Bài Giảng Kế Hoạch Hóa Phát Triển Kinh Tế - Xã Hội.pdf

Microsoft PowerPoint Chuong 1 Tong quan KHH ppt [Compatibility Mode] KẾ HOẠCH HOÁ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI ĐẠI HỌC THỦY LỢI 1 TS Nguyễn Ánh Tuyết TS Nguyễn Ánh Tuyết11/15/2020 Mục tiêu của môn học Mô[.]

Trang 1

KẾ HOẠCH HOÁ PHÁT TRIỂN

Trang 2

Mục tiêu của môn học:

Môn học nghiên cứu các vấn đề cơ bản bao gồm: bản chất, nội dung kế hoạch hóa trong nền kinh tế thị trường, cách thức lập kế hoạch tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng vốn đầu

tư, kế hoạch chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và kế hoạch tài chính tiền tệ.

TS Nguyễn Ánh Tuyết 11/15/2020

2

Trang 3

Nội dung môn học

CHƯƠNG 1: KẾ HOẠCH HÓA TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

CHƯƠNG 2: LẬP KẾ HOẠCH TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CHƯƠNG 3:KẾ HOẠCH VỐN ĐẦU TƯ

CHƯƠNG 4: LẬP KẾ HOẠCH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU

NGÀNH KINH TẾ

CHƯƠNG 5: KẾ HOẠCH TÀI CHÍNH VÀ TIỀN TỆ

3

Trang 4

CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN:

I NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN

II CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KẾ HOẠCH HÓA TRONG

NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG III BẢN CHẤT CỦA KẾ HOẠCH HÓA

IV CÁC CHỨC NĂNG, NGUYÊN TẮC KẾ HOẠCH

HÓA PHÁT TRIỂN

V QUY TRÌNH KẾ HOẠCH HÓA PHÁT TRIỂN

4

Trang 5

I NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1 Quản lý và các chức năng quản lý

2 Kế hoạch

3 Kế hoạch hóa trong nền kinh tế quốc dân

4 Kế hoạch hóa ở Việt Nam

5 Phát triển kinh tế và chỉ tiêu đánh giá phát

triển kinh tế kinh tế

5

Trang 6

I NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1 Quản lý và các chức năng quản lý

a Quản lý: Sự tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản

lý nhằm hướng đối tượng quản lý đi theo 1 mục tiêu nhất định

6

Trang 7

b Qui trình quản lý

Xác định mục tiêu (1)

Tổ chức T.hiện (2)

Kiểm tra (3)

điều chỉnh (4)

Hạch toán (5)

Là 1 chuỗi bao gồm việc thực hiện tuần tự, liên tục 5 chức

năng quản lý chủ yếu:

đặt ra

đích cần

đạt tới

Các bộ phận cấu thành

Chức năng từng

bộ phận

Cơ chế phối hợp

Theo dõi hoạtđộng

Tổng hợp thông tin

đ giáthực hiện

đ giá kếtquả hoạt động:

-Hiệu quả T/c-H.quả KT-XH

7

Trang 8

2 Kế hoạch

cũng như cách thức, giải pháp thực hiện cho một hoạt động tương lai.

Trang 9

❖ Các loại kế hoạch: lĩnh vực & thời hạn

❖ Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp Tỉnh, huyện, xã, Quyết định chuỗi các vấn đề KT

- XH…

❖ Kế hoạch phát triển ngành.

9

Trang 10

3 KHH vĩ mô nền KTQD

 Khái niệm: “KHH phát triển KT-XH là phương thức QL vĩ

mô nền KTQD của nhà nước theo mục tiêu, là hoạt động của con người trên cơ sở nhận thức và vận dụng các quy luật XH và tự nhiên để tổ chức QL nền KTQD theo những mục tiêu thống nhất và có những biện pháp tương ứng nhằm đạt hiệu quả KT-XH cao” (tr.469, Từ

- Kiểm chứng (tác động)

1 0

Trang 11

Câu hỏi thảo luận

Kế hoạch hóa và kế hoạch có giống nhau không?

1 1

Trang 12

Kế hoạch hóa ở Việt Nam

Chiến lược phát triển

KẾ HOẠCH HÓA PHÁT TRIỂN

11/15/2020

Trang 13

Phát triển kinh tế và chỉ tiêu đánh giá phát triển

kinh tế kinh tế

Định nghĩa phát triển kinh tế:

✓Phát triển kinh tế là một quá trình tăng tiến toàn diện của nền kinh tế trong mộtthời kỳ nhất định trong đó bao gồm sự tăng lên về quy mô, khối lượng hàng hoádịch vụ và sự tiến bộ cơ bản trong cơ cấu kinh tế-xã hội

Phát triển kinh tế (economic development) có nội hàm rộng hơn tăng trưởng kinhtế

Phát triển kinh tế bao gồm:

➢ Tăng trưởng kinh tế

➢ Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại

➢ Đảm bảo công bằng xã hội

Nếu coi tăng trưởng kinh tế là biến đổi về lượng thì phát triển kinh tế là sự biến đổi về chất của nền kinh tế.

Trang 14

Những chỉ tiêu đánh giá phát triển kinh tế:

✓Chỉ tiêu đánh giá sự thay đổi về lượng của một nền kinh tế.

✓Chỉ tiêu đánh giá sự thay đổi về chất của một nền kinh tế:

Đánh giá sự thay đổi cơ cấu kinh tế, bao gồm:

❖Cơ cấu ngành : NN-CN-DV.

❖Cơ cấu tái sản xuất nền kinh tế: Tích luỹ-Tiêu dùng.

❖Cơ cấu mở: Xuất khẩu-Nhập khẩu.

❖Cơ cấu vùng lãnh thổ: khu vực thành thị-nông thôn,6 vùng lãnh thổ.

❖Cơ cấu các thành phần kinh tế

Trang 15

✓Chỉ tiêu đánh giá sự thay đổi về xã hội:

❖Tuổi thọ bình quân.

❖Trình độ học vấn:

Tỷ lệ người biết chữ =Số người biết chữ/Dân số dưới 15t.

❖Tốc độ tăng dân số tự nhiên = Tỷ lệ sinh- Tỷ lệ chết.

❖Tỷ lệ chết của trẻ em dưới 1t, dưới 5t.

❖Tỷ lệ trẻ em suy sinh dưỡng.

Trang 17

Phát triển bền vững:

✓Phát triển bền vững chính là sự phát triển trong một

thời gian dài, ổn định dựa trên 3 vấn đề : kinh tế, xã hội, môi trường.

Kinh tế

Trang 18

II CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA KHH

TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Bốn luận cứ cơ bản:

vào nền kinh tế thị trường

ngoài

mục tiêu phát triển của mình và huy động

Trang 19

1 KH là công cụ thực hiện sự can

thiệp của Nhà nước vào nền KTTT

1 9

a NHỮNG ƯU THẾ CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

xuất và người tiêu dùng

và có hiệu quả nhất

hoạt và cơ động cho nền kinh tế

Trang 20

b NHỮNG KHUYẾT TẬT CỦA THỊ TRƯỜNG

Trang 21

c BỐN LÝ DO CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO NỀN KINH TẾ

trường không được phép can thiệp)

21

Trang 22

KH là công cụ can thiệp của CP vào nền kinh

tế thị trường

 KH là một trong những công cụ tổ chức sự can thiệp của nhà

nước vào nền KTTT nhằm khắc phục được thất bại của thị trường, hướng hoạt động thị trường vào những mục tiêu vì lợi ích chung của xã hội

 Nắm bắt quy luật và sự vận động của kinh tế thị trường trong

nước và quốc tế.

 Xác định mục tiêu định hướng phát triển phù hợp

 Sử dụng chính sách kinh tế vĩ mô để thúc đẩy thực hiện mục tiêu

can thiệp

 Có cơ chế sử dụng các bên tham vấn đối với các hành vi can

thiệp của chính phủ

2 2

Trang 23

CÁC CÔNG CỤ CAN THIÊP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO NỀN KINH TẾ

Trang 24

2 Kế hoạch với vấn đề

phân bổ nguồn lực khan hiếm

25

tiêu xã hội cần có

bảo đảm bình đẳng xã hội

Trang 25

3 KH với huy động các nguồn lực bên ngoài

gia:

 Chủ động kêu gọi nhà đầu tư

 Tạo môi trường đầu tư

 Củng cố niềm tin

26

Trang 26

4 KH là công cụ để CP công bố mục tiêu

phát triển và huy động nguồn lực xã hội

hướng tới mục tiêu.

• Tạo sự yên dân

• Tạo sự quan tâm của toàn dân

• Tạo ra sự tham gia của người dân trong hoạch định

Trang 27

III BẢN CHẤT CỦA KHH TRONG CÁC

điều khiển sự biến đổi một số biến số KTXH

Trang 28

2 Sự khác biệt của kế hoạch trong kinh

 Có sự tham gia, đề cao đồng thuận

 Xuất phát từ kết quả muốn đạt đến

Trang 29

IV CÁC CHỨC NĂNG, NGUYÊN TẮC

KẾ HOẠCH HÓA

1 CÁC CHỨC NĂNG KHH

1 Điều tiết và ổn định vĩ mô

2 Chức năng định hướng phát triển

3 Chức năng kiểm tra, giám sát

31

Trang 30

2 CÁC NGUYÊN TẮC KHHPT

a C ơ sở:

 Yêu cầu của quá trình quản lý lao động tập thể

 Nền Kinh tế nhiều thành phần → Tính dân chủ.

Trang 31

2.2 Nguyên tắc thị trường

a Cơ sở: Mối quan hệ giữa KHH và thị trường:

KHH là 1 công cụ quản lý; thị trường là 1 lĩnh vực hoạt động KT -XH Thị trường cũng chính là 1 đối tượng của KHH, vừa là căn

cứ của KHH

Thị trường và KHH là 2 công cụ điều tiết nền kinh tế => Phân định sân chơi của 2 công cụ, không để lấn sân, chồng chéo.

b Nội dung nguyên tắc:

KHH không thay thế thị trường mà nó bổ sung, khắc phục các khuyết tật của TT; hướng hoạt động TT theo mục tiêu xã hội.

Coi thị trường là 1 căn cứ của KHH ➔ KHH phải phù hợp với các yêu cầu, dấu hiệu của TT.

33

Trang 32

2.3 Nguyên tắc linh hoạt, mềm dẻo

34

a Cơ sở: Yêu cầu của nguyên tắc thị trường

b Nội dung nguyên tắc: Lưu ý 3 khía cạnh:

 Trong xây dựng KH:

- Xây dựng nhiều phương án, kịch bản khác nhau

- Chuẩn bị các phương án thay thế => đảm bảo kịp thời

 Triển khai KH: Sử dụng công cụ thị trường

 Trong tổ chức bộ máy:

- Phân tán, phi tập trung

- Giảm chiều dọc, tăng chiều ngang

- Chú ý các mối liên hệ liên ngành, liên vùng

- Coi KH là 1 hoạt động chuyên nghiệp, một nghề

Trang 33

2.4 Hiệu quả kinh tế - xã hội

a Cơ sở: Đặc trưng của kinh tế thị trường:

 Thị trường: Doanh nhân lấy hiệu quả tài chính là cơ

sở điều tiết hoạt động:

Pr = T – C > 0

 KHH phải hướng thị trường theo mục tiêu xã hội (bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội).

b Nội dung:

 Xác định đúng định hướng phát triển trong tương lai

 Đảm bảo sự thống nhất các nội dung có liên quan đến quá trình phát triển

35

Trang 34

V QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH

3 6

Trang 35

LẬP KẾ HOẠCH CÁ NHÂN

37

Lợi ích khi lập kế hoạch cho bản thân trong 5 năm tới

Lập kế hoạch cho bản thân trong 5 năm tới có thể mang đến cho bạn một sốlợi ích như sau:

- Giúp bạn tập trung vào những ưu tiên của mình

- Giúp bạn nói “không” với những điều khiến bạn khó đạt được mụctiêu

- Giúp bạn nhận thấy những gì cần thay đổi, những gì có thể đạt được.Vậy nên bạn không phải rơi vào tình trạng quá tải và không đạt được bất cứđiều gì

- Giúp bạn có thêm động lực để đạt được những điều mình muốn

- Giúp bạn dễ dàng theo dõi từng năm và bạn có thể kiểm soát đúngcách

Trang 36

Xác định mục tiêu của bạn và lí do tại

sao

3 8

Hãy suy nghĩ về những gì bạn muốn đạt được trong 5 năm tới Bạn sẽ đượcthăng tiến lên vị trí nào? Bạn sẽ trông như thế nào? Bạn sẽ được làm việc vớiai? Trả lời những câu hỏi này và nhiều hơn nữa sẽ cung cấp cho bạn các mụctiêu của bạn và giúp bạn quyết định, sau đó tập trung vào chính xác những gìbạn muốn Rõ ràng, không ai có thể dự đoán tương lai hoặc những gì có thể xảy

ra nhưng bây giờ, hãy nghĩ về cuộc sống lý tưởng của bạn trong 5 năm sẽ nhưthế nào

Khi bạn đã thiết lập xong, hãy bắt đầu liệt kê các mục tiêu của bạn Bạn cần làm

gì đạt được các mục tiêu mà bạn muốn và điều gì cần thay đổi Liệt kê càng cụthể càng tốt Điều này về lâu dài sẽ rất hữu ích với bạn

Và một điều cũng quan trọng không kém việc xác định mục tiêu khi lập kếhoạch cho bản thân trong 5 năm tới là lí do tại sao bạn muốn làm điều đó Nếubạn không có lí do thì điểm cốt yếu của điều đó là gì? Động lực của bạn để đạtđược các mục tiêu của bạn là những điều sẽ giúp bạn vượt qua mọi khó khăn

mà không bỏ cuộc

Trang 37

Nguyên tắc lập mục tiêu

Nguyễn Ánh Tuyết

Nguyên tắc SMART:

S: Specific: cụ thể M: Measurable: có thể đo lường được A:achievable: có thể đạt được

R: Realistic :phù hợp tình hình thực tế hay không T: Timebound : Giá trị về thời gian ( có kỳ hạn)

Trang 38

Đặt cả hai mục tiêu ngắn hạn và dài

hạn

4 0

Nếu bạn chỉ tập trung hoàn thành các mục tiêu trong 5 năm của mình, thì cókhả năng bạn sẽ bị choáng ngợp và nhanh chóng bị kiệt sức Khi bạn đã thiếtlập các mục tiêu lớn, có được bức tranh lớn, hãy bắt đầu chia nhỏ chúng thànhcác mục tiêu nhỏ hơn, có thể là cho mỗi năm, nửa năm hoặc thậm chí là hàngtháng

Đặt các mục tiêu ngắn hạn này rất quan trọng khi lập kế hoạch cho bản thântrong 5 năm tới vì hai lý do:

+ Đầu tiên, nó cho phép bạn thấy các nhiệm vụ cụ thể mà bạn có thể bắt đầungay bây giờ

+ Thứ hai, bằng cách đi từng bước nhỏ, bạn chứng minh rằng bạn có thể làmđiều này và bạn đang trong quá trình thực hiện Chia nhỏ các mục tiêu có tácdụng khuyến khích, tạo cảm hứng Điều này đặc biệt hữu ích nếu kế hoạch củabạn phức tạp hơn, như bắt đầu kinh doanh riêng

Trang 39

V QUI TRÌNH SOẠN LẬP KẾ HOẠCH

Bước 3 Xác định các cân đối

Bước 4 Các giải pháp thực

và thực

trạng phát

triển

tiêu, chỉ tiêu và chỉ số

vĩ mô chủ

41

Trang 40

1 Phân tích tiềm năng và thực trạng

Trang 41

Phân tích tiềm năng phát triển KTXH

Khí hậu thủy

văn

- Đặc trung khí hậu

- Đặc trưng về thủy văn

- Phân tích tác động

Thống kê hàng năm

về diễn biến khí hậu,lượng mưa v.v

(1) Vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, thủy văn

TS Nguyễn Ánh Tuyết

43

Trang 42

(2) Phân tích tiềm năng gắn với đất

Tài nguyên

rừng

-Diện tích rừng tự nhiên -Đặc điểm, cơ cấu rừng

-Báo cáo địa chất, sử dụng đất

Tài nguyên

thiên nhiên

- Danh lam thắng cảnh, đặc sản thiên nhiên

- Báo cáo tài nguyên môi tường, địa hình, tự nhiên

44

Trang 43

(3) Tiềm năng không gắn với đất

Tiềm năng dân

số lao động

-Quy mô DS,LĐ

- Cơ cấu DS,LĐ -Trình độ LĐ

-Tình trạng SDLĐ

Tống kê DS,LĐ,VL, báo cáo ngành Lao động TBXH

Tiềm năng tài

chính

-Nguồn TC từ NS -Nguồn ngoài NS -Nguồn nước ngoài

- Báo cáo ngành KH – ĐT, Thống kê qua các năm

Tiềm năng xã

hội

-Yếu tố LS - xã hội -Tập quán dân tộc -Ngành nghề truyền thống

-Báo cáo ngành TBXH

LĐ Báo cáo kinh tế.

45

Trang 44

Nông nghiệp -Quy mô, tốc độ tăng trưởng NN

-Cơ cấu ngành NN-Ngành, SP NN chủ yếu-Đóng góp của ngành NN

- Niên giám TK, báo cáochuyên ngành, kết quả điều tra,

xử lý số liệu

Dịch vụ -Quy mô, tốc độ tăng trưởng DV

-Cơ cấu ngành DV-Ngành, SP DV chủ yếu-Đóng góp của ngành DV

- Niên giám TK, báo cáochuyên ngành, kết quả điều tra,

xử lý số liệu

4 6

11/15/2020

Trang 45

-Báo cáo phát triển KTXH

- Báo cáo y tế, báo cáo phát triển KT – XH, thống kê

Lao động

việc làm

-Tỷ lệ thất nghiệp, tỷ lệ sử dụng thời gian lao động KV nông thôn

- Tỷ lệ LĐ qua đào tạo

- Báo cáo lao động – TBXH, thống kê

11/15/2020

Trang 46

(3) Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật

Giao thông -Chủng loại, mạng lưới (từng loại)

-Chất lượng -Khả năng đáp ứng nhu cầu

-Niên giámTK,báo cáo của ngành Giao thông, kết quả điều tra

VT, kết quả điều tra

Điện, nước,

thủy lợi

-Hệ thống điện, nước, thủy lợi -Trình độ kỹ thuật của mạng lưới -Khả năng đáp ứng nhu cầu

-Niên giámTK, báo cáo của ngành điện, nước, kết quả điều tra

Môi trường -Thực trạng môi trường

-Hệ thống kỹ thuật xử lý môi trường

Báo cáo ngành TNMT

4 8

11/15/2020

Trang 47

Giáo dục -Mạng lưới giáo dục các cấp

-Quy mô, chất lượng cơ sở GD -Mức độ bảo đảm nhu cầu

- Niên giám TK, báo cáo ngành GD,điều tra

Văn hóa -Hệ thống thiết chế văn hóa

-Quy mô, chất lượng cơ sở VH -Mức độ bảo đảm nhu cầu

- Niên giám TK, báo cáo ngành VH,điều tra

11/15/2020

Trang 48

Lập kế hoạch phát triển KT-XH và

KH phát triển ngành

5 0

❖ Áp dụng tổng hợp các phương pháp tiếp cận

❖ Lập kế hoạch mang tính chiến lược

❖ Xây dựng mối quan hệ logic giữa các mục tiêu,nhiệm vụ

❖ Lập kế hoạch dựa trên kết quả

❖ Cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược thành kết quả cụthể

❖ Lập kế hoạch có sự tham gia

❖ Có sự tham gia của nhiều bên để tăng cường tính liên kết chiều dọc chiều ngang

❖ Lập kế hoạch gắn với nguồn lực

Trang 49

KẾT CẤU BẢN KẾ HOẠCH HÀNG NĂM

Bản KH truyền thống Bản KH theo hướng đổi mới

Phần III: Mục tiêu, chỉ tiêu,

Phần III: các giải nhiệm vụ và giải pháp thực

Trang 50

Phần I: Đánh giá tình hình thực hiện

khó khăn trong thực hiện KHPT năm X:

1 Đặc điểm chung

2 Những thuận lợi, khó khăn cơ bản trong năm X

II Kết quả thực hiện KH năm X

1.Kết quả thực hiện các chỉ tiêu định hướng năm X

2.Kết quả thực hiện các nhiệm vụ (hoặc theo ngành/lĩnh vực) của năm X

III Đánh giá khái quát về tình hình

phát triển KTXH

1 Thành tựu (điểm mạnh) cơ bản và nguyên nhân

2 Hạn chế (điểm yếu) cơ bản và nguyên nhân

52

Trang 51

Cách viết mục II: Kết quả thực hiện KH năm X

1 Kết quả thực hiện các chỉ tiêu định hướng

năm X

- Lập bảng mô tả: Tên chỉ tiêu, KH năm X, thực

hiện X; so sánh TH/KH

- Phân tích tổng: các chỉ tiêu thực hiện được, các

chỉ tiêu không hoàn thành, phân tích cụ thể

2 Kết quả thực hiện từng lĩnh vực (từng

nhiệm vụ) của năm X

- Lập bảng mô tả (như trên)

- Phân tích đánh giá: những mặt hoàn thành tốt,

nguyên nhân; những mặt không hoàn thành, phân tích cụ thể

Trang 52

Cách viết mục III: Thành tựu (điểm mạnh),

hạn chế (điểm yếu)

❖ Điểm mạnh: Yếu tố mang tính chủ quan bên

trong của địa phương đã tạo ra được hoặc yếu tố khách quan bên trong quốc gia, địa phương hay ngành có thể can thiệp vào được

- Cách viết: so với mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra trong bản KH năm X.Nếu mục tiêu nào thực hiện tốt thì xác định đó là điểm mạnh

❖ Điểm yếu: Những yếu tố chủ quan bên trong

được, cần và có thể khắc phục.

- Cách xác định: sử dụng so sánh chuỗi (đánh giá xu thế) và so sánh chéo (đánh giá điểm hiện

4

Tiêu đề	Kế Hoạch Hóa Phát Triển Kinh Tế - Xã Hội
Tác giả	Nguyễn Ánh Tuyết
Trường học	Đại Học Thủy Lợi
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2020

Định dạng
Số trang	159
Dung lượng	3,6 MB