Chuyên đề 3 cd 10 đọc, viết, giới thiệu tập thơ,truyện

Giáo án dạy thêm ngữ văn lớp 10 Cánh diều theo chương trình mới đã được soạn tương đối đầy đủ chi tiết đến từng bài theo PPCT nhà trường, theo mẫu hướng dẫn của Bộ giáo dục và đào tạo. Giúp giáo viên tham khảo thuận lợi trong giảng dạy, không phải mất thời gian để soạn mà tập trung vào công việc khác, tiết kiệm được thời gian, tiền của cho giáo viên. Đây là tài liệu tham khảo rất bổ ích.

Ngày soạn

Ngày dạy:

NGỮ VĂN 10CHUYÊN ĐỀ 3:

ĐỌC, VIẾT VÀ GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN NGẮN HOẶC

MỘT TIỂU THUYẾT

A NỘI DUNG VÀ THỜI LƯỢNG THỰC HIỆN.

I CÁC NỘI DUNG CẦN THỰC HIỆN:

- Phương pháp đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết.

- Viết bài giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- Thuyết trình giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

II THỜI LƯỢNG THỰC HIỆN: 10 tiết (9 tiết dạy trên lớp, 1 tiết HS tự học ở

Năng lực chung Phát triển năng lực tự chủ và tự học; năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo thông qua hoạt động thực hiện các nhiệm vụ học tập

Năng lực đặc thù Bài học góp phần phát triển năng lực văn học và năng lực ngôn

ngữ thông qua tổng hợp quá trình dạy các kĩ năng Đọc Viết Nói – Nghe:

Biết cách đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểuthuyết

- Biết cách viết bài giới thiệu một tập thơ, một tập truyện ngắnhoặc một tiểu thuyết

- Biết cách thuyết trình giới thiệu một tập thơ, một tập truyệnngắn hoặc một tiểu thuyết

II PHẨM CHẤT

1

- Biết yêu quý cái đẹp trong nghệ thuật; trân trọng những sáng tạo của người khác.

- Bồi dưỡng niềm say mệ, yêu thích văn chương

C THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK, SGV chuyên đề học tập Ngữ văn 10, Bộ Cánh diều 10

- Màn hình lớn (hoặc máy chiếu); Phiếu học tập để học sinh chuẩn bị nội dung thảo luận

- Bút màu, giấy A0 để HS trình bày sản phẩm phiếu học tập

- Bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm, rubric chấm sản phẩm bài viết và bài thuyếttrình về một tập thơ, truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

D

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến thức về

kiểu bài, kết nối kiến thức trong cuộc sống vào nội dung của bài học

b Nội dung hoạt động: HS trả lời câu hỏi

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong tiết học

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Cách 1:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

GV hướng dẫn HS xem đoạn Clip:

https://www.youtube.com/watch?v=quFtl_e6OCc&t=43s (Từ 01:05)

- GV trình chiếu Clip

- GV hướng dẫn HS tư duy qua các câu hỏi:

Phiếu trả lời nhanh

Clip bàn đến tập thơ nào, của ai?

Xuất xứ tên tập thơ

Nội dung, cảm hứng chung của tập thơ

Em nhớ được câu thơ tiêu biểu nào sau khi

xem Clip?

Em có mong muốn đọc tập thơ không?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

2

- HS xem video, suy nghĩ cá nhân

- GV quan sát, gợi ý nếu cần

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- HS trả lời theo ý nghĩ cá nhân

- Các HS khác quan sát, bổ sung ý kiến

Bước 4: Kết luận, nhận định:

Dự kiến trả lời câu hỏi:

Phiếu trả lời nhanh

Clip bàn đến tập thơ nào, của ai? Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi – Lưu

Quang VũXuất xứ tên tập thơ Tập thơ Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi có

tên trùng với tên một bải thơ trong tậpNội dung, cảm hứng chung của tập

thơ

- Nhà thơ hướng cảm hứng sáng tạo về phía nhândân, gia đình, người thân, anh gắn bó cuộc đờimình với số phận dân tộc, anh yêu Tổ quốc bằngtình yêu máu thịt

- Tâp thơ còn là tiếng nói của tình yêu đằm thắm,sâu sắc Sức mạnh tình yêu đem đến cho anh cáinhìn trìu mến, thiết tha với cuộc đời, khiến anh

có khả năng hồi sinh, không chỉ là tuổi trẻ mà làniềm tin. 

Em nhớ được câu thơ tiêu biểu nào

sau khi xem Clip?

- Cột B: Nhật kí trong tù, Hương cây – Bếp lửa, Những ngày thơ ấu, Ramayana, Đầu súng

trăng treo, Giữa trong xanh, Tắt đèn.

3

2 Các em đã tìm hiểu các văn bản ở cột A Vậy khi đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn, tiểu thuyết có điểm gì cần lưu ý so với khi đọc từng bài thơ, truyện ngắn hay một trích đoạn tiểu thuyết?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- HS suy nghĩ cá nhân để trả lời

- GV quan sát, gợi ý nếu cần

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

- HS trả lời theo ý nghĩ cá nhân

- Các HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến

- GV có thể trình chiếu một số hình ảnh của các tập thơ/ truyện ngắn/ tiểu thuyết:

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 2.1:

TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP ĐỌC MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN NGẮN

HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT

1 Mục tiêu chung:

- Học sinh biết cách đọc một tập thơ,một tập truyện ngắn hoăc một tiểu thuyết

- Thực hành đọc một tập thơ,một tập truyện ngắn hoăc một tiểu thuyết:

GV giúp khơi dậy ở HS niềm hứng thú đọc: đọc để tự nhận thức được ý nghĩa, rút ra đượccác kinh nghiệm cần thiết, từ đó có thể thực hành đọc hiệu quả một tập thơ, một tập truyệnngắn hoặc một tiểu thuyết mà mình lựa chọn theo các bước đã được giới thiệu

4

2 Nội dung hoạt động: Vận dụng tổng hợp các kĩ năng để tìm hiểu về cách đọc một tập

thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

- HS hoạt động cá nhân: đọc và thu thập thông tin kết hợp làm việc nhóm

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

3 Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS, phiếu học tập

4 Tổ chức thực hiện hoạt động:

PHT số 01: TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP ĐỌC MỘT TẬP THƠ

Khái niệm thơ

PHT số 02: TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP ĐỌC MỘT TẬP TRUYỆN NGẮN

HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT Truyện

ngắn

Phương thức biểuđạt

Hình thức thểhiện

(dung lượng;

phạm vi phản ánh đời sống, chủ đề, nhân vật, )

Cách đọc

một tập

Bước 1: Trướckhi đọc

5

Bước 3: Sau khiđọc

Thao tác 1: Tìm hiểu lí thuyết về phương pháp đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết

a Mục tiêu cụ thể: Giúp HS nắm được một số đặc trưng thể loại của thơ, truyện ngắn,

tiểu thuyết; từ đó tìm ra phương pháp đọc một tập thơ, một tập truyện hoặc một tiểuthuyết

b Nội dung hoạt động:

- HS theo dõi SGK và thảo luận theo nhóm nhiệm vụ mà GV phân công

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

c Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ:

- GV hướng dẫn HS trao đổi với nhau về lí

thuyết phương pháp đọc một tập thơ, một tập

truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết trong phần I

SGK (tr.49 – 59)

GV hướng dẫn HS thực hiện phiếu số 1, 2 qua

tọa đàm SẮC MÀU VĂN CHƯƠNG:

- Sau thời gian trao đổi nhóm, mỗi nhóm cử 1

chuyên gia của nhóm mình tham gia tọa đàm

- GV hỗ trợ MC thiết kế bộ câu hỏi cho tọa

đàm

I PHƯƠNG PHÁP ĐỌC MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT

1 Lí thuyết chung Toạ đàm SẮC MÀU VĂN CHƯƠNG 1.1 Phương pháp đọc một tập thơ

(Phiếu học tập 01 bên dưới)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

- Các nhóm cử nhóm trưởng, thư kí.

- HS đọc mục I Tr 49 - 59/ SGK thảo luận

theo nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn, hoàn

thiện các phiếu học tập

- HS có thể trình bày phiếu học tập theo hình

thức sơ đồ tư duy Các sản phẩm trình bày trên

giấy A0

*Sau khi hoàn thành các phiếu học tập của

nhóm mình, HS suy nghĩ và rút ra nhân xét về

điểm chung trong phương pháp đọc một tập

thơ/tập truyện ngắn hay tiểu thuyết và lưu ý

riêng về cách đọc mỗi đối tượng

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

- HS tái hiện tri thức tổng quát bằng hình thức

tọa đàm SẮC MÀU VĂN CHƯƠNG

+ Nhà nghiên cứu truyện ngắn, tập truyện

ngắn và tiểu thuyết (đại diện nhóm 3, 4)

- Sau tọa đàm đại diện các nhóm lần lượt treo

kết quả sản phẩm đã hoàn thiện (KT phòng

tranh)

- HS khác quan sát, nhận xét thông qua bảng

kiểm (GV in cho HS trước)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

GV nhận xét và chuẩn kiến thức

Gợi ý hoàn thành các phiếu học tập 1, 2:

PHT số 01: TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP ĐỌC MỘT TẬP THƠ Khái niệm thơ Thơ là tiếng nói trực tiếp của tâm hồn con người, bộc

lộ những rung động mãnh liệt của cái tôi trữ tình trướccuộc sống qua ngôn ngữ hàm súc, tinh tế, giàu tinhbiểu tượng và nhạc điệu

7

trưng

của thơ

Nội dung Bộc lộ cảm xúc mãnh liệt, trực tiếp của cái tôi tác giả

được khúc xạ qua nhân vật trữ tình hay chủ thể trữtình

Nghệ thuật - Ngôn ngữ thơ cô đọng, hàm súc

Nhà thơ đặc biệt chú ý về lựa chọn từ ngữ, hình ảnh,

sử dụng các biện pháp tu từ hay thủ pháp “lạ hoá”nhằm làm tăng giá trị biểu cảm, tính hình tượng và ýnghĩa cho bài thơ

- Giàu nhạc tính: Tính nhạc của thơ thể hiện qua cách

sử dụng từ ngữ, cách gieo vần, cách phối thanh, ngắtnhịp, ngắt dòng,

Phân

biệt

Bài thơ Là tác phẩm văn học hoàn chỉnh về hình thức, thống

nhất về nội dung; được tạo nên bởi các dòng thơ, khổthơ (đoạn thơ) và mang đầy đủ các đặc trưng của thơTập thơ - Bao gồm nhiều bài thơ được tuyển chọn, tổ chức

thành một cuốn sách theo các tiêu chí nhất định (theotác giả, đề tài, chủ đề, thể loại, giai đoạn sáng tác,khuynh hướng sáng tác, văn tự, )

- Tập thơ có thể của một hoặc nhiều tác giả

- Đề tài, chủ đề và nội dung cảm xúc bao trùm

- Đặc điểm thể loại và một số hình thức nghệ thuật tiêubiểu

- Câu, chữ, hình ảnh,… cụ thể gây ấn tượng

Bước 3: Sau khi Nhân xét, đánh giá sau khi đọc tập thơ theo một số yêu

8

đọc cầu sau:

- Ấn tượng, cảm nhận chung về toàn bộ tập thơ

- Đề tài, chủ đề tiêu biểu

- Đặc sắc về nghệ thuật (thể thơ, vần, nhịp, từ ngữ,hình ảnh, giọng điệu, biện pháp tu từ,…); những bàithơ/ câu thơ tiêu biểu cho các nét đặc sắc nghệ thuậtấy

- Đánh giá chung: đóng góp của tập thơ về nội dung vànghệ thuật; chủ thể trữ tình – tác giả,…

- Ý nghĩa của tập thơ đối với người đọc

Mẫu phiếu đọc tập thơ (gợi ý)

9

PHIẾU ĐỌC TẬP THƠ

Người đọc:………

I.Thông tin chung về tập thơ

1 Thông tin trên trang bìa tập thơ

- Màu sắc và trang trí bìa trên bìa sách:

2 Thông tin trong Mục lục của tập thơ

II.Thông tin cụ thể: Đọc kĩ từng bài trong tập

Yếu tố trong thơ Cảm nhận của tôi Bài thơ 1:

Thao tác 2: Thực hành đọc

a Mục tiêu cụ thể: Giúp HS hiểu vận dụng lí thuyết vào thực hành đọc một tập thơ,

một tập truyện ngắn hay một tiểu thuyết

b Nội dung hoạt động:

- HS thực hành đọc một tập thơ, một tập truyện ngắn hoặc một tiểu thuyết theo yêu cầucủa GV

c Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS, phiếu học tập.

d Tổ chức thực hiện hoạt động:

*Cách 1:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thành 4 nhóm: nhóm yêu thơ

(1, 2) , nhóm yêu truyện (3), nhóm yêu tiểu

+ GV giao nhiệm vụ trước tiết học thực hành

đọc khoảng 1 tuần để HS chuẩn bị

+ Từng thành viên trong nhóm lựa chọn tập

thơ/ tập truyện ngắn/ tiểu thuyết yêu thích,

thực hành đọc và tổng hợp kết quả đọc theo

mẫu phiéu đọc ở phần lí thuyết

- GV gợi ý các tập thơ/ tập truyện ngắn/ tiểu

thuyết mà HS có thể lựa chọn để đọc

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS chuẩn bị cá nhân, có thể trao đổi phiếu

đọc với các bạn khác trong nhóm

- GV động viên, gợi ý (nếu cần)

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

Đại diện một số nhóm trình bày kết quả đọc

dưới hình thức một buổi Sinh hoạt Văn học

Thành phần tham dự gồm có:

+ MC

+ Đại diện người yêu thơ

2 Thực hành đọc Gợi ý văn bản đọc:

Tập thơ

Quốc âm thi tập (Nguyễn

Trãi), Mây đầu ô (Quang Dũng), Xuân Quỳnh-Thơ

tình (Xuân Quỳnh), Bài thơ của một người yêu nước mình (Trần Vàng Sao), Góc sân và khoảng trời (Trần

Đăng Khoa),…

Tập truyện ngắn

Gió lạnh đầu mùa (Thạch

Lam), Tiếng gọi nơi hoang

dã (Jack London), Khó mà tìm được một người

tốt (Flannery O’Connor),…

Tập tiểu thuyết

Hoàng Lê nhất thống chí

(Ngô gia văn phái), Cho tôi

xin một vé đi tuổi thơ (Nguyễn Nhật

Ánh), Biển xanh màu

+ Đại diện người yêu truyện ngắn

+ Đại diện người yêu tiểu thuyết

Các thành viên chia sẻ thành quả đọc nhữngtập thơ, tập truyện ngắn hoặc tiểu thuyết mà

cá nhân hoặc nhóm đã đọc, thảo luận, chia sẻ

- Các HS khác chú ý quan sát, nhận xét quaBảng kiểm đánh giá kết quả đọc của các HS

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

*Cách 2:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ

- Chia nhóm, mỗi nhóm khoảng 5 HS

- Giới thiệu cho các nhóm một số tập thơ /tập truyện ngắn/ tiểu thuyết phù hợp với lứatuổi hoặc cho các nhóm chọn và báo với GV

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ mà nhóm trưởng

phân công

- GV động viên, gợi ý (nếu cần)

Bước 3: Báo cáo sản phẩm

Tổ chức ‘‘Vòng tròn thảo luận văn chương’’:

GV gọi một số nhóm lên báo cáo kết quảđọc Tất cả các thành viên trong nhóm sẽcùng lên báo cáo theo các vai đọc khácnhau:

+Vai MC: chuẩn bị các câu hỏi có liên quan

12

đến những vấn đề chính của tác phẩm để hỏi,

dẫn dắt phần báo cáo của các thành viên khác

trong nhóm

+ Vai Người khám phá: trình bày các điểm

sáng thẩm mĩ, các chi tiết, yếu tố độc đáo tập

trung giá trị của VB, từ đó chia sẻ những cảm

xúc, suy nghĩ có tính cá nhân của người đọc

+ Vai Người liên hệ: thực hiện việc liên hệ,

so sánh những vấn đề được nêu trong văn

bản với cuộc sống, quan điểm, cảm xúc

cá nhân, so sánh VB này với VB khác; liên

hệ vấn đề trong VB với thực tiễn cuộc sống

+ Vai Người sáng tạo: tuỳ vào năng khiếu,

mức độ tiếp nhận VB, HS có thể: ngâm một

đoạn thơ; chuyển thể tác phẩm văn học thành

kịch bản và trình diễn một đoạn; vẽ chân dung

nhân vật hoặc một bức tranh về tác phẩm,

+ Vai Người tóm tắt: dùng vài từ khoá để tóm

tắt những điểm ấn tượng, những nội dung

chính của VB; tổng kết những nội dung nhóm

đã thống nhất, những nội dung còn bỏ ngỏ;

nêu những câu hỏi để thảo luận chung cả lớp

hoặc trao đổi với GV

- Các nhóm khác lắng nghe chia sẻ của các

thành viên nhóm bạn; có thể đặt câu hỏi để

tương tác

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

Bảng kiểm đánh giá kết quả đọc của cá nhân

đạt

1 Chọn tập thơ/ tập truyện ngắn/ tiểu thuyết phù hợp, có sức

lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng, giàu giá trị nhân văn, giá

trị nghệ thuật

2 Có nhiều phát hiện sâu sắc, thú vị về tập thơ/ truyện ngắn/

tiểu thuyết

13

3 Các phát hiện được trình bày khoa học, khéo léo kết hợp

kênh chữ, kênh hình

4 Cách thể hiện sản phẩm đọc thông minh, hấp dẫn, tự tin

THAM KHẢO: MỘT SỐ PHIẾU KẾT QUẢ ĐỌC

(1) Phiếu đánh giá Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi:

Giá trị của Quốc âm thi

tập của Nguyễn Trãi

Quốc âm thi tập - tập thơ đầu tiên viết bằng tiếng Việt (sử

dụng chữ Nôm) trong lịch sử sáng tác thơ văn của ngườiViệt

Số lượng bài thơ trong

tập

Quốc âm thi tập có 254 bài

Bố cục của tập thơ Theo sắp xếp của người biên soạn, tập thơ gồm các phần:

- Vô đề (không có nhan đề từng bài);

- Môn thì lệnh (thời tiết);

- Môn hoa mộc (cỏ cây);

- Một thân lần quất đường khoa mục, Hai chữ mơ màng việc quốc gia.

- Quân thân chưa báo lòng canh cánh.

Tình phụ cơm trời áo cha.

- Bữa ăn dầu có dưa muối;

Áo mặc nài chi gấm là.

Nước dưỡng cho thanh, trì thưởng nguyệt;

Đất cày ngõ ải, lảnh ương hoa.

Trong khi hứng động vừa đêm tuyết, Ngâm được câu thần dặng dặng ca.

(Ngôn chí, bài 3)

- Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén;

Ngày vắng xem hoa bẻ cây.

14

(Bảo kính cảnh giới, bài 26)

- Hương cách gác vân thu lạnh lạnh; Thuyền kề bãi tuyết nguyệt chênh chênh.

(Bảo kính cảnh giới, bài 31)

- Thấy cảnh lòng thơ càng vấn vít, Một phen tiếc cảnh một phen thương.

Trồng cây đức để con ăn.

Được thua phú quý dầu thiên mệnh; Chen chúc làm chi cho nhọc nhằn.

(Mạn thuật, bài 5)

- Non nước cùng ta đã có duyên, Được nhàn sá dưỡng tính tự nhiên.

(Tự thán, bài 4)

- Văn chương chép lấy, đôi câu thánh;

Sự nghiệp tua gìn, phải đạo trung Trừ độc trừ tham trừ bạo ngược;

Có nhân có trí có anh hùng.

(Bảo kính cảnh giới, bài 5)

Thể hiện triết

lí nhân sinh

- Chơi cùng đứa dại nên bầy dại;

Kết mấy người khôn học nết khôn.

(Bảo kính cảnh giới, bài 21)

- Chớ lấy hại người làm ích kỉ;

Hãy năng tích đức để cho con.

(Bảo kính cảnh giới, bài 22)

- Nên thợ nên thầy vì có học;

No ăn no mặc bởi hay làm.

(Bảo kính cảnh giới, bài 46)

Cành bắc cành nam một cỗi nên.

(Bảo kính cảnh giới, bài 15)

15

- Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương.

(Bảo kính cảnh giới, bài 43)

Những nét nổi bật về

hình thức nghệ thuật của

tập thơ

- Ở nhiều bài thơ, có hiện tượng câu 6 chữ xen câu 7 chữ

Vị trí và số câu 6 chữ rất linh hoạt, biến hoá Đây là mộtsáng tạo riêng, in đậm dấu ấn tài năng của Nguyễn Trãi

- Bên cạnh những hình ảnh thơ có tính ước lệ, nhiều hìnhảnh mộc mạc, dân dã, được lấy từ chính cuộc sống gầngũi, quen thuộc, gắn với sinh hoạt hằng ngày của nhà thơ

- Từ ngữ rất phong phú, đa dạng: có từ ngữ học thuật, từngữ của đời sống, đặc biệt, tập thơ sử dụng nhiều từ cổ,khá xa lạ với tiếng Việt hiện đại

Đánh giá

chung về

tập thơ

- Những đặc điểm nổi bật về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật như

đã nêu là những yếu tố làm nên giá trị đích thực của Quốc âm thi tập - tập

thơ mở ra một thời đại phát triển cho thơ ca viết bằng tiếng Việt

- Tập thơ thể hiện chân thực, sinh động thế giới tâm hồn của Nguyễn Trãivới lí tưởng nhân nghĩa cao cả, tấm lòng ưu ái mãnh liệt dành cho ngườiquân tử, tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư tưởng triết lí thế sự giản dị mà sâusắc

(2) Phiếu đọc tập truyện ngắn Vang bóng một thời của Nguyễn Tuân:

Năm xuất bản Vang bóng một thời được xuất bản thành sách lần đầu vào năm 1940

tử tù cho quan Công sứ người Pháp xem Bát Lê đã hoàn thành bài

“biểu diễn” chém treo ngành một cách hoàn hảo

tập tử tù người khí phách hiên ngang và có tài viết chữ đẹp Mặc dù rất coi

khinh lũ quan lại giữ tù, nhưng trước ngày ra pháp trường chịu ánchém, “cảm cái tấm lòng biệt nhỡn liên tài” của quản ngục, Huấn Cao

đã thay đổi thái độ Trong đêm cuối trước khi bị giải đi, nơi nhà tù, dùthân bị gông xiềng, Huấn Cao vẫn viết những dòng chữ cuối cùngtặng cho quản ngục, trước sự xúc động của quản ngục và viên thơ lại

Đánh

thơ

Chuyện về ông Phó Sứ chức quan nhỏ coi lăng và cô Mộng Liên một ca nữ tài sắc, kết thành một cặp vợ chồng, ngao du sơn thuỷ, rủvăn nhân tài tử trong thiên hạ đánh bạc bằng cách đoán chữ bị bỏtrống trong các câu thơ cổ Ông Phó Sứ trúng gió chết trên đường đi,

-để lại cô Mộng Liên goá bụa

chung về tập

truyện ngắn

- Vang bóng một thời là tập truyện ngắn kết tinh tài năng của Nguyễn

Tuân trước cách mạng Cái đẹp của Vang bóng một thời nhắc nhở con

người về  những cái nết cũ đẹp đẽ của một dân tộc Á Đông biết quýđức, trọng tình, mến tài, đề cao chữ “nghĩa” và tôn trọng một mực cáitôn ti, nền nếp, cái nghĩa cha con, anh em, bạn bè, thầy trò. 

- Tập truyện thể hiện quan niệm của nhà văn về cái đẹp, là sự khẳngđịnh những giá trị truyền thống của dân tộc, đối lập với xã hộibuổi”Tây Tàu nhố nhăng”, qua đó bộc lộ tấm lòng yêu nước thầm kíncủa nhà văn

(3) Phiếu đọc tiểu thuyết Mùa lá rụng trong vườn của Ma Văn Kháng:

I.Thông tin chung về tác phẩm

1 Tên tác phẩm: Mùa lá rụng trong vườn

2 Thể loại Tiểu thuyết

8 Khổ 14,5 x 20,5 cm

II.Thông tin cụ thể

1 Chủ đề Vấn đề gia đình và những giá trị truyền thống trong xã hội hiện

đại

2 Bối cảnh - Không gian: đời sống xoay quanh một gia đình ở Hà Nội

- Thời gian: vào những năm đầu thập kỉ 80 của thế kỉ XX

3 Cốt truyện Tác phẩm kể về câu chuyện gia đình ông Bằng - một gia đình có

nề nếp, gia phong ở Hà Nội Ông Bằng là người sống theo chuẩnmực đạo đức gia đình truyền thống Ông có năm người con trai,mỗi người có tính cách và số phận khác nhau Anh Tường con cả

- là liệt sĩ, Đông: bộ đội về hưu, Luận: nhà báo, Cừ: công nhântừng học nghề ở nước ngoài, Cần: đang du học Các cô con dâucũng đẹp người, tốt nết Nhưng cuộc sống đã tác động dữ dội đếngia đình ông Bằng, làm thay đổi tất cả Các gia đình riêng của conông Bằng đều chao đảo, có nguy cơ tan vỡ Có người đi ngược lạitruyền thống tốt đẹp của gia đình, làm những điều ảnh hưởng đếnthanh danh cha ông Rất may, còn có những người như chị Hoài -con dâu trưởng, vợ liệt sĩ, giờ đã có gia đình riêng - vẫn duy trìquan hệ tình nghĩa với gia đình chồng cũ; như Phượng, vợ Luận,

lo chèo chống để giữ gìn tổ ấm gia đình; Sau những biến động,chao đảo, mọi người trong gia đình nhận ra “Sống theo luân líđạo đức dân tộc sướng hơn sống theo vô luân, buông thả”

mờ nhạt hơn như Cần, Cừ, vợ con Cần

- Tất cả đều góp phần làm nổi bật cảm hứng chủ đạo và chủ đềtác phẩm

5.Hình tượng nổi

bật

- Ông Bằng, một người luôn duy trì lối sống chuẩn mực;

- Chị Hoài, người phụ nữ đẹp mặn mà, phúc hậu, sống tình nghĩathuỷ chung;

- Đông, người lính trở về, an phận, đơn giản hoá mọi chuyện,không thích ứng được với những thay đổi của cuộc sống;

- Lí, người đàn bà đẹp, khát khao sống mãnh liệt, nhiều đam mê,

bỏ gia đình đi theo tiếng gọi của dục vọng;

18

6 Cách kể - Cách kể linh hoạt, biến hoá nhờ sự thay đổi điểm nhìn;

- Thành công trong miêu tả tâm lí nhân vật và tả cảnh sinh hoạt;

- Lời văn bình luận đậm tính luận đề

III Nhận xét, đánh chung của người đọc

Cuốn tiểu thuyết là tiếng nói tâm huyết khẳng định những giá trị văn hoá gia đìnhtruyền thống Đây cũng là quan điểm của tác giả (thể rõ nhất qua lời người kể chuyện,qua thái độ, tình cảm với các nhân vật)

Hoạt động 2.2: : VIẾT BÀI GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, MỘT TẬP TRUYỆN NGẮN

HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT

1 Mục tiêu: GV giúp HS nắm được cách viết bài giới thiệu về một tập thơ, một tập truyện

ngắn hoặc một tiểu thuyết và thực hành viết bài giới thiệu sách đảm bảo các bước

2 Nội dung hoạt động:

- Vận dụng tổng hợp các kĩ năng viết bài giới thiệu về một tập thơ, một tập truyện ngắnhoặc một tiểu thuyết

- HS hoạt động cá nhân: đọc và thu thập thông tin kết hợp làm việc nhóm

- GV hướng dẫn HS cách thức tìm hiểu và trình bày

3 Sản phẩm: Kết quả trình bày của HS, phiếu học tập

4 Tổ chức thực hiện hoạt động:

Thao tác 1: Phân tích văn bản

- Nhiệm vụ chung của 4 nhóm:

II VIẾT BÀI GIỚI THIỆU MỘT TẬP THƠ, TẬP TRUYỆN NGẮN HOẶC MỘT TIỂU THUYẾT

1 Phân tích văn bản tham khảo

1.1 Văn bản 1: Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi

(Theo Nguyễn Đăng Mạnh, Bùi Duy Tân, NguyễnNhư Ý)

Câu 1:

Những đoạn văn giới thiệu thông tin chung của tậpthơ là + Đoạn đầu tiên: giới thiệu thông tin về tác giả,tác phẩm, thời gian ra đời

+ Đoạn 2: Giới thiệu về các phần trong tập thơ (chia

19