Bài giảng Hệ thống thông tin trong quản lý

1 HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ TS Nguyễn Thiện Dũng ĐT 0943 223 998; Email dzungngt@tlu edu vn Office Room 211 A5 Đại học Thủy lợi MÔN HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ QUY ĐỊNH[.]

Trang 1

HỆ THỐNG THÔNG TIN

TRONG QUẢN LÝ

TS Nguyễn Thiện Dũng ĐT: 0943 223 998; Email: dzungngt@tlu.edu.vn

Office: Room 211-A5- Đại học Thủy lợi

MÔN HỌC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

Trang 2

QUY ĐỊNH HỌC ONLINE

HỌC PHẦN: HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ

Tài khoản đăng ký học online phải ghi đầy đủ HỌ và TÊN

Đăng nhập vào lớp học TRƯỚC 5 phút, nếu muộn quá 15 phút sẽ không được vào

Quá trình học: Để Mic ở chế độ TẮT TIẾNG “MUTE ” trừ khi xin phát biểu và được giảng viên đồng ý hoặc được chỉ định

Không dừng chế độ VIDEO trong lớp học

Tham gia đầy đủ các buổi học và được ĐIỂM DANH thường xuyên

Đọc nghiên cứu tài liệu bài giảng trước khi lên lớp, TỰ GIÁC HỌC TẬP

Trang 3

Nội dung

Chương 1 – Giới thiệu về hệ thống thông tin trong quản lý

Chương 2 – Hệ thống hỗ trợ ra quyết định

Chương 3 – Hệ thống thông tin tài chính

Chương 4 – Hệ thống thông tin Marketing

Chương 5 – Hệ thống thông tin sản xuất kinh doanh

Chương 6 – Hệ thống thông tin nguồn nhân lực

Chương 7 – Hệ thống thông tin tích hợp trong kinh doanh

Chương 8 – Hệ thống thông tin thương mại điện tử trong kinh doanhChương 9 – Hệ thống thông tin tự động hóa văn phòng

Chương 10 – Quy trình phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin

trong tổ chức

Trang 4

1 Phạm Thị Thanh Hồng và Phạm Minh Tuấn (2006) Hệ thống thông tin quản lý Hà

Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.

2 Trần Thị Song Minh (2012) Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý Hà Nội: Nhà

xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân.

3 Carol V Brown, Daniel W DeHayes, Jeffrey A Hoffer, E Wainright Martin,

William C Perkins (2009) Managing Information Technology Pearson Prentice Hall Publisher.

4 James A O’Brien, George M Marakas (2006) Management Information Systems

7 th Edition McGraw-Hill Publisher.

5 Kenneth C Laudon, Jane P Laudons (2006) Management Information Systems:

Managing the Digital Firm 9 th Edition Prentice Hall Publishing House.

Trang 5

Đánh giá kết quả

Tham gia trên lớp: Không được nghỉ quá 20% (điểm danh theo Họ và tên và có tương tác)

Điểm quá trình: 20%, bao gồm:

- Điểm 2 bài kiểm tra giữa môn (trắc nghiệm)

- Điểm chuyên cần (tích cực tham gia thảo luận) Thi hết môn: 80% (trắc nghiệm và tự luận)

Trang 6

Chương 1:

GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ

Trang 7

NỘI DUNG

1 Thời đại thông tin

2 Các loại thông tin trong doanh nghiệp

3 Hệ thống thông tin quản lý

4 Phân loại hệ thống thông tin quản lý

5 Vai trò của hệ thống thông tin trong doanh

nghiệp

6 Xu hướng phát triển của hệ thống thông tin

7 Câu hỏi ôn tập và thảo luận

Trang 8

Chương 1: GIỚI THIỆU VỀ HTTT TRONG QUẢN LÝ

• Hiểu được một số khái niệm cơ bản liên quan tới hệ

Trang 9

Tiến trình lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp cho đến nay:

9

Trang 10

Trước năm 1980:

• Thế giới gần như chưa biết tới khái niệm HTTTTQL

• Chưa coi trọng đầu tư vào hệ thống TT trong DN

• Các quyết định quan trọng của doanh nghiệp chỉ mới chủ yếu dựatrên các hiện tượng nảy sinh trực tiếp, thông qua kinh nghiệm, vàbằng trực giác của người quản lý

• Sự chuyển biến của nền kinh tế toàn cầu từ kinh tế công nghiệp theocác ngành nghề thành một nền kinh tế chung toàn cầu

.10

Trang 11

11

Trang 12

Việc sử dụng thông tin

Những năm 1970:

Việc sử dụng hệ thống thông tin trong các doanh nghiệp mới chỉ dừng ở mức duy trì các báo cáo hàng ngày, tuần, tháng,… Do đó, hệ thống thông tin lúc bấy giờ mới chỉ được coi là hệ thống tin hỗ trợ ra quyết định.

Trang 13

Thời đại thông tin được phân biệt với những thời đại khác bởi 5 đặcđiểm quan trọng sau đây:

• Thời đại thông tin xuất hiện do sự xuất hiện của các hoạt động xã hội dựa trên nền tảng thông tin

• Kinh doanh trong thời đại thông tin phụ thuộc vào công nghệ

thông tin để thực hiện công việc kinh doanh

• Trong thời đại thông tin, năng suất lao động tăng lên nhanh chóng

• Hiệu quả sử dụng công nghệ thông tin xác định sự thành công của doanh nghiệp

• Trong thời đại thông tin, công nghệ thông tin có mặt trong mọi sản phẩm và dịch vụ

13

Trang 14

Phân biệt giữa dữ liệu và thông tin:

• Dữ liệu là những sự kiện hay những gì quan sát được trong thực tế

và chưa hề được biến đổi sửa chữa cho bất cứ một mục đích nào khác (dữ liệu về số lượng hàng hóa bán, nơi bán hàng, thời gian bán hàng, địa điểm bán hàng)

• Khác với dữ liệu, thông tin được phân biệt như một sản phẩm

hoàn chỉnh thu được sau quá trình xử lý dữ liệu

• Đôi khi, thuật ngữ dữ liệu và thông tin thường được sử dụng thay thế nhau trong một số trường hợp

14

Trang 15

Đặc tính của thông tin:

Chất lượng của thông tin được xác định thông qua những đặc tính sauđây:

• Độ tin cậy: Độ tin cậy thể hiện độ xác thực và độ chính xác

• Tính đầy đủ: Tính đầy đủ của thông tin thể hiện sự bao quát các

vấn đề đáp ứng yêu cầu của nhà quản lý

• Tính thích hợp và dễ hiểu: Thông tin dễ hiểu mới sử dụng được

• Tính an toàn: Thông tin là một nguồn lực quý báu của tổ chức cũngnhư vốn và nguyên vật liệu

• Tính kịp thời: Thông tin cần được gửi tới cho người sử dụng vàođúng lúc cần thiết

15

Trang 16

Các dạng thông tin trong doanh nghiệp:

3 dạng thông tin chủ yếu liên quan tới các mục đích sử dụng khác nhau:

• Thông tin chiến lược: Thông tin chiến lược có liên quan tới những chính sách lâu dài của một doanh nghiệp Nó là mối quan tâm chủ yếu của các nhà quản lý cấp cao (kế hoạch dài hạn, thiết lập các dự án, dự báo cho sự phát triển tương lai)

• Thông tin chiến thuật: Là những thông tin sử dụng cho mục tiêu ngắn hạng (một tháng hoặc một năm), và thường là mối quan tâm của các

phòng ban (yêu cầu nguồn lực cho sản xuất, báo cáo tài chính hàng

năm,…).

• Thông tin điều hành (tác nghiệp): Những thông tin này thường sử dụng cho những công việc ngắn hạn diễn ra trong vài ngày hoặc thậm chí chỉ vài giờ ở một phòng ban nào đó (lượng đơn đặt hàng, về tiến độ công việc,…).

16

Trang 17

Tính chất của thông tin theo cấp quyết định:

17

Đặc trưng thông tin Tác nghiệp Chiến thuật Chiến lược

Tần suất Đều đặn, lặp lại Phần lớn là thường kỳ, đều

Mức chi tiết Rất chi tiết Tổng hợp, thống kê Tổng hợp, khái quát

Nguồn Trong tổ chức Trong và ngoài tổ chức Ngoài tổ chức là chủ yếu

Tính cấu trúc Cấu trúc cao Chủ yếu là có cấu trúc Một

số phi cấu trúc

Phi cấu trúc

Độ chính xác Rất chính xác Một số dữ liệu có tính chủ

quan

Mang nhiều tính chủ quan

Người sử dụng Giám sát hoạt động tác

Trang 18

• Hệ thống là tập hợp các yếu tố, thành phần, đơn vị cùng loại hoặccùng chức năng có quan hệ hoặc liên hệ chặt chẽ với nhau làmthành một thể thống nhất, nhằm đạt đến những mục đích xác định

• Hệ thống còn là tập hợp những tư tưởng những nguyên tắc, quy tắcliên kết với nhau một cách logic làm thành một thể thống nhất

• Vd: Hệ thống tư tưởng, hệ thống các quy tắc ngữ pháp, hệ thốngđường sắt, hệ thống tín hiệu giao thông, …

• Trong một hệ thống, mỗi thành phần có thể có những chức năngriêng nhưng khi kết hợp lại chúng có những chức năng đặc biệt

18

Khái niệm hệ thống

Trang 19

Cấu tạo của Hệ thống

• Môi trường (environment)

• Giới hạn (boundary)

• Thành phần (component)

• Liên hệ giữa các thành phần

• Mục đích (purpose)

• Giao diện (interface)

• Đầu vào (input)

• Đầu ra (output)

• Ràng buộc (constraints)

19

Đầu vào Thành

phần Giới hạn

Đầu ra

Giao diện

Liên hệ giữa các thành phần

Trang 20

…Xem Đại lý băng đĩa A như một hệ thống

Trang 21

Xem máy chơi nhạc CD như một hệ thống

Thành phần đọc tín hiệu khuếch đại tín

Thành phần khuếch đại tín

hiệu

chuyển đổi tín

Thành phần chuyển đổi tín

hiệu điều khiển tín

Thành phần điều khiển tín

hiệu

CD

Xác lập

điều khiển

Trang 22

Bộ phận QĐ

sự tồn tại và phát triển

của tổ chức.

Thực hiện vật lý hoạt động

của tổ chức (trực tiếp sản

xuất, thực hiện dịch vụ) dựa

trên mục tiêu và phương

hướng được đề ra bởi bộ

phận quyết định

Thu thập thông tin,

dữ liệu; lưu trữ và

xử lý thông tin, truyền tin

Trang 23

• Là hệ thống được tổ chức thống nhất từ trên xuống dưới,

có chức năng xử lý, phân tích, tổng hợp thông tin, giúp các “nhà quản lý” quản lý tốt cơ sở của mình, trợ giúp ra quyết định hoạt động kinh doanh.

• Là một hệ thống quản lý được phân thành nhiều cấp từ trên xuống dưới và chuyển từ dưới lên trên.

Hệ thống thông tin

Trang 24

• Xuất dữ liệu: Sự phân phối các thông tin đã được xử lý tới những

người hoặc những hoạt động cần sử dụng những thông tin đó.

• Lưu trữ thông tin: Các thông tin có thể được lưu trữ dưới dạng các

trường, các files, các báo cáo, và các cơ sở dữ liệu.

• Thông tin phản hồi: Thông tin phản hồi là những dữ liệu xuất, giúp cho bản thân những người điều hành mạng lưới thông tin có thể đánh giá lại và hoàn thiện quá trình thu thập và xử lý dữ liệu mà họ đang thực hiện.

Trang 25

Các chức năng chính của hệ thống thông tin

Trang 26

4.1: Phân loại theo cấp ứng dụng

Trang 27

4.1 Phân loại theo cấp ứng dụng:

• Hệ thống thông tin cấp tác nghiệp: Trợ giúp các cấp quản lý bậc thấp như trưởng nhóm, quản đốc,… trong việc theo dõi các hoạt động và giao dịch cơ bản của doanh nghiệp như bán hàng, hóa đơn, tiền lương, phê duyệt vay nợ.

• Hệ thống thông tin cấp chuyên gia: Cung cấp kiến thức và dữ liệu cho những người nghiên cứu trong một tổ chức giúp các doanh nghiệp phát triển các kiến thức mới, thiết kế sản

phẩm,

• Hệ thống thông tin cấp chiến thuật: Hỗ trợ điều khiển, quản lý, tạo quyết định và tiến hành các hoạt động của nhà quản lý cấp trung gian

• Hệ thống thông tin cấp chiến lược: Giúp các nhà quản lý cấp cao xử lý và đưa ra các hướng chiến lược cũng như các xu

hướng phát triển lâu dài

Trang 28

4.1: Phân loại theo cấp ứng dụng

Trang 29

4.1 Phân loại theo cấp ứng dụng:

• Hệ thống thông tin cấp tác nghiệp: Trợ giúp các cấp quản lý bậc thấp như trưởng nhóm, quản đốc,… trong việc theo dõi các hoạt động và giao dịch cơ bản của doanh nghiệp như bán hàng, hóa đơn, tiền lương, phê duyệt vay nợ.

• Hệ thống thông tin cấp chuyên gia: Cung cấp kiến thức và dữ liệu cho những người nghiên cứu trong một tổ chức giúp các doanh nghiệp phát triển các kiến thức mới, thiết kế sản

phẩm,

• Hệ thống thông tin cấp chiến thuật: Hỗ trợ điều khiển, quản lý, tạo quyết định và tiến hành các hoạt động của nhà quản lý cấp trung gian

• Hệ thống thông tin cấp chiến lược: Giúp các nhà quản lý cấp cao xử lý và đưa ra các hướng chiến lược cũng như các xu

hướng phát triển lâu dài

Trang 30

4.2 Phân loại theo mục đích phục vụ của thông tin đầu ra:

4.2.1: Hệ thống thông tin xử lý giao dịch (Transaction Processing System-TPS)

• Là hệ thống thông tin giúp thi hành và lưu lại những giao dịch thông thường hàng ngày cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Ví dụ, nhập đơn đặt hàng, đặt phòng khách sạn, bảng lương, lưu hồ sơ nhân viên, và vận chuyển vật tư.

• Ví dụ TPS quản lý tiền lương (Sơ đồ): Tệp tin chủ đạo được tập hợp từ những mẩu thông tin rời rạc (như họ tên, địa chỉ, hay

số hiệu nhân viên) được gọi là các thành tố dữ liệu Dữ liệu

được nhập vào hệ thống, cập nhật các thành tố dữ liệu Các TPS này có thể tạo ra các báo cáo tổng hợp khác từ những

thành tố dữ liệu đang lưu trữ.

Trang 31

Ví dụ hệ thống thông tin xử lý giao dịch:

Trang 32

4.2.2: Hệ thống thông tin phục vụ quản lý (Management

Information System- MIS):

• MIS là hệ thống phục vụ các hoạt động quản lý của tổ chức MIS chủ yếu phục vụ các chức năng lập kế hoạch giám sát và ra quyết định ở cấp quản lý

• Ví dụ, sơ đồ sau giải thích cách mà một MIS thông thường chuyển đổi dữ liệu giao dịch từ sản xuất, kế toán thành các tập tin MIS sử dụng để cung cấp báo cáo cho nhà quản lý

Trang 33

Ví dụ hệ thống thông tin phục vụ quản lý:

Trang 34

4.2.2: Hệ thống thông tin phục vụ quản lý (Management

Information System- MIS):

• MIS là hệ thống phục vụ các hoạt động quản lý của tổ chức MIS chủ yếu phục vụ các chức năng lập kế hoạch giám sát và ra quyết định ở cấp quản lý

• Ví dụ, sơ đồ sau giải thích cách mà một MIS thông thường chuyển đổi dữ liệu giao dịch từ sản xuất, kế toán thành các tập tin MIS sử dụng để cung cấp báo cáo cho nhà quản lý

Trang 35

4.2.3: Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định (Decision Support System- DSS)

• Là hệ thống được thiết kế với mục đích trợ giúp các hoạt động ra quyết định (cung cấp thông tin cho phép người ra quyết định xác định rõ tình hình mà một quyết định cần phải ra, và có khả năng

mô hình hóa để có thể phân lớp và đánh giá các giải pháp

Trang 36

• Là hệ thống được thiết kế với mục đích trợ giúp các hoạt động ra quyết định (cung cấp thông tin cho phép người ra quyết định xác định rõ tình hình mà một quyết định cần phải ra, và có khả năng

mô hình hóa để có thể phân lớp và đánh giá các giải pháp

Trang 37

Phục vụ ở cấp quản lý

• Xử lý: Tương tác

• Đầu ra: Phân tích quyết định

• Người sử dụng: Các chuyên gia, nhânviên

Ví dụ: Phân tích chi phí hợp đồng

Trang 38

4.2.3: Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định (DSS)

Trang 39

4.2.4: Hệ thống thông tin hỗ trợ điều hành (Executive Support

• ESS không được thiết kế riêng cho các vấn đề cụ thể mà cung cấp các công cụ để tổng hợp dữ liệu, theo dõi, ước lượng các xu thế tùy theo yêu cầu của người sử dụng

Trang 42

4.2.5 Hệ thống chuyên gia (Expert System- ES)

• Là những hệ thống cơ sở trí tuệ nhân tạo, có nguồn gốc từ nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, trong đó có sự biểu diễn bằng các công

cụ tin học, những tri thức của một chuyên gia về một lĩnh vực

nào đó

Trang 43

Trang 44

Mối quan hệ giữa các dạng hệ thống thông tin

Trang 45

4.3 Phân loại theo chức năng nghiệp vụ:

• Tương tự như phân loại theo cấp tổ chức, hệ thống thông tin còn

có thể được phân loại theo chức năng chúng phục vụ trong

doanh nghiệp

• Theo cách phân loại này, mỗi một dạng hệ thống thông tin sẽ

được gọi tên theo chức năng nghiệp vụ mà chúng hỗ trợ trong cả cấp tác nghiệp, cấp chiến thuật và cấp chiến lược

• Những ví dụ về hệ thống thông tin dạng này bao gồm: hệ thống quản lý bán hàng và marketing, hệ thống quản lý nhân sự, hệ

thống thông tin kế toán, tài chính,…

=> Sẽ nghiên cứu cụ thể ở các chương sau

Tiêu đề	Hệ thống thông tin trong quản lý
Tác giả	Phạm Thị Thanh Hồng, Phạm Minh Tuấn
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Thiện Dũng
Trường học	Trường Đại Học Thủy Lợi
Chuyên ngành	Hệ thống thông tin
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2018
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	276
Dung lượng	10,22 MB