TRẮC NGHIỆM 20 CÂU: BIẾT 1 Chất nào dưới đây không phải là sản phẩm của quá trình chế biến dầu mỏ?. Chưng cất phân đoạn 3 Dựa vào yếu tố nào dưới đây để tách riêng các thành phần của
Trang 1BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM + TỰ LUẬN HÓA HỌC 11 – BỘ CHÂN TRỜI SÁNG TẠO CHUYÊN ĐỀ 3 DẦU MỎ VÀ CHẾ BIẾN DẦU MỎ
BÀI 8 CHẾ BIẾN DẦU MỎ
Trắc nghiệm: 5 NB; 2 TH; 2 VDT và 1 VDC
Tự luận: 2 NB; 1 TH; 1 VDT; 1 VDC
I TRẮC NGHIỆM (20 CÂU):
BIẾT
1
Chất nào dưới đây không phải là sản
phẩm của quá trình chế biến dầu mỏ?
A Xăng nhẹ.
B Dầu hỏa.
C Cồn khô.
D Nhựa đường.
C Cồn khô.
Cồn khô là cồn đã loại bỏ nước thành dạng rắn, là sản phẩm được sản xuất từ rượu etylic (ethanol) và một số chất phụ gia
2
Để tách riêng các thành phần của dầu
mỏ người ta dùng phương pháp nào dưới đây?
A Chiết lỏng.
B Hòa tan trong nước.
C Chưng cất phân đoạn
D Cô đặc.
C Chưng cất phân đoạn
3
Dựa vào yếu tố nào dưới đây để tách riêng các thành phần của dầu mỏ?
A Tính tan.
B Nhiệt độ sôi.
C Khối lượng riêng.
D Nồng độ phần trăm.
B Nhiệt độ sôi.
- chưng cất phân đoạn dầu
mỏ trong các tháp chưng cất để thu được các sản phẩm ở các phân đoạn có nhiệt độ sôi khác nhau
4 Chỉ số octane của nhiên liệu là một đại lượng đặc trưng cho khả năng nào dưới đây?
A Chống bốc cháy.
B Chống đông đặc.
C Chống hòa tan.
D Chống kích nổ.
D Chống kích nổ.
Chỉ số octan, hoặc số octan, là thước đo tiêu chuẩn về hiệu suất của động cơ hoặc nhiên liệu hàng không Số octan càng cao, nhiên liệu càng có thể chịu nén được trước khi phát nổ
Trang 2Trong quá trình lọc dầu người ta áp dụng quá trình vật lí, hóa học hay sinh học?
A Chỉ áp dụng các quá trình vật lí.
B Chỉ áp dụng các quá trình hóa học.
C Áp dụng cả quá trình vật lí và hóa
học
D Áp dụng cả quá trình vật lí, hóa học
và sinh học
C Áp dụng cả quá trình
vật lí và hóa học
- Vật lí: Tiền xử lý và chưng cất phân đoạn
- Hóa học: Cracking và reforming
HIỂU
1
Để tăng hàm lượng các hydrocacbon mạch ngắn (xăng) trong sản phẩm chưng cất dầu mỏ người ta dùng giải pháp nào?
A Cracking.
B Reforming
C Hoà tan, chiết
D Chưng cất phân đoạn.
(3) Quá trình cracking: Quá trình cracking là quá trình phá vỡ các phân tử alkane mạch dài thành các hydrocarbon (alkane, alkene) mạch ngắn hơn
2
Trong quá trình chế biến dầu mỏ, phương pháp nào sau đây KHÔNG được áp dụng để làm tăng chỉ số octane?
A Cracking nhiệt.
B Reforming xúc tác
C Thêm phụ gia.
D Cracking xúc tác.
- Tăng chỉ số octane của xăng, để tăng hiệu quả sử dụng xăng, bảo vệ động cơ…) có thể sử dụng các phụ gia chứa chì hoặc không chứa chì hoặc có thể dùng phương pháp hóa học (như cracking xúc tác, reforming xúc tác…)
+ Cracking nhiệt xảy ra ở nhiệt độ cao hơn cracking xúc tác và không cần xúc tác
+ Cracking xúc tác có xúc tác là alumosilicate thiên nhiên hoặc nhân tạo, chẳng hạn đất sét tẩm acid
VẬN DỤNG 1 Xét quá trình chế biến dầu mỏ sau đây:
(1) Quá trình tiền xử lí;
(2) Quá trình chưng cất;
(3) Quá trình cracking;
(4) Quá trình reforming
Quá trình nào làm thay đổi cấu tạo phân tử hydrocarbon sau khi lọc dầu?
A (1), (2), (3), (4).
B (2), (3), (4).
C (3), (4).
D (2), (3).
C (3), (4).
(3) Quá trình cracking: Quá trình cracking là quá trình phá vỡ các phân tử alkane mạch dài thành các hydrocarbon (alkane, alkene) mạch ngắn hơn (4) Quá trình reforming:
- Quá trình reforming là quá trình sắp xếp lại mạch hydrocarbon để tạo ra
Trang 3nhiều hydrocarbon mạch nhánh
2
Reforming hexane cho sản phẩm là hydrocarbon X hoặc Y Hai chất X và
Y có thể là
A 2-methylbutane và 3-
methylpentane
B 2,2-đimethylbutane và
3-methylbutane
C 2,3- dimethylbutane và 2,3-
đimethydpentane
D 2,3- dimethylbutane và 2,2-
đimethylbutane
+ Nguyên tắc của quá trình reforming là quá trình biến đổi cấu trúc của
hydrocarbon từ mạch không phân nhánh thành mạch nhánh, mạch vòng
no, mạch vòng thơm, nhằm tăng chỉ số octane, tức là tăng chất lượng xăng và cung cấp lượng lớn arene, dùng trong tổng hợp hóa dầu
VẬN DỤNG
Cho các phát biểu sau về quá trình chế biến dầu mỏ:
(1) Trong giai đoạn tiền xử lí dầu mỏ,
nước được cho vào dầu thô để hòa tan dầu rồi lọc bỏ các tạp chất không tan
(2) Dầu thô không có nhiệt độ sôi xác định
(3) Quá trình cracking giúp làm tăng khối lượng xăng
(4) Xăng có thành phần chính là các alkane có từ 5 đến 11 nguyên tử C
(5) Khí hóa lỏng (LPG) có thành phần chính là propane và butane
Số câu phát biểu đúng là
A 2.
B 3.
C 4.
D 1.
(1) Sai, dầu không tan trong nước
(2) Đúng
(3) Đúng
(4) Đúng
(5) Đúng
II TỰ LUẬN (5 CÂU):
Mức
BIẾT 1 Khí gas, xăng, dầu hoả,
paraffin (làm nến) là những sản phẩm thu được từ dầu mỏ
Các chất này được tạo ra từ dầu mỏ như thế nào?
Các sản phẩm thu được từ quá trình lọc
dầu được tách ra khỏi nhau bằng chưng
cất phân đoạn theo nhiệt độ sôi của chúng.
Trang 4Thành phần nước, muối và các tạp chất lẫn trong dầu phải được loại ra trong quá trình chế biến dầu mỏ bằng cách cho nước vào dầu thô hoặc thêm hoá chất giúp quá trình phân tách lớp thuận lợi Mục đích của việc thêm nước và phương pháp đã được áp dụng để tách lớp nước và dầu ra khỏi nhau là gì?
- Mục đích của việc thêm nước là để loại bỏ muối, cát, hợp chất chứa sufur có trong dầu thô
- Dầu không tan trong nước và nhẹ hơn nước nên khi cho thêm nước vào dầu sẽ nổi lên trên bề mặt nước
- Phương pháp đã được áp dụng để tách lớp nước và dầu ra khỏi nhau là phương pháp lắng, lọc,
HIỂU 1
Quá trình lọc dầu gồm những giai đoạn nào? Giai đoạn nào trong là quá trình hóa học? Giai đoạn nào là quá trình vật lý?
Quá trình lọc dầu gồm các giai đoạn cơ bản sau:
- Tiền xử lý: đây là quá trình vật lý do quá
trình này sử dụng các phương pháp như hoà tan, chiết … nhằm loại bỏ muối, nước, các hợp chất chứa sulfur …
- Chưng cất phân đoạn: đây là quá trình
vật lý (chưng cất phân đoạn dầu mỏ trong các tháp chưng cất để thu được các sản phẩm ở các phân đoạn có nhiệt độ sôi khác nhau)
- Cracking và reforming: cả hai quá trình
này đều là quá trình hóa học (cracking là quá trình phá vỡ các phân tử alkane mạch dài làm tăng khối lượng xăng)
1
Tại sao sau một thời gian sử dụng, xe máy, ô tô, máy bay … thường phải bảo dưỡng định kì (ví dụ: thay dầu, bôi trơn…)
Dầu nhờn sau một thời gian sử dụng trong điều kiện khắc nghiệt, nhiệt độ cao trong động cơ sẽ bẻ gãy các phân tử dầu, dầu dễ
bị oxi hóa dẫn đến giảm chất lượng dầu, khả năng bôi trơn giảm
Ngoài ra trong quá trình hoạt động của động cơ, ma sát giữa các chi tiết kim loại tạo ra muội và bụi kim loại li ti sẽ khiến dầu đặc dần trở thành lực cản khiến các chi tiết trong động cơ không thể chuyển động gây tình trạng bó máy hoặc nóng máy
VẬN
DỤN
G
1 Hãy tìm hiểu và giải thích vì
sao các hydrocarbon có trong thành phần của LPG (đưa vào bình gas sử dụng trong gia đình) không có mùi nhưng khi
- Khi bình gas bị rò rỉ có thể gây cháy, nổ rất nguy hiểm, do đó nhà sản xuất đã pha trộn thêm chất tạo mùi đặc trưng để giúp phát hiện khí gas khi xảy ra rò rỉ Đó chính
là lí do các hydrocarbon có trong thành
Trang 5bình gas bị rò rỉ hoặc mở khóa bình gas lại thấy có “mùi gas”?
Khi bình gas bị rò rỉ cần xử lí thế nào?
phần của LPG (đưa vào bình gas sử dụng trong gia đình) không có mùi nhưng khi bình gas bị rò rỉ hoặc mở khóa bình gas lại thấy có “mùi gas”
- Cách xử lí khi bình gas bị rò rỉ: Khi thấy
có “mùi gas” báo hiệu có gas rò rỉ, tuyệt đối không tạo ra tia lửa điện như bật lửa, bật công tắc đèn…;
- Nhanh chóng khoá van bình gas; mở cửa cho thông thoáng sau đó tìm vị trí rò rỉ Không nên dùng tay trần để tìm vị trí gas rò
rỉ mà cần dùng khăn ướt thấm nước xà phòng để tìm
- Khi phát hiện ra vị trí rò rỉ thì dùng băng keo quấn kín lại
- Gọi điện báo cho nhà cung cấp gas đến xử lí
VẬN
DỤN
G
CAO
1
Cracking một ankan A thu được hỗn hợp sản phẩm B gồm
5 hydrocarbon có khối lượng mol trung bình là 36,25 g/mol;
hiệu suất phản ứng là 60%
Xác định công thức phân tử chất A và các chất trong hỗn hợp B
Giả sử nankan ban đầu = 1 mol
H = 60% => nankan phản ứng = 0,6 mol => nkhí tăng = 0,6 mol
=> nhh B = nA + nkhí tăng = 1 + 0,6 = 1,6 mol
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:
mA=mB⇒MA.nA=MB.nB⇒MA=MB.nBnA=1,6 36,251=58⇒C4H10
A là C4H10
B gồm C4H10 dư và CH4, C2H6, C3H6 và
C2H4