Tiểu luận môn kinh tế và quản lý tài nguyên môi trường thực trạng ô nhiễm môi trường và hoạt động quản lý của chính quyền quận ô môn thành phố cần thơ

So vớitrước đây, sự đa dạng thành phần loài động thực vật của hệ sinh thái đất ngập nước đã bịsuy giảm do dư lượng thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp; ô nhiễm nguồn nước; sựgia tăn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG

THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

VÀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN

QUẬN Ô MÔN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

GVHD: PGS.TS TRẦN THỊ THU HÀ HVTH: TRẦN THANH XUÂN

LỚP: QLKT 28A4

Tiểu luận môn học

Cần Thơ, ngày 21 tháng 06 năm 2021

Tiểu luận môn học

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chuyên đề báo cáo môn học Kinh tế và Quản lý tài nguyên môitrường, trước hết em xin gửi đến quý Thầy, Cô giáo trong khoa Kinh tế và khoa Côngnghệ và Hợp tác quốc tế trường Đại học Lâm Nghiệp lời cảm ơn chân thành

Đặc biệt, em xin gởi đến Cô Trần Thị Thu Hà, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ

em hoàn thành báo cáo nghiên cứu này lời cảm ơn sâu sắc nhất

Vì kiến thức bản thân còn hạn chế, trong quá trình thực hiện báo cáo nghiên cứu này

em không tránh khỏi những sai sót, kính mong nhận được những ý kiến đóng góp từ Cô.Cuối cùng em kính chúc quý Thầy, Cô thật dồi dào sức khỏe, niềm tin để tiếp tụcthực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1-2

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG 3

1.1 Khái niệm về môi trường 3

1.2 Vai trò của môi trường 3

1.2.1 Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người ……… 3-4 1.2.2 Môi trường là nơi chứa đựng các phế thải do con người tạo ra ……… 4-5 1.2.3 Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người…… ………5

1.2.4 Bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài……… 5

1.3 Khái niệm về ô nhiễm môi trường 5

1.4 Các dạng ô nhiễm môi trường chính 6

1.4.1 Ô nhiễm không khí 6

1.4.2 Ô Nhiễm nguồn nước 6

1.4.3 Ô nhiễm đất 7

PHẦN 2: THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN Ô MÔN THÀNH PHỐ CẦN THƠ 8

2.1 Thực trạng ô nhiễm môi trường tại quận Ô Môn thành phố Cần Thơ hiện nay .8-10 2.2 Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường 10-11 2.2.1 Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước ở ven sông Hậu………… … 11-12 2.2.2 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường của Công ty TNHH Một thành viên Ecotech Cần Thơ ……….12

2.2.3 Nguyên nhân gây ô nhiễm ở rạch Cái Chôm phường Phước Thới… 13

Tiểu luận môn học

2.3 Những hậu quả nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường 13-14 2.4 Biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường 14-16 2.5 Hoạt động quản lý của chính quyền quận Ô Môn 16-19 PHẦN 3: KẾT LUẬN 20 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

Tiểu luận môn học

Thành Phố Cần Thơ như là một thành phố trẻ, năng động, giàu tiềm năng Tuynhiên, những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu như xâm nhập mặn, ngập lụt, gia tăngnhiệt độ, ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế - xã hội và sự phát triển của thành phố So vớitrước đây, sự đa dạng thành phần loài động thực vật của hệ sinh thái đất ngập nước đã bịsuy giảm do dư lượng thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp; ô nhiễm nguồn nước; sựgia tăng dân số; sử dụng xung điện, xuyệt điện để khai thác thủy sản; sinh vật ngoại lai Ônhiễm nguồn nước, chất thải rắn, ô nhiễm không khí đang có xu hướng gia tăng trong khisức chịu tải của môi trường tự nhiên hạn chế.

Tình trạng quy hoạch các khu đô thị chưa gắn liền với vấn đề xử lý chất thải vẫn còntồn đọng nên tại các thành phố lớn, việc hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất,khu đô thị dẫn đến ô nhiễm môi trường là vấn đề tất yếu Theo ước tính, trong tổng số 183khu công nghiệp trong cả nước thì có trên 60% khu công nghiệp chưa có hệ thống xử lýnước thải tập trung Tại các đô thị, chỉ có khoảng 60% - 70% chất thải rắn được thu gom,

cơ sở hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải, chất thải nên chưa thể đáp ứng được các yêucầu về bảo vệ môi trường Hầu hết lượng nước thải bị nhiễm dầu mỡ, hóa chất tẩy rửa,hóa phẩm nhuộm chưa được xử lý đều đổ thẳng ra các sông, hồ tự nhiên

Tiểu luận môn học

Trong những năm qua, ngành công nghiệp quận Ô Môn nói riêng, thành phố CầnThơ nói chung phát triển mạnh mẽ, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế của địaphương Tuy nhiên, địa phương cũng đang đối mặt với vấn đề hết sức nan giải, đó là tìnhtrạng ô nhiễm môi trường do các nhà máy, xí nghiệp, nhất là các cơ sở sản xuất trên lĩnhvực chế biến phụ phẩm cá tra, cá ba sa gây ra.

Theo số liệu từ Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Ô Môn, hiện nay, trên địabàn quận có đến 4 công ty và 2 doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực chế biếnphụ phẩm cá tra, cá ba sa, thủy sản Điều đáng lo ngại là trong số 6 doanh nghiệp chỉ có 1doanh nghiệp làm bản Đánh giá tác động môi trường theo qui định Các doanh nghiệphoạt động trong lĩnh vực này gây ra mùi hôi thối rất khủng khiếp nhưng lại không đầu tưtrang thiết bị để xử lý chất thải, không khí, nước thải

Theo một chuyên viên của Phòng Môi trường thuộc Sở Tài nguyên và Môi trườngthành phố Cần Thơ, việc đầu tư trang thiết bị xử lý ô nhiễm môi trường là khoản chikhông thu lợi nhuận Do đó, nhiều doanh nghiệp ngán ngại bỏ tiền ra mua trang thiết bị

xử lý ô nhiễm môi trường, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp hoạt động gây ô nhiễm môi

trường kéo dài, làm người dân bức xúc

Ô nhiễm môi trường không khí, tiếng ồn, bụi bặm cùng các chất thải rắn có nguy cơgây hại ngày càng cao Sự gia tăng trong ống xả khí thải và chất rắn trong các hoạt độngcông nghiệp ngày càng cao tác động trực tiếp đến sức khỏe của người lao động và môitrường sống

Với những lý do trên em chọn đề tài “Thực trạng môi trường và hoạt động quản lýcủa chính quyền quận Ô Môn” để làm đề tài nghiên cứa cho tiểu luận

Tiểu luận môn học

PHẦN 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM MÔI

TRƯỜNG1.1 Khái niệm về môi trường

Môi trường là tổng hợp các yếu tố bên ngoài của một hệ thống nào đó, chúng tácđộng lên hệ thống này, xác định xu hướng và tình hình tồn tại của nó Môi trường có thểcoi là một tập hợp, trong các hệ thống đang xem xét là một tập hợp con và có tính tươngtác với hệ thống đó Trong sinh vật học môi trường có thể định nghĩa như là tổng hợp cácyếu tố khí hậu, sinh thái học, xã hội và thổ nhưỡng tác động lên cơ thể sống và xác địnhcác hình thức sinh tồn của chúng

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người,

có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật (khoản

1 điều 3 Luật Bảo vệ môi trường)

Thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước,không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác(Khoản 2 điều 3 Luật môi trường)

1.2 Vai trò của môi trường

Trong cuộc sống hàng ngày mỗi con người điều cần một không gian nhất định đểphục vụ cho các hoạt động sống như: nhà ở, nơi sản xuất,…Như vậy, chức này này đồihỏi môi trường phải có một phạm vi không gian thích hợp cho mỗi con người

Yêu cầu không gian sống của con người thay đổi tùy theo trình độ khoa học và côngnghệ Tuy nhiên, trong việc sử dụng không gian sống và quan hệ với tự nhiên, có hai tínhchất mà con người cần chú ý là tính chất sự cân bằng, nghĩa là khả năng của các hệ sinhthái có thể gánh chịu trong điều kiện khó khăn nhất và tính bền vững của hệ sinh thái

1.2.1 Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người.

Tiểu luận môn học

Nhu cầu của cong người về các nguồn tài nguyên không ngừng tăng lên về cả sốlương, chất lượng và mức độ phức tạp theo trình độ phát triển của xã hội Chức năng nàycủa môi trường còn gọi là nhóm chức năng sản xuất tự nhiên gồm:

- Rừng tự nhiên: Có chức năng cung cấp nước, bảo tồn tính đa dạng sinh học và độphì nhiêu của đất, nguồn gỗ, củi, dược liệu và cải thiện điều kiện sinh thái

- Các thủy vực: Có chức năng cung cấp nước, dinh dưỡng, nơi vui chơi giải trí vàcác nguồn thủy hải sản

- Động – thực vật: Cung cấp lương thực, thục phẩm và các nguồn gen quý hiếm

- Không khí, nhiệt độ, năng lương mặt trời, nước, gió: Có chức năng duy trì hoạtđộng trao đổi chất

- Các loại quặng, dầu mỏ: Cung năng lượng và nguyên liệu cho các hoạt động sảnxuất

1.2.2 Môi trường là nơi chứa đựng các phế thải do con người tạo ra

Trong quá trình sống con người luôn tạo ra chất thải và môi trường Tại đây các chấtthải dưới sự tác động của các vi sinh vật và các yếu tố môi trường khác sẽ bị phân hủybiến đổi từ phức tạp thành đơn giản và tham gia vào hàng loạt các quá trình sinh địa hóaphức tạp

Trong thời kỳ sơ khai dân số ít chủ yếu quá trình phân hủy tự nhiên làm cho chấtthải sau một thời gian biến đổi nhất định lại trở thành trạng thái nguyên liệu của tự nhiên

Sự gia tăng dân số thế giới nhanh chóng, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa làm sốlượng chất thải tăng lên không ngừng dẫn đến chức năng này nhiều nơi, nhiều chổ trở nênquá tải, gây ô nhiễm môi trường

Khả năng đệm khi lương chất thải thành phần nhiều chất độc nó sẽ ảnh hưởng đếnkhả năng tự phân hủy như vậy môi trường sẽ bị ô nhiễm Chức năng này có thể phân loạinhư sau:

- Chức năng biến đổi lý – hóa học: Phân hủy hóa học nhờ ánh sáng, hấp thụ, táchchiết các vật thải và độc tố

Tiểu luận môn học

- Chức năng biến đổi sinh hóa: sự hấp thụ các chất dư thừa, chu trình nitơ và cacbon,khử các chất độc bằng con đường sinh hóa.

- Chức năng biến đổi sinh học: Khoán hóa các chất thải hữu cơ, mùn hóa, nitrat hóa

và phản nitrat hóa

1.2.3 Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người

Môi trường trái đất được xem là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người.Bởi vì chính môi trường trái đất là nơi:

- Cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử trái đất, lịch sử tiến hoá của vật chất vàsinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hoá của loài người

- Cung cấp các chỉ thị không gian và tạm thời mang tín chất tín hiệu và báo độngsớm các hiểm hoạ đối với con người và sinh vật sống trên trái đất như phản ứng sinh lýcủa cơ thể sống trước khi xảy ra các tai biến tự nhiên và các hiện tượng tai biến tự nhiên,đặc biệt như bão, động đất, núi lửa

- Cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật, các hệsinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ để thưởng ngoạn,tôn giáo và văn hoá khác

1.2.4 Bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài

Các thành phần trong môi trường còn có vai trò trong việc bảo vệ cho đời sống củacon người và sinh vật tránh khỏi những tác động từ bên ngoài như: tầng Ozon trong khíquyển có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ trở lại các tia cực tím từ năng lượng mặt trời

1.3 Khái niệm về ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợpvới tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vật (khoảng 6 điều 3Luật Bảo vệ môi trường)

Tiểu luận môn học

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường xuất phát từ các hành vi tác động xấu đến môitrường, gây ra những biết đổi các thành phần môi trường không phù hợp với tiêu chuẩnmôi trường.

Suy thoái môi trường là sự suy giảm về chất lượng và số lượng của thành phần môitrường, gây ảnh hưởng xấu tới con người và sinh vật (khoản 7 điều 3 Luật Bảo vệ môitrường)

Sự cố môi trường là tai biến hoặc rủi ro xảy ra trong quá trình hoạt động của conngười hoặc biến đổi thất thường của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái hoặc biến đổi môitrưởng nghiêm trọng (khoản 8 điều 3 Luật Bảo vệ môi trường)

1.4 Các dạng ô nhiễm môi trường chính

1.4.1 Ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí là sự có mặt của một số chất lạ, chất bị biến đổi thành phầnkhiến cho không khí mất đi sự trong lành, gây nên mùi khó chịu và có thể gây hạn chếtầm nhìn của con người

Hiện nay, ô nhiễm đang trở thành vấn đề được toàn thế giới quan tâm chứ không còn

là nỗi lo riêng của một quốc gia nào Không khí ngày càng chuyển biến xấu gây ảnhhưởng rất nặng nề tới sức khỏe của con người nói và hệ sinh thái thiên nhiên Nhất là tạicác đô thị lớn, tình trạng ô nhiễm không khí càng nặng nề Nồng độ bụi mịn luôn có xuhướng tăng cao, đặc biệt là các khu vực có trục giao thông lớn, tuyến đường chính Theothống kê tại đô thị thì số ngày có giá trị bụi mịn vượt QCVN chiếm tỉ lệ rất cao Bụi mịnđặc biệt nhiều vào những ngày không khí khô hoặc nhiệt độ thấp, gây tác hại rất lớn tớisức khỏe con người

Không chỉ vậy, ô nhiễm không khí còn trở nên đáng lo ngại hơn tại các khu côngnghiệp lớn Nơi thường xuyên xả trực tiếp các khí độc hại ra ngoài môi trường

1.4.2 Ô Nhiễm nguồn nước

Môi trường nước bị ô nhiễm khi xuất hiện các chất lạ hoặc sự biến đổi tiêu cực củanước làm cho nguồn nước trở nên độc hại với sinh vật và con người Ô nhiễm môi trườngnước làm giảm độ đa dạng sinh vật và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người Xét về độnghiêm trọng thì ô nhiễm nước có tốc độ lây lan và nghiêm trọng hơn ô nhiễm đất

Tiểu luận môn học

Hiện nay môi trường nước tại các thành phố lớn, khu công nghiệp ngày càng bị ônhiễm nặng nề bởi lượng chất xả thải lớn ra nguồn nước mặt Hơn nữa, rất nhiều cơ sởsản xuất xả thải thẳng ra ngoài môi trường mà không thông qua xử lý chất thải đúng cách.Tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số gây nên những áp lực nặng nềcho môi trường nước Thậm chí có những con sông, hồ lớn “chết trắng” vì ô nhiễm.

1.4.3 Ô nhiễm đất

Ô nhiễm môi trường đất là hiện tượng suy thoái của lớp đất trên bề mặt do rác thải

và sự suy kiệt tài nguyên gây nên Các hoạt động của con người chính là tác động lớnnhất gây nên ô nhiễm đất

Việt Nam những năm gần đây đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm đất nghiêmtrọng Với tốc độ gia tăng của các ngành công nghiệp, đô thị hóa cùng sự tăng lên chóngmặt của dân số khiến diện tích đất ngày càng bị thu hẹp, suy thoái và ô nhiễm.Tiểu luận môn học

PHẦN 2THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA

QUẬN Ô MÔN THÀNH PHỐ CẦN THƠ 2.1 Thực trạng ô nhiễm môi trường tại Quận Ô Môn thành phố Cần Thơ hiện nay

Ô Môn là quận nội ô của thành phố Cần Thơ có diện tích là 13.222 hecta trong đódiệc tích nông nghiệp là 10.130,7 hecta, phi nông nghiệp 3.590 hecta, dân số khoảng140.030 người, nằm ven sông Hậu thuận lợi cho việc phát triển nuôn trồng thủy sản như

cá tra, cá bống, cá rô phi, tôm với sản lượng khoảng 50.000 tấn/năm

Diện mạo đô thị của quận phát triển nhanh chóng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội ngàycàng hoàn thiện Đặc biệt đã đầu tư những công trình hạ tầng quan trọng như Vườn ươmcông nghệ Việt Nam – Hàn Quốc, nhà máy nhiệt điện Ô Môn, khu công nghiệp Trà Nóc 2đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiểm môi trường của quận

- Những công ty, xí nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến thủy sản và những hộnuôi trồng thủy sản ở vùng ven sông Hậu như phường Phước Thới, Long Hưng, ThớiLong, Thới An trong hoạt động của mình gây ra ô nhiễm môi trường nước, không khí, đấtlàm ảnh hưởng đến đời sống sản xuất của những hộ dân sống trên địa bàn này

- Hoạt động xử lý và tiêu hủy rác thải Công ty TNHH Một thành viên Ecotech

Theo tìm hiểu được biết Công ty Ecotech Cần Thơ được đầu tư xây dựng với quy

mô 47 ha tại phường Phước Thới, quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ Tại đây, công ty lắpđặt 07 lò đốt với công suất 15 tấn/ngày, 01 lò đốt công suất 150 tấn/ngày và 01 lò đốtcông suất 250 tấn/ngày và đang tiếp nhận rác của 04 quận (Ô Môn, Ninh Kiều, Cái Răng,Bình Thủy) Theo người dân, từ khi đi vào hoạt động công ty đã gây ô nhiễm và ảnhhưởng rất lớn đến cuộc sống sinh hoạt và tình hình sản xuất nông nghiệp của người dân

- Những công ty, xí nghiệp chế biến thủy, hải sản chất thải chưa được xử lý sả ramôi trường làm ô nhiễm nguồn nước điểm hình ở rạch Cái Chôm phường Phước Thới

Tiểu luận môn học