quá trình phân hủy yếm khí xác của động và thực vật thành những hợp chất giàu carbon, hydrocarbon.. sự thủy phân xác của động và thực vật thành những hợp chất giàu carbon, hydrocarbon..
Trang 1HOÁ HỌC 11 – BỘ CHÂN TRỜI SÁNG TẠO CHUYÊN ĐỀ 3: DẦU MỎ VÀ CHẾ BIẾN DẦU MỎ BÀI 7: NGUỒN GỐC DẦU MỎ - THÀNH PHẦN VÀ PHÂN LOẠI DẦU MỎ
I Trắc nghiệm
1 Nhận biết:
Câu 1: Trong tự nhiên, dầu mỏ có ở đâu?
A Trong các lớp đất đá trong vỏ Trái Đất B Trong khí thiên nhiên.
C Trong bầu khí quyển D Trong nước biển.
Câu 2: Dầu mỏ được hình thành từ
A các phản ứng hóa học của những hợp chất giàu carbon, hydrocarbon ở nhiệt độ cao.
B quá trình phân hủy yếm khí xác của động và thực vật thành những hợp chất giàu carbon,
hydrocarbon
C sự thủy phân xác của động và thực vật thành những hợp chất giàu carbon, hydrocarbon.
D sự phân cắt những hợp chất giàu carbon, hydrocarbon trong cơ thể sinh vật.
Câu 3: Thành phần chính của dầu mỏ là
A alkane, alkene và cycloalkane. B alkane, alkene và alkine.
C alkane, alkene và arene D alkane, cycloalkane và arene.
Câu 4: Nhận xét nào sau đây là đúng về dầu mỏ hay dầu thô ?
A Dầu mỏ hay dầu thô là chất lỏng sánh đặc, màu nâu hoặc ngả đen, không tan trong nước, nhẹ
hơn nước
B Dầu mỏ hay dầu thô là chất lỏng sánh đặc, màu đen, không tan trong nước, nặng hơn nước.
C Dầu mỏ hay dầu thô là chất lỏng sánh đặc, màu nâu đen, tan trong nước, nhẹ hơn nước.
D Dầu mỏ hay dầu thô là chất lỏng sánh đặc, màu nâu đen, tan trong nước, nặng hơn nước Câu 5: d154 là tỉ trọng dầu đo ở 15oC so với nước ở 4oC Vậy d154 < 0,83 thuộc loại dầu nào ?
A Dầu rất nặng B Dầu nặng C Dầu nhẹ D Dầu trung bình.
2 Hiểu
Câu 6: Ở nông thôn có thể dùng phân gia súc, gia cầm, rác hữu cơ để ủ trong các hầm Bio-gas.
Dưới ảnh hưởng của các vi sinh vật yếm khí, chất hữu cơ sẽ phân hủy tạo ra một loại phân bón chất lượng cao Bio-gas dùng để đun nấu trong gia đình Nên phát triển các hầm Bio-gas vì
A vốn đầu tư không lớn.
B đảm bảo vệ sinh môi trường và các mầm bệnh bị tiêu diệt
C có nguồn năng lượng sạch và thuận tiện.
D tất cả các lý do trên.
Câu 7: Trong phân đoạn có nhiệt độ sôi từ 250oC – 300oC (bảng 7.1-SCD-CTST11), thành phần chính (% theo khối lượng) loại hydrocarbon nào chiếm tỉ lệ cao nhất trong dầu thô loại hydrocarbon thơm ?
A Paraffin B Naphthene C Alkene D Hydrocarbon thơm.
3 Vận Dụng:
Câu 9: Bình “ga” sử dụng trong hộ gia đình Y có chứa 10,92 kg khí hóa lỏng (LPG) gồm
propan và butan với tỉ lệ mol tương ứng là 3: 4 Khi được đốt cháy hoàn toàn, 1 mol propan tỏa
ra lượng nhiệt là 2220 kJ và 1 mol butan tỏa ra lượng nhiệt là 2850 kJ Trung bình, lượng nhiệt tiêu thụ từ’ đốt khí “ga” của hộ gia đình Y tương ứng với bao nhiêu số điện? (Biết hiệu suất sử dụng nhiệt là 49,83% và 1 số điện = 1 kWh = 3600 kJ)
Hướng dẫn giải
Đặt số mol của C3H8 = 3x mol và C4H10 = 4x mol
44.3x + 58.4x = 10,92.1000 x = 30
Nhiệt lượng có ích = 49,83%.(2221.3x + 2850.4x) = 270023 kJ
Số điện tương ứng = 27023/3600 = 75 số điện
Trang 24: Vận dụng cao:
Câu 10: Xăng E5 là một loại xăng sinh học, được tạo thành khi trộn 5 thể tích C2H5OH (D= 0,8 g/ml) với 95 thể tích xăng truyền thống Giả sử xăng truyền thống chỉ chứa 2 ankal C8H18 và C9H20 ( tỉ lệ mol tương ứng 3:4, D= 0,7 g/ml) Biết nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy 1 mol chất có trong xăng E5 như sau:
Trung bình một chiếc xe máy di chuyển được 1 km thì cần một nhiệt lượng chuyển thành công
cơ học độ lớn là 211,8 kJ Nếu xe máy đó di chuyển đến từ Hà Nội đến Thái Nguyên với quãng đường là 100 km thì hết bao nhiêu lít xăng E5? ( biết hiệu suất sử dụng nhiên liệu của động cơ
xe máy là 30%)
Hướng dẫn giải
1 lít xăng E5 chứa C2H5OH có (1000.0.05.0,8):46 = 20/23 (mol)
C8H18: 3x (mol)
C9H20: 4x (mol) => 114.3x + 128.4x = (1000.0.95.0,7) => x= 95/122 (mol)
Nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy 1 lít xăng E5:
Q= 0,3 [1365.20/23 + 5928,7.(3.95/122) + 6119,8.(4.95/122)] =10229,54 kJ
Quãng đường 1 lít xăng đi được là: S= 10229,54:221,8 = 46,12 km
Vậy đi từ Hà Nội đến Thái Nguyên cần:
Vxăng = 100/46,12 ≈ 2,17 lít
II TỰ LUẬN
Câu 1: Tại sao dầu mỏ được gọi là nhiên liệu hoá thạch? Cho biết thành phần của dầu mỏ gồm
những chất nào?
Hướng Dẫn:
Dựa vào thuyết nguồn gốc hữu cơ: dầu được hình thành khi số lượng lớn sinh vật chết, thường là động vật phù du và tảo, được chôn dưới đá trầm tích và chịu nhiệt độ lẫn áp suất cao
Vì vậy dầu mỏ được gọi là nhiên liệu hoá thạch
Thành phần của dầu mỏ gồm:
- ALKANE (naphtha)
- CYCLOALKANE (naphthene)(hydrocarbon no mạch vòng)
- ARENE (hydrocarbon thơm, aromat)
Câu 2: Theo sách“ Chuyên đề học tập Hoá học 11”, có bao nhiêu cách phân loại dầu mỏ? Mỗi cách phân loại dựa trên tiêu chí nào? Tại sao dầu nhẹ có giá trị kinh tế hơn dầu nặng?
Hướng Dẫn:
Thành phần hóa học của dầu mỏ gồm các hợp chất hydrocarbon (paraffin, naphthene, arene)
và các hợp chất phi hydrocarbon (chưa các nguyên tố S, O, N, vết kim loại)
Có thể phân loại dầu mỏ theo thành phần hóa học và tính chất vật lí
- theo tỉ trọng dầu dựa vào tỉ số giữa khối lượng riêng của một chất này so với khối lượng riêng của chất đối chứng (thường là nước)
- theo chỉ số oAPI
Dầu nhẹ có giá trị kinh tế hơn dầu nặng vì Dầu nhẹ chứa nhiều hydrocarbon mạch ngắn (paraffin) có giá trị hơn giàu nặng vì nó tạo ra tỷ lệ xăng và dầu diesel cao hơn khi được chuyển đổi thành sản phẩm bởi một nhà máy lọc dầu
Câu 3: Tại sao các mỏ dầu nằm càng sâu trong lòng đất càng chứa nhiều khí hơn và chứa nhiều
methane hơn?
Trang 3Hướng Dẫn:
Càng đi sâu vào lòng đất thì nhiệt độ và áp suất càng cao, quá trình cracking càng xảy ra mạnh hơn => các hydrocarbon phân tử lớn chuyển thành các phân tử nhỏ hơn (khí).Vì vậy, các
mỏ dầu càng sâu trong lòng đất càng chứa nhiều khí hơn Giới hạn cuối cùng của sự chuyển hoá dầu thành khí là khi mỏ chỉ chứa chủ yếu là khí methane (70 – 90%), đó là mỏ khí thiên nhiên
Câu 4: Chưng cất dầu mỏ thu được một loại xăng có thành phần về khối lượng như sau: hexane
43,0%, heptane 49,5%, pentane 1,80%, còn lại là octane Hãy tính xem cần phải dùng hỗn hợp 1,0g xăng đó tối thiểu với bao nhiêu lít không khí (đktc) để đảm bảo sự cháy được hoàn toàn và khi đó tạo ra bao nhiêu lít CO2?
Hướng dẫn giải
1g xăng có:
mC6H4 = 0,43 g ⇒ nC6H4 = 0,43/86 mol
mC7H16 = 0,495 g ⇒ nC7H16 = 0,495/100 mol
mC5H12 = 0,018 g ⇒ nC5H12 = 0,018/72 mol
mC8H18 = 0,057 g ⇒ nC8H18 = 0,057/114 mol
PTHH tổng quát:
0
3 1
( 1) 2
t
n n
n
C H O nCO n H O
2
19 0, 43 0, 495 0,018 25 0,057
O
⇒ Thể tích không khí tối thiểu cần dùng là: 5 0,1102 22,4 = 12,325 lít
2
CO
=> VCO2= 0,0699 22,4 = 1,566 lít