Câu hỏi 1: Đồng chí cho biết, tổ chức Công đoàn Việt Nam được thành lập vào ngày, tháng, năm nào? Do ai sáng lập? Từ khi thành lập đến nay Công đoàn Việt Nam đã trải qua bao nhiêu kỳ đại hội? Mục tiêu, ý nghĩa của các kỳ Đại hội? (20 điểm) TRẢ LỜI I. TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM ĐƯỢC THÀNH LẬP VÀO NGÀY, THÁNG, NĂM NÀO? DO AI SÁNG LẬP? Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và phát triển gắn liền với quá trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp những năm cuối thế kỷ XIX. Trước khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược, xã hội Việt Nam vẫn là một xã hội phong kiến với hai giai cấp cơ bản là giai cấp địa chủ phong kiến và giai cấp nông dân; duy trì nền kinh tế lạc hậu dựa vào sản xuất tiểu nông là chính, cơ sở kinh tế công nghiệp, dịch vụ chưa phát triển. Sau khi cuộc xâm lăng và bình định đã cơ bản hoàn thành, thực dân Pháp liền bắt tay tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ nhất với quy mô mở rộng ra cả nước. Các nhà máy rượu bia, vải sợi, điện nước, ngành đường sắt, hầm mỏ, đồn điền cao su, cà phê... lần lượt ra đời và cùng với đó đội ngũ những người công nhân Việt Nam đầu tiên được hình thành. Họ là những người nông dân bị tước đoạt hết ruộng đất, những người thợ thủ công bị phá sản buộc phải vào làm việc trong các doanh nghiệp tư bản Pháp. Theo số liệu thống kê trước chiến tranh thế giới lần thứ nhất, tổng số công nhân của Việt Nam khoảng trên 10 vạn người, chủ yếu tập trung ở một số thành phố lớn như: Hà Nội, Sài Gòn Chợ Lớn, Hải Phòng và vùng mỏ Quảng Ninh... Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, để bù đắp những tổn thất, thực dân Pháp đã tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai với quy mô và tốc độ lớn hơn trước. Chúng tăng cường đầu tư vào các ngành khai khoáng, giao thông vận tải, đồn điền, công nghiệp chế biến, dệt may...nhằm tăng cường vơ vét và bóc lột ở các nước thuộc địa. Thời kỳ này, số lượng công nhân Việt Nam đã phát triển nhanh chóng lên đến trên 22 vạn người vào đầu năm 1929. Dưới sự áp bức bóc lột hà khắc của thực dân, phong kiến, giai cấp công nhân Việt Nam đã đoàn kết, tổ chức tập hợp nhau lại đấu tranh đòi quyền lợi, dẫn đến hình thành các Hội Ái hữu, Hội Tương tế trong các nhà máy, xí nghiệp. Cuối năm 1920, người công nhân yêu nước Tôn Đức Thắng đã vận động thành lập Công hội Ba Son ở Sài Gòn, mở đầu cho phong trào đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc
Trang 1Câu hỏi 1: Đồng chí cho biết, tổ chức Công đoàn Việt Nam được thành lập vào ngày, tháng, năm nào? Do ai sáng lập? Từ khi thành lập đến nay Công đoàn Việt Nam đã trải qua bao nhiêu kỳ đại hội? Mục tiêu, ý nghĩa của các kỳ Đại hội? (20 điểm)
TRẢ LỜI
I T Ổ CHỨC CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM
ĐƯỢC THÀNH LẬP VÀO NGÀY, THÁNG,
NĂM NÀO? DO AI SÁNG LẬP?
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và
phát triển gắn liền với quá trình khai thác
thuộc địa của thực dân Pháp những năm
cuối thế kỷ XIX Trước khi thực dân Pháp
nổ súng xâm lược, xã hội Việt Nam vẫn là
một xã hội phong kiến với hai giai cấp cơ
bản là giai cấp địa chủ phong kiến và giai
cấp nông dân; duy trì nền kinh tế lạc hậu
dựa vào sản xuất tiểu nông là chính, cơ sở
kinh tế công nghiệp, dịch vụ chưa phát
triển Sau khi cuộc xâm lăng và bình định
đã cơ bản hoàn thành, thực dân Pháp liền
bắt tay tiến hành khai thác thuộc địa lần
thứ nhất với quy mô mở rộng ra cả nước
Các nhà máy rượu bia, vải sợi, điện nước,
ngành đường sắt, hầm mỏ, đồn điền cao
su, cà phê lần lượt ra đời và cùng với đó
đội ngũ những người công nhân Việt Nam
đầu tiên được hình thành Họ là những
người nông dân bị tước đoạt hết ruộng đất,
những người thợ thủ công bị phá sản buộc
phải vào làm việc trong các doanh nghiệp
tư bản Pháp Theo số liệu thống kê trước
chiến tranh thế giới lần thứ nhất, tổng số công nhân của Việt Nam khoảng trên 10 vạn người, chủ yếu tập trung ở một số thành phố lớn như: Hà Nội, Sài Gòn - Chợ Lớn, Hải Phòng và vùng mỏ Quảng Ninh Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, để
bù đắp những tổn thất, thực dân Pháp đã tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai với quy mô và tốc độ lớn hơn trước Chúng tăng cường đầu tư vào các ngành khai khoáng, giao thông vận tải, đồn điền, công nghiệp chế biến, dệt may nhằm tăng cường vơ vét và bóc lột ở các nước thuộc địa Thời kỳ này, số lượng công nhân Việt Nam đã phát triển nhanh chóng lên đến trên 22 vạn người vào đầu năm 1929 Dưới sự áp bức bóc lột hà khắc của thực dân, phong kiến, giai cấp công nhân Việt Nam đã đoàn kết, tổ chức tập hợp nhau lại đấu tranh đòi quyền lợi, dẫn đến hình thành các Hội Ái hữu, Hội Tương tế trong các nhà máy, xí nghiệp Cuối năm 1920, người công nhân yêu nước Tôn Đức Thắng đã vận động thành lập Công hội Ba Son ở Sài Gòn, mở đầu cho phong trào đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc
Trang 2Giai cấp công nhân Việt Nam đầu thế kỷ XX dưới áp bức, bóc lột của thực dân Pháp
Sau khi tham gia ủng hộ Cách mạng tháng
Mười Nga bằng hành động kéo cờ phản
chiến ở Hắc Hải, lính thủy công nhân Tôn
Đức Thắng bị trục xuất ra khỏi nước Pháp
tại cảng Marseille trên bờ biển miền Nam
nước Pháp Lúc đó, Bác Tôn là đảng viên
Đảng Cộng sản Pháp như Bác Hồ, sinh
hoạt trong Công hội đỏ Pháp với số đông
công nhân cảng và lính thủy trên các chiến
hạm Năm 1920 Bác Tôn về đến Sài Gòn
liền bắt tay vào việc thành lập Công hội bí
mật khi làm việc cho hãng Kroff Trụ sở
của Công hội bí mật đặt ở đình Bình Đông
trên một cù lao hoang vu giữa sông Bà Tàng (nay thuộc quận 8), nằm ở cuối kinh Tàu Hủ từ quận 4 chảy xuống miền Tây
Ở nhà truyền thống bên cạnh đình Bình Đông và nhà tưởng niệm Bác Tôn Đức Thắng có treo tấm bảng ghi tên các ủy viên của Ban chấp hành Công hội bí mật lúc đó, như sau:
Hội trưởng: Tôn Đức Thắng (thợ máy hãng Kroff)
Hội phó: Nguyễn Văn Cân (thợ nguội hãng Faci)
Thư ký: Mạnh (thợ vẽ nhà đèn Chơ Quán)
Trang 3Nhà tưởng niệm Bác Tôn Đức Thắng bên cạnh đình Bình Đông
C ổng đình Bình Đông ở cù lao giữa sông bà Tàng (Quận 8)
Trang 4Mục đích của Hội lúc đó là "tương trợ
nhau, đấu tranh bênh vực quyền lợi cho
công nhân, đấu tranh chống đế quốc tư
bản" Kinh phí của Hội do anh em hội viên
đóng góp, tùy theo khả năng, thường mỗi
tháng góp một ngày lương trở xuống Hội
hoạt động chủ yếu ở khu vực Sài Gòn -
Chợ Lớn Bên cạnh tấm bảng ghi Ban
chấp hành Công hội, còn có tấm bảng ghi
lời nói của Bác Hồ về tổ chức Công hội
này: "Tổ chức Công hội, trước hết là để
công nhân đi lại với nhau cho có cảm tình,
hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa
sang cách sinh hoạt của công nhân cho
khá hơn bây giờ, bốn là để giữ gìn quyền
lợi của công nhân, năm là để giúp cho
quốc dân, giúp cho thế giới"
Vì có mục tiêu đấu tranh đúng đắn phù
hợp với nguyện vọng của công nhân, lao
động lúc đó nên Hội ngày một phát triển
Đến năm 1925 Hội có trên 300 hội viên
Mặc dù phải hoạt động bí mật, tổ chức Công
hội vẫn đi sát cuộc sống của công nhân, lao
động Nhờ vậy, nó đã góp phần thúc đẩy
phong trào đấu tranh của công nhân Sài
Gòn - Chợ Lớn Trong những năm đầu mới
thành lập, đến năm 1924-1925, Công hội
trở thành linh hồn của các phong trào đình
công, bãi công mang tính chất đấu tranh
cách mạng của nhân dân trong cả nước
Từ đó, nó đã thúc đầy thêm cho các hoạt động mang tính Đảng Cộng sản thế giới, liên kết chặt chẽ với các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhân dân bằng các tài liệu, sách báo được gởi về từ nước ngoài có nội dung kêu gọi đấu tranh chống thực dân, đế quốc và phong kiến của chủ nghĩa Mác - Lênin mà Nguyễn Ái Quốc chuyển về và một số nhà cách mạng ban đầu du học nước ngoài của phong trào cộng sản, công nhân thế giới về Sài Gon hoạt động bí mật Như vậy, Công hội ở Sài Gòn - Chợ lớn
do Bác Tôn sáng lập từ trước ngày có Đảng Cộng sản Việt Nam là tiền thân của tổ chức Công đoàn ngày nay đã có một quá trình phát triển mạnh mẽ qua hai thời kỳ kháng
chiến được Đảng lãnh đạo tham gia đấu tranh cách mạng lấy giai cấp công nhân làm lực lượng chủ yếu gắn bó và liên minh với lực lượng nông nhân trong cả nước đã làm nên sự nghiệp giải phóng dân tộc khỏi sự cai trị áp bức bóc lột của thực dân đế quốc
và thống nhất đất nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội vẻ vang như ngày nay Quá trình hình thành và phát triển của Công hội đỏ Bắc Kỳ gắn liền với quá trình hoạt động cách mạng của Lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc trong những năm đầu của thế
kỷ XX Người đã tham gia Công đoàn hải ngoại Anh khi hoạt động tại Luân Đôn
Trang 5trong những năm 1914 - 1917; gia nhập
Công đoàn Kim khí quận 17 Pari vào năm
1919 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là người
đặt cơ sở lý luận và nền tảng tư tưởng cho
việc thành lập tổ chức Công đoàn Việt
Nam Trong tác phẩm "Đường Kách mệnh",
Người chỉ dẫn: "Công hội trước hết là để
công nhân đi lại với nhau cho có cảm tình,
hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa
sang cách sinh hoạt của công nhân cho
khá hơn bây giờ, bốn là để giữ gìn quyền
lợi cho công nhân, năm là để giúp cho
quốc dân, giúp cho thế giới" Tháng 6/1925,
Người sáng lập tổ chức Hội Việt Nam
Cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu -
Trung Quốc và trực tiếp giảng dạy nhằm
nâng cao lý luận chính trị cho học viên
Nguyễn Ái Quốc - linh hồn của phong trào
công nhân Việt Nam
Những năm 1925 - 1928, dưới sự lãnh đạo của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, phong trào "Vô sản hóa" đã thâm nhập sâu rộng vào trong các nhà máy, xí nghiệp, hầm lò để tuyên truyền, vận động công nhân tích cực tham gia phong trào đấu tranh Sự ra đời của Chi bộ Cộng sản đầu tiên (3/1929), đặc biệt là sự ra đời của Đông Dương Cộng sản Đảng (6/1929) là kết quả của quá trình vận động, tổ chức công nhân mà Nguyễn Đức Cảnh là một trong những sáng lập viên và giữ vai trò quan trọng Trên cương vị là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời, Nguyễn Đức Cảnh được Trung ương lâm thời phân công phụ trách công tác vận động công nhân
Nhận thức được vai trò quan trọng của
tổ chức Công hội, của công nhân trong cuộc đấu tranh chống đế quốc, bóc lột, bảo vệ quyền lợi của công nhân, Nguyễn Đức Cảnh và những người đồng chí đã tích cực tổ chức cuộc vận động phong trào công nhân, trước hết là phong trào công nhân Bắc Kỳ để thành lập tổ chức Công hội
Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đông Dương Cộng sản Đảng quyết định
tổ chức Đại hội đại biểu Công hội Đỏ Bắc
kỳ lần thứ nhất và lập ra Tổng Công hội
Trang 6đỏ Bắc kỳ vào ngày 28/7/1929 tại số nhà
15 phố Hàng Nón - Hà Nội Đại hội đã
bầu Ban Chấp hành Trung ương lâm thời
Tổng Công hội đỏ do đồng chí Nguyễn
Đức Cảnh, Ủy viên Ban Chấp hành lâm
thời Đông Dương Công sản Đảng đứng
đầu, thông qua Điều lệ và hệ thống tổ chức
của Công hội, ra báo "Lao động" và tạp
chí "Công hội Đỏ", bầu Ban Chấp hành
Trung ương lâm thời do đồng chí Nguyễn
Đức Cảnh làm Hội trưởng
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh - Chủ tịch
T ổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ (năm 1929)
Ti ền thân của Tổng Liên đoàn Lao động
Vi ệt Nam ngày nay
S ố nhà 15 Hàng Nón, nơi diễn ra Hội nghị thành lập
T ổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ, 28/7/1929
Báo Lao động - tờ báo
c ủa Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ
Trang 7Hội nghị đại biểu Tổng Công hội Đỏ
Bắc Kỳ lần thứ nhất đã tạo ra bước ngoặt
của Công hội Đỏ, thúc đẩy sự phát triển
mạnh mẽ tổ chức Công hội, từng bước tạo
thành một hệ thống trong phạm vi cả
nước Nhiều công hội ghép và công hội tổ
chức theo đường phố phát triển lên thành
công hội xí nghiệp Đến đầu năm 1930,
Công hội Đỏ ở miền Bắc có Hà Nội, Hải
Phòng, Nam Định, Quảng Yên, Hòn Gai,
Bắc Ninh; ở miền Trung có Nghệ An,
Quảng Nam; ở miền Nam có Gia Định,
Biên Hòa Trên báo "Lao động" số 1
(tháng 8-1929), đồng chí Nguyễn Đức
Cảnh đã viết bài phản ánh tính đúng đắn
và tầm ảnh hưởng sâu rộng của việc ra đời
Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ: "Chúng ta
đoàn kết với nhau đã đấu tranh kịch liệt vì
chúng ta khổ lắm rồi chịu không nổi nữa
Công việc của chúng ta tuy vậy còn phôi
phai Đường đi còn dài nên trách nhiệm
Đại hội này to tát, mong anh chị em hết
sức bàn bạc để công việc chóng tiến nhanh
Nhân thể lại có cố vấn đại biểu ở đây để
bày vẽ cho chúng ta Ta có thể chắc được
rằng sau khi đại hội này thế lực của vô
sản giai cấp chúng ta sẽ bành trướng"
Đầu tháng 12-1929, đồng chí Nguyễn
Đức Cảnh triệu tập Hội nghị Tổng Công
hội Đỏ Bắc Kỳ tại một làng gần Quốc Tử
Giám (Hà Nội) Hội nghị quyết định việc thống nhất các công hội địa phương lên xứ
và bầu Ban Chấp hành chính thức Sự kiện này cho thấy bước quá độ đúng đắn của Hội nghị đại biểu Tổng Công hội Đỏ Bắc
Kỳ lần thứ nhất Hội nghị đại biểu Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ lần thứ nhất tạo đột phá về sự xuất hiện một tổ chức và sự lan rộng tự nguyện của tổ chức ấy chính là kiểm nghiệm thành công trong thực tiễn Khi đã đủ điều kiện cần nhanh chóng hình thành một bộ máy chính thức để dẫn dắt tổ chức phát triển mạnh mẽ hơn
Điều lệ Công hội, Điều lệ Tổng Công hội Đông Dương năm 1930, đã nêu rõ nhiệm vụ cụ thể của Công hội sản nghiệp
và Tổng Công hội Nếu như mục đích của Công hội sản nghiệp là: "Tập hợp công nhân nhà máy… đoàn kết họ với công nhân các công hội của tất cả các sản nghiệp khác để đấu tranh cùng họ chống lại bọn chủ và để bảo vệ những yêu sách hằng ngày của họ và những yêu sách của tất cả những người vô sản" thì mục đích của Tổng Công hội Đông Dương là: "T.c.h Đông Dương thống nhất các công hội cách mạng của vô sản giai cấp Đông Dương thực hành giai cấp tranh đấu để bênh vực quyền lợi hằng ngày cho công nhân, phản đối lao tù đề huề và làm cho
Trang 8công nhân hoàn toàn giải phóng" Như
vậy, nhiệm vụ chung của các cấp công hội
là đấu tranh vì lợi ích thiết thực của công
nhân và giải phóng giai cấp; nhưng đối với
Công hội sản nghiệp thì tập trung nhiệm
vụ tập hợp công nhân, đoàn kết giữa các
nhà máy; còn nhiệm vụ trung tâm của
Tổng Công hội là thống nhất các công hội,
các cấp công hội Sự khác biệt cần thiết
này dẫn đến biện pháp xử lý cũng khác
nhau Nếu như "Hội viên… không chịu
tuân thủ lệnh của công hội thì khai trừ
khỏi công hội" còn "Công hội nào làm trái
án nghị quyết hoặc Điều lệ của T.c.h.Đ.D
thì ủy viên T.c.h cảnh cáo, nếu không sửa
đổi thì sẽ bị khai trừ"
Để tổ chức Công đoàn thật sự vững
mạnh, đảm đương tốt nhiệm vụ đại diện
cho đông đảo người lao động là phải có
đường lối đúng đắn, vừa quan tâm thường
xuyên nhiệm vụ cốt lõi là quyền lợi thiết
thực của đoàn viên, người lao động, vừa
gắn với sự tiến bộ của xã hội; có một hệ
thống tổ chức chặt chẽ, từng bước hoàn
thiện sát hợp tình hình thực tiễn, lấy cơ sở
làm nền tảng và có sự chỉ huy thống nhất
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh không chỉ
là người thực hành xuất sắc tư tưởng của
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về xây dựng đội
ngũ cán bộ đại diện cho công nhân mà còn
là hiện thân sinh động của người cán bộ công đoàn gắn bó chặt chẽ với công nhân, một lòng hành động vì công nhân Ngay khi học trường Thành Chung (Nam Định), đồng chí đã có sự đồng cảm với cuộc sống của công nhân Khi làm việc tại xưởng in
Lê Văn Tân (Hà Nội), đồng chí Nguyễn Đức Cảnh đã trở thành công nhân, trải nghiệm cuộc sống của công nhân Đặc biệt, sau khi tham dự lớp huấn luyện chính trị của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng chí vừa làm thợ quai búa ở xưởng cơ khí Ca-rông, sau đó làm phu khuân vác ở bến cảng Hải Phòng, vừa trực tiếp hoạt động, dẫn dắt phong trào đấu tranh của công nhân theo tư tưởng cách mạng Từ đây, tư tưởng về cán bộ đại diện cho công nhân được triển khai trong thực tiễn, hình thành một đội ngũ lớn mạnh, chắc chắn làm bệ đỡ cho sự phát triển của phong trào công nhân
Trong tác phẩm "Công nhân vận động", đồng chí Nguyễn Đức Cảnh đã đúc kết ba vấn đề cơ bản của người cán bộ đại diện cho công nhân: Một là, cán bộ đại diện cho công nhân phải là những người gắn bó mật thiết với cuộc sống và lao động của công nhân, trải nghiệm cuộc sống của công nhân Muốn vận động công nhân, trước hết phải thâm nhập quần chúng công
Trang 9nhân: "Vô sản hóa - vào làm trong xí
nghiệp của tư bản để hiểu sự bóc lột của
chúng và đời sống của công nhân mà
tuyên truyền vận động Tìm cách sống
trong các xóm lao động, nếu không có
điều kiện vô sản hóa"; Hai là, cán bộ đại
diện cho công nhân phải tìm đến công
nhân tốt, tuyên truyền vận động công
nhân, tiến đến giác ngộ giai cấp, kết nạp
vào công hội và lan tỏa đến các công nhân
khác: "Bắt mối với anh em công nhân tốt
để giác ngộ và qua những người đó mà
tiến hành vận động Cách tuyên truyền:
khêu gợi cảnh sống cơ cực Lấy việc bị áp
bức trực tiếp mà tuyên truyền Nâng dần
lên trình độ giác ngộ giai cấp, tìm người
tốt kết nạp vào Công hội Đỏ"; Ba là, hoạt
động công hội là đối mặt với thách thức,
muốn thành công phải tập hợp, lôi cuốn
được số đông công nhân và có biện pháp
bảo vệ cán bộ công đoàn: "Cách vận động
và tổ chức đấu tranh: khi đã giác ngộ
được số đông quần chúng thì chuẩn bị đấu
tranh Phải nhận việc gì chủ hay tay sai
gây công phẫn anh em mà nổ ra bãi công
Khi bãi công phải nêu khẩu hiệu thiết
thực Phải cử đại biểu trình bày và có kế
hoạch bảo vệ đại biểu"
Phát hiện công nhân tốt, tiến hành đào
tạo, tin tưởng đề cử, nhận trọng trách đối
với công nhân lâu năm là phẩm chất đặc
trưng của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh Tại Hội nghị Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ vào đầu tháng 12-1929, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh đã đề cử đồng chí Trần Văn Lan, công nhân lâu năm, cán bộ Công hội Đỏ Nam Định làm Hội trưởng, đồng thời lựa chọn một số đồng chí khác là công nhân tham gia Ban Chấp hành Tổng Công hội
Đỏ Bắc Kỳ Khi được giới thiệu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam, một lần nữa đồng chí Nguyễn Đức Cảnh nói: "Tôi cũng là công nhân Nhưng thời gian làm thợ chưa nhiều Vì vậy, tôi xin đề cử đồng chí Trần Văn Lan, công nhân lâu năm vào Trung ương Đồng chí Lan xứng đáng hơn tôi" Những đóng góp của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh trong xây dựng đội ngũ cán bộ công hội là minh chứng sinh động về công tác cán bộ công đoàn Là người đại diện
cho người lao động, cán bộ công đoàn phải thấu hiểu cuộc sống của người lao động; được đào tạo cần thiết và rèn luyện, kiểm nghiệm qua thực tiễn để chắt lọc một đội ngũ ưu tú có tính đặc trưng và từ đó gánh vác trọng trách phù hợp là yêu cầu cơ bản trong xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn
có đủ phẩm chất để được số đông người lao động tin tưởng giao nhiệm vụ đại diện
Trang 10Trong tác phẩm "Đường Kách mệnh",
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã thiết lập
nguyên tắc tập trung dân chủ làm cơ sở để
xây dựng tổ chức Công hội là một tổ
chức "chỉ huy phải mau mắn…" Lãnh tụ
Nguyễn Ái Quốc yêu cầu hoạt động công
hội phải theo nguyên tắc tập trung dân
chủ: "Từ tiểu tổ đến Đại hội đều theo cách
dân chủ tập trung", dân chủ là hội viên có
quyền và trách nhiệm bàn việc công hội,
quyết định theo số đông: "Nghĩa là có việc
gì thì ai cũng được bàn, cũng phải bàn
Khi bàn rồi thì bỏ thăm, ý kiến nào nhiều
người theo hơn thì được Ấy là dân chủ";
đồng thời, thực hiện tốt yêu cầu của tập
trung là nghĩa vụ chấp hành của hội
viên: "Đã bỏ thăm rồi, thì giao cho hội ủy
viên làm, khi ấy thì tất cả hội viên phải
theo mệnh lệnh hội ấy Ấy là tập trung Ai
không nghe lời thì ủy viên hội có quyền
phạt"; đặc biệt coi trọng việc phát huy vai
trò của người đứng đầu: Gặp việc bất
thường không kịp khai hội, thì ủy viên có
quyền xử trí, sau báo cáo cho hội Gặp
việc bất thường lắm, thì hội ủy viên cứ
phép giao quyền cho một người, người này
có quyền quyết định, rồi báo cáo với hội
Hội nghị đại biểu Tổng Công hội Đỏ
Bắc Kỳ lần thứ nhất do đồng chí Nguyễn
Đức Cảnh triệu tập và chủ trì đã phản ánh
một cách sinh động việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, cụ thể các đại biểu được triệu tập, nhưng không thể tham dự phải thực hiện ủy quyền cho ban tổ chức hội nghị, các đại biểu tham dự được yêu cầu dân chủ thảo luận…
Dân chủ là nguyên tắc được đồng chí Nguyễn Đức Cảnh rất chú trọng để phát huy trí tuệ, tạo sự thống nhất của cán bộ công hội ở các cấp Báo chí của Công hội
Đỏ là diễn đàn trao đổi về lý luận, về đường lối cũng như kinh nghiệm hoạt động của công hội Tạp chí "Công hội Đỏ" số 2 mở đầu cho diễn đàn trao đổi về nhiệm vụ của tổ chức Công hội: "Công việc vận động tổ chức công-hội ở Đông dương - Tính mệnh của anh em, chị em ta đều ở việc này Sau bài này của anh VS tất
cả các anh em phải hết sức suy nghĩ xem ý kiến của anh ấy có đúng không Nếu còn sai lầm thì bản chí yêu cầu anh em bàn thêm và góp cả ý kiến của nhiều anh em, chị em thì kế hoạch của mình mới có thể đúng được" Báo "Lao động" đảm nhận nhiệm vụ trao đổi kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của công hội trong nước và quốc
tế Trên báo "Lao động" số 4, có bài viết chỉ rõ bài học kinh nghiệm trong tổ chức cuộc đấu tranh ở Nam Định thành công là do: " mình đoàn kết lại, đồng tâm mà
Trang 11phấn đấu thì việc gì cũng làm được";
thẳng thắn nêu lên bài học thất bại của
cuộc đấu tranh ở nhà máy gạch Hưng Ký,
Bắc Ninh ngày 30-9: "Chỉ vì anh chị em tổ
chức công hội chưa vững, chưa có quỹ bãi
công, lại không kịp thông tin cho anh em,
chị em các tỉnh biết"; nêu bài học của cuộc
đấu tranh của công nhân nhà máy tơ
Thượng Hải đạt kết quả chưa cao vì: (i)
Các chị em cứ ở trong nhà không ra ngoài
tuyên truyền cổ động, nên không đâu biết
mà hưởng ứng; (ii) các chị em không phái
đại biểu đến giao tiếp với chủ; (iii) các
điều yêu cầu của chị em không xác thực
đến lợi ích của mình; (iiii) chính phủ Quốc
dân Đảng - (tức chính phủ quân phiệt,
Tưởng Giới Thạch đứng đầu) làm chó săn
cho tụi tư bản, đem quân lính đến đàn áp
Cơ sở rất quan trọng để tổ chức Công
hội vận hành tốt nguyên tắc tập trung dân
chủ, chính là phương thức lãnh đạo của
Đảng Nghiên cứu Án nghị quyết của
Trung ương toàn thể Đại hội năm 1930 của
Đảng đã phản ánh một cách xuyên suốt
quan điểm của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
trình bày trong "Đường Kách mệnh" về tổ
chức Công hội cách mạng: " việc tổ chức
công hội cho vững bền và công tác cách
mạng trong công hội để lãnh đạo thợ
thuyền tranh đấu, là công việc cốt yếu và
cần kíp của Đảng Nếu đảng viên và những người chỉ huy công hội không nhận rõ ý nghĩa và sự quan trọng của công nhân vận động thì trong công tác hằng ngày không tránh khỏi những điều sai lầm lớn" Đảng lãnh đạo công hội, nhưng có những khác biệt nhất định về tổ chức Đảng với tổ chức Công hội và điều quan trọng là Đảng thực hiện lãnh đạo không phải bằng mệnh lệnh: "Công hội với Đảng quan hệ với nhau lại càng cốt yếu Đảng phải lãnh đạo công hội, nhưng tổ chức của Đảng và tổ chức của hội phải riêng nhau Đảng phải
do đảng đoàn mà lãnh đạo công hội Khi đảng đoàn muốn đem ý kiến gì của Đảng
mà thi hành trong công hội thì phải dùng cách đề nghị và giải thích, chớ không được lấy danh nghĩa Đảng mà hạ mệnh lệnh" Qua quá trình tổ chức và lãnh đạo Công hội Đỏ của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, nhận thấy, việc sử dụng nhuần nhuyễn nguyên tắc tập trung dân chủ đã tạo nên sức mạnh của tổ chức Công hội Sức mạnh
từ mỗi hội viên có trách nhiệm thảo luận, quyết định và thực hiện nhiệm vụ tạo nên sức mạnh tổng hợp, sức mạnh bên trong của tổ chức Sức mạnh tự giác ấy phù hợp với xu hướng tiến bộ xã hội tạo nên sự bền vững của một tổ chức trước mọi sự tấn công của các thế lực thù địch
Trang 12Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xếp đồng chí
Nguyễn Đức Cảnh vào hàng "tiên liệt",
anh dũng hy sinh vì Đảng, vì giai cấp công
nhân, vì dân tộc Dù tình hình thực tế ở
mỗi giai đoạn lịch sử có sự khác biệt nhất
định, nhưng nhiều vấn đề lớn của tổ chức
Công hội được đồng chí Nguyễn Đức
Cảnh xây dựng vẫn là bài học sinh động,
nhất là bài học về xây dựng tổ chức, công
tác cán bộ và nguyên tắc tập trung dân
chủ Đây thật sự là những bài học có giá
trị bền vững để cán bộ công đoàn hiện nay
tiếp tục suy ngẫm, tiếp tục phát triển trong
bối cảnh mới - khi mà đoàn viên công
đoàn khu vực ngoài nhà nước trở thành số
đông và ở đó công đoàn muốn thật sự có
chỗ đứng trong lòng của đông đảo quần
chúng lao động thì không thể không đảm
nhận tốt vai trò đại diện được luật pháp
quy định, được thực tiễn kiểm chứng và
được người lao động tin tưởng giao phó và
mong muốn
Việc ra mắt tổ chức Công đoàn đầu tiên
của giai cấp công nhân Việt Nam ngay lúc
đó đã thu hút sự chú ý của Quốc tế Công
hội đỏ của Đảng Cộng sản Pháp, là mốc
son chói lọi trong lịch sử phong trào công
nhân và Công đoàn Việt Nam, có ý nghĩa
hết sức to lớn đối với phong trào công
nhân Việt Nam; vừa là kết quả tất yếu của
sự trưởng thành về chất lượng phong trào công nhân nước ta, vừa là thắng lợi của đường lối công vận của Nguyễn Ái Quốc
và Đảng Cộng sản Đông Dương đánh
dấu sự hòa nhập của phong trào công nhân nước ta với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Kể từ đây, giai cấp công nhân Việt Nam có một đoàn thể cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích, đứng ra dẫn dắt phong trào
II CÁC K Ỳ ĐẠI HỘI CỦA CÔNG ĐOÀN
VI ỆT NAM: 12 KỲ ĐẠI HỘI
Ngày 03/02/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Tổng Công hội Đỏ đã tập hợp lực lượng thợ thuyền, đội quân chủ lực của cách mạng Việt Nam, tạo nên cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931 Cuối năm 1931, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam bị thực dân Pháp đàn áp dã man, hầu hết số cán bộ Đảng và Công hội
Đỏ đều bị địch bắt, khiến cho mối liên lạc giữa Đảng và quần chúng, giữa Công hội
Đỏ và phong trào công nhân gần như
bị gián đoạn.Trong điều kiện đó, bất chấp
sự kiểm soát gắt gao của thực dân Pháp, Công hội Đỏ vẫn tích cực tuyên truyền, vận động công nhân, phát triển tổ chức
Từ năm 1932 - 1936, phong trào cách mạng trong cả nước bắt đầu phục hồi
Trang 13Từ năm 1936 - 1939, tổ chức Công hội
Đỏ đổi tên thành Nghiệp đoàn, Hội Ái hữu
chuyển sang thời kỳ hoạt động bán công
khai Nhờ sự tổ chức linh hoạt, thích hợp
với tình hình, phong trào công nhân giai
đoạn này vẫn phát triển mạnh mẽ lên đỉnh
điểm mới Tháng 9/1939, chiến tranh thế
giới lần thứ hai bùng nổ, thực dân Pháp đầu
hàng và thỏa hiệp với phát xít Nhật thẳng
tay đàn áp phong trào dân chủ chống chiến
tranh của nhân dân ta, thủ tiêu các quyền
tự do nghiệp đoàn Trước tình hình đó, tổ
chức Nghiệp đoàn, Hội Ái hữu phải rút vào
hoạt động bí mật và lấy tên là "Hội công
nhân phản đế", năm 1941 đổi thành "Hội
Công nhân cứu quốc" làm nòng cốt cho
hoạt động của tổ chức Việt Minh
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Công đoàn
Việt Nam thực sự là trung tâm đoàn kết
của công nhân lao động Việt Nam
Với trên 20 vạn người trong năm 1945,
các đoàn viên Công đoàn trở thành lực
lượng nòng cốt làm nên cuộc Cách mạng
tháng Tám 1945 thành công, khai sinh ra
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà
nước Công nông đầu tiên ở Đông Nam Á
Sau Cách mạng tháng Tám thành công
năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng,
tháng 3/1946, Hội nghị đại biểu Công
nhân cứu quốc Bắc Bộ, Trung Bộ và Tổng
Công đoàn Nam Bộ đã quyết định thống nhất về mặt tổ chức trên phạm vi cả nước thành "Hội Công nhân cứu quốc" Tháng 6/1946, tại Hội nghị cán bộ Công đoàn cứu quốc đã đổi tên "Hội Công nhân cứu quốc" thành "Công đoàn" Ngày 20/7/1946, tại Nhà hát lớn Hà Nội, "Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam" đã chính thức được thành lập và được công nhận là thành viên chính thức của Liên hiệp Công đoàn thế giới vào năm 1949
Biểu trưng của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
Trong những năm đầu đất nước giành độc lập, tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám, tham gia tích cực vào cuộc Tổng Tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Trước
Trang 14dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa của
thực dân Pháp, các đội cảm tử Thủ đô,
trong đó nòng cốt là công nhân đã chiến
đấu với tinh thần quả cảm, anh dũng
Thực hiện nhiệm vụ vừa kháng chiến, vừa
kiến quốc, Tổng Liên đoàn Lao động Việt
Nam đã tổ chức vận động công nhân, viên
chức, lao động tập trung xây dựng nhà
máy, công xưởng, sản xuất vũ khí, khí tài
quân sự; khắc phục khó khăn, hăng hái
thi đua lao động phục vụ kháng chiến
Trong hoàn cảnh ấy Đại hội lần thứ nhất
của Công đoàn Việt Nam được tổ chức và
đến nay Công đoàn Việt Nam đã trải qua
Đại hội lần thứ XI: 27/7/2013 - 30/7/2013 tại Hà Nội
Đại hội lần thứ XII: 24/9/2018 - 26/9/2018 tại Hà Nội
1 Đại hội lần thứ I Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ I khai mạc vào sáng ngày 1/1/1950 và làm việc đến hết ngày 15/1/1950, tại xã Cao Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên Về
dự Đại hội có trên 200 đại biểu thay mặt cho khoảng 350.000 công nhân, viên chức, lao động Nhiều chiến sĩ thi đua các ngành, các đoàn thể quần chúng cách mạng, các đại biểu nước ngoài cũng tham
dự Đại hội Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội, đại diện Mặt trận dân tộc thống nhất đã đến dự Đại hội
Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ nhất tiến hành nhằm kiểm điểm và tổng kết kinh nghiệm đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam từ khi hình thành, nhất là từ sau Cách mạng tháng Tám thắng lợi đến thời điểm Đại hội
Trang 15Đại hội đã nhận được thư chào mừng của
Liên hiệp Công đoàn thế giới, đặc biệt nhận
được thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh Trong
thư, Bác viết:"…Nhân dịp Đại hội, tôi gửi
lời thân ái chúc các đại biểu mạnh khỏe
và Đại hội có kết quả thiết thực, tốt đẹp
Trong cuộc kháng chiến của dân tộc, giai
cấp công nhân ta đã góp phần quan trọng
và đã có những thành tích vẻ vang, từ nay
giai cấp công nhân ta phải là người lãnh
đạo Vì vậy, mọi nam, nữ công nhân phải
cố gắng học tập tiến bộ, phải cố gắng xung
phong làm biểu mẫu trong mọi việc để làm
tròn nhiệm vụ vẻ vang của giai cấp mình…"
Đại hội đã nghe bài phát biểu quan
trọng của đồng chí Trường Chinh, Tổng bí
thư của Đảng về nhiệm vụ của Công đoàn
và của giai cấp công nhân Đại hội đã thảo
luận sôi nổi bản báo cáo của Ban Chấp
hành Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam
"Công nhân Việt Nam chiến đấu cho độc
lập, dân chủ và hòa bình", do đồng chí
Trần Danh Tuyên trình bày
Đại hội đề ra mục tiêu: "Động viên
công nhân, viên chức cả nước, nhất là
ngành Quân giới sản xuất nhiều vũ khí,
khí tài phục vụ cho kháng chiến chống
thực dân Pháp đến thắng lợi"
Đại hội đã đề ra nhiệm vụ mới của giai
cấp công nhân và Công đoàn trong kháng
chiến, Nghị quyết Đại hội đã nêu rõ: "Tích cực cùng toàn dân chuẩn bị chuyển sang tổng phản công, tiêu diệt thực dân Pháp
và bù nhìn tay sai, đánh bại âm mưu can thiệp của đế quốc Mỹ, giành độc lập, thống nhất thật sự cho Tổ quốc, góp phần cùng lao động và nhân dân các nước đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới"
Đại hội đề ra nhiệm vụ hoạt động quốc tế: "Chung sức với lao động và các lực
lượng dân chủ thế giới đấu tranh chống phản động quốc tế, nhất là phản động Mỹ,
để bảo vệ hòa bình, dân chủ cho nhân loại Liên kết và ủng hộ Liên Xô và các nước dân chủ mới Tích cực hoạt động để góp phần thống nhất lao động thế giới Đoàn kết chặt chẽ với lao động và các dân tộc bị
áp bức, đánh đổ chế độ thực dân xâm
lược, giành quyền tự do, độc lập thực sự cho các quốc gia Giúp đỡ và phối hợp với công nhân, lao động Miên, Lào đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược Đoàn kết chặt chẽ với giai cấp công nhân Pháp trong việc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản Pháp" Đại hội bầu đồng chí Tôn Đức Thắng -
Người thành lập và lãnh đạo Công hội Ba Son (1921) làm Chủ tịch danh dự Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam gồm 21 ủy viên chính thức
Trang 16và 4 ủy viên dự khuyết Ban Thường vụ
Tổng Liên đoàn gồm: Trần Danh Tuyên,
Nguyễn Hữu Mai, Hoàng Hữu Đôn,
Nguyễn Duy Tính, Trần Quốc Thảo Đồng
chí Hoàng Quốc Việt (tức Hạ Bá Cang),
ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng
(2/1951 là ủy viên Bộ Chính trị) được bầu
làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động
Việt Nam, đồng chí Trần Danh Tuyên
được bầu làm Tổng Thư ký, các đồng chí
Nguyễn Hữu Mai, Trần Quốc Thảo được
bầu làm phó Tổng Thư ký
Đồng chí Hoàng Quốc Việt được bầu làm
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
Ý nghĩa của lịch sử của Đại hội: Sự
kiện Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ
Nhất đánh dấu bước trưởng thành to lớn
của giai cấp công nhân và Công đoàn Việt
Nam Những văn kiện được Đại hội thông
qua là sự vận dụng đúng đắn, cụ thể và sáng tạo đường lối cách mạng của Đảng vào phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, là điều kiện thuận lợi cho giai
cấp công nhân và tổ chức Công đoàn hoàn thành những nhiệm vụ mới của cuộc kháng chiến và mở ra một thời kỳ mới của công tác Công đoàn ở Việt Nam Đại hội
đã giải quyết những vấn đề lớn trong
thống nhất nhận thức và hành động, sửa đổi Điều lệ Công đoàn, bầu cử chính thức Ban Chấp hành Đại hội lấy việc thi đua ái
quốc làm trọng tâm công tác
2 Đại hội lần thứ II Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ II họp từ ngày 23 - 27/2/1961, tại Trường
Thương nghiệp - Hà Nội, (gần Cầu Diễn, cách trung tâm Hà Nội 5 km, trên đường
đi thị xã Sơn Tây) Tổng số đại biểu về dự Đại hội có 752 người, trong đó có 666 đại biểu chính thức và 86 đại biểu dự khuyết Đại hội vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và phát biểu ý kiến Đại hội
đã quyết định lấy thư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Huấn thị của Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho phương hướng, nhiệm vụ công tác Công đoàn Việt Nam Đại hội đề ra mục tiêu: "Động viên cán
bộ, công nhân, viên chức thi đua lao động, sản xuất, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
Trang 17miền Bắc với tinh thần: "Mỗi người làm
việc bằng hai vì miền Nam ruột thịt", góp
phần đấu tranh thống nhất nước nhà"
Đại hội đã chỉ ra nhiệm vụ trong giai
đoạn này là: "Đoàn kết, tổ chức, giáo dục
toàn thể công nhân viên chức, phát huy
khí thế cách mạng, khí thế làm chủ và tính
tích cực sáng tạo của quần chúng làm cho
quần chúng mau chóng nắm vững kỹ thuật
tiên tiến, để hoàn thành thắng lới sự
nghiệp công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa,
trước mắt là thi đua hoàn thành toàn diện
và vượt mức kế hoạch 5 năm lần thứ nhất,
đưa miến Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến
vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, làm cơ sở
vững mạnh cho cuộc đấu tranh thực hiện
hòa bình thống nhất tổ quốc"
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ II
khẳng định: "Sự nghiệp công nghiệp hóa
xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa quyết định rất
lớn đối với sự phát triển thắng lợi của
cách mạng nước ta, đồng thời bảo đảm
nâng cao vai trò lãnh đạo của giai cấp
công nhân, của Đảng tiên phong và phát
huy tác dụng tích cực của Công đoàn
trong mọi mặt hoạt động kinh tế - xã hội"
Đại hội nêu ra luận điểm Công đoàn là
trường học chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa
cộng sản của giai cấp công nhân Không
ngừng nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa,
nâng cao trình độ văn hóa, kỹ thuật, nghiệp vụ của công nhân, viên chức là chức năng nhiệm vụ của Công đoàn
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ II
đã quyết định đổi tên Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thành Tổng Công đoàn Việt Nam Đồng thời nhất trí thông qua Điều lệ Công đoàn Việt Nam gồm 10 chương
và 45 điều trong đó qui định cụ thể nhiệm
vụ, quyền lợi đoàn viên, nguyên tắc tổ chức, quyền hạn và nhiệm vụ của các cấp công đoàn Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Tổng Công đoàn Việt Nam mới gồm
54 ủy viên chính thức, 11 ủy viên dự khuyết Đoàn Chủ tịch gồm 19 người: Hoàng Quốc Việt, Trần Danh Tuyên, Nguyễn Công Hòa, Bùi Quỳ, Nguyễn Văn Điệp, Nguyễn Hộ, Hà Văn Tính, Trương Thị Mỹ, Trịnh Công Song, Nguyễn Đức Tính, Trần Đại Lý, Hồ Sỹ Ngợi, Lê Văn
Cơ, Ngụy Như Kon - Tum, Trần Anh Liên, Nguyễn Khai (Nguyễn Mậu), Trần Bảo, Nguyễn Văn Hiếu và Nguyễn Minh Đồng chí Hoàng Quốc Việt, ủy viên Trung ương Đảng được bầu lại làm Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam, Ban Thư ký gồm có 9 người: Bùi Thế Dương, Nguyễn Minh, Nguyễn Đãng, Trần Danh Tuyên, Bùi Quí, Nguyễn Văn Điệp, Nguyễn Hộ
và Hà Văn Tính Đồng chí Trần Danh
Trang 18Tuyên được bầu làm phó Chủ tịch kiêm
Tổng thư ký
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Lần đầu
tiên trong lịch sử, Đại hội Công đoàn Việt
Nam họp ở Thủ đô Hà Nội, trong bầu không
khí hòa bình Cũng lần đầu tiên trong lịch
sử, Đại hội Công đoàn Việt Nam có các
đoàn đại biểu quốc tế được mời và Chủ
tịch Hồ Chí Minh đến dự Đại hội đổi tên
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thành
Tổng Công đoàn Việt Nam Đại hội là
cuộc sinh hoạt chính trị quan trọng của
giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn
nhằm đưa đường lối của Đảng vào quần
chúng công nhân viên chức Những vấn đề
mà Đại hội quyết định là những vấn đề
quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng
của giai cấp công nhân và nhân dân ta
3 Đại hội lần thứ III
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ III
họp từ ngày 11 - 14/2/1974, tại Hội trường
Ba Đình - Hà Nội Tham dự Đại hội có
600 đại biểu (100 đại biểu dự khuyết) thay
mặt cho hơn 1 triệu đoàn viên công đoàn
và công nhân, viên chức cả nước Đại hội
đã đón 25 đoàn khách đại diện cho giai
cấp công nhân và công đoàn quốc tế và
đoàn đại biểu Liên Hiệp công đoàn giải
phóng miền Nam Việt Nam do đồng chí
Đặng Trần Thi (Phó Chủ tịch LHCĐGP)
dẫn đầu Đồng chí Lê Duẩn - Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Tôn Đức Thắng - Chủ tịch nước, đồng chí Phạm Văn Đồng - Thủ tướng Chính phủ đã đến dự Đại hội
Đại hội đề ra mục tiêu: "Động viên sức người, sức của chi viện cho chiến trường, tất cả để giải phóng miền Nam thống nhất đất nước"
Nhiệm vụ chung đã được Đại hội xác định là: "Nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa, chủ yếu là tư tưởng làm tập thể, ý thức làm chủ xã hội, làm chủ Nhà nước, phát huy vai trò làm chủ tập thể của công nhân, viên chức, động viên phong trào sôi nổi trong công nhân, viên chức thi đua lao động, sản xuất, cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội, tham gia quản lý xí nghiệp, quản lý kinh tế, quản lý Nhà nước " Đại hội đề ra nhiệm vụ cụ thể của Công đoàn trong hai năm 1974 - 1975 là: "nhanh chóng hoàn thành việc hàn gắn những vết thương chiến tranh, ra sức khôi phục và phát triển kinh tế, phát triển văn hóa; tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội; củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, củng cố chế độ xã hội chủ nghĩa về mọi mặt, ổn định tình hình kinh
tế và đời sống nhân dân, ra sức làm tròn nghĩa vụ đối với miền Nam anh hùng"
Trang 19Đại hội lần thứ III Tổng Công đoàn Việt Nam
Đại hội biểu dương thành tích to lớn
của giai cấp công nhân và phong trào công
đoàn trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước
và xây dựng chủ nghĩa xã hội, khẳng định
sự đóng góp to lớn của giai cấp công nhân
trong 13 năm qua Đại hội nghe bài phát
biểu quan trọng của Bí Thư thứ nhất Ban
Chấp hành Trung ương Đảng Lao động
Việt Nam Lê Duẩn về: "Giai đoạn mới
của cách mạng và nhiệm vụ của Công
đoàn" Đại hội thông qua Điều lệ sửa đổi
trong đó xác định vị trí, vai trò, chức năng,
nhiệm vụ của Công đoàn
Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Tổng
Công đoàn Việt Nam gồm 71 ủy viên
chính thức Đoàn Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam (cơ cấu đại diện, chịu trách nhiệm trước Ban Chấp hành quyết định chủ trương công tác giữa hai nhiệm
kỳ đại hội) gồm 19 đồng chí: Vũ Tất Ban, Nguyễn Văn Bút, Lê Bùi, Đoàn Văn Cứ, Nguyễn Văn Diện, Nguyễn Văn Đệ, Vũ Định, Lê Minh Đức, Đỗ Trọng Giang, Cù Thị Hậu, Nguyễn Công Hòa, Trương Thị
Mỹ, Nguyễn Tam Ngô, Nguyễn Văn Nhỡ, Thái Ngô Tài, Nguyễn Đức Thuận, Ngô Thị Thuận, Hoàng Quốc Việt và Lê Vân Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng được bầu làm Chủ tịch danh dự; Đồng chí Hoàng Quốc Việt, ủy viên Trung ương Đảng
Trang 20được bầu lại làm Chủ tịch Tổng Công
đoàn Việt Nam Các đồng chí Nguyễn
Đức Thuận, Nguyễn Công Hòa, Trương
Thị Mỹ được bầu làm phó Chủ tịch Ban
Thư ký (chịu trách nhiệm trước Ban Chấp
hành và Đoàn Chủ tịch về việc chuẩn bị
các văn kiện đại hội cho Đoàn Chủ tịch và
Ban Chấp hành thảo luận, quyết định, tổ
chức, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Đại
hội của Công đoàn toàn quốc, Nghị quyết
của Ban Chấp hành và Nghị quyết của
Đoàn chủ tịch) gồm 9 đồng chí: Nguyễn
Đức Thuận, Nguyễn Văn Diện, Vũ Định,
Đỗ Trọng Giang, Nguyễn Công Hòa,
Trương Thị Mỹ, Nguyễn Tam Ngô,
Nguyễn Thuyết và Lê Vân, Tổng Thư ký
là đồng chí Nguyễn Đức Thuận Ban Kiểm
tra gồm 5 đồng chí, trưởng Ban là đồng
chí Trương Thị Mỹ
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội lần
thứ III Công đoàn Việt Nam được tiến
hành trong lúc ở nước ta cũng như ở trên
khắp năm châu đang diễn ra những chuyển
biến lớn lao có lợi cho phong trào cách
mạng của nhân dân các nước Đại hội là
một sự kiện trọng đại trong đời sống chính
trị của đất nước Đại hội tiêu biểu cho ý
chí của hàng triệu người lao động làm chủ
tập thể quyết tâm biến chủ nghĩa anh hùng
cách mạng trong sản xuất và chiến đấu
thời kỳ chống Mỹ cưứ nước thành phong trào sôi nổi thi đua lao động, sản xuất, cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc; đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
4 Đại hội lần thứ IV Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ IV được tiến hành sớm hơn một năm trong điều kiện cách mạng Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn mới - giai đoạn đất nước thống nhất, cả nước cùng đi lên chủ nghĩa
xã hội Ngày 8/5/1978 Đại hội lần thứ IV Công đoàn Việt Nam khai mạc tại Hội
trường Ba Đình - Hà Nội Đại hội diễn ra trong 4 ngày (từ 8/5 đến 11/5/1978) Tham
dự Đại hội có 926 đại biểu thay mặt cho trên 3 triệu đoàn viên công đoàn, công nhân, viên chức trong cả nước Đây là Đại hội đầu tiên của phong trào công đoàn Việt Nam sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, nước nhà thống nhất và tổ chức Công đoàn hai miền Nam Bắc đã được thống nhất
Đại hội vinh dự được đón các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, có đồng chí
Lê Duẩn, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; đồng chí Tôn Đức Thắng, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch danh dự Tổng Công đoàn Việt
Trang 21Nam; đồng chí Trường Chinh, ủy viên Bộ
Chính trị, Chủ tịch Ủy ban thường vụ
Quốc hội; đồng chí Phạm Văn Đồng ủy
viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ
và các đồng chí ủy viên Bộ Chính trị đến
dự Đại hội Đại hội đón 36 đoàn đại biểu
quốc tế đại diện cho tổ chức Công đoàn
thế giới, mang đến cho giai cấp công nhân
và Công đoàn Việt Nam tình đoàn kết
của phong trào công nhân, Công đoàn
thế giới
Đại hội đã đề ra mục tiêu: "Động viên
giai cấp công nhân và người lao động thi
đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế,
đẩy mạnh công nghiệp hóa trong cả nước"
Đại hội đã xác định nhiệm vụ của Công
đoàn trong nhiệm kỳ mới là: "Bồi dưỡng
năng lực và phát huy quyền làm chủ tập
thể xã hội chủ nghĩa của công nhân, viên
chức, dấy lên phong trào cách mạng rộng
lớn thực hiện thắng lợi đường lối cách
mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, kết hợp
xây dựng kinh tế quốc phòng, thường
xuyên nâng cao tinh thần cách mạng, sẵn
sàng làm tròn nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc "
Đại hội đã cụ thể hóa những nhiệm vụ
cách mạng của giai cấp công nhân và
phong trào công đoàn theo tinh thần Nghị
quyết Đại hội lần thứ IV của Đảng mà
và hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước
- Đẩy mạnh phong trào công nhân viên chức thi đua phục vụ nông nghiệp
- Tổ chức và từng bước cải thiện đời sống, phát triển phúc lợi bảo vệ lợi ích chính đáng của công nhân viên chức
- Vận động cán bộ viên chức tích cực tham gia hoàn thành các quan hệ sản xuất
ở miền Nam
- Tích cực tham gia cải tiến quản lý xí nghiệp, quản lý kinh tế, quản lý nhà nước nhằm củng cố và quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa
- Đẩy mạnh giáo dục chính trị, văn hóa, kỹ
thuật và nghiệp vụ cho công nhân viên chức
- Tích cực góp phần tăng cường đoàn kết lao động và phong trào công đoàn thế giới đấu tranh vì quyền lợi của những người lao động, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội
- Cải tiến công tác, xây dựng công đoàn vững mạnh
Trang 22Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ tư được tổ chức ở Hà Nội, ngày 8/5/1978
Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Tổng
Công đoàn Việt Nam gồm 155 ủy viên
Ban Thư ký gồm 12 đồng chí: Nguyễn
Văn Linh, Nguyễn Đức Thuận, Nguyễn
Hộ, Mai Văn Bẩy, Nguyễn Văn Diện, Vũ
Định, Đỗ Trọng Giang, Nguyễn Thị Hiếu,
Trần Anh Liên, Nguyễn Tam Ngô,
Nguyễn Thuyết, Nguyễn Văn Ưng (tức
Tấn) Đồng Chí Nguyễn Văn Linh, ủy
viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung
ương Đảng (sau này là Tổng Bí thư Ban
Chấp hành Trung ương Đảng) được bầu
làm Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam,
đồng chí Nguyễn Đức Thuận được bầu
làm Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký và
đồng chí Nguyễn Hộ được bầu làm phó
Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam Ban
Kiểm tra có 7 ủy viên, do đồng chí Nguyễn Văn Ưng làm Trưởng ban
Đồng chí Nguyễn Văn Linh, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam năm 1978
Trang 23Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội
phát huy quyền làm chủ tập thể và ý chí tự
lực tự cường của những người lao động
chân tay và lao động trí óc đang hăng say
lao động, tiến công nhằm xóa bỏ nghèo
nàn và lạc hậu, xây dựng Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, có đời
sống văn minh, hạnh phúc
Đại hội là hình ảnh đẹp đẽ của đội ngũ
giai cấp công nhân thống nhất, của tổ chức
công đoàn thống nhất, trong nước Việt
Nam thống nhất, thành quả của ngót nửa
thế kỷ đấu tranh cách mạng của giai cấp
công nhân và nhân dân ta
Đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc
biệt quan trọng mở đầu một phong trào cách
mạng mới có sức lôi cuốn đông đảo công
nhân viên chức và quần chúng nhân dân
trên khắp mọi miền Tổ quốc hăng hái làm
việc, thi đua lao động sản xuất và công tác
5 Đại hội lần thứ V
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ
V họp từ ngày 16/11 đến 18/11/1983 tại
Hội trường Ba Đình - Hà Nội (họp trù bị
tại khách sạn Giảng Võ - Hà Nội) Đại hội
gồm 949 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu
đoàn viên công đoàn trong cả nước về dự
Đến dự Đại hội có các đồng chí Lê Duẩn
Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương
Đảng, đồng chí Trường Chinh, ủy viên Bộ
Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước,
đồng chí Phạm Văn Đồng, ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đại hội đã xác định mục tiêu tổng quát là:
"Động viên công nhân lao động thi đua thực hiện 3 chương trình kinh tế lớn của Đảng: Nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu" Đại hội khẳng định: Tiếp tục thực hiện nhiệm vụ chung của công đoàn cách mạng
xã hội chủ nghĩa, mà Đại hội lần thứ IV Công đoàn Việt Nam đề ra Đồng thời Đại
hội đề ra những nhiệm vụ cụ thể của phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội
lần thứ V của Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội đề ra những nhiệm vụ cụ thể là:
- Đẩy mạnh sản xuất công nghiệp.`
- Phát triển sản xuất nông nghiệp, đưa nông nghiệp từng bước lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa
- Lập lại trật tự xã hội chủ nghĩa trên mặt trận phân phối lưu thông, chăm sóc đời sống và bảo vệ lợi ích chính đáng của công nhân, viên chức
- Thực hiện những nhiệm vụ văn hóa,
xã hội
- Tham gia xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội, đấu tranh chống địch và các phần tử phá hoại, chống các hiện tượng tiêu cực, bảo vệ sản xuất, sẵn sàng chiến đấu
Trang 24Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ năm, tháng 11/1983
- Xây dựng giai cấp công nhân lớn
mạnh, xây dựng người công nhân mới xã
hội chủ nghĩa, tích cực tham gia xây dựng
Đảng, xây dựng chính quyền
- Phát triển hợp tác với Công đoàn Lào,
Công đoàn Campuchia, Công đoàn Liên
Xô và Công đoàn các nước trong cồng
đồng xã hội chủ nghĩa, tích cực góp phần
vào cuộc đấu tranh của phong trào công
đoàn thế giới vì lợi ích của người lao
động, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân
chủ và tiến bộ xã hội
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ V
nhất trí lấy ngày 28/7/1929, ngày thành
lập Tổng Công hội Đỏ Bắc kỳ làm ngày
thành lập Công đoàn Việt Nam
Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Tổng Công đoàn Việt Nam gồm 155 đồng chí Ban Thư ký gồm 13 đồng chí: Phạm Thế Duyệt, Dương Xuân An, Đinh Gia Bẩy, Mai Văn Bảy, Vũ Xuân Cận, Hoàng Mạnh Chính, Vũ Định, Phạm Lợi, Lê Phong, Vũ Kim Quỳnh, Nguyễn Thị Thân, Đỗ Thị Thiệp và Hoàng Tỉnh Đồng chí Nguyễn Đức Thuận, ủy viên Trung ương Đảng được bầu làm Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam Đồng chí Phạm Thế Duyệt, ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng được bầu làm phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký
Ủy ban kiểm tra Tổng Công đoàn Việt Nam có 11 đồng chí do đồng chí Nguyễn Thị Thân làm Trưởng Ủy ban
Trang 25Đồng chí Nguyễn Đức Thuận,
Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam tại Đại hội V
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội lần
thứ V Công đoàn Việt Nam diễn ra trong
bối cảnh đất nước ta đang đứng trước một
thời kỳ cách mạng hết sức sôi động Đảng
ta, giai cấp công nhân và nhân dân lao
động đang gánh vác một sứ mệnh trọng
đại, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ
nghĩa Đây là đại hội hành động của công
nhân, viên chức cả nước phát huy mạnh
tại Hội trường Ba Đình - Hà Nội Đại hội
gồm có 834 đại biểu thay mặt cho hơn 3
triệu đoàn viên công đoàn Tới dự Đại hội
có đồng chí Nguyễn Văn Linh, Tổng Bí
thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng và
các đồng chí cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười, Chủ tịch Quốc hội Lê Quang Đạo cùng nhiều đồng chí lãnh đạo khác của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các cơ quan đoàn thể quần chúng và các đồng chí cán
bộ lão thành cách mạng
Đại hội VI Công đoàn Việt Nam là sự kiện quan trọng trong đời sống chính trị của giai cấp công nhân và người lao động Đây là Đại hội đầu tiên thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, đồng thời cũng đặt
ra cơ sở lý luận cho đổi mới tổ chức và hoạt động công đoàn
Đại hội với tinh thần đổi mới "Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật" trong bầu không khí công khai, dân chủ Đại hội đã đánh giá thực trạng tình hình phong trào công nhân và
hoạt động công đoàn đề ra giải pháp khắc phục yếu kém để đưa phong trào công nhân và hoạt động công đoàn phát triển, nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ VI của Đảng, một mốc quan trọng trên con đường đổi mới đất nước Đại hội đã đề ra mục tiêu có sức cổ vũ mạnh mẽ đối với công nhân lao động là:
"Việc làm và đời sống, dân chủ và công bằng xã hội"
Trang 26Đại hội lần thứ VI Tổng Công đoàn Việt Nam
Đại hội đề ra phương hướng, nhiệm vụ
cho thời gian tới, trong đó hai nhiệm vụ
chính là: "Động viên công nhân, lao động
đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, hăng hái
đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm;
Chăm lo đời sống, bảo vệ lợi ích chính
đáng của người lao động"
Để phù hợp với yêu cầu tập hợp người
lao động thuộc các thành phần kinh tế, phù
hợp với yêu cầu mở rộng đối tượng và
phạm vi hoạt động của Công đoàn trong
tình hình mới Đại hội Công đoàn Việt
Nam lần thứ VI quyết định đổi tên Tổng
Công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên
đoàn Lao động Việt Nam Đổi tên các
Liên hiệp công đoàn tỉnh, thành phố, đặc
khu, huyện, thị xã thành Liên đoàn lao
động tỉnh, thành phố, đặc khu, huyện, thị
xă Bỏ chức danh Tổng thư ký, Chủ tịch Tổng Lao động lao động Việt Nam là người đứng đầu Ban Chấp hành và Ban Thư ký Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam; thay chức danh Thư ký công đoàn các cấp bằng chức danh Chủ tịch công đoàn Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 155 người; Ban Thư ký (Đoàn Chủ tịch) gồm
15 người: Nguyễn Văn Tư, Dương Xuân
An, Cù Thị Hậu, Đinh Gia Bẩy, Đào Thị Biểu, Vũ Tất Ban, Nguyễn Ngọc Cận, Hoàng Minh Chúc, Nguyễn Xuân Can, Hoàng Thị Khánh, Nguyễn An Lương, Lê Phong, Vũ Kim Quỳnh, Nguyễn Hồng Quân và Đỗ Thị Thiệp Đồng chí Nguyễn Văn Tư, ủy viên dự khuyết Ban Chấp
Trang 27hành Trung ương Đảng được bầu làm Chủ
tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam
Đồng chí Cù Thị Hậu, ủy viên Trung ương
Đảng - Phó Chủ tịch thường trực và đồng
chí Dương Xuân An được bầu làm phó
Chủ tịch Tổng liên đoàn
Ủy ban Kiểm tra gồm 11 người, do đồng
chí Cù Thị Hậu làm Chủ nhiệm Ủy ban
Ngày 30/6/1990, Quốc hội khóa VI, kỳ
họp thứ 17 đã thông qua Luật công đoàn
1990
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đây là đại
hội đầu tiên của giai cấp công nhân và tổ
chức Công đoàn Việt Nam kể từ khi cả
nước bước vào thực hiện đường lối đổi
mới do Đại hội lần thứ VI của Đảng khởi
xướng Đại hội đã diễn ra thật sự dân chủ
và công khai theo tinh thần đổi mới của
Đảng Đại hội đã nêu được ý chí của giai
cấp công nhân Việt Nam trước vận hội
mới, thời cơ mới của đất nước… Đại hội
đã ghi một dấu ấn tốt đẹp trong lịch sử
Công đoàn Việt Nam và mở ra một giai
đoạn phấn đấu mới, vẻ vang của Công
đoàn Việt Nam Là Đại hội đổi mới của
phong trào công nhân và tổ chức công
đoàn; việc làm, đời sống, dân chủ và công
bằng xã hội là mục tiêu hoạt động của
công đoàn các cấp; động viên công nhân,
lao động đi đầu trong việc đổi mới cơ chế
quản lý kinh tế, thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng, đồng thời kiên quyết đấu tranh thực hiện dân chủ và công bằng xã hội
Đại hội đánh dấu một bước sự đổi mới trong tổ chức và hoạt động của công đoàn nhằm động viên công nhân lao động cả nước phấn đấu thực hiện đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội kêu gọi anh chị em công nhân, lao động và đoàn viên, cán bộ công đoàn hãy phát huy truyền thống và bản chất cách mạng triệt để của giai cấp công nhân, biến Nghị quyết Đại hội thành hành động thiết thực, biến khẩu hiệu việc làm và đời sống, dân chủ và công bằng xã hội thành sức mạnh vật chất
7 Đại hội lần thứ VII Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ VII được tiến hành từ ngày 9 - 12/11/1993, tại Hội trường Ba đình - Hà Nội Tham dự Đại hội có hơn 600 đại biểu thay mặt cho công nhân, viên chức, lao động khắp mọi miền đất nước Đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười, các đồng chí Nguyễn Văn Linh, Phạm Văn Đồng, Võ Chí Công cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tới
dự Đại hội
Phát biểu chỉ đạo Đại hội đồng chí Đỗ Mười nhấn mạnh: "Phải tập trung sức xây
Trang 28dựng giai cấp công nhân vững mạnh, trước
hết là đội ngũ công nhân, lao động trong
các ngành sản xuất, kinh doanh và trong
khu vực quản lý nhà nước Tăng cường
đoàn kết thống nhất giai cấp công nhân,
gắn lợi ích giai cấp công nhân với lợi ích
dân tộc; làm hạt nhân trong khối liên minh
công - nông - trí thức, lực lượng chủ yếu
bảo đảm thành công của quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa nước nhà"
"Công đoàn có trách nhiệm động viên
công nhân lao động xây dựng khối đại kết
toàn dân…phát huy sức mạnh tổng hợp
của cả nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
trong tình hình mới"; Khắc phục tình trạng
"Nhà nước hóa, hành chính hóa" trong tổ
chức và phương thức hoạt động công đoàn
Đại hội VII Công đoàn Việt Nam xác
định mục tiêu của hoạt động công đoàn 5
năm (1993 - 1998) là: "Đổi mới tổ chức và
hoạt động Công đoàn, góp phần và xây
dựng bảo vệ Tổ quốc, chăm lo và bảo vệ
lợi ích của công nhân, lao động"
Năm 1992, Quốc hội khóa VI kỳ họp
thứ 11 đã thông qua Hiến pháp nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Điều 10 Hiến
pháp 1992 tiếp tục khẳng định rõ về vai trò,
vị trí của tổ chức Công đoàn Việt Nam
Đại hội đề ra phương hướng, nhiệm vụ
chính của Công đoàn những năm 1993 - 1998:
- Động viên công nhân, lao động phát huy tính năng động sáng tạo trong lao động sản xuất, góp phần phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa;
- Vận động công nhân, lao động tích
cực góp phần tham gia xây dựng Đảng, tham gia xây dựng chính quyền vững mạnh, bảo vệ Tổ quốc;
- Tham gia xây dựng giám sát, kiểm tra thực hiện chính sách; tăng cường các hoạt động xã hội để bảo vệ lợi ích, chăm lo đời sống công nhân, lao động;
- Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục góp phần xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh; tăng cường khối liên minh công - nông - trí thức;
- Tiếp tục đổi mới tổ chức, nâng cao năng lực và bản lĩnh đội ngũ cán bộ công đoàn;
- Đẩy mạnh các hoạt động kinh tế, tạo thêm nguồn tài chính;
- Tăng cường và mở rộng hợp tác với Công đoàn các nước và các tổ chức quốc
tế thuộc các xu hướng khác nhau nhằm cùng phấn đấu cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì lợi ích người lao động và sự lớn mạnh của tổ chức Công đoàn Việt Nam;
Đại hội đã bầu 125 đồng chí vào Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn lao động Việt
Trang 29Nam Ban Chấp hành đã bầu Đoàn chủ
tịch gồm 15 đồng chí: Nguyễn Văn Tư,
Nguyễn An Lương, Hoàng Thị Khánh, Vũ
Tất Ban, Nguyễn Mậu Bành, Đặng Ngọc
Chiến, Hoàng Vĩnh Cửu, Nguyễn Văn
Dũng, Trần Quang Giao, Trần Thị Hồng,
Đỗ Đức Ngọ, Vũ Kim Quỳnh và Huỳnh
Kim Sơn Đồng chí Nguyễn Văn Tư, ủy
viên Trung ương Đảng được bầu lại làm
Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt
Nam Đồng chí Cù Thị Hậu, ủy viên
Trung ương Đảng - Phó Chủ tịch thường
trực; các đồng chí Hoàng Minh Chúc,
Nguyễn An Lương, Hoàng Thị Khánh
được bầu làm phó Chủ tịch
Đại hội cũng bầu ra Ủy ban Kiểm tra
Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam khóa
VII gồm 11 ủy viên, đồng chí Vũ Kim
Quỳnh - ủy viên Đoàn Chủ tịch được bầu
làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tổng
liên đoàn
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội VII
Công đoàn Việt Nam diễn ra trong tình
hình đất nước có nhiều thay đổi lớn Đại
hội đặt ra một vấn đề rất cơ bản là xây
dựng, phát triển giai cấp công nhân về số
lượng, nhất là nâng cao về chất lượng;
nắm vững và cụ thể hóa cương lĩnh, chiến
lược kinh tế - xã hội và các Nghị quyết
của Đảng, thực hiện tốt hai nhiệm vụ
chiến lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa
8 Đại hội lần thứ VIII Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ VIII họp từ ngày 3 đến 6/11/1998, được tổ chức trọng thể tại Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt - Xô, Thủ đô Hà Nội Tham
dự Đại hội gồm 898 đại biểu của 80 đoàn (61 Liên đoàn lao động tỉnh, thành phố và
18 Công đoàn ngành nghề toàn quốc về
dự và 1 đoàn của cơ quan Tổng liên đoàn), 31 đoàn đại biểu quốc tế, đại diện
Tổ chức Liên hiệp công đoàn Thế giới, đại biểu công đoàn các nước trong khu vực và các đoàn ngoại giao Tới dự Đại hội có các đồng chí Lê Khả Phiêu, Tổng
Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng; đồng chí Trần Đức Lương, ủy viên
thường vụ Bộ Chính trị, Chủ tịch nước; đồng chí Phan Văn Khải, ủy viên thường
vụ Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Nông Đức Mạnh, ủy viên
thường vụ Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội và nhiều đại biểu đại diện các đoàn thể quần chúng
Đại hội đề ra mục tiêu: "Vì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì việc làm, đời sống, dân chủ và công bằng
xã hội, xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn vững mạnh"
Trang 30Xây dựng giai cấp công nhân thời kỳ
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển
về số lượng và chất lượng, làm nòng cốt
trong việc xây dựng khối liên minh vững
chắc với nông dân và trí thức; ra sức phát
triển đoàn viên trong các thành phần kinh
tế, tiếp tục xây dựng tổ chức Công đoàn
vững mạnh, nâng cao trình độ cán bộ
công đoàn; tham gia xây dựng chiến lược
phát triển kinh tế xã hội, xây dựng luật
pháp, chính sách có liên quan đến
CNVCLĐ, chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp, chính đáng của CNVCLĐ; tích
cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng
chính quyền, xây dựng khối đại đoàn kết
dân tộc trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,
củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn
định chính trị, trật tự an toàn xã hội; đẩy
mạnh phong trào thi đua sôi nổi, động
viên CNVCLĐ phát huy nội lực phát triển
kinh tế - xã hội vì mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, văn minh, theo
con đường xã hội chủ nghĩa
Đại hội VIII Công đoàn Việt Nam đề ra
6 nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo
dục, tập hợp xây dựng giai cấp công nhân
Việt Nam lớn mạnh, vững vàng về chính trị,
giác ngộ về giai cấp, thiết tha gắn bó với tư
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,
kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
xã hội chủ nghĩa, có trình độ làm chủ khoa học công nghệ hiện đại, xứng đáng là giai cấp lãnh đạo cách mạng, giữ vai trò nòng cốt trong khối liên minh công nhân - nông dân - trí thức và khối đại đoàn kết dân tộc
- Phát động phong trào hành động cách mạng sâu rộng trong công nhân, viên chức, lao động hưởng ứng phong trào thi đua yêu nước với khẩu hiệu: "Tất cả vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" Đó là các phong trào:
"Lao động giỏi với năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động"; phong trào "Học tập nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa"; phong trào
"thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng, chống các tệ nạn xã hội" phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Ra sức xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh, phấn đấu đến năm 2003 ở khu vực hành chính sự nghiệp, kinh tế Nhà
nước ít nhất có 90% công nhân, viên chức, lao động vào tổ chức Công đoàn Nâng cao chất lượng Công đoàn cơ sở vững mạnh 100% khu vực liên doanh, đơn vị
có vốn đầu tư nước ngoài có đủ điều kiện thành lập Công đoàn cơ sở và 60% số cán
Trang 31bộ công nhân, viên chức, lao động là đoàn
viên công đoàn Khu vực kinh tế tư nhân
có ít nhất 50% số đơn vị có tổ chức Công
đoàn và trên 50% số công nhân, viên chức,
lao động vào Công đoàn; có từ 50% số
Công đoàn cơ sở đạt tiêu chuẩn vững
mạnh; phấn đấu đến năm 2003 có 100%
số cán bộ công đoàn chủ chốt và Chủ tịch
công đoàn cơ sở được qua các lớp đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ công đoàn
- Nêu cao vai trò, vị trí của tổ chức
Công đoàn trong việc chăm lo, bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của
công nhân lao động Tập trung trí tuệ, cán
bộ tham gia nghiên cứu sửa đổi, bổ sung
pháp luật và các chế độ về các chính sách
về lao động, tiền lương, tiền công, bảo hộ
lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,
bảo hiểm thất nghiệp, đào tạo và đào tạo
lại các ngành nghề và các chính sách xã
hội khác; kiểm tra, giám sát việc thực hiện
các chế độ, chính sách đối với lao động nữ
Tham gia củng cố, sắp xếp lại doanh nghiệp
nhà nước nhằm làm cho các doanh nghiệp
này hoạt động có hiệu quả và phát huy vai
trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân
Tích cực cùng với Nhà nước thực hiện cổ
phần hóa doanh nghiệp, tạo điều kiện cho
công nhân, viên chức, lao động tìm kiếm,
mở mang các hoạt động dịch vụ, sản xuất,
phát triển kinh tế gia đình, tăng thu nhập,
ổn định cuộc sống, góp phần xóa đói giảm nghèo trong công nhân, viên chức, lao động
và bảo vệ quyền lợi người lao động Việt Nam đang lao động hợp tác ở nước ngoài
- Vận động công nhân, viên chức, lao động tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh Tham gia có hiệu quả trong công cuộc cải cách hành chính, chống quan liêu, lăng phí, chống tham nhũng, buôn lậu, thực hành dân chủ hóa; có kế hoạch bồi dưỡng công nhân và người lao động giỏi để giới thiệu cho Đảng
- Mở rộng và củng cố hoạt động đối ngoại nhằm tăng cường hữu nghị và hợp tác về mọi mặt, tranh thủ tối đa sự hỗ trợ
từ bên ngoài với mục tiêu xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn vững mạnh, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước Đồng thời, tích cực đóng góp vào cuộc đấu tranh chung của người lao động
và Công đoàn các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc, phát triển và vì người lao động, vì quyền Công đoàn, vì dân sinh, dân chủ và tiến bộ xã hội
Với tinh thần làm việc khấn trương sôi nổi, dân chủ và trách nhiệm cao trước giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn cả
Trang 32nước Đại hội đã bầu 145 đồng chí, vào
Ban Chấp hành Tổng liên đoàn khóa VIII
Ban Chấp hành đã bầu Đoàn Chủ tịch gồm
17 đồng chí: Cù Thị Hậu, Nguyễn An
Lương, Đặng Ngọc Chiến, Đỗ Đức Ngọ,
Nguyễn Đình Thắng, Nguyễn Hòa Bình,
Nguyễn Văn Dũng, Trần Quang Giao, Trần
Thị Hồng, Vũ Khang, Nguyễn Hữu Lợi,
Nguyễn Thị Luật, Vũ Tiến Sáu, Huỳnh
Kim Sơn, Đặng Ngọc Tùng, Nguyễn Viết
Vượng và Hoàng Văn Yên Đồng chí Cù
Thị Hậu, ủy viên Trung ương Đảng được
bầu làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động
Việt Nam; đồng chí Nguyễn An Lương -
Phó Chủ tịch thường trực; các đồng chí
Đặng Ngọc Chiến, Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn
Đình Thắng được bầu làm Phó Chủ tịch
Đồng chí Cù Thị Hậu được bầu làm Chủ tịch
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
tại Đại hội lần thứ VIII, năm 1998
Đại hội cũng bầu ra Ủy ban Kiểm tra Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam khóa VIII gồm 13 ủy viên do đồng chí Vũ Khang làm Chủ nhiệm
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ VIII nhiệm kỳ 1998 - 2003 là một sự kiện
có ý nghĩa quan trọng trong việc chuyển giao nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn giữa hai thế kỷ
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội có
ý nghĩa rất quan trọng, Đại hội động viên giai cấp công nhân phát huy truyền thống cách mạng, khơi dậy mọi tiềm năng sáng
tạo, đi tiên phong trong sự nghiệp đẩy
mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đại hội là cuộc sinh hoạt chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và tổ
chức Công đoàn nhằm biến những nghị quyết lịch sử của Đại hội Đảng thành khẩu hiệu phấn đấu hàng ngày của công nhân, viên chức, lao động Đây là đại hội chuyển
tiếp giữa hai thế kỷ, chuẩn bị hành trang bước vào thế kỷ 21 Sự thành công của Đại hội tạo ra niềm vui mới, niềm tin mới, động lực mới, sức mạnh mới, khí thế mới, góp phần đưa khẩu hiệu hành động của Đại hội vào cuộc sống, vì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, văn minh Đối với giai cấp công
Trang 33nhân và tổ chức Công đoàn, Đại hội mở ra
thời kỳ mới, đánh dấu bước ngoặt của
phong trào Công đoàn Việt Nam trong quá
trình thực hiện công cuộc công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước
9 Đại hội lần thứ IX
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần IX
họp từ ngày 10 - 13/10/2003, tại Cung văn
hóa lao động Hữu nghị Việt - Xô, thủ đô
Hà Nội 900 đại biểu ưu tú, đại diện cho
hơn 4,2 triệu đoàn viên đã về dự Đại hội
Đại hội vinh dự được đón tiếp đồng chí
Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư Ban Chấp
hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,
các đồng chí nguyên là Cố vấn Ban Chấp
hành Trung ương Đảng, các đồng chí lãnh
đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc
hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các
đoàn thể khác, cùng 31 đoàn đại biểu Công
đoàn quốc tế và Công đoàn các nước, đại
diện đoàn ngoại giao, tổ chức quốc tế và
phi chính phủ có quan hệ với Tổng Liên
đoàn lao động Việt Nam tới dự Đồng chí
Tổng bí thư đã phát biểu ư kiến chỉ đạo
Đại hội và đã trao tặng Đại hội bức trướng
của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam: "Giai cấp công nhân
và tổ chức Công đoàn Việt Nam đoàn kết,
lao động sáng tạo, đi dầu trong sự nghiêp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước"
Khẩu hiệu hành động của tổ chức Công đoàn trong thời kỳ mới là: Xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh, chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVCLĐ, góp phần tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đại hội đã đề ra mục tiêu và phương
hướng tổng quát của tổ chức Công đoàn trong nhiệm kỳ 2003 - 2008:
Xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh, xứng đáng là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và vai trò lãnh đạo cách mạng trong thời kỳ mới; củng cố và phát triển sâu rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trên cơ sở liên minh vững chắc giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước sôi nổi, rộng khắp, thiết thực
và có hiệu quả trong CNVCLĐ; Tham gia quản lý, chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVCLĐ; đẩy mạnh phát triển đoàn viên và tổ chức công đoàn trong các thành phần kinh tế; nâng cao năng lực và trình độ cán bộ công đoàn; đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, xây dựng tổ chức công đoàn
Trang 34vững mạnh; tham gia xây dựng Đảng, Nhà
nước trong sạch, vững mạnh; mở rộng và
tăng cường hợp tác quốc tế, góp phần thực
hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh
tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ vững chắc
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Nhiệm vụ chủ yếu của Công đoàn
nhiệm kỳ 2003 - 2008 là:
- Tuyên truyền giáo dục, góp phần xây
dựng giai cấp công nhân vững mạnh, xứng
đáng là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và
vai trò lãnh đạo cách mạng trong thời kỳ
mới Tích cực tham gia xây dựng Đảng,
xây dựng Nhà nước
- Chủ động tham gia xây dựng, tổ chức
thực hiện và kiểm tra, giám sát có hiệu quả
việc thực hiện pháp luật, chế độ chính
sách có liên quan trực tiếp đến CNVCLĐ
và quy chế dân chủ ở cơ sở; đẩy mạnh
công tác chăm lo đời sống, làm tốt chức
năng đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp
pháp, chính đáng của CNVCLĐ
- Tổ chức sâu rộng các phong trào thi
đua yêu nước, trọng tâm là phong trào lao
động giỏi, lao động sáng tạo trong
CNVCLĐ, góp phần hoàn thành thắng lợi
các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước
- Phát triển đoàn viên và xây dựng tổ
chức công đoàn vững mạnh; đổi mới nội
dung và phương thức hoạt động của tổ chức công đoàn cho phù hợp với từng loại hình cơ sở, từng cấp công đoàn; nâng cao năng lực và trình độ cán bộ công đoàn
- Mở rộng hoạt động đối ngoại của Công đoàn Việt Nam
Đại hội IX Công đoàn Việt Nam là Đại hội "Đoàn kết, trí tuệ, dân chủ, đổi mới", thể hiện ý chí và nguyện vọng to lớn của giai cấp công nhân, của đội ngũ CNVCLĐ
và tổ chức Công đoàn Việt Nam bước vào thế kỷ và thiên niên kỷ mới
Đại hội bầu Ban chấp hành gồm 150 ủy viên Ban Chấp hành khóa IX đã bầu ra 19
ủy viên Đoàn Chủ tịch gồm: đồng chí Cù Thị Hậu, Đặng Ngọc Tùng, Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn Đình Thắng, Đặng Ngọc Chiến, Nguyễn Hòa Bình, Nguyễn Văn Dũng, Vũ Khang, Nguyễn Viết Vượng, Hoàng Văn Yên, Hoàng Ngọc Thanh, Lê Vân Trình,
Đỗ Đăng Hiếu, Nguyễn Xuân Hồng, Nguyễn Huy Cận, Nguyễn Thị Kim Hải, Nguyễn Thế Phúc, Phan Viết Thông và Phan Thị Thu Vân Đồng chí Cù Thị Hậu, ủy viên Trung ương Đảng được bầu lại làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Đồng chí Đặng Ngọc Tùng - Phó Chủ tịch thường trực; các đồng chí Đặng Ngọc Chiến,
Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn Đình Thắng, Nguyễn Hòa Bình được bầu làm phó Chủ tịch
Trang 35Ban Chấp hành bầu Ủy ban kiểm tra
Tổng Liên đoàn gồm 11 đồng chí, đồng
chí Vũ Khang, ủy viên Đoàn Chủ tịch
Tổng liên đoàn được bầu làm Chủ nhiệm
Ủy ban kiểm tra
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội lần
thứ IX Công đoàn Việt Nam là Đại hội của
Đoàn kết, Trí tuệ, Dân chủ, Đổi mới, thể hiện
ý chí, nguyện vọng của giai cấp công nhân
và cán bộ, đoàn viên công đoàn cả nước
Đại hội diễn ra vào những năm đầu thế kỷ
XXI và thiên niên kỷ mới, giữa lúc chúng ta
đang tiến hành tổng kết nửa nhiệm kỳ thực
hiện Nghị quyết Đại hội IX của Đảng Đại
hội quyết định mục tiêu, phương hướng
hành động của giai cấp công nhân và tổ chức
Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2003-2008
10 Đại hội lần thứ X
Đại hội X Công đoàn Việt Nam diễn ra
từ ngày 02-5/11/2008 tại Cung Văn hóa lao
động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội Tham dự
Đại hội có 985 đại biểu chính thức Đại hội
vinh dự được đón tiếp đồng chí Nông Đức
Mạnh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung
ương Đảng Cộng sản Việt Nam, các đồng
chí nguyên Tổng Bí thư và lãnh đạo lão thành
của Đảng, Nhà nước; các đồng chí uỷ viên
Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng;
các đồng chí lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ,
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn
thể khác, cùng 20 đoàn đại biểu Công đoàn
quốc tế và Công đoàn các nước, đại diện đoàn ngoại giao, tổ chức quốc tế và phi chính phủ có quan hệ với Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam tới dự Đồng chí Tổng
bí thư đã phát biểu ý kiến chỉ đạo Đại hội và
đã trao tặng Đại hội bức trướng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam: "Công đoàn Việt Nam đổi mới, sáng tạo; bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động; vì sự phát triển ổn định, bền vững của đất nước" Đại hội X Công đoàn Việt Nam là Đại hội đầu tiên của thời kỳ đất nước hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế; nước ta chính thức là thành viên WTO; là
ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hiệp quốc; giai cấp công nhân và cán
bộ, đoàn viên, công đoàn cơ sở phát triển nhanh; Ban Chấp hành TW Đảng ban hành Nghị quyết về "Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" Khẩu hiệu hành động của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong thời gian tới: "Công đoàn Việt Nam đổi mới, sáng tạo; bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động; vì sự phát triển
ổn định, bền vững của đất nước" 8 nhóm chỉ tiêu phấn đấu trong nhiệm kỳ X với các chương trình hành động cụ thể cũng
đã được thông qua
Trang 36Đại hội lần thứ X Công đoàn Việt Nam
Đại hội xác định mục tiêu, phương
hướng hoạt động công đoàn trong 5 năm
(2008-2013): "Tiếp tục đổi mới nội dung,
phương thức hoạt động của công đoàn các
cấp, hướng về cơ sở, lấy cơ sở làm địa
bàn hoạt động chủ yếu, lấy đoàn viên,
công nhân, viên chức, lao động làm đối
tượng vận động; chuyển mạnh hoạt động
công đoàn vào việc tổ chức thực hiện chức
năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp, chính đáng của đoàn viên, công
nhân, viên chức, lao động; xây dựng quan
hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; góp
phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước "
Đại hội đã kiểm điểm, đánh giá toàn
diện, khách quan tình hình phong trào
công nhân, viên chức, lao động và kết quả hoạt động Công đoàn trong 5 năm (2003 - 2008), phân tích những hạn chế, yếu kém, nguyên nhân, rút ra những bài học kinh nghiệm từ quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội IX Công đoàn Việt Nam và đề ra mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ hoạt động Công đoàn nhiệm kỳ tới (2008 - 2013) Các đại biểu đã thảo luận sôi nổi, bàn các biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn, thực hiện tốt chức năng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên và người lao động, phát triển đoàn viên, xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh, nâng cao vị thế của Công đoàn Việt Nam trong
hệ thống chính trị và trên trường quốc tế
Trang 37Có 47 bản tham luận được gửi tới Đại hội,
có 11 tham luận được trình bày trực tiếp
tại Đại hội, 268 lượt ý kiến phát biểu về 24
vấn đề tại các tổ Nhiều nội dung tham
luận đã đi thẳng vào những vấn đề bức
xúc hiện nay của công nhân lao động và tổ
chức Công đoàn Đại hội xác định nhiệm
vụ trọng tâm, hàng đầu của tổ chức Công
đoàn hiện nay là đại diện, bảo vệ quyền,
lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn
viên, công nhân viên chức lao động
Tại Đại hội, các đại biểu cũng đã tập
trung thảo luận, cho ý kiến, biểu quyết
Điều lệ Công đoàn Việt Nam (bổ sung,
sửa đổi), trong đó tập trung vào: Nhiệm kỳ
Đại hội Công đoàn cơ sở; Về cán bộ công
đoàn; Công đoàn cơ sở trong đơn vị sự
nghiệp ngoài công lập; Công đoàn giáo
dục huyện; Công đoàn cơ sở các cơ quan
Trung ương
Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Tổng
Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa X
gồm 160 đồng chí Tại phiên họp thứ nhất,
Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn khóa X đã
bầu Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn gồm
21 đồng chí; Ủy ban kiểm tra Tổng Liên
đoàn gồm 13 đồng chí Đồng chí Đặng
Ngọc Tùng được bầu làm Chủ tịch Tổng
Liên đoàn Đồng chí Đỗ Xuân Học được
bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra
Đồng chí Đặng Ngọc Tùng được bầu làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại Đại hội X
Nhiệm vụ chủ yếu của Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2008 - 2013
- Đại diện, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên,
công nhân viên chức lao động Đây là nhiệm
vụ được xác định quan trọng hàng đầu Chủ động tham gia xây dựng và kiểm tra, giám sát việc thực hiện những chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến công nhân viên chức lao động Trước mắt là chính sách về nhà ở, chính sách bảo đảm việc làm, tiền lương, thu nhập, bảo hiểm
xã hội, bảo hiểm y tế, xây dựng nhà trẻ, mẫu giáo và các thiết chế văn hóa phục vụ công nhân lao động Phối hợp chặt chẽ với người sử dụng lao động tổ chức thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức Đại hội công nhân, viên chức, Hội nghị cán
bộ, công chức, Hội nghị người lao động
Trang 38Hướng dẫn, giúp đỡ công nhân, lao động
giao kết Hợp đồng lao động; đại diện tập
thể người lao động đối thoại, thương lượng,
ký kết và tổ chức thực hiện Thỏa ước lao
động tập thể với nội dung quy định có lợi
hơn cho người lao động; đẩy mạnh việc ký
Thỏa ước lao động tập thể cấp tổng công
ty, tiến tới thực hiện ký Thỏa ước lao động
tập thể cấp ngành nghề toàn quốc Phối
hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan
nghiên cứu, tổ chức thực hiện các biện pháp
xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn
định, tiến bộ, phòng ngừa tranh chấp lao
động, đình công tự phát tại doanh nghiệp
- Tuyên truyền, giáo dục công nhân,
viên chức, lao động góp phần xây dựng
giai cấp công nhân lớn mạnh Triển khai
thực hiện có hiệu quả Chương trình hành
động của Tổng Liên đoàn thực hiện Nghị
quyết hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp
hành Trung ương Đảng khóa X "Về tiếp
tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước"
- Tổ chức các phong trào thi đua yêu
nước trong công nhân viên chức lao động:
tập trung 5 phong trào và 1 cuộc vận động:
"Lao động giỏi, lao động sáng tạo", "Giỏi
việc nước, đảm việc nhà", "Thi đua phục
vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp và phát triển nông thôn", "Thi đua học tập nâng cao trình độ học vấn, nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển", "Xanh - sạch - đẹp, đảm bảo an toàn,
vệ sinh lao động", cuộc vận động xây dựng người cán bộ, công chức, viên chức "Trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu"…
- Tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Công đoàn và đội ngũ cán bộ Công đoàn
- Công tác vận động nữ công nhân viên chức lao động
- Công tác tài chính và hoạt động kinh tế
- Công tác đối ngoại Công đoàn Đại hội đề ra 8 nhóm chỉ tiêu phấn đấu của Công đoàn Việt Nam trong nhiệm kỳ 2008-2013:
- Hàng năm có 100% cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp nhà nước tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức; có 90% trở lên số doanh nghiệp nhà nước tổ chức Đại hội công nhân, viên chức; trên 50% số công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn tổ chức Hội nghị người lao động
- Có 70% trở lên số công đoàn cơ sở doanh nghiệp tổ chức thương lượng với người sử dụng lao động, xây dựng, ký kết
và tổ chức thực hiện Thỏa ước lao động tập thể, nhất là những nơi đông công nhân,
Trang 39lao động Phấn đấu xây dựng và ký
kết Thỏa ước lao động tập thể cấp ngành
- Tham gia cùng với cơ quan quản lý
nhà nước đào tạo đội ngũ công nhân để có
70% trở lên số công nhân được đào tạo
chuyên môn, nghề nghiệp; phấn đấu giảm
số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng chết
người và bệnh nghề nghiệp; 65% trở lên số
công nhân được tham gia bảo hiểm xã hội
- Giới thiệu mỗi năm ít nhất 90.000
công nhân ưu tú để cấp ủy Đảng bồi
dưỡng, xem xét, kết nạp vào Đảng
- Kết nạp mới ít nhất 1,5 triệu đoàn
viên Đến hết năm 2013, có 70% số doanh
nghiệp đủ điều kiện theo quy định của Điều
lệ Công đoàn Việt Nam thành lập được
công đoàn cơ sở và tập hợp được từ 60%
trở lên số công nhân, viên chức, lao động
trong doanh nghiệp gia nhập công đoàn
- Phấn đấu 100% cán bộ công đoàn các
cấp được đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn về
lý luận, nghiệp vụ công đoàn
- Phấn đấu tỷ lệ cán bộ nữ tham gia Ban
Chấp hành công đoàn các cấp đạt 30% trở
lên Các công đoàn cơ sở và cấp trên trực
tiếp cơ sở có từ 50% lao động nữ trở lên,
nhất thiết phải có cán bộ lãnh đạo chủ
chốt là nữ
- Hàng năm có trên 80% số công đoàn
cơ sở ở các cơ quan hành chính, đơn vị sự
nghiệp và doanh nghiệp thuộc khu vực nhà nước và 40% số công đoàn cơ sở ở khu vực ngoài nhà nước và doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài đạt tiêu chuẩn
"Công đoàn cơ sở vững mạnh"
Ý nghĩa lịch sử của Đại hội: Đại hội X Công đoàn Việt Nam thể hiện ý chí quyết tâm, năng động, sáng tạo của đông đảo công nhân viên chức lao động, đoàn viên và các
cấp Công đoàn cả nước, nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, quyết tâm đổi mới toàn diện và mạnh mẽ tổ chức và phương thức
hoạt động công đoàn, góp phần xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh, phấn đấu
thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng, vì mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"
11 Đại hội lần thứ XI Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ
XI, nhiệm kỳ 2013 - 2018 diễn ra từ ngày
27 - 30/7/2013, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt - Xô, Thủ đô Hà Nội Tham dự Đại hội có 944 đại biểu triệu tập thuộc 83 đoàn đại biểu; 07 đoàn đại biểu quốc tế, trong đó 04 đoàn đại biểu Công đoàn quốc tế từ nước ngoài vào và 03 đại diện tổ chức quốc tế tại Việt Nam Các đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng; đồng chí Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính
Trang 40trị, Chủ tịch nước; đồng chí Nguyễn Tấn
Dũng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng
Chính phủ; đồng chí Nguyễn Sinh Hùng -
Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội và
các đồng chí nguyên là lãnh đạo cấp cao của
Đảng, Nhà nước; các đồng chí Ủy viên Bộ
Chính trị, Ban Bí thư; lãnh đạo Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam… đã về dự Đại hội
Đại hội XI Công đoàn Việt Nam diễn ra
trong bối cảnh Luật Công đoàn 2012, Bộ
luật Lao động 2012 và các văn bản hướng
dẫn thi hành bắt đầu được thực thi; Nghị
quyết 20-NQ/TW sẽ được Trung ương sơ
kết, đánh giá 5 năm triển khai và đề ra
những giải pháp triển khai hiệu quả hơn,
tạo hành lang pháp lý quan trọng, động lực
khích lệ cho hoạt động công đoàn…
Đại hội đã nghe đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, thay mặt lãnh đạo Đảng
và Nhà nước, phát biểu chỉ đạo Đại hội, trong đó nhấn mạnh: Thời gian tới, hoạt động của tổ chức Công đoàn phải thực sự hướng
về cơ sở, giải đáp trúng những vấn đề thực tiễn đặt ra về đời sống, việc làm của công nhân viên chức lao động; thực sự chăm lo, đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân viên chức lao động Tổng Bí thư đề nghi ̣ tổ chức Công đoàn cần nắm vững , quán triệt thật sâu sắc những quan điểm, tư tưởng chı̉ đa ̣o của Đảng, làm tốt hơn nữa nhiệm vụ xây dựng giai cấp công nhân xứng đáng là lực lượng nòng cốt đi đầu trong sự nghiê ̣p đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XI, năm 2013