cùng

• Các chỉ định phẫu thuật

• Các phương pháp phẫu thuật và kết quả

• Kết luận

Đại cương

3

Netter F Atlas Giải Phẫu người 7th ed Nhà xuất bản Hồng Đức; 2019

Đại cương

• Đau dây thần kinh tọa

(bệnh lý rễ thắt lưng cùng): cơn đau nào

bắt nguồn từ phần lưng thấp và lan xuống mông và chân

Đại cương

• Có thể do viêm hoặc chèn ép

• Có nhiều nguyên nhân nhưng khoảng 85% là có liên quan tới bệnh lý đĩa đệm

5

• Nang bao hoạt dịch

• Hội chứng cơ hình lê

• Chấn thương

• U vùng tiểu khung

Allan H Ropper and Ross D Zafonte Sciatica N Engl J Med 2015;372:1240-8

7

• TVĐĐ TL-C là nguyên nhân thường gặp gây đau thần kinh toạ.

• 75% các động tác cúi và ngửa xảy

Giải phẫu cột sống và đĩa đệm

• 3 phần: đĩa sụn, vòng xơ và nhân đệm

9

Netter F Atlas Giải Phẫu người 7th ed 2019

Giải phẫu cột sống và đĩa đệm

Giải phẫu cột sống và đĩa đệm

• DC dọc sau ở đường giữa rất

chắc , do đó hầu hết đĩa đệm

CSTL trượt ra một bên chèn ép

rễ TK gây đau

• LS ít có ý nghĩa trong việc chuẩn

đoán phân biệt giữa đĩa đệm

phồng, đĩa đệm tạo mảnh rời, …

Đĩa đệm thoát vị

11

Netter F Atlas Giải Phẫu người 7th ed 2019

Các loại TVĐĐ thắt lưng-cùng

• Đau lưng

• Đau theo rễ: ↓ đau lưng

• Gắng sức, sai tư thế

• Đau giảm với gập gối và đùi

• Đau tăng khi ho, hắt hơi, rặn

• Triệu chứng bàng quang ít gặp

13

Bệnh lý TVĐĐ thắt lưng-cùng

Bệnh lý TVĐĐ thắt lưng-cùng

•

• Điểm đau Vallaeix

Allan H Ropper and Ross D Zafonte Sciatica

Yếu vận động Cơ tứ đầu đùi

(duỗi gối) Cơ chày trước, cơ duỗi ngón

chân Phân bố cảm

giác đau Trước đùi Mặt ngoài chân Sau chân đến mắt cá 16

TVÑÑ L5-S1 (T)

TVÑÑ L4-L5 trung taâm 19

Điều trị

• Điều trị nội khoa

• Thủ thuật giảm đau: phong bế thần kinh

• Điều trị phẫu thuật

21

Chỉ định phẫu thuật

• Thất bại với điều trị bảo tồn (5-8 tuần)

• Hội chứng chùm đuôi ngựa

• Khiếm khuyết thần kinh tiến triển

• Bệnh nhân không muốn thử thách điều trị

bảo tồn (+/-)

CÁC KỸ THUẬT PHẪU THUẬT

Được mô tả bởi

Mixter và Barr vào

năm 1934

CÁC KỸ THUẬT PHẪU THUẬT

 Microsurgical tubular discectomy (MTD)

 Sử dụng kính hiển vi phẫu thuật hoặc nguồn sáng nội soi

 Không cắt cơ và dùng hệ thống vén cơ

 Dùng hệ thống ống nong

CÁC KỸ THUẬT PHẪU THUẬT

 Microsurgical tubular discectomy (MTD)

 Sử dụng kính hiển vi phẫu thuật hoặc nguồn sáng nội soi

 Không cắt cơ và dùng hệ thống vén cơ

 Dùng hệ thống ống nong

Operative Neurosurgery 13:232–245, 2017 25

CÁC KỸ THUẬT PHẪU THUẬT

Operative Neurosurgery 13:232–245, 2017

Mổ nội soi lấy nhân đệm

27

International Journal of Surgery 31 (2016) 86-92

7 nghiên cứu, 1389 bn

International Journal of Surgery 31 (2016) 86-92

International Journal of Surgery 31 (2016) 86-92

 Không có sự khác biệt có ý nghĩa về mức độ giảm đau

và sự phục hồi chức năng sau mổ giữa hai nhóm

 Về tỉ lệ biến chứng phẫu thuật: không có sự khác biệt

có ý nghĩa giữa hai nhóm

 Tỉ lệ mổ lại: không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa hai nhóm

 Thời gian mổ: mổ vi phẫu lâu hơn nội soi, sự khác biệt

có ý nghĩa thống kê

 Thời gian nằm viện: mổ vi phẫu nằm lâu hơn nội soi,

sự khác biệt có ý nghĩa thống kê

• Đau thần kinh tọa do nhiều nguyên nhân nhưng thường gặp nhất là do TVĐĐ thắt lưng-cùng

• Chỉ định phẫu thuật khi đau không đáp ứng với điều trị nội khoa

• Có nhiều loại phẫu thuật lấy nhân đệm

• Phẫu thuật nội soi hay vi phẫu có hiệu quả

tương đương nhau

• Phẫu thuật nội soi giúp rút ngắn thời gian mổ và thời gian nằm viện so với mổ vi phẫu

33