BÀI THỰC HÀNH (VIẾT BÀI BÁO): Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và Nỗi buồn chiến tranh

TÓM TẮTChủ nghĩa hiện thực huyền ảo là một trường phái quan trọng trong văn học đương đại Mỹ Latinh, và cũng là một trong những trường phái chủ yếu của văn học hiện đại phương Tây. Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo ảnh hưởng đến văn học Việt Nam từ văn học trung đại đến văn học hiện đại. Có thể lấy tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh trong văn học hiện đại để chứng minh. Trong tác phẩm này, nội hàm huyền ảo được thể hiện rõ nhất ở các phương diện: Cái thực và cái ảo tồn tại cùng một thế giới, trong tiểu thuyết có nhiều chi tiết huyền ảo, thời gian và không gian không phận định rõ ràng, tính dục trong tác phẩm là một nét đặc trưng và hấp dẫn của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo, và cuối cùng là yếu tố tôn giáo yếu tố thường xuất hiện trong văn học huyền ảo. Từ khóa: Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo, hiện thực huyền ảo, huyền ảo, văn học Mỹ Latinh.

1

CHỦ NGHĨA HIỆN THỰC HUYỀN ẢO TRONG “TRĂM NĂM CÔ ĐƠN” CỦA G.MAQUEZ VÀ “NỖI BUỒN

CHIẾN TRANH” CỦA BẢO NINH

TÓM TẮT

Ch n th c huy n o ở c Vi t Nam từ n h c hi n i Có thể lấy tác phẩ “Nỗi buồn chi ” a B o Ninh c hi i ể chứng minh Trong tác phẩm này ợc thể hi n rõ nhất ở d

ồ ểu thuy t có nhi u c , t

gian không phậ ịnh rõ ràng, tí d ẩ ấ d

và cuối cùng là y u tố t - ố ấ

huy

Từ khóa: Ch n th c huy n o, hi n th c huy n o, huy n c M Latinh ABSTRACT Magical realism is an important school in contemporary Latin American literature, and is also one of the major schools of Western modern literature Magical realism influenced Vietnamese literature from medieval to modern literature Bao Ninh's work "The Sorrow of War" can be used in modern literature to prove it In this work, the magical connotation is most clearly shown in the following aspects: The real and the imaginary exist in the same world, the novel has many fanciful details, the time and space are clearly defined Obviously, sex in the work is a characteristic and attractive feature of magical realism, and finally, there is a religious element - an element that often appears in fantasy literature Keywords: Magical realism, magical realism, fantasy, Latin American literature 1 Mở đầu Theo “ ừ ể o h h n, “h o h “

ừ ừ [6, tr.754], “ h h “ ể ứ ở ở ố d ị

[6, tr.294] Ch h h h h o có thể hiểu là h h

h o h h h h o h

h h ho h h ho

h h h h h h

2

h h h h h o h h h h h ể o h

h h T ể h h h h h h

h T ể ho h “h o

h h ể h , G.Maquez, Moacyr Scliar hay Borges v i nhi u tác phẩm mang tính huy n o T o , hẩ “ c a G.Maquez o h ể h i di n tiêu biể ho h h h h h

o h Trong hai th p k 80 và 90 c a th kỷ XX, ở Vi t Nam tình hình nghiên cứu v n n h c này di n ra rầm r Nhi u dịch gi , nhà nghiên cứu ã dịch, gi i thi u nhi u tác phẩm c a Marquez, Isabel Alenda, C h h ể h h

o h ở t nh ể h “ do ị h

T ứ h ã h h ầ h C

hẩ h h o ầ trong o là

Th , h h Châu Rõ nét nh t là tiểu thuy t “Nỗ ồ

c a B o Ninh 2 M đ u u u

2

Ch h h h h o h h h h

h h h o h h h h h T o h h h h h o h h h h h h

ị h o h i hể hi n o hẩ “ ở h h h h o o ở

o h o h ẩ h h

h h h h h o h h h ho ho o h ở o h ở h ị ị h h

h o i v i Marquez, “ h h t th c t i,

3

m t hi n th c xã h h i, nó ph n ánh toàn b nh ng gì xã h u hóa cái xã h o u kì di h h o ã ch ng

h o ra

Trong “Nỗ ồ , ứ ị o h

h h h h h h h h o h ứ h

o h h h

h hẩ h h h ị o ở So ho h o

h ể h o h ã h h o h h o

ho h h h ho h h h

o h , h o o h h h h h h

h

2

T o hẩ h h o h h h h h

h h h h h h h heo h

ã h ở heo h ho h h t huy n o c sử d ng

k t h ầy ng u hứng các chi ti t rút t thần tho i, truy n thuy t, e o h ng chi ti c l y t i s ng hi n th c bao g m các chi ti t c a gi a th gi ởng

ng, c a tình c m, c m xúc, t vô thức và th m chí t c ỡng tôn giáo, T t c

h c sử d ng mà không h có s phân bi t ranh gi i gi h h c và kinh tởm,

gi a phi lý và n i, gi a nghịch lý và kh ng khi T o “ ,

h h h o h h h h h h ể h

h h ho o o o e “

ấ ố ậ ố

ỗ [4, tr.197] h h h e e - “ ứ ấ

ấ dấ ể ấ [4, tr.71] o :

“ ấ ố ố ấ

d - N ấ d ấ

ậ ấ ứ ể m

4

ậ d - N [4,

tr.316] h , hầ h h o ã h

ể h h ho h ể ở h o h o h

h , h h h h h huy n o trong “Nỗ ồ

h c ở ầ ho h h h ,

ị h ở o : “ ợ

ấ ậ d ở

tr ng h ợ ợ [5, tr.14] h h h h h h : “

ấ ồ ở [5,

tr.35] h h he h hẩ h

h h h h : “ ồ d “ ồ ố ừ ừ [5, tr.317] h

ã h ể h h h ị h h h o h ho T o h hẩ , h o ể

h h h h h h h h h o h h h hẩ h ầ h h th h h h y, h hẩ ã ử hẩ 2

T hẩ h h h o h h h h h

h h h h h h o h ỡ h h i gian c a tiểu thuy t huy n o mang tính huy n tho i, không ầu không cu ể ti p t ểm quay vòng Th i gian luôn g i nh v lịch sử h y là kiểu lịch sử nửa có nử h h hể là s n phẩm thuần túy c a trí ở h i không thể ph nh n là không có d u n hi n th o h

o “ ã ử h hứ h hứ , h h T hẩ h o h Thứ h h ở ứ ể h h h h h h

5

ở ầ hẩ h h e o h h hứ h h e

h ở h hứ hứ ầ h “ ấ

ứ ấ ồ

d [4, tr.21] h ứ h h h h

h ở h hứ h h h e

ể ở h h ể ở h h , o h ầ , h ở h h ho

h e o T , h ể h hứ h

ể ể ho h h h h h h

h h ã h h ể h h h nhau ho ị hầ o h

hứ h h Rõ là ã h h h h h

ho h hứ h ho hể h hứ h

h Còn th i gian thứ hai, h hứ h h

h h e h h hị h h ị o

h o h ã h ị h h h ể o

ho h ể h hứ h h ể h

h ử h h h hứ

h T h , h o h h h h ể h hứ h

h h he h

h h ho h o h h

ã h ỡ h h h “ ồ ợ

ã h h h ứ o o

h h h h h T hể h h

o hẩ hể h e hứ h h

o h h h hể h ho h

h h h ể Th ở h h

ở o hẩ h h ứ h - h h ở

6

h h ể h ã “ ừ ợ

ể [5, tr.19] h h ã ể h ở h h h h h h

o h h e “ ồ ứ ồ

[5, tr.19] h o “ ấ

[5, tr.19] Th , h h

h h ể ho “ ố ố

ở

ồ ấ [5, tr.22] ẩ

hứ h h h hứ h h h h

h h o h Th hứ h ứ

e h h o h o h h ầ o hẩ h h

ho “ h h h h ị h h

h h h heo

h h h – h h h h o

N h o o ho o “

h h ể ho h h o “Nỗ ồ

tranh ể h h o h ã h h h h h h o h h ở h ị h ã o h hẩ ho h h h h

2

T o h h o h h hể o

h h h o h h ho h o h h

i h h h h h c p nhi n tình d c mà trong tác phẩm huy n o, y u t tính d c còn là s h h ởng v m t tâm lý c a các nhân v t

V i “ , bà t c Ú “nh ng v t s trở thành

7

m i vợ ố i C chỉ có thể ngồi nghiêng m t phía d ng chi c gố ứng kì dị, bởi th ch ng bao gi c c con m t c a m i

i [4, tr.43] h ng h p c a Rebeca: “cô bé ngồi trên gh í

ch t ở trong xó nhà v ng v nhất [4, tr.71], ch h ã t khoái c m

tình d c và t th ã h h hè h d c tình c h h h e o

e o h h ở h h : “ ở [4, tr.85] Hay o e o e e o e o h h : “d

ợ ỗ

ồ ồ ị [4, tr.336]

, o h h h h o

hể h h o hẩ ị h h ở h o

ị hẩ o h o , h

h ị h h o C hể h , h ể

h h h ở ứ h h o “Nỗ ồ tranh “ ị ợ ẩ ỗ

ố ợ ợ

dấ ồ ấ [5, tr.38-39] Nh ng nh c

d c là cái thi t y o i ta thoát kh i ch n trong say mê tình ái: “cô bé uống trà, hút tàn m u thuốc rồi l ng l ng t ng từ từ cởi qu n áo, vừa cởi

vừ ợng g o, n a hoang mang n a th n thùng [5, tr.87] và vi n

tình d h ã i thoát Kiên kh i nh ê man v th i chi h

h i lên n m t th ã h ử u t

h h h ho hẩ o

o h h So h h, ử h

o ã o ứ h ho h h o h h h

o ứ h ã h

8

2 -

h h h h h h

o h h h o h o o ho

h h o hẩ h hứ o T hẩ “

h h ở Th h o hể h ở h ã ử

o “ o o e “ Ú h Th

ị h h o h h h

h ở h h h h h h h ho h

o h h h o o e Ú

h hứ h h h h heo h hầ h

h h h o h o hứ h h h h

h o ho o o e ho o hứ h h

h h hứ h h ầ h h h h

o h h hẩ h h h ho o

h h ở h h h h h h h h h ứ “ h ứ o

h h

hẩ “Nỗ ồ h h ng chi ti c p v

o h m ch o h o h c huy n o M Latinh,

trong cu c trò chuy n v i Kiên thì Can có nh c: “Tôi t i b ng dao

và lê, ất rồi Th mà hồi nh ỗ ng dòng ấy [5,

tr.28] Vi c h ể i c a Can có thể xu t phát t m t thi n tâm trong

o h ở o Ninh t o nên m t tôn giáo khá m o và không thể ịnh rõ

nó mang màu s c c a tôn giáo nào Vì v y, có thể nói y u t tôn giáo hầ h h t

hi n trong tiểu thuy t “Nỗi buồn chi n tranh” Tuy nhiên, h h h h

h ử h h h h h h “vô vàn nh ng hồn

ma thân thi t, l ng l ng âm th i anh nỗi buồn chi n tranh [5, tr.33]

hể h h h

h ở o h h

9

Tóm l i, b h h ể ể h h h h

h h h h h h h h

h h ị h T cho h o h o

h h h h h o h, t o ho h h

h ho h h

3 K luậ

M i m t h riêng, ị h h h h h và h

ể h o h h h h ã

h h h h o h h h h ã

ở h hể o h e h h o h

h h o h h o h h h h h o

h hứ h h h h h h h ể Latinh, h h h h h o ị h ử h h h h

h h , h h o c Vi t Nam,

kh h ho h h h h h o ở

ầ h h h h h ở heo h , ị h

h o h o hẩ hị ị h ho

h, h h T h , ho hứ o h h hẩ ở

ho h ầ h h h h h h h ,

ể h ể h h o h h hứ h ị h S

h h h o h o ã o ho

h h ở hể o N ã o ầ hầ

h h ể h ng tác phẩm giá trị h h

o o h gi i

10

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Huy B c (2008) Ch h h n th c huy n o o h c M Latinh T p chí Châu M ngày nay, 04, 28-35

2 (2 9) G G z,

o

3 Nguy n Thị Khách ch biên (1999) c M Latinh, Vi n Thông tin Khoa

h c Xã h i, Hà N i

4 Gabriel Garcia Marquez (2015) (Nguy T ức dịch),

h c, Hà N i

5 B o Ninh (2013) Nỗi buồn chi n tranh, NXB Tr , TPHCM

6 Lê H h (2 16) ố

7 h h (2007) ừ ể i h c qu c gia,

TPHCM