Thông qua hoạt động làm quen với toán giúp trẻ hình thành những biểu tượng ban đầu về toán như: Số lượng, kích thước, hình dạng, định hướng không gian.... Là giáo viên trực tiếp dạy lớp
Trang 1MỤC LỤC
VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu đề tài 4
1 Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu, tham mưu đề xuất, tự học
tập bồi dưỡng bản thân.
Trang 24 Biện pháp 4: Hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ
thông qua các hoạt động trong ngày.
18
5 Biện pháp 5: Tuyên truyền, phối kết hợp với các bậc phụ
huynh cùng giáo dục, hướng dẫn cho trẻ hình thành biểu
tượng toán ban đầu.
25
Bác Hồ đã từng nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Giáo dục trẻ em là mắt xích đầu tiên của nền giáo dục toàn dân là nền móng vững chắc giúp trẻ tự tin bước vào cuộc sống Vì vậy trường mầm non là mảnh đất thuận lợi nhất tạo điều kiện cho sự nảy nở và phát triển những phôi thai trí tuệ đang còn ấp ủ trong trẻ, là môi trường tạo điều kiện cho sự phát triển nhân cách toàn diện Trong đó quá trình hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non là nhiệm vụ, là nội dung vô cùng quan trọng, là điều kiện bắt buộc của giáo dục trí tuệ trong quá trình dạy học Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Đây là khâu quan trọng đặt
skkn
Trang 3nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ và cho trẻ bước vào học phổ thông.
Đối với trẻ MN, hoạt động làm quen với toán là hoạt động rất quan trọng và cần thiết đối với trẻ và cũng là vốn kiến thức để trẻ bước vào ngưỡng cửa mới của cuộc sống sau này của trẻ Cho trẻ làm quen với những biểu tượng toán ngay từ tuổi mầm non là một việc rất cấn thiết vì đó chính là
cơ hội tốt để giúp trẻ hình thành phẩm chất, năng lực hoạt động cho mình như: Tìm tòi quan sát, so sánh Thông qua hoạt động làm quen với toán giúp trẻ hình thành những biểu tượng ban đầu về toán như: Số lượng, kích thước, hình dạng, định hướng không gian để sau này trẻ vững vàng, tự tin hơn khi tiếp nhận những kiến thức của môn toán những giai đoạn tiếp theo
Hoạt động làm quen với toán đã mang lại cho trẻ sự phát triển tư duy đồng thời thông qua môn toán trẻ có thể tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh mình Trong cuộc sống hằng ngày, trẻ mầm non có khả năng nhận biết một số biểu tượng về toán từ rất sớm, song đó chỉ là kết quả của việc “tri giác trực tiếp” Do đó, để trẻ nhận biết một số biểu tượng toán một cách sâu sắc,
có hệ thống, vai trò của giáo viên trong việc hình thành các biểu tượng toán cho trẻ từ lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng Việc hình thành các biểu tượng toán giúp trẻ làm quen với thế giới xung quanh, giải quyết được một
số khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, rèn các thao tác tư duy như so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá… Đồng thời, góp phần phát triển ngôn ngữ, giúp trẻ diễn đạt dễ dàng hơn.
Là giáo viên trực tiếp dạy lớp mẫu giáo 4 tuổi tôi nhận thức được rằng
ở lứa tuổi tôi đang giảng dạy việc giúp trẻ hình thành biểu tượng ban đầu về toán rất cần thiết, vì thế những nội dung học phải gần gũi với trẻ, với cuộc sống của trẻ, trẻ cần có điều kiện để cọ sát, có các ý kiến trao đổi, được thực
skkn
Trang 4hành, trảỉ nghiệm Trẻ được thảo luận theo nhóm, tranh luận, phân tích để gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động làm quen với toán.
Trên thực tế ở trường tôi công tác nói chung và lớp 4 tuổi B1 tôi phụ trách nói riêng hoạt động làm quen với toán là hoạt động rất khô khan và cứng nhắc, thuật ngữ khó nhớ, không hấp dẫn trẻ Các hoạt động học toán đặc biệt là hoạt động hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường lặp đi lặp lại nhiều lần, các hoạt động có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 2, 3 ,4 ,5, 6, 7, 10 Cho nên trẻ chưa tập trung chú ý, chưa thu hút được trẻ tham gia tích cực Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp
đã nhiều năm tôi luôn chăn trở, suy nghĩ làm thế nào để có được một phương pháp truyền đạt đến trẻ những biểu tượng ban đầu về toán và dạy trẻ như thế nào? bằng hình thức gì?để trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động.
Qua nhiều năm học tích luỹ các kiến thức về việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng ban đầu về toán cũng như tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp có kinh nghiệm, cùng với niềm say mê tự học hỏi tôi quyết định nghiên
cứu về đề tài: “Một số biện pháp hình thành biểu tượng toán ban đầu cho
trẻ 4 tuổi trong trường mầm non ” giúp trẻ có những biểu tượng ban đầu
về toán.
II Mục đích nghiên cứu:
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ, thực hiện tốt nhiệm vụ năm học, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non.
- Giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh về các mối quan hệ số lượng, kích thước, hình dạng, vị trí trong không gian giữa các vật so với nhau, đồng thời làm tăng cường thêm vốn hiểu biết và phát triển ngôn ngữ tư duy của trẻ, giúp trẻ hiểu được chính xác các biểu tượng mà không bị nhầm lẫn hay sai lệch Từ đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn.
skkn
Trang 5- Thông qua hoạt động làm quen với toán góp phần phát triển khả năng chú ý, ghi nhớ, tưởng tượng có mục đích của trẻ, rèn luyện các khả năng phân tích, tổng hợp và tư duy logic góp phần hoàn hiện năng lực cảm giác, tri giác, thúc đẩy tính tò mò, sự ham hiểu biết ở trẻ.
- Hình thành các biểu tượng ban đầu về toán học cho trẻ nhằm giúp trẻ
có thể sử dụng được số học trong quá trình học tập, tìm kiếm và phát hiện, giải quyết tốt được những vấn đề liên quan đến toán trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.
- Hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ góp phần xây dựng tính tích cực, độc lập của trẻ, giáo dục trẻ tinh thần tập thể, dạy trẻ những chuẩn mực đạo đức, những nguyên tắc và thói quen ứng xử.
- Hình thành các biểu tượng toán cho trẻ nhằm trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu về tập hợp, con số, kích thước, hình dạng, không gian và thời gian có trong hiện thực xung quanh trẻ.
- Hình thành cho trẻ một số kỹ năng như: Kỹ năng đếm, kỹ năng đo lường, kỹ năng tính toán và những kỹ năng của hoạt động học tập.
- Giúp trẻ nắm một số thuật ngữ toán học.
- Phát triển hứng thú và năng lực nhận biết, phát triển tư duy logic và ngôn ngữ cho trẻ.
- Đổi mới hình thức tổ chức trong tổ chức hoạt động LQVT.
III Đối tượng nghiên cứu: Trẻ 4 tuổi lớp B1 trường Mầm non.
IV Đối tượng khảo sát thực nghiệm: 22 trẻ lớp 4 tuổi B1 trường Mầm
non Thụy An.
V Các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
skkn
Trang 6- Phương pháp dùng lời
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp phân tích, phán đoán, tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm thực tiễn.
VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu đề tài: Thời gian nghiên cứu từ
Hình thành các biểu tượng ban đầu về toán đối với trẻ 4 tuổi là vô cùng quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Mầm non Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán cho trẻ mầm non không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán ban đầu trong chương trình, trong kế hoạch giáo dục trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động mà trọng tâm là hoạt động học toán cho trẻ ở trường Mầm non Bởi thông qua các bài tập về miêu tả sự vật, phân loại, xếp thứ tự,
số lượng, định hướng trong không và thời gian trẻ sẽ có cơ hội phát triển óc quan sát, khả năng phát hiện đối tượng, biết so sánh, phán đoán, phân tích, tổng hợp, rèn luyện phát triển tư duy.
skkn
Trang 7Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng… Đồng thời trẻ được làm quen với các mối quan hệ như: quan hệ số lượng giữa các tập hợp (có số lượng bằng nhau, không bằng nhau); mối quan hệ về kích thước các vật (to hơn, nhỏ hơn, dài hơn, ngắn hơn, bằng nhau ); mối quan hệ giữa các số thuộc dãy số tự nhiên (số đứng trước nhỏ hơn số đứng sau 1 đơn vị, số đứng sau lớn hơn số đứng trước 1 đơn vị); các mối quan hệ không gian (trên, dưới, trong, ngoài, trước, sau, phải, trái); mối quan hệ thời gian (sáng, trưa, chiều, tối; hôm qua, hôm nay, ngày mai; gọi tên các ngày trong tuần, các mùa trong năm) nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức toán học vào trong cuộc sống của trẻ Muốn được như vậy trong quá trình dạy trẻ cô giáo cần phải tổ chức cho trẻ các thao tác thực hành thông qua các hoạt động để góp phần toàn diện đối với trẻ.
Trong quá trình dạy học cho trẻ làm quen với biểu tượng ban đầu về toán ở trường mầm non chúng ta phát triển ở trẻ khả năng nhận thức thế giới xung quanh, khả năng phân tích các dấu hiệu, nhận biết các tính chất, các mối quan hệ của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, phát triển ở trẻ hứng thú quan sát, hình thành các thao tác trí tuệ, các biện pháp của hoạt động tư duy, qua đó tạo ra những điều kiện bên trong để dẫn dắt trẻ tới những hình thức mới của trí nhớ, của tư duy và tưởng tượng.
Việc dạy trẻ trên các hoạt động toán trong trường mầm non còn góp phần hình thành ở trẻ những dạng sơ khai của hoạt động thực tiễn và hoạt động trí tuệ như: hoạt động đếm, đo lường, khảo sát Thực hiện trình tự các thao tác khi so sánh độ lớn của các tập hợp bằng cách thiết lập tương ứng 1 :
1, thực hiện trình tự các thao tác đo trẻ không chỉ nắm được trình tự các
skkn
Trang 8thao tác đo mà còn nắm được các mối quan hệ số lượng bằng nhau, không bằng nhau
Trong quá trình hình thành các biểu tượng toán ban đầu cho trẻ cô giáo cần chú trọng tới việc hình thành ở mọi trẻ những năng lực nhận biết chung đó là những phẩm chất cần thiết của nhân cách để con người thực hiện thành công hoạt động Vì vậy giáo viên cần hình thành ở trẻ những năng lực, phẩm chất cần thiết để thực hiện thành công hoạt động.
II Thực trạng của vấn đề
1 Đặc điểm chung của lớp:
- Năm học 2022 - 2023, tôi được phân công phụ trách lớp 4 tuổi B1 ( Khu TTâm) Lớp B1 với tổng số là 22 cháu, trong đó có 11 cháu nam và 11 cháu nữ.
- Cơ sở vật chất khang trang sạch đẹp với đầy đủ trang thiết bị giáo dục theo thông tư 02 và thông tư 34.
Qua điều tra thực tế về kiến thức ban đầu các biểu tượng về toán của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận thấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:
Mức độ nội dung khảo sát
Số Lượng
Tỷ lệ
%
Số Lượng
Trang 96 Dạy trẻ định hướng thời gian 8 36,4 14 63,6
2 Những thuận lợi và khó khăn:
a Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo Huyện Ba Vì cùng với
sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên.
- Ban giám hiệu nhà trường đã trang bị đày đủ đồ dùng trang thiết bị theo TT 02 và thông tư 34 đạt 100%, - Trẻ đi học chuyên cần, trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, tích cực tham gia vào các hoạt động của lớp.
- Là giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm, luôn tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu như tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng vào công việc hàng ngày, nhất là việc dạy và hướng dẫn trẻ làm quen với các biểu tượng ban đầu của toán cho trẻ
b Khó khăn:
- Nhiều phụ huynh còn chưa hiểu và quan tâm đến việc học tập của trẻ.
- Chú trọng tổ chức cho trẻ LQVT trong các hoạt động học, chưa vận dụng các kiến thức toán với kiến thức của các lĩnh vực khác, các hoạt động
skkn
Trang 10khác trong ngày cũng như với cuộc sống của trẻ để đưa đến cho trẻ các hoạt động kết hợp thú vị hay những hoạt động ứng dụng có ý nghĩa
- Một số giáo viên chưa biết cách xác đích yêu cầu của hoạt động.
- Nội dung giờ hoạt động còn ôm đồm, nặng về cung cấp kiến thức.
- Tổ chức các hoạt động còn cứng nhắc, máy móc thiếu linh hoạt.
- Trong lớp có một số trẻ 4 tuổi mới bắt đầu ra lớp, tới trường nên trẻ còn nhút nhát, chưa quen với những hoạt động trong lớp học, chưa có nề nếp trong sinh hoạt hàng ngày ở lớp Do đó trẻ bị thiếu hụt kiến thức rất nhiều, đặc biệt là hoạt động làm quen với toán, có kiến thức theo chương trình là hoạt động ôn luyện, nhưng lại là kiến thức hoàn toàn mới đối với trẻ mới ra lớp.
- Làm quen với toán là một môn học khó, đòi hỏi sự chính xác, khoa học đặc biệt là một số thuật ngữ khiến trẻ khó nhớ, khó tiếp thu.
- Không gian lớp còn chật hẹp chưa đảm bảo cho các hoạt động.
- Việc tổ chức các hoạt động tập thể, trò chơi nhằm hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn.
III Các giải pháp thực hiện
1 Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu, tham mưu đề xuất, tự học tập bồi dưỡng bản thân.
Để có thể thực hiện tốt “ Một số biện pháp hình thành biểu tượng
toán ban đầu cho trẻ 4 tuổi ở trường mầm non” trước hết bản thân tôi
không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt, giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của
skkn
Trang 11trẻ Vì vậy, để giúp trẻ 4 tuổi lớp tôi hiểu được những biểu tượng toán ban đầu đó thì sự nhiệt tình, sáng tạo và yêu nghề đòi hỏi tôi phải không ngừng đọc và nghiên cứu kỹ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non 4 tuổi Tôi đã nghiên cứu các tài liệu sau:
- Tài liệu bồi dưỡng đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển nhận thức, tháng 8 - 2022.
- Chương trình Giáo dục mầm non (Chương trình ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) Hướng dẫn thực hiện chương trình GDMN các độ tuổi.
- Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDMN năm học 2022 – 2023 của Phòng Giáo dục và Đào tạo Huyện Ba Vì
- Tham gia các đợt kiến tập do phòng tổ chức, trường tổ chức.
- Tìm đọc tham khảo biện pháp dạy hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ trên sách báo, tạp chí mầm non.
Modun MN1 B: Giáo dục phát triển nhận thức (Dành cho giáo viên) nguồn Internet
Một số phương pháp hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ ở trường mầm non - Đỗ Thị Minh Liên
- Phương pháp dạy trẻ mẫu giáo định hướng thời gian – Đỗ Thị Minh Liên
- Sách hướng dẫn các hoạt động phát triển lĩnh vực phát triển nhận thức cho trẻ mầm non theo bộ chuẩn phát triển trẻ 4 tuổi - Phát huy tính tích cực nhận thức của trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi trong trò chơi học tập - Nguyễn Thị Hòa
- Phần mềm bút chì thông minh - nguồn Internet
skkn
Trang 12- Phần mềm Sắc màu học toán - nguồn Internet
- Phần mềm Kidsmart - nguồn Internet
Trên thực tế hiện nay ở trường Mầm non chúng tôi, đội ngũ giáo viên đa
số là các cô giáo trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt là việc hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ Làm quen với toán là một môn học khó, đòi hỏi sự chính xác, khoa học nên một số giáo viên còn chưa xác định rõ kiến thức, kỹ năng, một số giáo viên chưa hiểu chính xác bản chất các khái niệm toán học nên còn nhầm lẫn khi dạy trẻ VD: nhầm chữ số
123123 là chỉ số lượng đối tượng sắp xếp trong một chu kỳ (thực tế số 123 là tín hiệu thay thế cho loại đối tượng sắp xếp trong quy tắc), nhầm số với chữ số, hình tròn với đường tròn, đường bao, mặt bao, hình phẳng và các khối
Mặt khác qua kiểm tra, đánh giá đầu năm có rất nhiều trẻ còn chưa biết nhận biết hình dạng, đo lường, đặc biệt là định hướng trong không gian, định hướng thời gian còn lúng túng…Hoạt động dạy hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ ở trường tôi nói chung và ở lớp tôi nói riêng thực hiện
đa số giáo viên mầm non mới chỉ chú trọng dạy trẻ về số lượng và đếm, hình dạng và định hướng trong không gian; còn nội dung rất quan trọng định hướng thời gian như: “Nhận biết các buổi sáng, trưa, chiều, tối”, “Nhận biết ý nghĩa các con số được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày” hoặc “Nhận biết hôm qua, hôm nay, ngày mai”, “Gọi tên các ngày trong tuần” ; số thứ tự thì gần như chưa được chú ý đúng mức Tôi nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng vì nó là tiền đề mang theo hành trang kiến thức của trẻ sau này khi bước vào trường tiểu học.
Việc hình thành những biểu tượng toán ban đầu ở trẻ mẫu giáo 4 tuổi chỉ có hiệu quả khi giáo viên xác định đúng mục đích yêu cầu của các giờ học/
HĐ cho trẻ làm quen với toán Giáo viên cần trả lời được các câu hỏi: Kiến thức; Trẻ cần biết cái gì? Kỹ năng: Trẻ phải làm được gì? Thái độ: trẻ có thái
skkn
Trang 13độ tích cực thể hiện sự hứng thú say mê khi tham gia hoạt động như thế nào? Ngoài ra GV phải linh hoạt trong việc lựa chọn nội dung dạy trẻ và phiên chế vào chương trình dạy trẻ theo năm/ tháng/ tuần cho phù hợp chỉ cần đảm bảo những nguyên tắc sau:
- Sắp xếp nội dung dạy trong từng biểu tượng từ dễ đến khó
- Có sự liên quan giữa các biểu tượng toán với nhau
- Những nội dung phức tạp cần được chia thành nhiều nội dung nhỏ và đưa vào các giờ học/ HĐ cho trẻ lĩnh hội dần theo thứ tự.
- Linh hoạt trong việc lựa chọn hình thức dạy trẻ.
- Linh hoạt trong việc lựa chọn dạng hoạt động
- Phối hợp và sử dụng linh hoạt các phương pháp.
- Ngoài những nguyên tắc tổ chức các hoạt động cho trẻ LQVT bản thân tôi luôn học hỏi từ các bạn đồng nghiệp thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn cùng nhau trao đổi, bàn bạc, thống nhất
Hình ảnh 1: Dự giờ tập huấn HĐLQVT
2 Biện pháp 2: Xác định mục tiêu, nội dung, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giúp trẻ 4 tuổi hình thành tốt các biểu tượng ban đầu về toán.
Để hình thành biểu tượng ban đầu về toán một cách logic, khoa học nhưng dễ hiểu, gần gũi với trẻ tôi đã phối hợp với tổ chuyên môn, các bạn đồng nghiệp và giáo viên cùng lớp nghiên cứu chương trình giáo dục mầm non để từ đó xây dựng kế hoạch và thống nhất ngân hàng nội dung cho trẻ làm quen với toán ở từng khái niệm phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ trong từng lĩnh vực.
skkn
Trang 14Để làm được điều đó giáo viên cần nghiên cứu kỹ mục tiêu (kết quả mong đợi) của độ tuổi 4 tuổi, từ đó làm cơ sở cho việc lựa chọn ngân hàng nội dung hoạt động của trẻ Nội dung dạy trẻ được xây dựng theo nguyên tắc đồng tâm.
Khi lựa chọn nội dung dạy nên căn cứ vào khả năng nhận thức của trẻ.
Những nội dung trẻ chưa có kỹ năng thì tiến hành trên hoạt động học, những nội dung trẻ đã có kỹ năng thành thạo nên tổ chức ở hoạt động
khác nhằm luyện tập, củng cố ứng dụng vào thực tiễn và dạy nội dung tiếp
theo Nội dung trẻ chưa có kỹ năng thành thạo thì tùy mức độ mà cho trẻ
luyện tập thêm ngoài giờ hoặc dạy lại cho trẻ.
Nội dung một hoạt động dạy trẻ cần cụ thể, liều lượng nhỏ, trẻ được trải nghiệm nhiều và gắn với đời sống thực của trẻ.
Việc lựa chọn nội dung dạy trẻ và phiên chế vào chương trình dạy trẻ theo năm, tháng, tuần cho phù hợp và phải đảm bảo các nguyên tắc:
+ Sắp xếp nội dung dạy trong từng biểu tượng từ dễ đến khó
Ví dụ: Sắp xếp theo quy tắc: Từ nhận ra quy tắc sắp xếp -> sao chép -> hoàn thiện -> Sáng tạo ra quy tắc sắp xếp.
+ Có liên quan giữa các biểu tượng toán với nhau.
Ví dụ: Đo lường: Học đếm và nhận biết chữ số nào thì kết quả đo chỉ nên dừng đến số đó.
+ Những nội dung phức tạp cần được chia thành nhiều nội dung nhỏ và đưa vào các giờ học hoặc hoạt động cho trẻ lĩnh hội dần theo thứ tự.
Ví dụ: Dạy trẻ xem đồng hồ Đầu tiên làm quen với đồng hồ -> nhận biết các chữ số trên đồng hồ và cách sắp xếp của chúng -> giới thiệu kim giờ và hoạt động của kim giờ, kim phút và hoạt động của kim phút.
skkn
Trang 153 Biện pháp 3: Hình thành biểu tượng toán ban đầu trên hoạt
động học
Để hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ mẫu giáo lớn có hiệu qủa khi được tiến hành theo một chương trình nhất định dưới sự tổ chức, hướng dẫn của người lớn Vì vậy việc hình thành biểu ượng toán ban đầu tổ chức trên hoạt động học vô cùng cần thiết và quan trọng.
Trong một giờ hoạt động toán gồm có 3 phần:
Phần 1: Ôn kiến thức cũ có liên quan trực tiếp đến nội dung sẽ dạy trẻ Phần 2: Hình thành biểu tượng mới
Phần 3: Luyện tập, củng cố kiến thức vừa học bằng các trò chơi, các
hoạt động trải nghiệm thực tiễn.
Có những giờ học chỉ gồm 2 phần: hình thành biểu tượng và luyện tập củng cố Giờ ôn tập không chia thành các phần mà chỉ có các trò chơi và hoạt động được sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó, cụ thể đến trìu tượng.
-* Hình thành biểu tượng về số đếm:
- Dạy trẻ nhận biết chữ số, số lượng và số thứ tự trong phạm vi 5.
+ Phần 1: Ôn số lượng, chữ số trước đó trẻ đã học thông qua một số trò chơi (tìm nhóm đồ vật có số lượng xung quanh lớp; đi siêu thị và mua đồ dùng có số lượng ; xúc sắc vui vẻ )
+ Phần 2: Nhận biết số mới, số lượng và số thứ tự mới:
Xếp đối tượng thành dãy Đếm số lượng của nhóm.
Đếm và tạo nhóm số lượng mới (bằng cách so sánh 2 đối tượng và thêm bằng số lượng mới).
Thiết lập và giới thiệu chữ số mới.
skkn
Trang 16Dạy đếm thứ tự: xác dịnh hướng đếm, dừng lại ở đối tượng có dấu hiệu khác biệt, đó là số thứ tự của đối tượng trong dãy theo hướng đã xác định từ trước “đứng thứ mấy” Luyện đếm bằng cách cho xếp đói tượng khác biệt ở các vị trí khác nhau giúp trẻ hiểu số lượng đối tượng không đổi nhưng số thứ
tự thay đổi tùy vào hướng đếm và vị trí đối tượng trong dãy (trẻ hiểu ý nghĩa chỉ số lượng: “có mấy?” và số thứ tự: “đứng thứ mấy?”)
+ Tách theo ý thích (sau khi tách nên hỏi trẻ tất cả kết quả các cách tách rồi mới cho trẻ từng nhóm gộp lại)
+ Tách theo yêu cầu (Sau mỗi lần tách cô cho trẻ gộp lại ngay)
Yêu cầu: Mỗi lần tách phải ghi nhớ bằng thẻ số; tách được bằng các cách khác nhau; nêu số cách tách và kết quả từng cách.
Trang 17- Nhận ra quy tắc sắp xếp: Gợi ý nhắc trẻ nhận ra quy tắc sắp xếp có trong môi trường lớp học hoặc cô chuẩn bị sẵn.
- Sao chép quy tắc sắp xếp có sẵn (Theo mẫu): cô đưa mẫu ra và yêu cầu trẻ sao chép giống mẫu của cô hoặc cô giáo chỉ xếp 2 chu kỳ, trẻ nhận ra quy tắc sắp xếp và xếp theo quy tắc sắp xếp.
- Hoàn thiện quy tắc sắp xếp: Cô chuẩn bị mẫu còn dở dang, có khuyết một vài chỗ hoặc một vài chỗ không đúng quy tắc, trẻ quan sát, phát hiện, xếp tiếp/ điền vào chỗ trống/ sửa sai.
- Tạo ra quy tắc sắp xếp:
+ Tổ chức cho trẻ tạo mẫu sắp xếp theo yêu cầu
+ Tổ chức cho trẻ tạo mẫu sắp xếp theo ý thích (trẻ tự giới thiệu về cách sắp xếp của mình.
* Hình thành các biểu tượng về kích thước:
- So sánh kích thước của 3 đối tượng, hình thành mối quan hệ, sắp xếp theo thứ tự tăng giảm dần về kích thước.
Phần 1: Ôn, so sánh kích thước 2 đối tượng
Phần 2: Dạy trẻ so sánh kích thước của 3 đối tượng hình thành mối quan hệ, sắp xếp theo thứ tự tăng giảm dần về kích thước.
Phần 3: Luyện tập (Thông qua trò chơi: Tìm theo yêu cầu, tô màu, kết bạn, ai nhanh nhất )
- Đo một đối tượng bằng các đơn vị đo khác nhau.
Phần 1: Ôn kỹ năng đo và cách xác định kết quả đo
Phần 2: Hình thành mối quan hệ giữa kết quả đo và độ dài các thước đo
skkn
Trang 18+ Cho trẻ nhận biết và gọi tên các thước đo Cho trẻ so sánh độ dài các thước đo xem thước nào dài hơn, thước nào nhắn hơn.
+ Cho trẻ sử dụng từng thước đo để đo độ dài của đối tượng Sau mỗi lần đo cho trẻ lấy chữ số tương ứng đặt vào từng thước đo.
+ So sánh kết quả đo: Cho trẻ nhắc lại kết quả đo, so sánh các kết quả
đo xem thước đo nào đo được nhiều lần hơn, thước đo nào đo được ít lần hơn Gợi ý trẻ dựa vào kết quả đo để giải thích và nêu mối quan hệ: tại sao thước này đo được nhiều lần hơn, còn thước kia đo được ít lần hơn.
Nếu đo một đối tượng bằng các thước đo khác nhau thì thước đo nào dài hơn đo được ít lần hơn, thước đo nào ngắn hơn đo được nhiều lần hơn.
Phần 3: Luyện tập (thông qua một số trò chơi: đo chiều dài bàn học, ghế bằng các thước đo khác nhau, nêu kết quả đo, so sánh và nêu mối quan hệ.)
- Đo các đối tượng khác nhau bằng 1 đơn vị đo
Phần 1: Ôn kỹ năng đo và cách xác định kết quả đo
Phần 2: Hình thành mối quan hệ giữa kết quả đo và độ dài các đối tượng
+ Cho trẻ nhận biết và gọi tên các đối tượng Cho trẻ so sánh độ dài các đối tượng xem đối tượng nào dài hơn, đối tượng nào nhắn hơn.
+ Cho trẻ sử dụng thước đo để đo độ dài từng đối tượng Sau mỗi lần
đo cho trẻ lấy chữ số tương ứng với kết quả đo đặt vào từng đối tượng.
+ So sánh kết quả đo: Cho trẻ nhắc lại kết quả đo, so sánh các kết quả
đo xem đối tượng đo nào đo được nhiều lần hơn, đối tượng nào đo được ít lần hơn Gợi ý trẻ dựa vào kết quả đo để giải thích và nêu mối quan hệ giữa kết quả đo và độ dài các đối tượng.
skkn
