TIỂU LUẬN LỊCH SỬ NGOẠI GIAO VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI VIỆT NAM TÌM HIỂU CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HÓA VIỆT NAM TỪ ĐỔI MỚI ĐẾN 2019 VÀ PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA NGOẠI GIAO VĂN HÓA ĐỐI VỚI QUÁ
Trang 1TIỂU LUẬN LỊCH SỬ NGOẠI GIAO VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI
VIỆT NAM
TÌM HIỂU CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HÓA VIỆT NAM TỪ ĐỔI MỚI ĐẾN 2019 VÀ PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA NGOẠI GIAO VĂN HÓA ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP VÀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG I 4
CƠ SỞ HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HÓA 4
THỜI KỲ ĐỔI MỚI 4
1.1 Quan điểm của Việt Nam về ngoại giao văn hóa 4
1.2 Bối cảnh lịch sử 6
CHƯƠNG II: 11
CÁC CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HÓA TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2019 11
CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH VIỆC TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH 15
CHƯƠNG IV: ĐÁNH GIÁ 22
KẾT LUẬN 29
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 31
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong lịch sử ngoại giao thế giới, ngoại giao văn hóa đã xuất hiện từ rấtsớm với các biểu hiện khác nhau ở từng quốc gia Ai trong số chúng ta cũng
có thể nhận thấy, mối liên hệ giữa ngoại giao và văn hóa là vô cùng bền chặt.Đây không chỉ đơn thuần là sự gắn bó mật thiết với nhau về mặt nội dung màcòn là sự phản ánh lẫn nhau về mặt hình thức Truyền thống lịch sử và vănhóa của một dân tộc là chỗ dựa và thế mạnh của ngoại giao Còn hoạt độngngoại giao ở một khía cạnh nào đó là sự cọ xát và giao lưu các giá trị văn hóa
và tư tưởng, nên ngoại giao chắc chắn cũng được xem là diễn đàn hoạt độngvăn hóa phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc
Bước vào kỷ nguyên hội nhập với các xu thế mới như khu vực hóa,toàn cầu hóa,…ngoại giao văn hóa ngày càng được khẳng định là một sứcmạnh mềm đặc biệt quan trọng trong sức mạnh tổng hợp quốc gia Bởi lẽ vănhóa có khả năng thâm nhập mạnh mẽ, có thể đạt được những mục tiêu màchính trị và quân sự chưa chắc có thể đạt được Hơn thế nữa, văn hóa có tácdụng to lớn trong việc xây dựng lòng tin, giúp làm sâu sắc và thắt chặt hơn
Trang 4các mối quan hệ chính trị và kinh tế giữa các quốc gia Chỉ trong một vài thậpniên trở lại đây, chúng ta đã chứng kiến sự thay đổi một cách chóng mặt diệnmạo văn hóa của các quốc gia trong khu vực và trên thế giới Các chủ đề vănhóa trong quan hệ quốc tế đã trở nên đa dạng hơn: văn hóa đối thoại, văn hóahòa bình,…; các hình thức ngoại giao văn hóa được chú trọng đầu tư và pháttriển: các kênh truyền hình chuyên biệt; các tổ chức, cộng đồng quốc tế, diễnđàn hợp tác quốc tế về văn hóa; các làn sóng nghệ thuật như Hallylu,v.v Ngoại giao văn hóa được coi là một dẫn chứng tiêu biểu về quyền lực mềm,khả năng thuyết phục thông qua văn hóa, các giá trị và tư tưởng; đối lập vớiquyền lực cứng, sự chinh phục hoặc cưỡng ép thông qua sức mạnh quân sự.Nói một cách đơn giản, ngoại giao văn hóa liên quan đến việc sử dụng vănhóa như là đối tượng và phương tiện nhằm đạt được những mục tiêu cơ bảncủa chính sách đối ngoại, tạo hình ảnh tốt đẹp, quảng bá văn hóa và ngôn ngữcủa quốc gia trên trường quốc tế.
Ở Việt Nam, với sự phát triển mạnh mẽ của nền văn hóa tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc, từ những năm đổi mới đến nay, chúng ta đã và đang pháthuy sức mạnh của ngoại giao văn hóa nhằm thực hiện thắng lợi các chínhsách của Đảng và Nhà nước Ngoại giao văn hóa của Việt Nam được xác định
là việc triển khai các hoạt động văn hóa do Nhà nước làm chủ đạo nhằm đạtđược những mục tiêu chính trị, kinh tế, văn hóa phù hợp với yêu cầu chungcủa công tác đối ngoại trên tinh thần chủ động, tích cực hội nhập và mở rộngquan hệ quốc tế
Việc tìm hiểu chính sách ngoại giao của Việt Nam từ đổi mới đến 2019
và phân tích vai trò của ngoại giao văn hóa đối với quá trình hội nhập và pháttriển đất nước là nhiệm vụ cần thiết đối với mỗi sinh viên chuyên ngành Quan
hệ quốc tế hiện nay Chỉ khi có cái nhìn toàn diện, đa chiều và khách quan vềchính sách của nước ta, mỗi sinh viên mới có thể nhận thức rõ về vai trò vàtrách nhiệm của mình đối với việc học tập và đóng góp sức mình vào công
Trang 5cuộc phát triển của đất nước, nhất là trong lĩnh vực ngoại giao mà mình đangtheo đuổi.
2 Mục đich, nhiệm vụ nghiên cứu
3 Đánh giá hiệu quả hoạt động của các chính sách
4 Phân tích vai trò của ngoại giao văn hoá đối với quá trình hội nhập và phát triển đất nước
3 Kết cấu đề tài
Mở đầu
Nội dung
1 Cơ sở hoạch định chính sách ngoại giao văn hóa thời kỳ đổi mới
2 Các chính sách ngoại giao văn hóa từ năm 1986 đến năm 2019
Trang 6NỘI DUNG CHƯƠNG I
CƠ SỞ HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HÓA
THỜI KỲ ĐỔI MỚI
1.1 Quan điểm của Việt Nam về ngoại giao văn hóa
1.1.1 Định nghĩa
Có nhiều quan điểm khác nhau về ngoại giao văn hóa của Việt Nam Có
ý kiến cho rằng, ngoại giao văn hóa là hoạt động ngoại giao vì văn hóa và bằngvăn hóa và là sản phẩm chung của chính sách văn hóa và chính sách ngoạigiao; nhằm nâng cao hình ảnh và vị thế quốc gia, mở rộng giao lưu văn hóa vớithế giới và tạo điều kiện môi trường thuận lợi cho hội nhập quốc tế Một quanđiểm khác lại cho rằng, ngoại giao văn hóa là một lĩnh vực hay hình thức ngoạigiao thông qua công cụ văn hóa để thiết lập, duy trì và phát triển quan hệ đốingoại nhằm đạt được các mục tiêu lợi ích cơ bản của quốc gia là an ninh, pháttriển và mở rộng ảnh hưởng Ngoài ra còn một số ý kiến định nghĩa ngoại giaovăn hóa là một hoạt động của văn hóa đối ngoại triển khai trong một khoảngthời gian nhất định nhằm đạt được những mục tiêu trính trị, đối ngoại bằng cáchình thức văn hóa; được nhà nước tổ chức, ủng hộ và bảo trợ
Theo một số nhà nghiên cứu quốc tế, ngoại giao văn hóa là một hìnhthức ngoại giao thông qua công cụ văn hóa để thiết lập, duy trì và phát triểnquan hệ đối ngoại nhằm đạt được các mục tiêu lợi ích cơ bản của quốc gia làphát triển, an ninh và ảnh hưởng Hiểu theo nghĩa rộng hơn, ngoại giao vănhóa có thể bao gồm cả việc giới thiệu các thành tựu khoa học kỹ thuật, nghệthuật, khoa học xã hội… không chỉ của riêng quốc gia mà còn của các nhómquốc gia hoặc các tổ chức quốc tế.1
Tổng hợp từ các quan điểm trên, có thể định nghĩa ngoại giao văn hóa
là một hoạt động ngoại giao đặc thù, sử dụng công cụ văn hóa để đạt được các mục tiêu của ngoại giao và sử dụng ngoại giao để tôn vinh vẻ đẹp của
1 Đào Minh Hồng –Lê Hồng Hiệp (2013), Sổ tay Thuật ngữ Quan hệ quốc tế, KHoa QHQT, Đại học KHXH&NV TPHCM
Trang 7văn hóa Các hoạt động ngoại giao văn hóa được thực hiện thông qua việc áp
dụng các hình thức văn hóa, nghệ thuật bao gồm: nghệ thuật, lịch sử, tưtưởng, truyền thống văn hóa, thông tin, ẩm thực, các ấn phẩm văn học…
1.1.2 Chức năng
Theo PGS TS Phạm Thái Việt và ThS Lý Thị Hải Yến, trong cuốn
Ngoại giao văn hóa: Cơ sở lý luận, Kinh nghiệm quốc tế và Ứng dụng, ngoại
giao văn hóa có 5 chức năng cơ bản, cụ thể như sau:
- Mở đường: văn hóa là chất dễ thẩm thấu, dễ gây thiện cảm nên
có thể phá được rào cản chính trị, quân sự, tạo thuận lợi cho quan hệ chính trị,kinh tế quốc tế phát triển
- Xúc tác: ngoại giao văn hóa có thể được sử dụng làm chất xúc
tác, gắn kết về tinh thần, thúc đẩy ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế,thông qua việc gắn nội dung văn hóa với các hoạt động chính trị và kinh tếđối ngoại của đất nước
- Quảng bá: quảng bá và tôn vinh những nét văn hóa độc đáo về
đất nước, con người Việt Nam, làm cho thế giới hiểu đúng và có thiện cảmvới Việt Nam, qua đó nâng cao vị thế và hình ảnh Việt Nam trên trường quốctế
- Vận động: vận động UNESCO công nhận mới các di sản văn hóa
vật thể và phi vật thể của Việt Nam là di sản văn hóa của nhân loại, các khu
dự trữ sinh quyển, công viên địa chất là khu dự trữ sinh quyển và công viênđịa chất thế giới…, qua đó giới thiệu các nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam,góp phần phát triển kinh tế và du lịch
- Tiếp thu: hỗ trợ việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa, tri
thức, khoa học tiên tiến của nhân loại vào Việt Nam, làm phong phú hơnkho tàng văn hóa và tri thức của Việt Nam, đảm bảo giữ gìn và phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc
1.1.3 Mục tiêu
Ngoại giao văn hóa có ba mục tiêu chung của ngoại giao, đó là góp
Trang 8phần đảm bảo an ninh quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nângcao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.
Bên cạnh đó, ngoại giao văn hóa có các mục tiêu cụ thể như sau: nângcao sự hiểu hiết về đất nước, con người và nền văn hóa quốc gia; tạo dựngthương hiệu cho quốc gia; củng cố lòng tin cho việc xây dựng quan hệ hữunghị lâu dài với cộng đồng quốc tế; làm giàu đẹp hơn bản sắc văn hóa dân tộcthông qua giao lưu văn hóa, tiếp thu văn hóa thế giới
1.1.4 Chủ thể
Chủ thể của ngoại giao văn hóa bao gồm nhà nước và nhân dân, trong
đó nhà nước là chủ thể chính, thực hiện chính sách đối ngoại nói chung vàhoạch định, triển khai chính sách ngoại giao văn hóa nói riêng Chủ thể thứhai là nhân dân, vì trong điều kiện ngoại giao kênh 2 phát triển mạnh hiệnnay, nhân dân ngày càng trở thành chủ thể chính của nhiều hoạt động vănhóa, vừa là người tổ chức thực hiện, vừa là người biểu diễn Tuy nhiên cũng
có ý kiến cho rằng, chỉ có nhà nước/chính phủ mới là chủ thể của ngoại giaovăn hóa, còn nhân dân thuộc lĩnh vực ngoại giao công chúng
1.2 Bối cảnh lịch sử
1.2.1 Trong nước
Cuối những năm 70 - giữa những năm 80 của thế kỷ trước, do nhữngsai lầm mang tính chủ quan, duy ý chí trong nhiều chủ trương, chính sách củaĐảng và Nhà nước về mô hình xây dựng Xã hội chủ nghĩa (XHCN), cho nênchỉ mấy năm sau khi hoàn thành thắng lợi sự nghiệp giải phóng miền Nam,thống nhất đất nước, thì Việt Nam đã lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế - xãhội trầm trọng Sản xuất nông - công nghiệp đình đốn Lưu thông, phân phốiách tắc Lạm phát ở mức ba con số Đời sống của các tầng lớp nhân dân sa sútchưa từng thấy Ở thành thị, lương tháng của công nhân, viên chức chỉ đủsống 10 - 15 ngày Ở nông thôn, vào lúc giáp hạt có tới hàng triệu gia đìnhnông dân thiếu ăn Các tệ nạn, tiêu cực xã hội lan rộng
Trang 9Sự thất bại của cuộc tổng điều chính giá – lương – tiền (tháng 9/1985)
đã khiến cho đại đa số quần chúng nhân dân đều cảm thấy không thể tiếp tụcsống như cũ được nữa; các cơ quan lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nướccũng nhận thấy rõ những chủ trương, chính sacah của mình là lỗi thời, cònmang tính chất chắp vá
1.2.2 Khu vực Đông Nam Á
Tháng 9/1954 đến năm 1971, quan hệ giữa các nước Đông Dương vớicác nước Đông Nam Á căng thẳng, mẫu thuẫn đối đầu nghi kỵ mặc dù cácquốc gia đều đang trong quá trình đấu tranh giành độc lập Đông Nam Á rơivào thời ký không ổn định do chịu ảnh hưởng sâu sắc của cuộc đối đầu Xô
Mỹ trong chiến tranh lạnh và quan hệ tam giác chiến lược Xô – Mỹ - Trung
Cuộc đấu tranh giành độc lập đân tộc của ba nước Đông Dương năm
1975 thắng lợi mở ra cơ hội mới cho việc cải thiện mối quan hệ giữa các nướcĐông Dương – ASEAN và sự hợp tác giữa các nước trong khu vực Hiệp ướcBali được ký năm 1976 là cơ sở để các nước Đông Dương và các nướcASEAN xích lại gần nhau, tạo điều kiện thúc đẩy quan hệ giữa các nướctrong khu vực
Tuy nhiên sau khi vấn đề Campuchia nổ ra, các nước Đông Dương gặpphải nhiều trở ngại về sự tin tưởng lẫn nhau, bản thân Việt Nam vừa thoátkhỏi chiến tranh, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, đối đầu với bất ổn ởbiên giới Tây nam vfa biên giới phía Bắc, trong khi chịu bao vây, cấm vận và
sự nghi ngịa của các nước trong khu vực và trên thế giới.2
1.2.3 Trên thế giới
Từ giữa những năm 1980, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếptục phát triển mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến mọi mặt đời sống của các quốcgia, dân tộc Các nước xã hội chủ nghĩa lâm vào khủng khoảng sâu sắc Đếnđầu những năm 1990, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ, dẫn đến
Thông tin, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
Trang 10những biến đổi to lớn về quan hệ quốc tế Trật tự hai cực tan rã, mở ra thời kỳhình thành một trật tự thế giới mới.
Trên phạm vi thế giới, những cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột, tranhchấp vẫn còn, nhưng xu thế chung của thế giới là hoà bình và hợp tác pháttriển Các quốc gia, các tổ chức thực hiện điều chỉnh chiến lược đối nội, đốingoại và phương thức hành động cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ bên trong
và đặc điểm của thế giới
nhập quốc tế và toàn cầu hóa trở thành một nhu cầu tất yếu khách quancủa mỗi quốc gia Phải làm sao để “hòa nhập nhưng không hòa tan”, vừa tiếpthu tinh hoa văn hóa nhân loại vừa nâng tầm văn hóa Việt Nam đòi hỏi Đảng
và Nhà nước phải có sự nhận diện chính xác tình hình và chỉ đạo thực hiệnđúng đắn các chính sách ngoại giao nói chung, và chính sách ngoại giao vănhóa nói riêng
*Yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam:
Vấn đề cần thiết và cấp bách lúc bấy giờ là giải tỏa tình trạng đối đầu,thù địch, phá thế bị bao vây, cấm vận, tiến tới bình thường hóa và mở rộngquan hệ hợp tác với các nước, tạo môi trường quốc tế thuận lợi để tập trungxây dựng kinh tế
Để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nước ta với các quốc gia khác,ngoài việc phát huy tối đa các nguồn lực trong nước, cần phải tranh thủ cácnguồn lực bên ngoài, trong đó việc mở rộng và tăng cường hợp tác kinh tế vớicác nước và tham gia vào cơ chế hợp tác đa phương có ý nghĩa đặc biệt quantrọng
Những đặc điểm, xu thế quốc tế và yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạngViệt Nam nêu trên là cơ sở để Đảng Cộng sản Việt Nam xác định quan điểm
và hoạch định chủ trương, chính sách đối ngoại thời kỳ đổi mới.3
1.3 Mục tiêu đối ngoại:
15/12/2013
Trang 11Trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, bêncạnh các cuộc chiến đấu ngoan cường bảo vệ lãnh thổ, ông cha ta luôn luônchú trọng hoạt động đối ngoại, tạo dựng nên những truyền thống và bản sắcđộc đáo của nền ngoại giao Việt Nam đầy hào khí, giàu tính nhân văn, hoà
hiếu : “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn; Lấy chí nhân mà thay cường
bạo!”; “Dập tắt muôn đời chiến tranh; Mở nền muôn thủa thái bình!” Đó là
những tư tưởng, triết lý vượt thời đại, mãi mãi vẫn còn nguyên giá trị Nhữngtruyền thống và bản sắc tốt đẹp ấy càng được bồi đắp, phát huy và toả sángtrong thời đại Hồ Chí Minh, đã hình thành nền ngoại giao Việt Nam gắn với
tư tưởng và phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh
Cùng ngoại giao Chính trị, ngoại giao Kinh tế, ngoại giao Văn hóa làmột trong ba trụ cột của ngoại giao Việt Nam Mục tiêu của ngoại giao vănhóa là góp phần đảm bảo an ninh quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế, nângcao vị thế, hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế và phục vụ cộng đồng ngườiViệt Nam ở nước ngoài
Đối với mục tiêu cụ thể, ngoại giao văn hóa góp phần nâng cao sự hiểubiết đúng đắn hơn, sâu sắc hơn về đất nước, con người và nền văn hóa ViệtNam Đồng thời, các hoạt động ngoại giao văn hóa chính là kênh tiếp thu tinhhoa văn hóa của nhân loại, làm phong phú và sâu sắc thêm những giá trị vănhóa truyền thống của đất nước Giao lưu văn hóa sẽ tạo nên hình ảnh tốt hơn
về đất nước, con người và nền văn hóa quốc gia Nói cách khác là ngoại giaovăn hóa sẽ góp phần kiến tạo lòng tin để xây dựng quan hệ hữu nghị bền vữnggiữa Việt Nam với cộng đồng quốc tế
Như vậy, ngoại giao văn hóa của Việt Nam giữ vị trí “là nền tảng tinhthần của hoạt động đối ngoại”, được thực hiện bằng việc áp dụng các nộidung, hình thức văn hóa: nghệ thuật, lịch sử, tư tưởng, truyền thống văn hóa,thông tin nhằm đạt được những mục tiêu cơ bản của chính sách đối ngoạiquốc gia, tạo hình ảnh tốt đẹp của đất nước, quảng bá văn hóa và ngôn ngữ
Trang 12quốc gia để tạo ra uy tín, vị thế và ảnh hưởng của Việt Nam với thế giới trongthời đại toàn cầu hóa.4
Lý luận chính trị số 7-2015
Trang 13Ngày 22/11/1991, Liên Xô sụp đổ kéo theo sự tan rã của cả hệ thốngXHCN, ảnh hưởng mạnh mẽ đến các Đảng Cộng sản trên thế giới Trước tìnhhình đó, Đảng ta chủ trương kiên quyết theo con đường XHCN, kết hợp sứcmạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, từng bước đưa Việt Nam pháttriển Những thành tựu của đường lối đối ngoại đổi mới của Đại hội VI, VII,VIII đã chứng minh điều đó Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại độclập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa với tinh thần Việt Nammuốn là bạn của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòabình, độc lập và phát triển Tuy nhiên những dấu ấn của ngoại giao văn hóatrong đường lối đối ngoại của Việt Nam thời kỳ đầu là chưa thực sự rõ rệt.
Phải đến năm 2011, khi Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2020
được Thủ tướng Chính phủ ban hành, ngoại giao văn hóa mới được xác định
về chủ thể, mục tiêu và các biện pháp tiến hành
Ðại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra chủ trương “chủđộng và tích cực hội nhập quốc tế”, và lần đầu tiên Ngoại giao văn hoá được
đề cập trong văn kiện của Đảng Đây là thời cơ nhưng đồng thời là thách thứcđối với Ngoại giao văn hóa, vừa có cơ hội để phát triển, vừa phải tiếp thu cóchọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại, xây dựng nền văn hoá lành mạnh, chốnglại các tư tưởng văn hoá không lành mạnh trong bối cảnh Việt Nam hội nhậpsâu rộng với thế giới
Hội đồng Lý luận trung ương, 16/02/2019
Trang 14Nghị Quyết số 22-NQ/TƯ ngày 10/4/2013 của Bộ Chính trị về hộinhập quốc tế có nêu rõ Hội nhập quốc tế phải nhằm củng cố môi trường hòabình, tranh thủ tối đa các điều kiện quốc tế thuận lợi để phát triển đất nướcnhanh và bền vững, nâng cao đời sống nhân dân; giữ vững độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ và bảo vệ vững chắc Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa; quảng bá hình ảnh Việt Nam, bảo tồn và phát huy bảnsắc dân tộc; tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, nâng cao vị thế, uy tínquốc tế của đất nước; góp phần tích cực vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dântộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.
Cần lồng ghép các hoặt động hội nhập quốc tế trong quá trình xây dựng và triển khai chiến lược phát triển các lĩnh vực như văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, y tế,
Đẩy mạnh hợp tác song phương và đa phương về văn hóa, xã hội, khoahọc – công nghệ, giáo dục – đào tạo, trước hết là xây dựng cộng đồng văn hóa– xã hội ASEAN, tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhânlực chất lượng cao Tranh thủ sự hợp tác, hỗ trợ quốc tế, tiếp thu tri thức, nhất
là tri thức về quản lý và khoa học công nghệ, tiếp thu tinh hoa văn hóa củanhân loại Tăng cường quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Namvới bạn bè quốc tế
Thực hiện các cam kết và đóng góp vào việc sửa đổi, hoàn thiện và xâydựng mới các chuẩn mực, sáng kiến của các tổ chức quốc tế mà nước ta là
Trang 15thành viên, trước hết là các tổ chức thuộc hệ thống Liên hợp quốc Tích cựctham gia các thể chế hợp tác về môi trường, đóng góp vào nỗ lực chungphòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, bảo
vệ rừng, nguồn nước, động vật, thực vật ở nước ta và trên thế giới
Chủ động, tích cực giới thiệu, tham gia và nâng cao chất lượng, thànhtích trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao…ở khu vực và thế giới
Tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, văn hóa, thông tin,tuyên truyền; đấu tranh có hiệu quả nhằm hạn chế các tác động tiêu cực về xãhội, văn hóa, tư tưởng, đạo đức, lối sống
Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 Hội nghị Trung ương 9 khóa
XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầuphát triển bền vững đất nước: Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Namphát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dântộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa khi này thực sự trở thành nềntảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm
sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu,nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Quyết định số 3261/QĐ-BNG ngày 30/8/2016, Ban hành Chương trìnhhành động Triển khai kết quả Hội nghị Ngoại giao 29: Tích cực triển khaiChiến lược ngoại giao văn hóa đến 2020 và tăng cường tham gia của ta tạiUNESCO và một số tổ chức, diễn đàn đa phương về văn hóa, giáo dục, khoahọc, xã hội; hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia, thúc đẩy việc bảo tồn vàphát huy giá trị các di sản/danh hiệu đã được công nhận gắn với phát triển bềnvững
Nghị quyết số 06-NQ/TƯ ngày 05/11/2016, Ban chấp hành Trung ươngĐảng XII về thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, giữvững ổn định chính trị-xã hội trong bối cảnh nước ta tham gia các hiệp địnhthương mại tự do thế hệ mới: bảo đảm phát triển nhanh và bền vững, nâng caođời sống nhân dân; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; bên cạnh
Trang 16việc phát triển kinh tế, giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹnlãnh thổ; nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.6
Nhìn chung, các biện pháp chính sách bao gồm: tăng cường lý luận vànhận thức về ngoại giao văn hóa; tiếp tục xây dựng và hoàn hiện cơ chế,chính sách về ngoại giao văn hóa với các biện pháp cụ thể như: đẩy mạnh cáchoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho công tác ngoại giao vănhóa; bảo đảm nguồn lực cho ngoại giao văn hóa; gắn kết các hoạt động ngoạigiao văn hóa với công tác về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; gắnkết ngoại giao văn hóa với ngoại giao chính trị và kinh tế; đẩy mạnh quảng báhình ảnh Việt Nam; đa dạng hóa các loại hình vận động để đạt được các danhhiệu quốc tế và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
6Sổ tay công tác ngoại vụ phần về ngoại giao văn hóa, website Bộ Ngoại giao Việt Nam
Trang 17CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH VIỆC TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH
Có thể thấy, qua mỗi kì Đại hội hay các Hội nghị ngoại giao thường niên, vịtrí của Ngoại giao văn hóa trong các chính sách đối ngoại của Đảng và Nhànước ngày càng được khẳng định Rất nhiều Nghị quyết đã được ban hànhxoay quanh vấn đề triển khai các hoạt động trong lĩnh vực Ngoại giao vănhóa Nổi bật lên trong số đó là chin phương hướng hoạt động cơ bản sau:
3.1 Tăng cường gắn kết Ngoại giao Văn hóa với Ngoại giao Chính trị và Ngoại giao Kinh tế:
Đưa Ngoại giao Văn hóa vào nội dung tổng thể của các hoạt động đốingoại của Đảng và Nhà nước hàng năm như trong khuôn khổ các chuyếnthăm cấp cao, nhân kỷ niệm năm chẵn, năm tròn quan hệ ngoại giao giữa ViệtNam với các nước theo hướng chú trọng kết hợp yếu tố văn hoá-kinh tế đadạng về hình thức, đặc sắc về chất lượng
Chủ trì và phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành tổ chức các sự kiệnTuần/Ngày Việt Nam ở nước ngoài kết hợp cả ba nội dung chính trị, kinh tế
và văn hóa, tạo ra những điểm nhấn trong quảng bá các khía cạnh khác nhau
về Việt Nam đến bạn bè quốc tế
Tiếp tục đẩy mạnh việc triển khai Đề án “Tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí
Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Nhà văn hóa kiệt xuất, ở nước ngoài” nhằm tuyên truyền, giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng cũng
như tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liền với hình ảnh quốc gia ViệtNam
Thúc đẩy ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế, thoả thuận quốc tếsong phương và đa phương về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hoá
Tiếp tục các hoạt động Ngoại giao văn hóa với hiệu quả cao, đồng thờinâng cao tính sáng tạo, linh hoạt đối với từng đối tượng khác nhau
3.2 Tích cực hoạt động, nâng cao vị thế Việt Nam tại các diễn đàn
đa phương: