Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu cụ thể
Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ sinh thái Viettel Money của người dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Để xúc tiến ý định sử dụng hệ sinh thái Viettel Money tại tỉnh Quảng Ngãi, cần sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các yếu tố quan trọng Việc đề xuất các hàm ý quản trị theo thứ tự ưu tiên này sẽ giúp tối ưu hóa chiến lược tiếp cận và nâng cao trải nghiệm người dùng, từ đó thúc đẩy sự chấp nhận và sử dụng dịch vụ hiệu quả hơn.
Câu hỏi nghiên cứu
Căn cứ mục tiêu nghiên cứu cụ thể, đề tài thực hiện trả lời được 3 câu hỏi sau:
Những yếu tố nào ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ sinh thái Viettel Money của người dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi?
Thứ tự ưu tiên của các yếu tố này như thế nào?
Những hàm ý nào làm tăng ý định sử dụng hệ sinh thái Viettel Money của người dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi?
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu định tính được áp dụng để khảo sát các tài liệu học thuật liên quan, nhằm xây dựng danh mục các yếu tố tác động đến ý định sử dụng hệ sinh thái thanh toán điện tử Viettel Money Tiếp theo, nghiên cứu tiến hành thảo luận trực tiếp với các chuyên gia tại Tập đoàn Viettel và các học giả có kinh nghiệm thực tiễn, nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá sơ bộ thang đo.
Phương pháp nghiên cứu định lượng được áp dụng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ sinh thái Viettel Money Nghiên cứu này bao gồm việc phân tích tương quan và kiểm định ý nghĩa thống kê của các mối quan hệ thông qua ma trận tương quan.
Dùng mô hình phân tích thứ bậc AHP để sắp xép thứ tự ưu tiên của các yếu tố.
Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu
Nghiên cứu đầu tiên sử dụng phân tích thống kê tương quan và phương pháp AHP để xác định và sắp xếp các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ sinh thái thanh toán điện tử Viettel Money, góp phần quan trọng vào lĩnh vực nghiên cứu thanh toán điện tử tại Việt Nam Nghiên cứu cũng chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng hệ sinh thái này tại tỉnh Quảng Ngãi, mang lại giá trị thiết thực cho các nhà quản lý trong việc hiểu và ưu tiên các yếu tố quan trọng khi triển khai chiến lược quản lý Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ trong việc đưa ra quyết định và chính sách phù hợp, từ đó nâng cao ý định sử dụng Viettel Money của người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho ngành thanh toán điện tử tại Quảng Ngãi.
1.7 Két cấu của luận văn
Bố cục trình bày của luận văn gồm 5 chương:
Chương 1 Giới thiệu đề tài.
Chương 2 Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu.
Chương 3 Thiết kế nghiên cứu.
Chương 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 5 Kết luận và hàm ý quản trị
CHƯƠNG 2 CơSỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN cứu
2.1 Tổng quan về lý thuyết và các nghiên cúu
2.1.1 Khái niệm về thanh toán điện tử
2.1 ỉ ỉ Khái niệm về thanh toán
Thanh toán là quá trình chuyển giao tài sản từ một bên (cá nhân, công ty hoặc tổ chức) sang bên khác, thường diễn ra khi có sự trao đổi sản phẩm hoặc dịch vụ trong một giao dịch có tính pháp lý.
2 ỉ 1.2 Khái niệm về thanh toán điện tử
Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và Internet đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, biến nó thành một phương tiện phổ biến cho truyền thông và dịch vụ Người tiêu dùng giờ đây có thể mua sắm mọi lúc, mọi nơi, không còn bị giới hạn bởi thời gian và địa điểm Sự phát triển của công nghệ số đã làm thay đổi môi trường kinh doanh toàn cầu, chuyển từ giao dịch tiền mặt sang giao dịch tiền điện tử Các giao dịch giữa các đối tác kinh doanh ngày càng phát triển trên nền tảng thương mại điện tử, với các giải pháp thanh toán điện tử thay thế cho hệ thống thanh toán truyền thống Trong thương mại điện tử, thanh toán điện tử trở thành một phần thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc thanh toán hàng hóa và dịch vụ trực tuyến qua Internet.
Tại Việt Nam, thanh toán điện tử đã xuất hiện từ năm 2008 với ví điện tử là mô hình đầu tiên Hiện nay, có nhiều doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực này, nhưng chỉ có 9 doanh nghiệp như Payoo, MoMo, Mobivi và Ngân Lượng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép thử nghiệm Trong hai thập kỷ qua, hệ thống thanh toán điện tử đã thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà nghiên cứu và thiết kế hệ thống thông tin, nhấn mạnh vai trò quan trọng của nó trong thương mại điện tử hiện đại Điều này dẫn đến nhiều quan điểm khác nhau về định nghĩa thanh toán điện tử, được nhìn nhận từ các góc độ đa dạng của các học giả trong lĩnh vực kế toán, tài chính, công nghệ kinh doanh và hệ thống thông tin Một ví dụ điển hình là định nghĩa của Abrazhevich, cho rằng hệ thống thanh toán điện tử là hình thức cam kết tài chính giữa người mua và người bán thông qua các phương tiện liên lạc điện tử.
Thanh toán điện tử, theo Briggs và Brooks (2011), là hình thức trao đổi tiền điện tử giữa các tổ chức và cá nhân thông qua ngân hàng Khan và cộng sự (2017) định nghĩa hệ thống này là phương thức chuyển tiền qua Internet, cho phép thực hiện thanh toán cho hàng hóa và dịch vụ mua sắm trực tuyến Theo Kabir và cộng sự (2015b), thanh toán điện tử là các khoản thanh toán trong môi trường thương mại điện tử bằng cách đổi tiền qua các phương tiện điện tử Sumanjeet (2009) nhấn mạnh rằng đây là cách thanh toán cho hàng hóa hoặc dịch vụ mà không cần sử dụng tiền mặt hoặc séc Hệ thống thanh toán điện tử được phân thành bốn loại: thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, tiền điện tử và hệ thống thanh toán vi mô Tsiakis và Sthephanides (2005) cho rằng thanh toán điện tử là sự chuyển giao giá trị từ người trả tiền đến người thụ hưởng qua kênh thanh toán điện tử, cho phép người tiêu dùng quản lý tài khoản ngân hàng và giao dịch trực tuyến Tóm lại, hệ thống thanh toán điện tử là tập hợp các thành phần và quy trình cho phép giao dịch và trao đổi giá trị tiền qua phương tiện điện tử (Asokan và cộng sự, 1997).
2 ỉ 1.3 Sự khác nhau giữa thanh toán thanh toán điện tử và truyền thống.
Tất cả các hệ thống thanh toán điện tử hoạt động trên nền tảng kỹ thuật số, được thiết kế và phát triển nhằm thực hiện các giao dịch thanh toán hiệu quả.
Nhiều hệ thống thanh toán điện tử hiện nay là phiên bản điện tử của các phương thức thanh toán truyền thống như tiền mặt, thẻ tín dụng và séc Sự khác biệt lớn nhất giữa thanh toán điện tử và thanh toán truyền thống nằm ở việc sử dụng phương tiện điện tử, giúp loại bỏ hầu hết các giao nhận giấy tờ và ký nhận truyền thống Thay vào đó, các phương thức xác thực mới được áp dụng, với mọi thứ đều được số hóa và ảo hóa thông qua công nghệ điện tử.
Trong thanh toán truyền thống, ngân hàng là tổ chức duy nhất có quyền phát hành tiền và giấy tờ có giá (Klein và Mayer, 2011) Ngược lại, trong thanh toán điện tử, tiền và giá trị được phát hành bởi tổ chức phát hành và được đảm bảo chuyển đổi thành tiền giấy theo yêu cầu (Abrazhevich, 2004) Trước đây, hình thức mua bán chủ yếu diễn ra qua gặp gỡ trực tiếp và thương lượng để đạt thỏa thuận (Pousttchi và Hufenbach, 2012) Hình thức này tốn thời gian và tiềm ẩn rủi ro trong quá trình di chuyển Khi đến nơi, người mua tiến hành giao dịch và thanh toán, nhưng người bán có thể gặp rủi ro từ việc người mua sử dụng tiền giả Hệ thống thanh toán trong thương mại điện tử chủ yếu được thực hiện qua máy tính cá nhân và thiết bị hỗ trợ kỹ thuật (Trautman, 2015b).
2.2 Khái niệm về hệ sinh thái thanh toán điện tử
Hệ sinh thái thanh toán bao gồm sự tương tác giữa nhiều đối tượng trong quá trình giao dịch, như người phát hành, người mua, mạng thẻ tín dụng, bộ xử lý thanh toán, cổng thanh toán, tổ chức bán hàng độc lập, đại lý giá trị gia tăng và các hỗ trợ thanh toán (Hedman và Henningsson, 2015; Ngô Thanh Sang, 2011)
Hệ sinh thái thanh toán điện tử đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế kỹ thuật số hiện đại, bao gồm các đối tác như tổ chức tài chính, nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, nhà bán lẻ, ngân hàng, khách hàng và nhà phát triển Mục tiêu của hệ sinh thái này là tạo ra trải nghiệm thanh toán thuận tiện, nhanh chóng và an toàn cho người dùng, đồng thời nâng cao khả năng quản lý tài chính cho các doanh nghiệp.
Hệ sinh thái thanh toán điện tử mang lại lợi ích lớn về tính tiện lợi và tốc độ thanh toán Khác với tiền mặt, thanh toán điện tử cho phép người dùng thực hiện giao dịch nhanh chóng và dễ dàng từ bất kỳ đâu chỉ với một thiết bị kết nối internet Đồng thời, hệ thống này cũng giúp doanh nghiệp xử lý thanh toán của khách hàng hiệu quả hơn, giảm thiểu thời gian và chi phí liên quan đến quy trình thanh toán.
An ninh và bảo mật là mối quan ngại lớn nhất trong hệ sinh thái thanh toán điện tử, khi người dùng phải chia sẻ thông tin cá nhân và tài khoản tài chính Do đó, việc bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản là rất quan trọng Các đối tác trong hệ sinh thái thanh toán điện tử cần thực hiện các biện pháp bảo mật để đảm bảo tính an toàn và đáng tin cậy Công nghệ mới như blockchain và trí tuệ nhân tạo có thể được áp dụng để nâng cao tính an toàn của hệ thống thanh toán điện tử.
2.3 Mô hình phân tích thứ bậc AHP (Analytic Hierarchy Process)
Phương pháp phân tích thứ bậc AHP (Analytic Hierarchy Process) do Thomas Saaty phát triển vào năm 1988, là một kỹ thuật hiệu quả trong việc sắp xếp và phân tích các quyết định phức tạp AHP hỗ trợ các nhà quản trị trong quá trình ra quyết định, giúp họ đưa ra lựa chọn tối ưu dựa trên các tiêu chí đã xác định.
Kỹ thuật phân tích thứ bậc (AHP) do L.Saaty phát triển vào những năm 1970 đã được áp dụng rộng rãi trong quá trình ra quyết định, từ những quyết định đơn giản đến phức tạp (Prusak và cộng sự, n.d.) Để thực hiện quy trình AHP cho các tiêu chí cụ thể, nhà quản trị cần thực hiện hai bước cơ bản.
- So sánh và chỉ ra thứ hạng ưu tiên của các quyết định.
- Đánh giá tính nhất quán trong toàn bộ quá trình sắp xếp thứ hạng các ưu tiên.
Tính nhất quán trong đánh giá và nhận xét đòi hỏi sự thống nhất về phương pháp và lập luận Theo Saaty (2008), để đảm bảo độ tin cậy của kết quả phân tích thứ hạng, mức độ nhất quán cần đạt ít nhất 90%.
Quy trình thực hiện: (Management, 2009)
Bước 1: Thu thập thông tin các tiêu chí lựa chọn cần so sánh.
Bước 2: Xây dựng danh mục các tiêu chí lựa chọn để ra quyết định.
Bước 3: Thiết lập thứ tự ưu tiên các tiêu chí.
