SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM ĐỒ DÙNG, ĐỒ CHƠI SÁNG TẠO VÀ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC LỚP 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo Cấp học: Mầm non Tên t
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM ĐỒ DÙNG, ĐỒ CHƠI SÁNG TẠO
VÀ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LỚP HỌC LỚP 4 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo Cấp học: Mầm non
Tên tác giả: Phùng Thị Hoa Đơn vị công tác: Trường Mầm non Cam Thượng Chức vụ: Giáo viên
Năm học 2019 – 2020
MỤC LỤC
skkn
Trang 2NỘI DUNG TRANG
Phần I Đặt vấn đề: 1
I Lý do chọn đề tài 1
1 Cơ sở lý luận 1
2 Cơ sở thực tiễn 2
II Mục đích nghiên cứu 2
III Đối tượng nghiên 2
IV Đối tượng khảo sát, thực nghiệm 2
V Phương pháp nghiên cứu 2
VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu 2
Phần II Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề: 3
I Thực trạng vấn đề nghiên cứu 3
II Số liệu điều tra trước khi thực hiện .4
III Những biện pháp chính của đề tài .5
IV Những biện pháp thực hiện cụ thể 5
1 Xây dựng kế hoạch nhóm lớp 5
2 Chuẩn bị nguyên vật liệu và phối hợp công tác xã hội hoá giáo duc 5
3 Gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi 6
4 Một số kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo 7
5 Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm 13
V Kết quả thực hiện có so sánh đối chứng 14
VI Bài học kinh nghiệm 15
Phần III Kết luận và khuyến nghị: 16
1 Kết luận 16
2 Những khuyến nghị sau khi thực hiện đề tài 16
skkn
Trang 3Bác Hồ kính yêu của chúng ta vẫn thường nói
Vì lợi ích 10 năm trồng cây
Vì lợi trăm năm trồng người
Trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và đồ chơi là phươngtiện không thể thiếu đối với bất kỳ đứa trẻ nào, đặc biệt là trong sự phát triển trítuệ, nhân cách, thể chất cho trẻ Đồ chơi đem lại cho trẻ nhiều niềm vui
Như chúng ta đã biết, trong cuộc sống của chúng ta có rất nhiều điều kỳdiệu từ thế giới của con người, thiên nhiên…và có một điều kỳ diệu hơn nữa từnhững cái rất nhỏ Đó là những nguyên vật liệu, phế thải mà chúng ta có thể làm
ra được những thứ, tạo ra các đồ dùng, đồ chơi mới, phục vụ cho con người vàrất có ý nghĩa đặc biệt với trẻ mầm non Đặc điểm của trẻ mầm non là có nhucầu chơi với những đồ dùng, đồ chơi có màu sắc đẹp, mới lạ phong phú và hấp
dẫn Vì vậy tôi đã chọn đề tài: Một số biện pháp làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo
và xây dựng môi trường lớp học, lớp 4 tuæi trường mầm non Để viết sáng
kiến kinh nghiệm trong năm học
1 Cơ sở lí luận:
Thực hiện công văn của SGD&ĐT - GDMN tháng 8/2015 về hướng dẫnthực hiện quy chế chuyên môn Cấp học mầm non năm học 2015-2016 của SởGD&ĐT Hà Nội
Đó chính là cơ sở, là động lực để cho mỗi cá nhân chúng tôi lấy đó làmmục tiêu phấn đấu và phát huy khả năng sáng tạo nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện
Đối với trẻ nhỏ, đồ chơi là một nhu cầu cần thiết không thể thiếu đượctrong cuộc sống Nó cần cho trẻ như thức ăn, nước uống
Ngày nay trong trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế pháttriển, đồ chơi cho trẻ cũng rất phong phú, hiện đại trong số đó có những loại đồchơi bổ ích, nhưng cũng không ít đồ chơi độc hại dối với trẻ em Những loại đồchơi phù hợp đẻ phát triển trí tuệ cho trẻ mang tính giáo dục càng được bổ sungphong phú đa dạng bao nhiêu thì kích thích được tính tò mò ham hiểu biết cùngkhám phá của trẻ bấy nhiêu Đồ chơi phải phù hợp với quy luật phát triển trí tuệcủa trẻ ở đúng độ tuổi mới có tác dụng góp phần hình thành và phát triển trí tuệ
ở trẻ
Trẻ mầm non luôn có nhu cầu với đồ chơi mới, đặc biệt là trẻ 4 tuổi thíchđược tự tay tạo ra đồ chơi cho mình Để thỏa mãn được nhu cầu đó của trẻ đòihỏi giáo viên Mầm non phải luôn luôn sang tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi mới
skkn
Trang 4lạ, hấp dẫn phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trongcác hoạt động.
2 Cơ sở thực tiễn:
Qua nhiều năm đứng lớp, được tiếp xúc với trẻ Tôi nhận thấy rằng trẻ nhỏ rấtthích được chơi với những đồ chơi mới lạ, đặc biệt là những dồ chơi mà do tự tay trẻlàm ra Trong khi đó là những đồ chơi hiện có trong lớp lại mang tính phổ biến, hạnchế về số lượng và ít được thay đổi Vì vậy sẽ không phát huy được tính tích cựcsáng tạo trong các hoạt động Chính vì những lý do như vậy tôi chọn biện pháp làm
đồ dùng đồ chơi sang tạo và xây dựng môi trường lớp học để viết sang kiến kinhnghiệm cho bản thân
II Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu về “Một số biện pháp làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo và xâydựng môi trường lớp học lớp 4 tuổi trường mầm non” nhằm giúp cho trẻ pháttriển toàn diện Tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáodục trẻ
III Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo và xây dựng môi trườnglớp học lớp 4 tuổi trường mầm non”
IV Đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Trẻ mẫu giáo 4 tuổi trường mầm non Cam Thượng
V Phương pháp nghiên cứu:
* Nhóm thu thập xử lý thông tin lý thuyết:
- Phân tích tổng quát hoá cơ sở lý luận
- Phương pháp thực nghiệm (khảo sát)
* Nhóm thu thập xử lý thông tin thực tiễn:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tuyên truyền
VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
* Phạm vi thực hiện :
- Đề tài được thực hiện và áp dụng tại lớp mẫu giáo 4 tuổi B3 TrườngMầm non Cam Thượng
* Kế hoạch nghiên cứu:
- Thời gian nghiên cứu trong một năm Từ tháng 9 /2019 đến tháng 6 năm 2020
skkn
Trang 5PHẦN II NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Vào đầu tháng 8 tôi được phân công dạy lớp 4 tuổi B3 Trường mầm nonCam Thượng với số trẻ là 20 trẻ Tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khănsau
1 Thuận lợi:
- Trường được đầu tư cơ sở vật chát, phòng học rộng rãi, thoáng mát và cóphong cảnh xanh - sạch đẹp, có đầy đủ đồ dùng dạy học phù hợp với mỗi lớp
- Được ban Giám hiệu nhà trường rất quan tâm tạo diều kiện cho tôi được
đi học bồi dưỡng chuyên môn, học tập tham quan ở trường bạn Đồng thời cũng
tự nghên cứu tài liệu, học hỏi trao đổi với đồng nghiệp
- Nhà trường thường xuyên tổ chức “Hội thi làm đồ dùng, đồ chơi tự tạobằng nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu cho toàn thể giáo viên trong trường
Đó là một cơ hội để tôi tích cực đi sâu nghiên cứu học hỏi cách làm, nâng caokhả năng vận dụng, sáng tạo để làm đồ dùng, đồ chơi, đồng thời học tập đượcnhiều kinh nghiệm, nảy sinh ra nhiều ý tưởng và sáng kiến hay khi làm đồ dùng,
đồ chơi sáng tạo
* Đối với giáo viên:
- Có đủ 2 cô/ lớp theo TT71 Cả 02 giáo viên đều đạt trình độ trên chuẩn
- Được trường cung cấp đủ tài liệu thực hiện chương trình và cuốn hướngdẫn làm đồ dùng đồ chơi
- Các giáo viên trong trường tham gia nhiệt tình trong việc làm đồ chơi tự tạo
- Có ý thức học tập chuyên môn, trau dồi kinh nghiệm làm đồ dùng đồ chơicùng đồng nghiệp
* Đối với trẻ:
- 100% trẻ đến lớp ngay từ đầu tháng 9 tạo điều kiện cho giáo viên trongcông tác chăm sóc giáo dục trẻ
* Đối với phụ huynh:
- 100% Phụ huynh học sinh có điện thoại thông minh rất tiện cho việc traođổi với cô giáo về việc học tập, vui chơi của các con ở trường cũng như ở nhà
skkn
Trang 6- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con em, phối hợp thườngxuyên với giáo viên, đóng góp đủ đồ dùng cá nhân, đồ dùng học tập Sẵn sàng
hỗ trợ và tìm kiếm giúp giáo viên những nguyên vật liệu để cho trẻ làm đồ dùng,
đồ chơi phục vụ cho các hoạt động học và chơi
2 Khó khăn:
* Đối với giáo viên:
- Kỹ năng thiết kế, làm các đồ dùng, đồ chơi sáng tạo chưa phong phú vềchủng loại, tính thẩm mỹ chưa cao, hiệu quả sử dụng thấp
- Đội ngũ giáo viên trong trường năng khiếu làm đồ dùng đồ chơi cũng cònnhiều hạn chế
- Chưa tạo ra nhiều mẫu đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải
- Chưa có nhiều biện pháp huy động các bËc phô huynh ủng hộ
skkn
Trang 7Qua kết quả khảo sát 20 trẻ.
III Những biện pháp chính của đề tài:
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch nhóm lớp.
Biện pháp 2: Chuẩn bị nguyên vật liệu và phối hợp công tác xã hội hoá giáo dục Biện pháp 3: Gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi.
Biện pháp 4: Một số kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo.
Biện pháp 5: Xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm.
IV Những biện pháp thực hiện cụ thể:
1 Xây dựng kế hoạch nhóm lớp:
Muốn thưc hiện một nhiệm vụ hay công việc gì, điều đầu tiên góp phầnvào sự thành công không nhỏ, đó chính là phải có một kế hoạch, kế hoạch giúpcho chúng ta xác định được thời gian thực hiện, kết quả chất lượng, số liệu côngviệc thực hiện
Hàng năm sau khi được học tập nhiệm vụ năm học và kế hoạch của nhàtrường triển khai, tôi đã căn cứ vào đó, ngoài ra còn căn cứ vào tình hình khảnăng của học sinh trong lớp tôi được phân công, môi trường lớp học trước khinhận lớp, để xây dựng cho mình một kế hoạch năm học, dự kiến kế hoạch tháng
và kết quả phấn đấu của lớp cuối năm
2 Chuẩn bị nguyên vật liệu và phối hợp công tác xã hội hoá giáo dục:
skkn
Trang 8Trong thực tế hiện nay, công nghiệp hoá phát triển, con người sử dụng rấtnhiều các loại đồ dùng phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày của mỗi gia đình vàcác tập thể đã làm cho môi trường trở nên ô nhiễm từ nguồn phế thải đó mà ranhư từ các chai lọ, dầu gội đầu, nước rửa bát, các loại vim tẩy, hộp sữa, lõi giấy
vệ sinh, hộp bánh kẹo, các túi đựng, lon hộp đựng đồ, đựng thức ăn, sách báo
cũ…Nhưng đối với cấp học mầm non nó là một kho nguyên liệu vô cùng phong
phú, nếu mỗi giáo viên Mầm non khi biết tận dụng nó để tạo ra những đồ dùng
đồ chơi để dạy trẻ, nó đem lại rất nhiều giá trị tưởng trừng như bỏ đi Từ nhậnđịnh trên tôi có ý tưởng thu gom phế liệu bằng nhiều hình thức:
VD: Cửa hàng bánh kẹo: Tôi xin các thùng đựng bánh, tranh, áp phíchquảng cáo…
- Cửa hàng dược: Tôi xin các hộp, lọ đựng thuốc, tranh quảng cáo
- Xưởng mộc: Tôi xin những mẩu gỗ vụn, những que nhỏ, cám cưa Ngoài ra tôi còn sưu tầm những lá, cành cây khô, cỏ, hoa khô, rơm, quả khô
- Tận dụng thời gian đón và trả trẻ tuyên truyền vận động phụ huynh ủng
hộ nguyên phế liệu Tôi còn trình bày ý tưởng về đề tài sáng tạo của tôi, về việclàm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, vận động phụ huynh tạo điều kiện giúp đỡ Cácphụ huynh hoàn toàn nhất trí, đồng thời rất quan tâm tạo điều kiện giúp đỡ tôi.Ngoài ra trên mảng tường khi tạo môi trường theo từng chủ đề tôi đều để mộtmảng tuyên truyền: ghi rõ nội dung, thời gian cần để phụ huynh hỗ trợ nguyênvật liệu
Không chỉ tuyên truyền tại lớp, mà tôi còn tuyên truyền tại gia đình bằnghình thức, đối với những sản phẩm dễ kiếm tôi làm tặng mỗi trẻ một loại mang
về tặng bố mẹ nhân nhịp ngày lễ nào đó như ngày 20/11; 8/3 Bằng nhiều hìnhthức tuyên truyền thu gom đó tôi đã rất thành công trong việc chuẩn bị tích cópnguyên phế liệu để làm ra sản phẩm sáng tạo theo các chủ đề trong năm
3 Gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi:
Như chúng ta đã biết giáo dục từ những đứa trẻ, trẻ là trung tâm của mọihoạt động, muốn đạt được mục tiêu đó Trước hết tôi phải chú ý đến đặc điểmtâm lí của trẻ, trẻ ở đây sự tập chung chú ý chưa bền vững, trẻ thích cái đẹp mới
lạ, hấp dẫn cao, nên việc trẻ hứng thú tham ra hoạt động làm đồ dùng đồ chơi
mà chính tay mình làm ra Trước mỗi hoạt động cần dạy trẻ tôi phải chuẩn bịđầy đủ nguyên vật liệu đa dạng phong phú về chủng loại từ thiên nhiên sẵn có
để dạy trẻ, giúp trẻ thay đổi không khí mới lạ, hấp dẫn trong giờ học tạo cho trẻniềm hứng thú hăng say tích cực tham gia vào hoạt động học, góp phần năng caohiệu quả giáo dục
skkn
Trang 9- Ngoài ra tạo hứng thú cho trẻ hoạt động thì giáo viên phải có nghệ thuậtlên lớp, đồ dùng dạy học phải đẹp mắt, mới lạ để hấp dẫn trẻ vào tiết học Cónhư vậy trẻ mới hứng thú tham gia hoạt động học làm đồ dùng đồ chơi.
- Trên hoạt động học giáo viên là người cung cấp cho trẻ những kỹ năngtạo hình mới, đồ chơi của cô làm đẹp mắt và sự dẫn dắt linh hoạt, sáng tạo sẽkích thích trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động học
* Kết quả:
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi Đạt tốt.
16/20=80 % Khá đat 2= 10%.TB 2/20= 10%
4 Một số kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo:
Khi thực hiện làm đồ dùng đồ chơi tôi luôn chú ý đến việc lựa chọnnguyên vật liệu sao cho đảm bảo an toàn và tính toán đến sự rủi ro mà trẻ sẽ gặpphải khi chơi, hạn chế những đồ chơi chỉ mang tính trưng bày, trang trí có độbền không cao
- Khi có nguồn nguyên phế liệu rồi tôi dự kiến sẽ thực hiện cho mình,phấn đấu làm mấy chủng loại ở chủ đề này, chủng loại nào do cô làm, chủngloại nào cô cùng trẻ tham ra làm….sau đó mới tiến hành làm
Sau đây tôi xin trình bày cách làm một số đồ dùng, đồ chơi tự tạo:
Ví dụ 1: Một số đồ dùng, món ăn trong gia đình (Chủ đề gia đình):
* Chuẩn bị nguyên vật liệu:
Giấy báo, vải các màu, vỏ chai, hộp sữa chua, sữa hút, lõi giấy vệ sinh,giáy gói hoa, len, hộp bánh kẹo, bìa cát tông, xốp, giấy ghi băng, keo dán,kéo
* Cách làm:
Bánh giò, bánh tẻ: Vỏ bánh: Chải lá chuối làm vỏ bánh Ruột bánh: Vogiấy vụn, xốp vụn giả làm ruột bánh Nhân bánh: Dùng xốp vàng cắt vụn rắc đềuvào giữa ruột bánh làm nhân Cuốn lá chuối kín bánh và bẻ 2 đầu lại Lấy dây lạt
để buộc và chằng bánh
- Bánh trưng vuông: Dùng hộp thuốc, hộp bánh cắt bớt để tạo thành hìnhvuông Sau đó dùng lá rong gói lại tao thành cái bánh dùng lạt buộc và chằngbánh
- Kẹo: Trẻ dùng giấy báo vo tròn nhỏ làm lõi kẹo, dùng giấy gói quà làm
vỏ kẹo sau đó xoắn 2 đầu lại tạo thành cái kẹo
- Người búp bê: Thân người: dùng lo chai lavi làm thân.Đầu người: Dùngquả bóng nhựa làm đầu.Mắt, mũi, mồm: Dùng xốp mầu cắt và dán, vẽ trang trí
skkn
Trang 10Tóc: Dùng len đan tết.Quần áo: dùng vải cắt dán trang trí làm quần áo.Dùng keo dán phần đầu với phần mình Dán thêm các học tiết hoa, chấmmàu trang trí cho búp bê thêm đẹp.
- Bàn: Dùng Hộp kẹo to hoặc bìa cát tông cắt dán trang trí làm mặt bàn,chân bàn cắt 1/2 lõi giấy vệ sinh
- Ghế: Dùng vỏ hộp sữa chua cắt trang trí và dùng keo gắn 2 vỏ hộp sữachua với nhau tạo thành ghế, ấm, ly: Dùng vỏ sữa hút, vỏ chai nước ngọt cắt dántrang trí làm ấm ly
+ Ấm, chén Dùng hộp sữa, vỏ sữa chua, cắt uốn tạo thành bộ ấm chén vàdùng đề can, xốp cắt hoa văn trang trí cho bộ ấm chén
* Hiệu quả sử dụng:
Trẻ sử dụng trong hoạt động góc, hoạt động làm quen biểu tượng toán,hoạt động làm quen môi trường xung quanh
Ví Dụ 2: Một số đồ dùng nghề nghiệp (Chủ đề nghề nghiệp).
* Chuẩn bị nguyên vật liệu:
- Vỏ hộp thuốc các loại, chai lọ vỏ hộp bánh kẹo, bát mì tôm, hộp cơm,hộp xôi, ống hút, hộp sữa, quả bóng hỏng, xốp màu, bìa cứng, kéo, xốp dính, đềcan, băng dính
* Cách làm:
- Xe đẩy: Lấy hộp thuốc hình vuông, hình chữ nhật, dùng kéo cắt bỏ một
bề rộng của hộp thuốc, lấy băng dính dán cố định vào một bề gấp chéo của cả 2bên mặt đứng của hộp để làm thành xe
Sau đó dùng nắp chai làm bánh dán vào đáy thùng (lùi về phía trước).Dùng ống hút làm hai chân chống ở hai bên và làm càng xe
- Xô xách hồ: dùng vỏ hộp sữa, cốc nhựa, vỏ hộp giấy cho trẻ dán thêmquai trang trí đường viền cho đẹp
- Mũ bảo hộ lao động: Dùng nửa quả bóng để làm mũ, úp nửa quả bóngkhoanh xuống tờ bìa một nửa hình tròn sau đó dùng kéo cắt để làm lưỡi chai.Lấy băng dính xốp dán lưỡi chai vào phần thân mũ Cắt dán thêm quai mũ bằngmột dải xốp màu hoặc dây len và trang trí hoa văn cho mũ
- Bàn xoa, dao xây: Dùng phần trên của can dầu rửa bát làm tay cầm củadao xây Vẽ và cắt bìa cứng làm mặt bàn xoa, dao xây Dùng keo dán phần taycầm vào phần mặt bàn xoa, dao xây
- Cuốc, xẻng Dùng bìa cắt thành hình vuông, chữ nhật làm lưỡi, uốn giấybìa làm cán, sau đó dán tạo thành cái cuốc, xẻng
skkn