Biện pháp thi công (Manner of Execution hoặc construction method statement) là trình tự và cách thi công 1 công trình cụ thể từ lúc bắt đầu thi công đến lúc kết thúc và bàn giao công trình, trong đó biện pháp thi công (BPTC) phải đề ra được: hiệu quả về thời gian, hiệu quả về phòng chống (như: tai nạn, phòng cháy…)
Trang 1
ĐỀ CƯƠNG THÍ NGHIỆM
Công trình : Khu Cao Ốc Phức Hợp Auris City
Địa điểm : Đường Võ Văn Kiệt – Phường 16 – Quận 8 – Tp HCM
Cơ quan yêu cầu : Công Ty Cổ Phần Xây Dựng FBV
Đơn vị thí nghiệm : Liên Hiệp Khoa Học Địa Chất KĐ Nền Móng XD Sài Gòn
Địa chỉ :
Văn phòng & PTN số 1 : Số 6 Đường 27 - P.Bình Trị Đông B - Q.Bình Tân
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 2 : 205 Đào Duy Từ - P.6 - Q.10
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 3 : 758/25/7 Xô Viết Nghệ Tĩnh – P.25 – Q Bình Thạnh
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 4 : 68 Nguyễn Duy Cung – P 12 – Q Gò Vấp
Điện thoại: 028.3957 2591 – 3957 2592 Fax: 028.39572592
TP.HỒ CHÍ MINH
Trang 2
ĐỀ CƯƠNG THÍ NGHIỆM Công trình : Khu Cao Ốc Phức Hợp Auris City
Địa điểm : Đường Võ Văn Kiệt – Phường 16 – Quận 8 – Tp HCM
Cơ quan yêu cầu : Công Ty Cổ Phần Xây Dựng FBV
Đơn vị thí nghiệm : Liên Hiệp Khoa Học Địa Chất KĐ Nền Móng XD Sài Gòn
Địa chỉ :
Văn phòng & PTN số 1 : Số 6 Đường 27 - P.Bình Trị Đông B - Q.Bình Tân
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 2 : 205 Đào Duy Từ - P.6 - Q.10
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 3 : 758/25/7 Xô Viết Nghệ Tĩnh – P.25 – Q Bình Thạnh
Văn phòng giao dịch & PTN Kiểm Định Xây Dựng số 4 : 68 Nguyễn Duy Cung – P 12 – Q Gò Vấp
Điện thoại: 028.3957 2591 – 3957 2592 Fax: 028.39572592
Phê duyệt của các bên :
TP.HỒ CHÍ MINH
Trang 3
====================================================================================
====================================================================
MỤC LỤC
Chương I – Xây dựng & hoàn thiện
Trang 4CƠ SỞ LẬP ĐỀ CƯƠNG :
- Căn cứ yêu cầu về hồ sơ thiết kế công trình
- Căn cứ yêu cầu của ban quản lý dự án, tư vấn giám sát và đơn vị thi công tại công trình
- Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/06/2014 của Quốc Hội;
- Nghị định số 46/2015/NĐ-CP quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng
- Thông tư 09/2014/TT-BXD ngày 10/07/2014 của bộ xây dựng sửa đổi, bổ sung một số nội dung về Nghị định số 15/2013/NĐ-CP quản lý chất lượng công trình xây dựng
- Thông tư số 22/2009/TT-BXD ngày 06/07/2009 của Bộ Xây Dựng hướng dẫn một số nội dung về Quản lý chất lượng công trình xây dựng và Điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân trong hoạt động xây dựng;
Trang 52 Số lượng thí nghiệm :
o Mẫu cốt liệu được lấy theo lô sản phẩm, sao cho đảm bảo đặc tính tự nhiên của cốt liệu và đại diện cho lô cốt liệu cần thử
o Lô cốt liệu do một cơ sở sản xuất trong một ngày và được giao nhận cùng một lúc Nếu cốt liệu được sản xuất theo từng cỡ hạt riêng biệt thì lô cốt liệu là khối lượng cốt liệu của cùng một cỡ hạt được sản xuất trong một ngày
o Khối lượng lô cốt liệu nhỏ trong kho không lớn hơn 500 tấn hoặc khoảng 350 m3
o Cốt liệu nhỏ có thể là cát tự nhiên, cát nghiền và hỗn hợp cát tự nhiên và cát nghiền
1 Xác định mô đun độ lớn (TCVN 7572 – 2 : 2006 )
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105 5oC
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 0.14; 0.315; 0.63; 1.25; 2.5; 5; 10 (mm)
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm
o Bằng phương pháp chia tư lấy 2kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt độ không đổi
c Tiến hành thí nghiệm:
o Sàng mẫu đã sấy khô qua sàng 5mm và cân khối lượng phần hạt còn lại trên từng sàng để xác định thành phần hạt sỏi chứa trong mẫu
o Lấy 1000g phần mẫu dưới sàng 5mm (rửa qua sàng 0.14mm nếu mẫu có chứa nhiều tạp chất đất sét) cho qua các sàng 2.5; 1.25; 0.63; 0.315; 0.14mm và cân phần còn lại trên từng sàng để xác định thành phần hạt cát không có sỏi
Trang 6Si : phần trăm hạt sỏi còn lại trên mỗi sàng (%)
Mi : khối lượng phần hạt còn lại trên mỗi sàng (g)
M : tổng khối lượng hạt cho qua sàng (g)
o Phần trăm lượng hạt cát còn lại trên từng sàng:
ai : phần trăm hạt cát còn lại trên mỗi sàng (%)
mi : khối lượng phần hạt còn lại trên mỗi sàng (g)
m : tổng khối lượng hạt cho qua sàng (g)
o Hàm lượng hạt tích lũy trên từng sàng:
A
Kết quả được biểu diễn bằng biểu đồ dạng đường cong gấp khúc
e Đánh giá kết quả : Cát mịn được sử dụng chế tạo bê tông và vữa như sau: e1 Mô đun độ lớn
* Đối với bê tông:
o Cát có môđun độ lớn từ 0,7 đến 1có thể được sử dụng chế tạo bê tông cấp thấp hơn B15;
o Cát có môđun độ lớn từ 1 đến 2 có thể được sử dụng chế tạo bê tông cấp từ B15 đến B25;
* Đối với vữa:
o Cát có môđun độ lớn từ 0,7 đến 1,5 có thể được sử dụng chế tạo vữa mác nhỏ hơn và bằng M5;
o Cát có môđun độ lớn từ 1,5 đến 2 được sử dụng chế tạo vữa mác M7,5
e2 Thành phần hạt
o Thành phần hạt của cát, biểu thị qua lượng sót tích luỹ trên sàng, nằm trong phạm
vi quy định trong bảng sau:
Trang 7==================================================================== 4
Thành phần hạt của cát
2 Xác định lượng bụi, bùn , sét (TCVN 7572 – 8 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105 5oC
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bình rửa cát hình trụ
o Đồng hồ bấm giây
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm
o Bằng phương pháp chia tư lấy 2kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt độ không đổi
c Tiến hành thí nghiệm:
o Đổ mẫu vào bình rồi đổ nước vào ngập đến 200mm Ngâm cát trong nước 2 giờ, thỉnh thoảng quấy lên Cuối cùng quấy mạnh một lần nữa rồi để yên trong 2phút Sau đó đổ nước đục ra chỉ để lại trên cát một lớp khoảng 30mm lại đổ nước sạch vào đến mức quy định trên và tiếp tục rửa cho đến khi nước đổ ra không còn đục nữa
o Rửa xong, sấy cát khô đến khối lượng không đổi
S i
Trong đó:
Trang 8==================================================================== 5
m : khối lượng mẫu khô trước khi rửa (g) m1 : khối lượng mẫu khô sau khi rửa (g)
e Đánh giá kết quả :
o Hàm lượng bụi, bùn, sét của cát được quy định theo bảng sau :
Hàm lượng bùn, bụi, sét 1,50 3,00 10,00
3 Xác định khối lượng thể tích xốp (TCVN 7572 – 6 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105 5oC
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 5 (mm)
o Phiễu chứa vật liệu
o Thước lá kim loại
o Thùng đong
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Mẫu cát được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm
o Bằng phương pháp chia tư lấy 5kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt độ không đổi
o Sàng mẫu cát qua sàng có kích thước mắt sàng 5mm
c Tiến hành thí nghiệm:
o Lấy lượng cát lọt qua sàng 5mm đổ từ độ cao cách miệng thùng 100 mm vào thùng đong 1 lít khô , sạch và đã cân sẵn cho đến khi tạo thành hình chóp trên miệng thùng đong
o Dùng thước lá kim loại gạt ngang miệng ống rồi đem cân
d Tính kết quả :
o Khối lượng thể tích xốp của vật liệu được tính bằng kg / m 3
V
M M
Trang 9==================================================================== 6
M1 : Khối lượng của thùng đong ( kg )
M2 : khối lượng của vật liệu và thùng đong ( kg )
V : Thể tích của thùng đong ( m3 )
4 Xác định khối lượng riêng (TCVN 7572 – 4 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Cân kỹ thuật, độ chính xác 0,1 %;
o Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ sấy ổn định từ 105 oC đến 110 oC;
o Bình dung tích, bằng thuỷ tinh, có miệng rộng, nhẵn, phẳng dung tích từ 1,05 lít đến 1,5 lít và có tấm nắp đậy bằng thuỷ tinh, đảm bảo kín khí;
o Thùng ngâm mẫu, bằng gỗ hoặc bằng vật liệu không gỉ;
o Khăn thấm nước mềm và khô có kích thước 450 mm x 750 mm;
o Khay chứa bằng vật liệu không gỉ và không hút nước;
o Côn thử độ sụt của cốt liệu bằng thép không gỉ, chiều dày ít nhất 0,9 mm, đường kính nhỏ 40 mm, đường kính lớn 90 mm, chiều cao 75 mm;
o Phễu chứa dùng để rót cốt liệu vào côn;
o Que chọc kim loại khối lượng 340 g 5 g, dài 25 mm 3 mm được vê tròn hai đầu;
o Bình hút ẩm;
o Sàng có kích thước mắt sàng 5 mm và 140 m;
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Lấy khoảng 1 kg cốt liệu lớn đã sàng loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 5 mm
o Lấy khoảng 0,5 kg cốt liệu nhỏ đã sàng bỏ loại cỡ hạt lớn hơn 5 mm và gạn rửa loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 140 m
o Mỗi loại cốt liệu chuẩn bị 2 mẫu để thử song song
c Tiến hành thí nghiệm:
o Các mẫu cốt liệu sau khi lấy và chuẩn bị được ngâm trong các thùng ngâm mẫu trong 24 giờ 4 giờ ở nhiệt độ 27 oC 2 oC Trong thời gian đầu ngâm mẫu, cứ khoảng từ 1 giờ đến 2 giờ khuấy nhẹ cốt liệu một lần để loại bọt khí bám trên bề mặt hạt cốt liệu
o Vớt mẫu khỏi thùng ngâm, dùng khăn bông lau khô nước đọng trên bề mặt hạt cốt liệu
o Nhẹ nhàng gạn nước ra khỏi thùng ngâm mẫu hoặc đổ mẫu vào sàng 140 m Rải cốt liệu nhỏ lên khay thành một lớp mỏng và để cốt liệu khô tự nhiên ngoài không khí Chú ý không để trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời Có thể đặt khay mẫu dưới quạt nhẹ hoặc dùng máy sấy cầm tay sấy nhẹ, kết hợp đảo đều mẫu Trong thời gian chờ cốt liệu khô, thỉnh thoảng kiểm tra tình trạng ẩm của cốt liệu bằng côn
Trang 10o Dùng khăn lau khô bề mặt ngoài của bình thử và cân bình + mẫu + nước + tấm
kính, ghi lại khối lượng (m 2)
o Đổ nước và mẫu trong bình qua sàng 140 m đối với cốt liệu nhỏ và qua sàng 5
mm đối với cốt liệu lớn Tráng sạch bình đến khi không còn mẫu đọng lại Đổ đầy nước vào bình, lặp lại thao tác đặt tấm kính lên trên miệng như điều 5.3, lau khô
mặt ngoài bình thử Cân và ghi lại khối lượng bình + nước + tấm kính (m 3)
o Sấy mẫu thử đọng lại trên sàng đến khối lượng không đổi
o Để nguội mẫu đến nhiệt độ phòng trong bình hút ẩm, sau đó cân và ghi khối lượng
m
n a
: khối lượng riêng của nước, tính bằng gam trên centimét khối (g/cm3);
m2 : khối lượng của bình + nước + tấm kính + mẫu, tính bằng gam (g);
m3 : khối lượng của bình + nước + tấm kính, tính bằng gam (g);
m4 : khối lượng mẫu ở trạng thái khô hoàn toàn, tính bằng gam (g);
5 Xác định hàm lượng clorua (TCVN 7572 – 15 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m
o Thiết bị và dụng cụ phân tích mẫu
o Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g
o Cân phân tích có độ chính xác tới 0,0001 g
o Tủ sấy có bộ phận điều khiển nhiệt độ
o Dụng cụ thuỷ tinh các loại để phá mẫu và chuẩn độ
Trang 11o Bạc nitrat AgNO3, dung dịch 0,1 N
o Amoni sunfoxyanua NH4SCN, dung dịch 0,1 N hoặc kali sunfoxyanua KSCN, dung dịch 0,1 N
o Axit nitric HNO3, nồng độ (1+4)
o Chỉ thị sắt (III) amoni sunfat FeNH4(SO4)2.12H2O
o Hyđrô peoxit H2O2, dung dịch 30 %
o Trộn đều 250 g mẫu, dùng phương pháp chia tư lấy ra khoảng 100 g mẫu,
nghiền nhỏ đến lọt hết qua sàng 140 m hoặc 150 m Sau đó đưa mẫu vào khay, sấy đến khối lượng không đổi, rồi để nguội trong bình hút ẩm, nhận được mẫu thử
c Tiến hành thí nghiệm:
o Cân khoảng 5 g [m] (chính xác đến 0,0001 g) từ mẫu thử đã chuẩn bị, cho vào cốc
250 ml Thêm 50 ml nước cất, đậy kín bằng mặt kính đồng hồ
o Cốc được đun sôi trên bếp điện trong 2 phút Để nguội và lọc dung dịch qua giấy lọc không tro loại chảy chậm và rửa bằng nước cất nóng
o Cho một lượng dư dung dịch bạc nitrat có nồng độ 0,1 N [N1] và có thể xác định [V1] vào dung dịch trên, đun nóng nhẹ để đảm bảo kết tủa hoàn toàn bạc clorua Để nguội đến nhiệt độ phòng Thêm 1 ml chỉ thị sắt (III) amoni sunfat và nhận biết lượng bạc nitrat không phản ứng bằng dung dịch amoni sunfoxyanua 0,1 N đã tiêu tốn [V2]
0 1 1 2 2
trong đó:
Trang 12==================================================================== 9
0,0355 là số gam clo tương ứng với một mili đương lượng clo;
V 1 là thể tích bạc nitrat đã cho vào, tính bằng mililít (ml);
V 2 là thể tích amoni sunfoxyanua dùng để chuẩn độ, tính bằng mililít (ml);
N 1 là nồng độ dung dịch bạc nitrat;
N 2 là nồng độ dung dich amôni sunfoxyanua;
m là khối lượng mẫu lấy để phân tích, tính bằng gam (g)
o Kết quả hàm lượng clorua của cốt liệu hoặc bê tông là trung bình cộng kết quả thử trên hai lượng cân, chênh lệch giữa hai kết quả không được lớn hơn 0,005
%
e Đánh giá kết quả :
o Hàm lượng clorua trong cát, tính theo ion Cl- tan trong axit, quy định trong bảng sau
- , % khối lượng, không lớn
hơn Bê tông dùng trong các kết cấu bê tông
Bê tông dùng trong các kết cấu bê tông
và bê tông cốt thép và vữa thông thường 0,05
o Cát có hàm lượng ion Cl- lớn hơn các giá trị quy định ở bảng trên có thể được sử dụng nếu tổng hàm lượng ion Cl- trong 1 m3 bê tông từ tất cả các nguồn vật liệu chế tạo, không vượt quá 0,6 kg
6 Xác định khả năng phản ứng kiềm silic (TCVN 7572 – 14 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m
o Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g
o Cân phân tích có độ chính xác đến 0,0002 g
o Tủ sấy có quạt gió và bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 200 oC
o Lò nung có bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 1 100 oC
o Búa, cối chày bằng đồng hoặc bằng gang để đập và nghiền cốt liệu
o Sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006 có kích thước mắt sàng 5 mm; 315 m;
140 m hoặc các sàng có kích thước mắt sàng 4,75 mm; 300 m và150 m
o Bình phản ứng bằng thép không rỉ hoặc bằng polyetylen (không bị biến dạng và không phản ứng với hoá chất thử nghiệm ở 80 oC) Bình có dung tích từ 75 ml đến
100 ml và có nắp đậy đảm bảo kín khí
o Bình điều nhiệt, giữ nhiệt 80 oC 1 oC ổn định trong 24 giờ
o Máy hút chân không
Trang 13==================================================================== 10
o Bình lọc có nhánh hút chân không
o Bếp cách thuỷ, bếp điện
o Chén bạch kim
o Chén sứ
o Giấy lọc định lượng không tro: loại chảy nhanh, đường kính lỗ trung bình 20 m; loại chảy trung bình, đường kính lỗ trung bình 7 m
o Axit clohydric HCl, d = 1,19
o Axit clohydric HCl, tiêu chuẩn, dung dịch 0,05 N
o Axit clohydric HCl, dung dịch nồng độ (1 + 1)
o Axit flohydric HF, d = 1,12; dung dịch 38 % đến 40 %
o Natri hyđrôxit NaOH, dung dịch 1 N
140 m hoặc 150 m một lần nữa để có mẫu thử
c Tiến hành thí nghiệm:
Thực hiện phản ứng:
o Với mỗi mẫu thử dùng bốn bình phản ứng.Cân ba lượng 25 g, chính xác đến 0,0002 g, từ mẫu thử đã chuẩn bị cho vào ba bình phản ứng và dùng pipet thêm vào 25 ml dung dịch NaOH 1 N vào mỗi bình Cho 25 ml NaOH 1 N vào bình thứ tư để làm mẫu trắng Xoay nhẹ bình vài lần để đuổi bọt khí thoát ra Đậy nắp, xiết bulông làm kín nắp và miệng các bình
o Đặt các bình phản ứng vào bình điều nhiệt hoặc hoặc tủ sấy có nhiệt độ ổn định 80
oC 1 oC Sau 24 giờ 15 phút lấy các bình ra, làm nguội trong 15 phút 2 phút bằng vòi nước chảy có nhiệt độ không lớn hơn 30 oC
Trang 14==================================================================== 11
o Sau khi làm nguội, mở nắp từng bình, lọc tách dung dịch khỏi cặn không tan bằng bình lọc có gắn bơm hút chân không và giấy lọc loại chảy nhanh Dung dịch lọc được thu vào các ống nghiệm khô dung tích 35 ml đến 50 ml Quá trình lọc được thực hiện như sau:
+ Mở bơm hút chân không, không khuấy bình phản ứng, rót từng lượng nhỏ dung dịch từ bình phản ứng theo đũa thuỷ tinh lên phễu lọc cho đến hết
+ Ngắt chân không, dùng đũa thuỷ tinh nhẹ nhàng gạt hết các hạt cặn không tan trên giấy lọc
+ Sau đó tạo chân không bình lọc tới áp lực khoảng 51 kPa (38 mmHg), tiếp tục lọc dung dịch tới khi không quá một giọt chảy qua giấy lọc trong thời gian
10 giây Ghi tổng thời gian lọc dưới chân không và kết thúc quá trình lọc tại đây Giữ lại dung dịch lọc
o Tiến hành lọc trắng, dưới áp lực chân không và với thời gian theo trình tự như với bình chứa mẫu thử
o Ngay sau khi lọc xong, lắc đều phần dung dịch lọc để tạo đồng nhất, dùng pipet lấy 10 ml dung dịch lọc pha loãng bằng nước cất đến mức 200 ml trong bình định mức
o Lấy 10 ml dung dịch mẫu trắng và cũng pha loãng bằng nước cất tới 200 ml trong bình định mức Dung dịch pha loãng này được dùng để xác định SiO2 hoà tan và độ giảm kiềm
Xác định silic đioxit hoà tan bằng phương pháp khối lượng
o Dùng pipet lấy 100 ml dung dịch đã pha loãng cho vào chén sứ, thêm 5 ml đến
10 ml axit clohydric đặc (d = 1,19) và cô cho đến khô trên bếp cách thuỷ hoặc bếp cách cát
o Sau khi mẫu đã khô, tiếp tục cô thêm khoảng 45 phút đến 60 phút nữa cho đến khô kiệt Sau đó thêm 10 ml đến 20 ml HCl (1+1) lên phần mẫu và đun tiếp
10 phút trên bếp cách thuỷ
o Pha loãng dung dịch vừa nhận được bằng 10 ml đến 20 ml nước cất nóng Lọc ngay qua giấy lọc chảy trung bình Dùng nước cất nóng rửa chén sứ và phần cặn trên giấy lọc đến hết ion clorua trong nước rửa (thử bằng dung dịch AgNO3
0,5 %, nếu nước lọc vẫn trong là được) Giữ lại giấy lọc và phần cặn
o Chuyển giấy lọc và cặn vào chén bạch kim, sấy và đốt cháy giấy lọc trên bếp điện Nung chén ở nhiệt độ 1 000 oC 50 oC đến khối lượng không đổi Làm
Trang 15==================================================================== 12
nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân Khối lượng thu được
là g 1 (g 1 là lượng SiO2 thu được còn chứa tạp chất)
o Tẩm ướt chén bằng vài giọt nước, thêm một giọt axit sunfuric (H2SO4) đặc và
10 ml axit flohydric đậm đặc, cô trên bếp điện đến khô kiệt và ngừng bốc hơi trắng
o Cho chén vào lò nung ở nhiệt độ 1 000 oC 50 oC trong khoảng 2 phút, làm nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân Khối lượng thu được
là g 2 (g 2 là lượng tạp chất chứa trong g 1)
3 330 là hệ số chuyển đổi lượng SiO2 hoà tan, tính bằng gam sang mol/l;
g 1 là lượng SiO2 trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng gam (g);
g 2 là lượng tạp chất có trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng
gam (g)
o Xác định độ giảm kiềm
Lấy 20 ml dung dịch pha loãng vào bình nón 200 ml, thêm 2 giọt đến 3 giọt
phenolphtalein và chuẩn độ bằng axit clohydric HCl 0,05 N cho đến khi hết màu đỏ của phenolphtalein Cũng chuẩn độ như vậy với 20 ml dung dịch pha loãng từ mẫu trắng
o Độ giảm kiềm (R c), tính bằng mmol/l, theo công thức:
R c = (20N/V 1 ) x (V 3 - V 2 ) x 1000
trong đó:
N là nồng độ HCl dùng để chuẩn độ;
V 1 là thể tích dung dịch pha loãng, tính bằng ml
V 2 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu thử, tính bằng ml
V 3 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu trắng, tính bằng ml
1000 là hệ chuyển đổi mililít sang lít
Trang 16==================================================================== 13
e Đánh giá kết quả :
o Thử nghiệm được coi là đạt khi các giá trị R c hoặc S c thử trên lượng mẫu riêng không sai lệch quá trung bình số học của ba giá trị kết quả thử:
12 mol/l khi giá trị trung bình nhỏ hơn hoặc bằng 100 mmol/l;
12 % khi giá trị trung bình lớn hơn 100 mmol/l
o Dựng ba điểm từ ba cặp kết quả thử nghiệm R c , S c lên giản đồ
o Khả năng phản ứng kiềm-silic của cốt liệu theo phương pháp hoá học được đánh giá như sau:
- Vô hại : mức ít làm hư hại kết cấu bê tông
Khi cả hai kết quả thử nghiệm đều nằm trên vùng cốt liệu vô hại tức ở hai phía phải đường cong vẽ nét liền trên giản đồ
- Có hại : làm hư hại nhiều tới kết cấu bê tông
Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm trên vùng cốt liệu có hại tức phía đường cong vẽ nét liền và phía dưới đường thẳng nét đứt trên giản đồ
- Có khả năng gây hại : khả năng gây hại kết cấu bê tông ở mức trung bình Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm ở vùng cốt liệu có khả năng gây hại, tức phía phải đường cong vẽ nét liền và phía trên đường thẳng nét đứt, kể cả các điểm nằm trên đường cong và nét đứt
o Cát được sử dụng khi khả năng phản ứng kiềm silic của cát kiểm tra theo phương pháp hoá học phải nằm trong vùng cốt liệu vô hại
Trang 17==================================================================== 14
Giản đồ phân vùng khả năng phản ứng kiềm – silic của cốt liệu
Vùng cốt liệu có hại
S c – Silic dioxit hoà tan, mmol/l
Vùng cốt liệu vô hại
Vùng cốt liệu có khả năng gây hại
Trang 182 Số lượng thí nghiệm :
o Mẫu cốt liệu được lấy theo lô sản phẩm, sao cho đảm bảo đặc tính tự nhiên của cốt liệu và đại diện cho lô cốt liệu cần thử
o Lô cốt liệu do một cơ sở sản xuất trong một ngày và được giao nhận cùng một lúc Nếu cốt liệu được sản xuất theo từng cỡ hạt riêng biệt thì lô cốt liệu là khối lượng cốt liệu của cùng một cỡ hạt được sản xuất trong một ngày
o Khối lượng lô cốt liệu lớn trong kho không lớn hơn 300 tấn hoặc khoảng 200 m3
o Cốt liệu lớn có thể là đá dăm, sỏi, sỏi dăm (đập hoặc nghiền từ sỏi), và hỗ hợp từ đá dăm hoặc sỏi hay sỏi dăm
1 Xác định hàm lượng bùn, bụi, sét (TCVN 7572 – 8 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105 5oC
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bình rửa đá hình trụ
o Đồng hồ bấm giây
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Mẫu đá được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm
o Bằng phương pháp chia tư lấy 5kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt độ không đổi
c Tiến hành thí nghiệm:
o Đổ mẫu vào bình rồi đổ nước vào ngập đến 200mm Ngâm mẫu trong nước 2 giờ, thỉnh thoảng quấy lên Cuối cùng quấy mạnh một lần nữa rồi để yên trong 2phút Sau đó đổ nước đục ra chỉ để lại trên mẫu một lớp khoảng 30mm lại đổ nước sạch
Trang 19S i
Trong đó:
m : khối lượng mẫu khô trước khi rửa (g)
m1 : khối lượng mẫu khô sau khi rửa (g)
e Đánh giá kết quả :
o Hàm lượng bùn, bụi, sét trong cốt liệu lớn tuỳ theo cấp bê tông không vượt quá giá trị quy định trong Bảng
Cấp bê tông Hàm lượng bùn, bụi, sét, % khối lượng, không
lớn hơn
2 Xác định khối lượng thể tích (TCVN 7572 – 6 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Tủ sấy có rơle ổn nhiệt, có khả năng duy trì nhiệt độ liên tục ở khoảng 105 5oC
o Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0.01g
o Bộ sàng có kích thước mắt sàng: 5 (mm)
o Phiễu chứa vật liệu
o Thước lá kim loại
o Thùng đong
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Mẫu đá được lấy từ bãi tập kết tại công trình chuyển về phòng thí nghiệm
o Bằng phương pháp chia tư lấy 10kg mẫu đem sấy ở nhiệt độ 105 – 110oC đến nhiệt độ không đổi
Trang 20==================================================================== 17
c Tiến hành thí nghiệm:
o Lấy lượng đá đổ từ độ cao cách miệng thùng 100 mm vào thùng đong 5 lít khô , sạch và đã cân sẵn cho đến khi tạo thành hình chóp trên miệng thùng đong
o Dùng thước lá kim loại gạt ngang miệng ống rồi đem cân
d Tính kết quả:
o Khối lượng thể tích xốp của vật liệu được tính bằng kg / m 3
V
M M
M1 : Khối lượng của thùng đong ( kg )
M2 : khối lượng của vật liệu và thùng đong ( kg )
V : Thể tích của thùng đong ( m3 )
3 Xác định khối lượng riêng (TCVN 7572 – 6 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Cân kỹ thuật, độ chính xác 0,1 %;
o Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ sấy ổn định từ 105 oC đến 110 oC;
o Bình dung tích, bằng thuỷ tinh, có miệng rộng, nhẵn, phẳng dung tích từ 1,05 lít đến 1,5 lít và có tấm nắp đậy bằng thuỷ tinh, đảm bảo kín khí;
o Thùng ngâm mẫu, bằng gỗ hoặc bằng vật liệu không gỉ;
o Khăn thấm nước mềm và khô có kích thước 450 mm x 750 mm;
o Khay chứa bằng vật liệu không gỉ và không hút nước;
o Côn thử độ sụt của cốt liệu bằng thép không gỉ, chiều dày ít nhất 0,9 mm, đường kính nhỏ 40 mm, đường kính lớn 90 mm, chiều cao 75 mm;
o Phễu chứa dùng để rót cốt liệu vào côn;
o Que chọc kim loại khối lượng 340 g 5 g, dài 25 mm 3 mm được vê tròn hai đầu;
o Bình hút ẩm;
o Sàng có kích thước mắt sàng 5 mm và 140 m;
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Lấy khoảng 1 kg cốt liệu lớn đã sàng loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 5 mm
o Lấy khoảng 0,5 kg cốt liệu nhỏ đã sàng bỏ loại cỡ hạt lớn hơn 5 mm và gạn rửa loại bỏ cỡ hạt nhỏ hơn 140 m
o Mỗi loại cốt liệu chuẩn bị 2 mẫu để thử song song
Trang 21==================================================================== 18
c Tiến hành thí nghiệm:
o Các mẫu cốt liệu sau khi lấy và chuẩn bị được ngâm trong các thùng ngâm mẫu trong 24 giờ 4 giờ ở nhiệt độ 27 oC 2 oC Trong thời gian đầu ngâm mẫu, cứ khoảng từ 1 giờ đến 2 giờ khuấy nhẹ cốt liệu một lần để loại bọt khí bám trên bề mặt hạt cốt liệu
o Vớt mẫu khỏi thùng ngâm, dùng khăn bông lau khô nước đọng trên bề mặt hạt cốt liệu
o Ngay sau khi làm khô bề mặt mẫu, tiến hành cân mẫu và ghi giá trị khối lượng (m1) Từ từ đổ mẫu vào bình thử Đổ thêm nước, xoay và lắc đều bình để bọt khí không còn đọng lại Đổ tiếp nước đầy bình Đặt nhẹ tấm kính lên miệng bình đảm bảo không còn bọt khí đọng lại ở bề mặt tiếp giáp giữa nước trong bình và tấm kính
o Dùng khăn lau khô bề mặt ngoài của bình thử và cân bình + mẫu + nước + tấm kính, ghi lại khối lượng (m2)
o Đổ nước và mẫu trong bình qua sàng 140 m đối với cốt liệu nhỏ và qua sàng 5
mm đối với cốt liệu lớn Tráng sạch bình đến khi không còn mẫu đọng lại Đổ đầy nước vào bình, lặp lại thao tác đặt tấm kính lên trên miệng, lau khô mặt ngoài bình thử Cân và ghi lại khối lượng bình + nước + tấm kính (m3)
o Sấy mẫu thử đọng lại trên sàng đến khối lượng không đổi
o Để nguội mẫu đến nhiệt độ phòng trong bình hút ẩm, sau đó cân và ghi khối lượng mẫu (m4)
m
n a
: khối lượng riêng của nước, tính bằng gam trên centimét khối (g/cm3);
m2 : khối lượng của bình + nước + tấm kính + mẫu, tính bằng gam (g);
m3 : khối lượng của bình + nước + tấm kính, tính bằng gam (g);
m4 : khối lượng mẫu ở trạng thái khô hoàn toàn, tính bằng gam (g);
4 Xác định nén dập trong xi lanh (TCVN 7572 – 11 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Máy nén thủy có lực nén đạt 500 kN;
o Xi lanh bằng thép, có đáy rời
o Cân kỹ thuật có độ chính xác 1 %;
o Bộ sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006;
Trang 22o Dùng xi lanh đường kính trong 150 mm, lấy mẫu không ít hơn 4 kg
o Nếu cốt liệu lớn là loại hỗn hợp của nhiều cỡ hạt thì phải sàng ra thành từng loại cỡ hạt để thử riêng
o Nếu cỡ hạt lớn hơn 40 mm thì đập thành hạt từ 10 mm đến 20 mm, hoặc từ 20 mm đến 40 mm để thử Khi hai cỡ hạt từ 20 mm đến 40 mm và từ 40 mm đến 70 mm có thành phần thạch học như nhau thì kết quả thử cỡ hạt trước có thể dùng làm kết quả cho cỡ hạt sau
o Xác định độ nén dập trong xi lanh, được tiến hành cả cho mẫu ở trong trạng thái khô hoặc trạng thái bão hòa nước
o Mẫu thử ở trạng thái khô thì mẫu được sấy đến khối lượng không đổi Mẫu thử ở trạng thái
bão hòa nước thì ngâm mẫu trong nước hai giờ Sau khi ngâm, lấy mẫu ra lau các mặt ngoài rồi thử ngay
c Tiến hành thí nghiệm:
o Dùng xi lanh đường kính 150 mm thì cân 3 kg mẫu
o Mẫu đá dăm (sỏi) được đổ vào xi lanh ở độ cao 50 mm Sau đó dàn phẳng, đặt pittông sắt vào và đưa xi lanh lên máy ép
o Tăng lực nén của máy ép với tốc độ từ 1 kN đến 2 kN trong một giây Dừng tải trọng ở 200 kN
o Mẫu nén xong đem sàng bỏ hạt lọt qua sàng tương ứng với cỡ hạt được nêu trong Bảng
o Kích thước mắt sàng trong thí nghiệm xác định độ nén dập
Kích thước hạt mm Kích thước mắt sàng mm Lớn hơn 10 đến 20 2,50
d Tính kết quả:
o Độ nén dập của cốt liệu lớn (Nd), tính bằng phần trăm khối lượng, chính xác tới 1
%, theo công thức:
Trang 23==================================================================== 20
100 1
trong đó:
m1 : khối lượng mẫu bỏ vào xi lanh, tính bằng gam (g);
m2 : khối lượng mẫu còn lại trên sàng sau khi sàng, tính bằng gam (g)
e Đánh giá kết quả:
o Đá làm cốt liệu lớn cho bê tông phải có cường độ thử trên mẫu đá nguyên khai hoặc mác xác định thông qua giá trị độ nén dập trong xi lanh lớn hơn 2 lần cấp
cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc phún xuất, biến chất; lớn hơn 1,5 lần cấp cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc trầm tích
o Mác đá dăm xác định theo giá trị độ nén dập trong xi lanh được quy định trong
bảng sau
Mác của đá dăm từ đá thiên nhiên theo độ nén dập
Mác đá dăm*
Độ nén dập trong xi lanh ở trạng thái bão hoà nước, % khối lượng
nhập và đá biến chất
Đá phún xuất phun trào
120 Đến 11 Lớn hơn 12 đến 16 Lớn hơn 9 đến 11
100 Lớn hơn 11 đến 13 Lớn hơn 16 đến 20 Lớn hơn 11 đến 13
80 Lớn hơn 13 đến 15 Lớn hơn 20 đến 25 Lớn hơn 13 đến 15
60 Lớn hơn 15 đến 20 Lớn hơn 25 đến 34
* Chỉ số mác đá dăm xác định theo cường độ chịu nén, tính bằng MPa tương đương với các giá trị 1 400; 1 200; ; 200 khi cường độ chịu nén tính bằng kG/cm2
Trang 24==================================================================== 21
5 Xác định hàm lượng hạt thoi dẹt (TCVN 7572 – 13 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 1 %;
o Thước kẹp cải tiến
o Bộ sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006;
o Tủ sấy có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ đạt nhiệt độ sấy ổn định từ 105oC đến
110oC;
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Lấy 1kg mẫuđược sấy tới khối lượng không đổi
o Dùng bộ sàng tiêu chuẩn để sàng cốt liệu lớn đã sấy khô thành từng cỡ hạt
c Tiến hành thí nghiệm:
o Hàm lượng hạt thoi dẹt của cốt liệu lớn được xác định riêng cho từng cỡ hạt Đối với cỡ hạt chỉ chiếm nhỏ hơn 5 % khối lượng vật liệu thì không cần phải xác định hàm lượng hạt thoi dẹt của cỡ hạt đó
o Quan sát và chọn ra những hạt thấy rõ ràng chiều dày hoặc chiều ngang của nó nhỏ hơn hoặc bằng 1/3 chiều dài Khi có nghi ngờ thì dùng thước kẹp để xác định lại một cách chính xác, bằng cách đặt chiều dài viên đá vào thước kẹp để xác định khoảng cách L; sau đó cố định thước ở khoảng cách đó và cho chiều dày hoặc chiều ngang của viên đá lọt qua khe d Hạt nào lọt qua khe d thì hạt đó là hạt thoi dẹt
o Cân các hạt thoi dẹt và cân các hạt còn lại, chính xác đến 1 g
d Tính kết quả:
o Hàm lượng hạt thoi dẹt của mỗi cỡ hạt trong cốt liệu lớn (Td), tính bằng phần trăm khối lượng, chính xác tới 1 %, theo công thức: m m 100
m T
2 1
m1 : khối lượng các hạt thoi dẹt, tính bằng gam (g);
m2 : khối lượng các hạt còn lại, tính bằng gam (g)
e Đánh giá kết quả:
o Hàm lượng hạt thoi dẹt trong cốt liệu lớn không vượt quá 15 % đối với bê tông cấp cao hơn B30 và không vượt quá 35 % đối với cấp B30 và thấp hơn
Trang 25==================================================================== 22
6 Xác định thành phần hạt (TCVN 7572 –2 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Cân kỹ thuật có độ chính xác 1 %;
o Bộ sàng tiêu chuẩn, kích thước mắt sàng 5 mm; 10 mm; 20 mm; 40mm; 70mm; 100mm
o Tủ sấy điều chỉnh được nhiệt độ;
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Lấy 5kg mẫu được sấy tới khối lượng không đổi
c Tiến hành thí nghiệm:
o Xếp chồng từ trên xuống dưới bộ sàng tiêu chuẩn theo thứ tự kích thước mắt sàng từ lớn đến nhỏ như sau: 20 mm; 10 mm; 5 mm và đáy sàng
o Đổ dần cốt liệu đã cân theo vào sàng trên cùng và tiến hành sàng
o Cân lượng sót trên từng sàng, chính xác đến 1 g
m : tổng khối lượng mẫu thử , tính bằng gam (g)
o Lượng sót tích lũy trên sàng kích thước mắt sàng i, là tổng lượng sót riêng trên sàng có kích thước mắt sàng lớn hơn nó và lượng sót riêng bản thân nó Lượng sót tích lũy (Ai), tính bằng phần trăm khối lượng, chính xác tới 0,1 %, theo công thức:
Ai = ai + + a100 trong đó:
ai : lượng sót riêng trên sàng có kích thước mắt sàng i, tính bằng phần trăm khối lượng (%);
a100 : lượng sót riêng trên sàng có kích thước mắt sàng 100 mm, tính bằng phần trăm khối lượng (%)
e Đánh giá kết quả:
o Thành phần hạt được quy định ở bảng sau:
Trang 267 Xác định hàm lượng clorua (TCVN 7572 – 15 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m
o Thiết bị và dụng cụ phân tích mẫu
o Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g
o Cân phân tích có độ chính xác tới 0,0001 g
o Tủ sấy có bộ phận điều khiển nhiệt độ
o Dụng cụ thuỷ tinh các loại để phá mẫu và chuẩn độ
o Giấy lọc định lượng không tro loại chảy chậm
o Bếp điện
o Tủ hút
o Bạc nitrat AgNO3, dung dịch 0,1 N
o Amoni sunfoxyanua NH4SCN, dung dịch 0,1 N hoặc kali sunfoxyanua KSCN, dung dịch 0,1 N
o Axit nitric HNO3, nồng độ (1+4)
o Chỉ thị sắt (III) amoni sunfat FeNH4(SO4)2.12H2O
o Hyđrô peoxit H2O2, dung dịch 30 %
Trang 27mm
o Chia 500 g đá (sỏi) đã chuẩn bị thành hai phần bằng nhau: 250 g làm mẫu lưu;
250 g làm mẫu thử
o Trộn đều 250 g mẫu, dùng phương pháp chia tư lấy ra khoảng 100 g mẫu,
nghiền nhỏ đến lọt hết qua sàng 140 m hoặc 150 m Sau đó đưa mẫu vào khay, sấy đến khối lượng không đổi, rồi để nguội trong bình hút ẩm, nhận được mẫu thử
c Tiến hành thí nghiệm:
o Cân khoảng 5 g [m] (chính xác đến 0,0001 g) từ mẫu thử đã chuẩn bị, cho vào cốc
250 ml Thêm 50 ml nước cất, đậy kín bằng mặt kính đồng hồ
o Cốc được đun sôi trên bếp điện trong 2 phút Để nguội và lọc dung dịch qua giấy lọc không tro loại chảy chậm và rửa bằng nước cất nóng
o Cho một lượng dư dung dịch bạc nitrat có nồng độ 0,1 N [N1] và có thể xác định [V1] vào dung dịch trên, đun nóng nhẹ để đảm bảo kết tủa hoàn toàn bạc clorua Để nguội đến nhiệt độ phòng Thêm 1 ml chỉ thị sắt (III) amoni sunfat và nhận biết lượng bạc nitrat không phản ứng bằng dung dịch amoni sunfoxyanua 0,1 N đã tiêu tốn [V2]
0 1 1 2 2
trong đó:
0,0355 là số gam clo tương ứng với một mili đương lượng clo;
V 1 là thể tích bạc nitrat đã cho vào, tính bằng mililít (ml);
V 2 là thể tích amoni sunfoxyanua dùng để chuẩn độ, tính bằng mililít (ml);
N 1 là nồng độ dung dịch bạc nitrat;
N 2 là nồng độ dung dich amôni sunfoxyanua;
m là khối lượng mẫu lấy để phân tích, tính bằng gam (g)
Trang 28e Đánh giá kết quả :
o Hàm lượng ion Cl- (tan trong axit) trong cốt liệu lớn, không vượt quá 0,01 %
o Có thể được sử dụng cốt liệu lớn có hàm lượng ion Cl- lớn hơn 0,01 % nếu tổng hàm lượng ion Cl trong 1 m3 bê tông không vượt quá 0,6 kg
8 Xác định khả năng phản ứng kiềm silic (TCVN 7572 – 14 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Sàng cỡ 140 m hoặc 150 m
o Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 0,01 g
o Cân phân tích có độ chính xác đến 0,0002 g
o Tủ sấy có quạt gió và bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 200 oC
o Lò nung có bộ phận tự ngắt nhiệt độ đến 1 100 oC
o Búa, cối chày bằng đồng hoặc bằng gang để đập và nghiền cốt liệu
o Sàng tiêu chuẩn theo TCVN 7572-2 : 2006 có kích thước mắt sàng 5 mm; 315 m;
140 m hoặc các sàng có kích thước mắt sàng 4,75 mm; 300 m và150 m
o Bình phản ứng bằng thép không rỉ hoặc bằng polyetylen (không bị biến dạng và không phản ứng với hoá chất thử nghiệm ở 80 oC) Bình có dung tích từ 75 ml đến
100 ml và có nắp đậy đảm bảo kín khí
o Bình điều nhiệt, giữ nhiệt 80 oC 1 oC ổn định trong 24 giờ
o Máy hút chân không
o Bình lọc có nhánh hút chân không
o Bếp cách thuỷ, bếp điện
o Chén bạch kim
o Chén sứ
o Giấy lọc định lượng không tro: loại chảy nhanh, đường kính lỗ trung bình 20 m; loại chảy trung bình, đường kính lỗ trung bình 7 m
o Axit clohydric HCl, d = 1,19
o Axit clohydric HCl, tiêu chuẩn, dung dịch 0,05 N
o Axit clohydric HCl, dung dịch nồng độ (1 + 1)
o Axit flohydric HF, d = 1,12; dung dịch 38 % đến 40 %
o Natri hyđrôxit NaOH, dung dịch 1 N
o Chỉ thị phenolphtalein
o Axit sunfuric H2SO4, d = 1,84
o Nước cất
Trang 29==================================================================== 26
b Chuẩn bị mẫu thử :
o Lấy mẫu theo TCVN 7572-1 : 2006
o Từ mẫu đá (sỏi) cỡ hạt lớn hơn 5 mm, dùng búa đập nhỏ thành các hạt có cỡ hạt nhỏ hơn Trộn đều, rút gọn mẫu theo phương pháp chia tư để có khối lượng cỡ hạt theo bảng sau
Đường kính hạt lớn
nhất, mm
Hoặc cỡ hạt, mm (510) (1020) (2040) (4070)
o Chia 0,5 kg đá (sỏi) đã chuẩn bị ra hai phần bằng nhau: một nửa để làm mẫu thử, một nửa làm mẫu lưu
o Cho 0,25 kg mẫu thử vào cối tán nhỏ, sàng và lấy ra khoảng 100 g cỡ hạt 140 m đến 315 m hoặc 150 m đến 300 m Để mẫu trên sàng 140 m hoặc 100 m và cho nước vòi chảy qua làm sạch bụi bẩn Sau đó đưa mẫu ra khay, sấy đến khối lượng không đổi Để nguội mẫu trong bình hút ẩm, sàng loại bỏ các hạt nhỏ hơn
140 m hoặc 150 m một lần nữa để có mẫu thử
c Tiến hành thí nghiệm:
Thực hiện phản ứng:
o Với mỗi mẫu thử dùng bốn bình phản ứng.Cân ba lượng 25 g, chính xác đến 0,0002 g, từ mẫu thử đã chuẩn bị cho vào ba bình phản ứng và dùng pipet thêm vào 25 ml dung dịch NaOH 1 N vào mỗi bình Cho 25 ml NaOH 1 N vào bình thứ tư để làm mẫu trắng Xoay nhẹ bình vài lần để đuổi bọt khí thoát ra Đậy nắp, xiết bulông làm kín nắp và miệng các bình
o Đặt các bình phản ứng vào bình điều nhiệt hoặc hoặc tủ sấy có nhiệt độ ổn định 80
oC 1 oC Sau 24 giờ 15 phút lấy các bình ra, làm nguội trong 15 phút 2 phút bằng vòi nước chảy có nhiệt độ không lớn hơn 30 oC
o Sau khi làm nguội, mở nắp từng bình, lọc tách dung dịch khỏi cặn không tan bằng bình lọc có gắn bơm hút chân không và giấy lọc loại chảy nhanh Dung dịch lọc được thu vào các ống nghiệm khô dung tích 35 ml đến 50 ml Quá trình lọc được thực hiện như sau:
Trang 30o Lấy 10 ml dung dịch mẫu trắng và cũng pha loãng bằng nước cất tới 200 ml trong bình định mức Dung dịch pha loãng này được dùng để xác định SiO2 hoà tan và độ giảm kiềm
Xác định silic đioxit hoà tan bằng phương pháp khối lượng
o Dùng pipet lấy 100 ml dung dịch đã pha loãng cho vào chén sứ, thêm 5 ml đến
10 ml axit clohydric đặc (d = 1,19) và cô cho đến khô trên bếp cách thuỷ hoặc bếp cách cát
o Sau khi mẫu đã khô, tiếp tục cô thêm khoảng 45 phút đến 60 phút nữa cho đến khô kiệt Sau đó thêm 10 ml đến 20 ml HCl (1+1) lên phần mẫu và đun tiếp
10 phút trên bếp cách thuỷ
o Pha loãng dung dịch vừa nhận được bằng 10 ml đến 20 ml nước cất nóng Lọc ngay qua giấy lọc chảy trung bình Dùng nước cất nóng rửa chén sứ và phần cặn trên giấy lọc đến hết ion clorua trong nước rửa (thử bằng dung dịch AgNO3
0,5 %, nếu nước lọc vẫn trong là được) Giữ lại giấy lọc và phần cặn
o Chuyển giấy lọc và cặn vào chén bạch kim, sấy và đốt cháy giấy lọc trên bếp điện Nung chén ở nhiệt độ 1 000 oC 50 oC đến khối lượng không đổi Làm nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân Khối lượng thu được
là g 1 (g 1 là lượng SiO2 thu được còn chứa tạp chất)
Trang 31==================================================================== 28
o Tẩm ướt chén bằng vài giọt nước, thêm một giọt axit sunfuric (H2SO4) đặc và
10 ml axit flohydric đậm đặc, cô trên bếp điện đến khô kiệt và ngừng bốc hơi trắng
o Cho chén vào lò nung ở nhiệt độ 1 000 oC 50 oC trong khoảng 2 phút, làm nguội chén trong bình hút ẩm đến nhiệt độ phòng và cân Khối lượng thu được
là g 2 (g 2 là lượng tạp chất chứa trong g 1)
3 330 là hệ số chuyển đổi lượng SiO2 hoà tan, tính bằng gam sang mol/l;
g 1 là lượng SiO2 trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng gam (g);
g 2 là lượng tạp chất có trong 100 ml dung dịch pha loãng thu được, tính bằng
gam (g)
o Xác định độ giảm kiềm
Lấy 20 ml dung dịch pha loãng vào bình nón 200 ml, thêm 2 giọt đến 3 giọt
phenolphtalein và chuẩn độ bằng axit clohydric HCl 0,05 N cho đến khi hết màu đỏ của phenolphtalein Cũng chuẩn độ như vậy với 20 ml dung dịch pha loãng từ mẫu trắng
o Độ giảm kiềm (R c), tính bằng mmol/l, theo công thức:
R c = (20N/V 1 ) x (V 3 - V 2 ) x 1000
trong đó:
N là nồng độ HCl dùng để chuẩn độ;
V 1 là thể tích dung dịch pha loãng lấy từ, tính bằng ml
V 2 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu thử, tính bằng ml
V 3 là thể tích HCl dùng để chuẩn độ dung dịch mẫu trắng, tính bằng ml
1000 là hệ chuyển đổi mililít sang lít
Trang 32==================================================================== 29
e Đánh giá kết quả :
o Thử nghiệm được coi là đạt khi các giá trị R c hoặc S c thử trên lượng mẫu riêng không sai lệch quá trung bình số học của ba giá trị kết quả thử:
13 mol/l khi giá trị trung bình nhỏ hơn hoặc bằng 100 mmol/l;
12 % khi giá trị trung bình lớn hơn 100 mmol/l
o Dựng ba điểm từ ba cặp kết quả thử nghiệm R c , S c lên giản đồ
o Khả năng phản ứng kiềm-silic của cốt liệu theo phương pháp hoá học được đánh giá như sau:
- Vô hại : mức ít làm hư hại kết cấu bê tông
Khi cả hai kết quả thử nghiệm đều nằm trên vùng cốt liệu vô hại tức ở hai phía phải đường cong vẽ nét liền trên giản đồ
- Có hại : làm hư hại nhiều tới kết cấu bê tông
Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm trên vùng cốt liệu có hại tức phía đường cong vẽ nét liền và phía dưới đường thẳng nét đứt trên giản đồ
- Có khả năng gây hại : khả năng gây hại kết cấu bê tông ở mức trung bình Khi một trong ba điểm kết quả thử nghiệm nằm ở vùng cốt liệu có khả năng gây hại, tức phía phải đường cong vẽ nét liền và phía trên đường thẳng nét đứt, kể cả các điểm nằm trên đường cong và nét đứt
o Đá được sử dụng khi khả năng phản ứng kiềm silic của đá kiểm tra theo phương pháp hoá học phải nằm trong vùng cốt liệu vô hại
Trang 33==================================================================== 30
Giản đồ phân vùng khả năng phản ứng kiềm – silic của cốt liệu
9 Xác định cường độ nén của đá gốc (TCVN 7572 – 10 : 2006)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o máy nén thủy lực
o máy khoan và máy cưa đá;
o máy mài nước;
o thước kẹp;
o thùng hoặc chậu để ngâm mẫu
Vùng cốt liệu có hại
S c – Silic dioxit hoà tan, mmol/l
Vùng cốt liệu vô hại
Vùng cốt liệu có khả năng gây hại
Trang 34o 5 mẫu dùng để thử cường độ nén ở trạng thái bão hòa nước
o 5 mẫu thử cường độ nén ở trạng thái khô để xác định hệ số hóa mềm
o Hai mặt mẫu đặt lực ép phải mài nhẵn bằng máy mài và phải song song nhau
c Tiến hành thí nghiệm:
o Dùng thước kẹp để đo kích thước mẫu chính xác tới 0,1 mm
o Sau khi đo kích trước, ngâm mẫu vào thùng nước với mức nước ngập trên mẫu khoảng 20 mm liên tục trong khoảng 48 giờ để mẫu thử đạt trạng thái bão hòa
o Sau khi ngâm, vớt mẫu ra lau ráo mặt ngoài rồi ép trên máy thủy lực
o Tốc độ gia tải từ 0,3 MPa đến 0,5 MPa trong một phút, cho tới khi mẫu bị phá hủy
P là tải trọng phá hoại của mẫu ép trên máy ép, tính bằng Niutơn (N);
F là diện tích mặt cắt ngang của mẫu, tính bằng milimét vuông (mm2)
Cường độ nén là giá trị trung bình số học của kết quả năm mẫu thử, trong đó ghi rõ cường độ mẫu cao nhất và thấp nhất
e Đánh giá kết quả :
o Đá làm cốt liệu lớn cho bê tông phải có cường độ thử trên mẫu đá nguyên khai hoặc mác lớn hơn 2 lần cấp cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc phún xuất, biến chất; lớn hơn 1,5 lần cấp cường độ chịu nén của bê tông khi dùng đá gốc trầm tích
Trang 352 Số lượng thí nghiệm :
o Để kiểm tra chất lượng xi măng cần lấy mẫu ở từng lô hàng
o Lô xi măng là số lượng của cùng một loại xi măng với cùng một loại gói hoặc không bao gói được giao nhận cùng một lúc
o Mẫu xi măng dùng để thí nghiệm phải đảm bảo đại diện cho lô hàng
1 Xác định độ mịn của xi măng (TCVN 4030 – 2003)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Sàng có kích thước lỗ sàng : 0.09 mm
o Cân kỹ thuật có độ chính xác 0.01 g
o Tủ sấy có độ phận điều chỉnh nhiệt độ
o Các dụng cụ thí nghiệm thông thường khác
c Tiến hành thí nghiệm:
o Cân 50g xi măng đổ vào sàng đã được lau sạch, tiến hành sàng, mỗi phút sàng 25 cái, và cứ 25 cái xoay sàng 1 góc 600, thỉnh thoảng dùng chổi quét mặt sàng
Trang 36==================================================================== 33
Trong đó:
S : Độ mịn của xi măng (%)
Mi : khối lượng phần hạt còn lại trên sàng (g)
M : Khối lượng trước khi sàng (g)
o Độ mịn của xi măng không được lớn hơn 10%
2 Xác định thời gian đông kết của xi măng (TCVN 6017 – 2015)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Kim Vica : khâu đựng mẫu , kim xuyên
o Chảo trộn , bay bằng thép không gỉ
o Cân kỹ thuật có độ chính xác 0.1g
o Ống đong 50ml và 250ml
o Đồng hồ bấm giây
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Dùng lượng nước tiêu chuẩn để trộn hồ xi măng
c Tiến hành thí nghiệm:
o Đặt khâu chứa mẫu vào dụng cụ vica, hạ kim nhỏ xuống sát mặt hồ xi măng rồi vặn vít lại
o Sau đó mở vít cho thanh rơi tự do xuống mặt hồ xi măng, lúc đầu hồ xi măng ở trạng thái dẻo thì phải đỡ nhẹ thanh chạy để kim khỏi chọc mạnh xuống tấm kim loại
o Theo dõi độ xuyên sâu sau đó cứ 5 phút thì xuyên 1 lần Khi xác định được thời gian bắt đầu đông dặc thì cứ 15 phút 1 lần xuyên vào hồ xi măng, rồi ước lượng lúc gần kết thúc thì cứ 5 phút cho xuyên 1 lần cho đến khi xác định thời gian kết thúc
d Tính kết quả :
o Thời gian bắt đầu đông kết là thời gian tính từ lúc đổ nước vào xi măng để trộn và lúc kim rơi xuống mặt hồ xi măng cách tấm kim loại 4 mm Thời gian bắt đầu đông kết không được nhỏ hơn 45 phút
o Thời gian kết thúc đông kết là thời gian tính từ lúc đổ nước vào xi măng để trộn đến khi kim rơi xuống hồ xi măng không sâu 0.5 mm Thời gian kết thúc đông kết không được lớn hơn 420 phút
3 Xác định cường độ nén của xi măng (TCVN 6016 – 2011)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Khuôn mẫu 40mm x 40mm x 160mm
Trang 37==================================================================== 34
o Máy nén mẫu
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Trộn xi măng và cát với lượng nước tiêu chuẩn cho vào khuôn mẫu
o Cho vào khuôn làm 2 lớp , cho đầm rung hoạt động để đầm chặt trong thời gian 3 phút Dùng dao xẻ bỏ phần thừa
o Đem bảo dưỡng cả khuôn trong môi trường nhiệt độ của phòng thí nghiệm, thời gian là 24 giờ Sau đó tháo mẫu ra khỏi khuôn cho ngâm mẫu vào nước , mực nước ngập trên mẫu 2 ÷ 3 cm
o Mẫu được bảo dưỡng đủ thời gian yêu cầu, rồi vớt ra lau khô bề mặt và đem đi thử
c Tiến hành thí nghiệm:
o Đặt mẫu lên thiết bị thử uốn, tiến hành uốn gãy mẫu
o Lấy nửa mẫu uốn để thí nghiệm cường độ chịu nén của xi măng
o Dùng bàn ép có tiết diện 1600 mm2 và nén với tốc độ 0.2 N / mm2 / giây cho đến khi mẫu bị phá hoại
P : Tải trọng lớn nhất ghi được khi mẫu bị phá hủy ( N )
S : Tiết diện của mặt chịu nén ( mm2 )
o Cường độ nén của xi măng được quy định ở bảng sau :
Cường độ nén (Mpa) ,
không được nhỏ hơn
Mức
4 Xác định độ ổn định thể tích của xi măng (TCVN 6017 – 2015)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Dụng cụ Le Chatelier có khuôn bằng đồng đàn hồi có càng đo Khuôn phải có độ đàn hồi sao cho dưới tác động của một khối lượng nặng 300g (như hình 2c) thì khoảng cách giữa hai đầu càng khuôn tăng lên 17,5mm ± 2,5mm mà không biến dạng cố định
Trang 38==================================================================== 35
o Mỗi khuôn đều có một cặp đế phẳng bằng kính và đĩa đậy Mỗi tấm đĩa đó phải lớn hơn khuôn Đĩa đậy phải nặng ít nhất là 75g; với đĩa mỏng có thể đặt thêm vật nhỏ lên trên để đáp ứng yêu cầu này
o Dùng thùng nước có dụng cụ đun nóng, và có khả năng chứa ngập được các mẫu
Le Chatelier và nâng được nhiệt độ của nước từ 270C ± 20C đến sôi trong thời gia
30 phút ±5 phút
o Dùng một buồng ẩm đủ kích thước, ở nhiệt độ 270C +10C và độ ẩm tương đối không nhỏ hơn 98%
Trang 39==================================================================== 36
b Tiến hành thí nghiệm:
o Tiến hành thử trên hai mẫu của cùng một mẻ hồ xi măng
o Chế tạo hồ xi măng có độ dẻo chuẩn Đặt một khuôn Le Chatelier đã bôi một lớp dầu mỏng lên tấm đế cũng đã quét lớp dầu và đổ đầy ngay mà không lắc hoặc rung, chỉ dùng tay và một dụng cụ cạnh thẩng để gạt bằng mặt vừa nếu cần
o Trong lúc đổ đầy khuôn tránh làm khuôn bị mở tình cờ, chẳng hạn do bị ấn nhẹ của ngón tay, do buộc hoặc khi cần dùng một dây cao su thích hợp
o Đậy khuôn lại bằng đĩa đã quét dầu, nếu cần thì thêm khối lượng điều chỉnh, ngay sau đó đặt toàn bộ dụng cụ vào buồng ẩm Giữ trong 24 giờ ± 0,5 giờ ở nhiệt độ
270c± 10C với độ ẩm tương đối không nhỏ hơn 98%
o Vào cuối thời gian 24 giờ ± 0,5 giờ, đo khoảng cách A giữa các điểm chóp của càng khuôn, chính xác đến 0,5mm Giữ khuôn ngập trong nước, đun nước dần dần đến sôi, suốt trong 30 phút ± 5 phút và duy trì bể nước ở nhiệt độ sôi trong 3 giờ ±
c Tính kết quả :
o Độ ổn định thể tích Le chatelier không lớn hơn 10mm
5 Xác định hàm lượng SO 3 của xi măng (TCVN 6016 – 2011)
a Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm:
o Khuôn mẫu 40mm x 40mm x 160mm
o Cân phân tích có độ chính xác đến 0,0001 g
o Tủ sấy, đạt nhiệt độ 300 oC ± 5 oC có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ
o Lò nung, đạt nhiệt độ 1 000 oC ± 50 oC có bộ phận điều chỉnh nhiệt độ
o Thiết bị quang phổ hấp thụ nguyên tử hoặc thiết bị quang phổ ngọn lửa
o Máy so màu quang điện hoặc phổ quang kế UV-VIS, có khả năng đo mật độ
quang (độ hấp thụ quang) ở bước sóng từ 380 µm đến 850 µm
o Máy đo pH, có độ chính xác đến 0,01
o Máy cất nước
o Bình khí nén axetylen sạch
Trang 40==================================================================== 37
o Tủ hút
o Chén bạch kim, dung tích 30 ml hoặc 50 ml
o Bếp điện, bếp cách cát, kiểm soát được ở 400 oC
o Ống đong dung tích 10 ml, 20 ml, 25 ml, 50 ml, 500 ml
o Chày, cối bằng đồng hoặc bằng thép
o Chày, cối mã não
b Chuẩn bị mẫu thử:
o Khối lượng mẫu thử cần thiết không ít hơn 200 g (có kích thước hạt không lớn hơn
4 mm đối với mẫu clanhke xi măng poóc lăng)
o Mẫu đưa tới phòng thí nghiệm đổ trên tờ giấy láng, trải thành một lớp mỏng Dùng nam châm để hút sắt kim loại lẫn trong xi măng Sau đó dùng phương pháp chia tư lấy khoảng 25 g, đem nghiền trên cối mã não thành bột mịn (cỡ hạt 0,063 mm) để làm mẫu phân tích hóa học, phần mẫu còn lại được bảo quản trong lọ thủy tinh đậy kín
o Nếu mẫu là clanhke xi măng poóclăng : Trộn đều mẫu thử, dùng phương pháp chia tư lấy khoảng 100 g, nghiền nhỏ đến lọt hết qua sàng 0,20 mm Dùng phương pháp chia tư lấy khoảng 50 g, tiếp tục nghiền nhỏ đến lọt hết qua sàng 0,10 mm (khi gia công mẫu thử, nếu sử dụng dụng cụ bằng thép, phải dùng nam châm để loại sắt lẫn vào mẫu) Dùng phương pháp chia tư lấy khoảng 15 g đến 20 g nghiền mịn trên cối mã não đến lọt hết qua sàng 0,063 mm làm mẫu thử phân tích hóa học, phần còn lại bảo quản trong lọ thủy tinh đậy kín làm mẫu lưu
o Việc chuẩn bị mẫu phải được tiến hành càng nhanh càng tốt để mẫu tiếp xúc với không khí xung quanh trong thời gian nhỏ nhất
o Mẫu để phân tích hóa học được sấy ở nhiệt độ 105 oC ± 5 oC đến khối lượng không đổi
c Tiến hành thí nghiệm:
o Cân khoảng 1 g mẫu xi măng chính xác đến 0,0001 g đã chuẩn bị theo điều 6, cho vào cốc dung tích 100 ml, thêm 45 ml nước cất, khuấy đều, đậy mặt kính đồng hồ, cho từ từ 5 ml axit clohydric HCl đặc (d = 1,19), dùng đũa thủy tinh dầm cho tan hết mẫu, đun sôi nhẹ trên bếp cách cát trong 30 min Lọc gạn vào giấy lọc không tro chảy trung bình
o Lấy dung dịch lọc ở trên, đun sôi dung dịch này đồng thời đun sôi dung dịch bari clorua 10 % Cho từ từ 10 ml dung dịch bari clorua 10 % khuấy đều, tiếp tục đun
