ĐTĐ trong thai kỳ Diabetes in Pregnancy: 2 loại ĐTĐ trước mang thai Pregestational diabetes Gestational diabetes mellitus GDM ĐTĐ thai kỳ ĐTĐ do thai ĐTĐ có trước khi mang thai: ĐTĐ đượ
Trang 1CHẨN ĐOÁN TĂNG ĐƯỜNG HUYẾT
TRONG THAI KỲ
TS BS HUỲNH TẤN ĐẠT
BỘ MÔN NỘI TIẾT - ĐHYD TPHCM
Trang 2ĐTĐ trong thai kỳ (Diabetes in Pregnancy): 2 loại
ĐTĐ trước mang thai
Pregestational diabetes Gestational diabetes mellitus (GDM) ĐTĐ thai kỳ
(ĐTĐ do thai)
ĐTĐ có trước khi mang thai:
ĐTĐ được chẩn đoán trong lúc mang thai:
thứ 2 -3 của thai kỳ
Tăng ĐH trong 3 tháng đầu thai kỳ (thai dưới 15 tuần)
không theo dõi ĐH trước đó
Tăng ĐH trong 3 tháng đầu thai kỳ (thai dưới 15 tuần)
không theo dõi ĐH trước đó Làm sao phân biệt ĐTĐ típ 2 không được chẩn đoán trước đó
và đái tháo đường do thai (GDM)?
Làm sao phân biệt ĐTĐ típ 2 không được chẩn đoán trước đó
và đái tháo đường do thai (GDM)?
Trang 32.26a In individuals who are planning pregnancy, screen those with risk
factors B and consider testing all individuals of childbearing potential for
undiagnosed diabetes E
Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2023
Diabetes Care 2023;46(Suppl 1):S19–S40
- Tỉ lệ béo phì ngày càng tăng 🡪 tăng nguy cơ ĐTĐ, trong đó có dân số
phụ nữ tuổi sinh đẻ tăng tỉ lệ phụ nữ mang thai bị ĐTĐ không được
chẩn đoán trong giai đoạn sớm thai kỳ
- Tầm soát ĐH ở phụ nữ chuẩn bị mang thai đặc biệt người có nguy cơ
cao phát hiện ĐTĐ chưa được chẩn đoán 🡪 điều trị sớm giảm được
kết cục xấu cho thai
- Nhanh chóng xếp thai phụ vào nhóm ĐTĐ típ 2 và thai
Trang 44
Trang 5Khuyến cáo ADA 2023: thai kỳ trước 15 tuần
2.26b Before 15 weeks of gestation, test individuals with risk factors B and consider testing all individuals E for undiagnosed diabetes at the first prenatal visit using standard diagnostic criteria if not screened preconception
2.26d Before 15 weeks of gestation, screen for abnormal glucose metabolism to identify
individuals who are at higher risk of adverse pregnancy and neonatal outcomes, are more likely to need insulin, and are at high risk of a later gestational diabetes mellitus
diagnosis B
2.26e Screen for early abnormal glucose metabolism using fasting glucose of 110–125 mg/dL (6.1 mmol/L) or A1C 5.9–6.4% B
Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2023
Thai kỳ trước 15 tuần:
- Tầm soát ĐTĐ ở thai phụ có nguy cơ cao ĐTĐ, sử dụng tiêu chuẩn chẩn đoán của người không mang thai Đủ tiêu chuẩn 🡪 ĐTĐ típ 2 và thai
nguy cơ kết cục thai, nguy cơ cao bị GDM sau đó, nhiều khả năng cần insulin
Trang 6Tầm soát ĐTĐ ở thai phụ có nguy cơ cao ĐTĐ
(ADA 2023)
Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2023
Diabetes Care 2023;46(Suppl 1):S19–S40
Trang 7Tầm soát ĐTĐ cho phụ nữ mang thai có nguy cơ cao
Trang 8Không cần làm nghiệm dung nạp glucose
trước 20 tuần thai kỳ
The International Association of the Diabetes and Pregnancy Study Groups (IADPSG) GDM diagnostic criteria for the 75-g OGTT, as well as the GDM screening and diagnostic criteria used in the two-step approach, were not derived from data in the first half of
pregnancy and should not be used for early screening.
ADA Diabetes Care 2023;46(Suppl 1):S19–S4 McIntyre et al Diabetes Care 2016;39:53–54
(75g glucose) của IADPSG cũng như 2 bước ở ½ đầu thai kỳ nên
không được sử dụng để tầm soát sớm
Trang 9Results: Of 7,020 women, 239 (3.4%) had prediabetes GDM developed in 48% of prediabetic women compared
with 11% of women with normal A1C levels (adjusted RR: 2.8, 95% CI: 2.4–3.3)
Conclusion: Prediabetes in early pregnancy is a risk factor for GDM Future research is needed to
elucidate whether early intervention may reduce this risk.
Chen et al Am J Perinatol 2019
Osmundson et al Am J Perinatol 2016
Results: There were 2,812 women who met inclusion criteria of whom 6.7% (n = 189) were prediabetic Women with prediabetes were more likely to have gestational diabetes mellitus (GDM) even after adjusting for potential
confounders (29.1 vs 13.7%; adjusted relative risk, 1.48; 95% confidence interval, 1.15–1.89)
Tiền ĐTĐ trong 3 tháng đầu thai kỳ 🡪 tăng nguy cơ xuất hiện ĐTĐ thai kỳ
(GDM) sau đó
28,6%) (Hughes 2014, Mané 2017, Osmundson 2016, Maegawa 2003)
Trang 10Ngưỡng HbA1c ≥ 5,9% tăng nguy cơ kết cục xấu thai kỳ
RESEARCH DESIGN AND METHODS During 2008–2010 in Christchurch, New Zealand,
women were offered an HbA1c measurement with their first antenatal bloods A subset
completed an early OGTT, and HbA1c performance was assessed using WHO criteria.
RESULTS HbA1c was measured at a median 47 days’ gestation in 16,122 women
974/4,201 (23%) undertook an early OGTT In the total cohort, women with HbA1c of 5.9–
CONCLUSIONS HbA1c ≥ 5.9% identified all women with diabetes and a group at significantly increased risk of adverse pregnancy outcomes.
Trang 11HbA1c ở mức 5,7% không kèm theo kết cục xấu thai kỳ
HbA1c 5,9-6,4% tăng nguy cơ kết cục xấu cho thai kỳ (tiền sản giật, con to, trật khớp vai khi sinh, tử vong chu sinh) cần can thiệp tích cực ĐH ở mức
:Results A total of 1228 pregnancies were included for outcome analysis Women with HbA1c ≥
5.9% (n = 48) showed a higher rate of macrosomia (16.7% vs 5.9%, P = 0.008) and a tendency
toward a higher rate of preeclampsia (9.32% vs 3.9%, P = 0.092) After adjusting for potential
confounders, an HbA1c ≥ 5.9% was independently associated with a 3-fold increased risk of macrosomia (95% CI, 1.127 to 8.603, p = 0.028) and preeclampsia (95% CI, 1.086 to 11.532, p=
0.036).
Conclusions: In a multiethnic population, an early HbA1c ≥ 5.9% measurement identifies
women at high risk for poorer pregnancy outcomes independently of gestational diabetes mellitus diagnosis later in pregnancy Mané et al J Clin Endocrinol Metab 102: 390–397, 2017
ADA 2023
Trang 122.27 Screen for gestational diabetes mellitus at 24–28 weeks of gestation in pregnant individuals not previously found to have diabetes or high-risk
abnormal glucose metabolism detected earlier in the current pregnancy A
Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2023
Diabetes Care 2023;46(Suppl 1):S19–S40
Thai kỳ 24-28 tuần:
- Tầm soát ĐTĐ thai kỳ bằng nghiệm pháp dung nạp glucose ở
phụ nữ mang thai trước đó không bị ĐTĐ hoặc có bất thường
chuyển hóa glucose ở người có nguy cơ cao bị ĐTĐ
Trang 13Chẩn đoán ĐTĐ thai kỳ theo các Hiệp hội: chưa thống nhất
Brown et al Curr Diab Rep 2017
ACOG 2011 # C&C 1982
Tiêu chuẩn chẩn đoán khác nhau 🡪 xác định mức độ khác nhau của tăng ĐH mẹ và nguy
cơ thai kỳ của mẹ và con tranh cãi chiến lược tối ưu cho chẩn đoán GDM
Trang 14
Tầm soát ĐTĐ thai kỳ 1 bước
Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2023
Diabetes Care 2023;46(Suppl 1):S19–S40
ADA đề nghị có thể tiếp cận theo 2 phương pháp 1 bước hoặc 2 bước
cho thai phụ chưa bị ĐTĐ trước đó
Ngưỡng chẩn đoán dựa vào tiêu chuẩn của IADPSG
Trang 15Tầm soát ĐTĐ thai kỳ 1 bước
Tầm soát 1 bước với ngưỡng chẩn đoán
dựa vào tiêu chuẩn của IADPSG:
- Đơn giản hơn
- Chọn ngưỡng dựa trên OR 1,75 nguy cơ
kết cục xấu trên thai
Trang 16Lowe et al JAMA 2018
GDM theo dõi 11 năm sau thai kỳ: tăng 3,4 lần nguy cơ tiền ĐTĐ và ĐTĐ so
với người không GDM; tăng nguy cơ béo phì ở trẻ có mẹ bị GDM
ADA 2023 chỉ khuyến cáo tiêu chuẩn chẩn đoán của IADPSG trên kết cục thai kỳ
Trang 17Tầm soát ĐTĐ thai kỳ 2 bước
Ngưỡng chẩn đoán dựa vào tiêu chuẩn của Carpenter-Coustan và O’Sullivan -Mahan Ngưỡng chẩn đoán dựa vào tiêu chuẩn của Carpenter-Coustan và O’Sullivan -Mahan
Trang 18Được chấp nhận rộng rãi
Trang 19⮚ Tỉ lệ GDM tăng
1,03 – 3,78 lần so với tiêu chuẩn
trước
⮚ Tác động đáng kể
đến chi phí chăm sóc và nhu cầu hạ tầng cơ sở y tế
⮚ Tỉ lệ GDM tăng
1,03 – 3,78 lần so với tiêu chuẩn
trước
⮚ Tác động đáng kể
đến chi phí chăm sóc và nhu cầu hạ tầng cơ sở y tế
Brown et al Curr Diab Rep 2017
Trang 2020
Trang 21Thai kỳ sau 28 tuần: 4 tình huống
bình thường : có làm lại nghiệm pháp nữa không ?
hành
Tình huống 1,2,3 chưa tìm thấy trong khuyến cáo của các hiệp hội
Trang 22Thai kỳ sau 28 tuần
1 Thai phụ không được tầm soát GDM trong tuần 24 – 28:
- Cần làm nghiệm pháp dung nạp 75g glucose càng sớm càng
tốt
- Thực hiện quá trễ 🡪 không đủ thời gian can thiệp hoặc can
thiệp kém hiệu quả để giảm kết cục xấu trên thai và thai phụ
- Tiêu chuẩn chẩn đoán GDM có lẽ cũng dựa vào tiêu chẩn
đoán vào tuần 24 – 28 (chưa tìm thấy NC và khuyến cáo)
Trang 23Thai kỳ sau 28 tuần
2 Thai phụ có nghiệm pháp dung nạp 75g glucose bình thường:
có làm lại nghiệm pháp nữa không ?
- Nếu thai phát triển bình thường, mẹ không xuất hiện triệu
chứng tăng ĐH (đa số trường hợp): không cần làm lại
- Nếu thai phát triển bất thường: con to, đa ối… có thể làm lại
nghiệm pháp hoặc theo dõi ĐH mẹ
- Thai phụ xuất hiện triệu chứng tăng ĐH: xét nghiệm đánh giá
ĐH mẹ
Trang 24Thai kỳ sau 28 tuần
3 Thai phụ đã được chẩn đoán GDM bằng nghiệm pháp dung nạp 75g glucose: có làm lại nghiệm pháp không?
- Đã được chẩn đoán bằng nghiệm pháp dung nạp glucose
KHÔNG có khuyến cáo
ĐÃ HẾT bị GDM 🡪 KHÔNG phù hợp (đã được theo dõi điều trị GDM cải thiện ĐH),
viên y tế
Trang 25Kết luận
⮚ Cần tầm soát ĐTĐ ở phụ nữ trước khi có thai (dự định có
thai), đặc biệt phụ nữ có nguy cơ cao bị ĐTĐ
⮚ Thai dưới 15 tuần cần tầm soát sớm ĐTĐ bằng ĐH đói,
HbA1c ở thai phụ có nguy cơ cao bị ĐTĐ
⮚ Làm NPDN glucose vào tuần 24-28 cho thai phụ không bị
ĐTĐ trước đó hoặc bị rối loạn ĐH để chẩn đoán GDM
⮚ Có thể chọn tiếp cận chẩn đoán GDM 1 bước theo tiêu
chuẩn của IADPSG: đơn giản hơn, vẫn có giá trị.
⮚ Đã chẩn đoán GDM: theo dõi và điều trị theo khuyến cáo