Nội dung ôn thi trắc nghiệm môn tham vấn học đường

26 câu hỏi ôn thi môn tham vấn học đường 1.Phân tích sự giống và khác nhau giữa các nhà chuyên môn sau: chuyên viên tham vấn học đường, nhà tâm lý học trường học, chuyên viên công tác xã hội trường học 2. Phân tích sự giống và khác nhau giữa nhà giáo và chuyên viên tham vấn học đường 3.Theo Hiệp hội các Nhà tham vấn học đường Hoa Kỳ, tham vấn học đường là gì? Nhiệm vụ? Nội dung? của tham vấn học đường ở Hoa Kỳ

NỘI DUNG ÔN THI MÔN THAM VẤN HỌC ĐƯỜNG

1 Phân tích sự giống và khác nhau giữa các nhà chuyên môn sau: chuyên viên tham vấn học đường, nhà tâm lý học trường học, chuyên viên công tác

xã hội trường học

Giống nhau:

Đối tượng hướng đến: Học sinh, nhà trường, gia đình học sinh

Mục đích chung: Giải quyết các vấn đề, đem lại cuộc sống tốt đẹp nhất chohọc sinh

Khác nhau:

Chuyên viên tham vấn học đường:

- Giải quyết những khó khăn trong nhận thức, cảm xúc và hành vi

- Giúp phát triển nhân cách, định hướng nghề nghiệp, cách sống lành mạnh

và những vấn đề khác thuộc về các rối loạn cảm xúc và nhân cách

- Đối tượng của tham vấn tâm lý thường là những người “bình thường”đang gặp phải những khó khăn trong đời sống cá nhân, sự phát triển nhân cách

và các mối quan hệ

Nhà tâm lý học trường học:

- Nhiệm vụ chính của nhà tâm lý học đường là giúp học sinh thành côngtrong học tập, xã hội và đời sống tình cảm

- Họ hợp tác với các nhà giáo dục, phụ huynh và các nhà chuyên môn khác

để tạo một môi trường học tập an toàn, lành mạnh và hỗ trợ cho tất cả học sinhnhằm tăng cường mối liên hệ giữa nhà trường và gia đình

Chuyên viên công tác xã hội:

- Liên kết giữa học sinh, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng dân cư, nhằmđưa ra những dịch vụ tương ứng với mục tiêu giáo dục của nhà trường

- Hỗ trợ học sinh giải quyết những vấn đề mà các em gặp phải và thúc đẩy

sự phát triển lành mạnh của các em, đồng thời cũng giúp nhà trường thực hiệnđược những tôn chỉ và mục đích đã đề ra

2 Phân tích sự giống và khác nhau giữa nhà giáo và chuyên viên tham vấn học đường

Giống nhau:

- Đều là người hướng dẫn, chỉ bảo, giúp học sinh giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, học tập

- Là điểm tựa để học sinh dựa vào mỗi khi gặp khó khăn

- Nắm bắt được tình hình của học sinh về tâm lý và các vấn đề gặp phải trong cuộc sống

- Là cầu nối giữa học sinh, gia đình và nhà trường, giúp học sinh có định hướng phát triển trong cuộc sống

Khác nhau:

- Nhà giáo chịu trách nhiệm về giảng dạy kiến thức là chính, vấn đề bồi dưỡng tâm hồn, giải quyết các vấn đề trong cuộc sống còn hạn chế vì thời lượng giảng dạy trên trường còn hạn hẹp, một số nhà giáo chưa đủ quan tâm đến học sinh, tạo khoảng cách giữa học sinh và thầy cô giáo

- Chuyên viên tham vấn học đường chịu trách nhiệm chính về giải quyết những vấn đề liên quan đến nhận thức, cảm xúc và hành vi và qua đó, phát triển nhân cách, định hướng nghề nghiệp, cách sống lành mạnh và những vấn đề khácthuộc về các rối loạn cảm xúc và nhân cách

3.Theo Hiệp hội các Nhà tham vấn học đường Hoa Kỳ, tham vấn học đường

là gì? Nhiệm vụ? Nội dung? của tham vấn học đường ở Hoa Kỳ

Khái niệm:

Hiệp hội tham vấn học đường của Mỹ -ASCA(1990) định nghĩa tham vấn học đường là " Giúp đỡ tất cả các học sinh trong học tập, trong quan hệ xã hội,

trong công việc, trong nâng cao năng lực cá nhân, giúp họ trở thành người có trách nhiệm và hữu ích Nhà tham vấn học đường trợ giúp hình thành và tổ chứctất cả những chương trình này cũng như cung cấp các hoạt động can thiệp tham vấn thích hợp"

Nhiệm vụ:

Phòng ngừa:

- Tham vấn các phương pháp, hình thức giáo dục cho đối tượng tham gia giáo dục và chính học sinh nhằm phòng ngừa các vấn đề ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của học sinh

- Tổ chức hoạc tham vấn tổ chức các hoạt động giáo dục, hướng nghiệp xâydựng môi trường học tập thuận lợi cho sự phát triển tích cực của trẻ

- Tham vấn giáo dục cho những người có tác động tiêu cực đến học sinh, hoặc có khó khăn trong giáo dục học sinh

- Tham vấn cho học sinh có khó khăn tâm lý làm giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh

Như vậy, tham vấn học đường có nhiệm vụ chăm sóc hỗ trợ cho tất cả các học sinh trong trường học, can thiệp và đan xen vào các hoạt động giáo dục, dạyhọc cơ bản trong trường học.

-Tham vấn giúp các em lựa chọn cách xử lý đúng góp phần ổn định đời sống tâm hồn, tình cảm và giúp học sinh, sinh viên thực hiện được nguyện vọng của mình

- Tham vấn học đường tạo ra môi trường thuận lợi, tích cực, thân thiện cho

sự phát triển nhân cách của trẻ

4 Trong bối cảnh học đường ở Việt Nam, chuyên viên tham vấn học đường cần hỗ trợ cho các đối tượng nào? Nhiệm vụ? Nội dung? của chuyên viên tham vấn học đường ở Việt Nam là gì?

Đối tượng: Học sinh, Cán bộ, giáo viên, phụ huynh học sinh

Nhiệm vụ:

- Giúp thân chủ giảm bớt các cảm xúc tiêu cực trong hoàn cảnh khó khăn

và cảm thấy thoải mái khi trò chuyện vấn đề của mình

- Giúp thân chủ tăng thêm hiểu biết về bản thân và hoàn cảnh của họ, giúpthân chủ biết chấp nhận vấn đề của mình như cách nó đang tồn tại

- Giúp thân chủ đưa ra các quyết định lành mạnh và có khả năng ứng xửđược với các vấn đề

- Hướng dẫn thi hành các quyết định của họ và có khả năng dự phòng cáctình huống tương tự xảy ra trong tương lai

Nội dung:

- Tổ chức hoạt động tham vấn tâm lý, nhằm lắng nghe, khơi dậy nội lực,giúp học sinh tự phát triển thể chất tinh thần, tránh những sự phát triển lệch lạckhông đáng có

- Cung cấp một số kiến thức cũng như tổ chức các lớp rèn luyện kỹ năngsống cho học sinh

- Tăng cường tổ chức hoạt động sinh hoạt tập thể, hoạt động vì cộng đồng,hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao

- Cần rèn luyện cho học sinh khả năng thích ứng học tập và rèn luyện bảnlĩnh học tập

- Thực hiện công tác hướng nghiệp, định hướng nghề cho học sinh

- Cung cấp các kiến thức, kỹ năng bảo vệ sức khỏe, rèn luyện thể chất, sứckhỏe sinh sản cho HS

- Cần có hoạt động bảo vệ, tạo điều kiện hòa nhập cho những trẻ có hoàncảnh đặc biệt

5 Mô tả về các hình thức tham vấn học đường thường được sử dụng

Tham vấn trực tiếp:

Là hình thức tương tác trực tiếp mặt đối mặt với với nhà tham vấn và thân chủ

Do có thể trực tiếp nghe và nhìn thấy nhau ( Với điều kiện thân chủ không

bị khuyết tật về nhìn và nghe) nên hiệu quả tham vấn thu được khá cao, không tốn thời gian và tạo cơ hội cho những phản hồi tức thì và hai bên nhân biết những biểu hiện phi ngôn ngữ của cơ thể

Tham vấn gián tiếp: Thông qua cá phương tiện trung gian: qua điện thoại,

mạng internet

Hình thức này giúp học sinh dễ dàng liên lạc, tiếp cận với tham vấn viên dù

tư vấn viên không trong giờ làm việc hoặc đi xa khỏi nhà, cơ quan

Giúp học sinh chủ động về thời gian, có cơ hội bộc lộ những suy nghĩ, cảm xúc và giải tỏa những vấn đề tâm lý khi chúng đang lên cao trào, giảm những cảm xúc bị kìm nén

Tham vấn trực tuyến giúp học sinh tự bộc bạch những điều mình muốn chia sẻ mà ít có sự phòng vệ hơn, tính vô danh giúp các em giảm bớt những cảmgiác xấu hổ khi phải bộc lộ bản thân

Những thông tin trao đổi trực tuyến có thể được lưu lại một cách dễ dàng giúp ích cho quá trình theo dõi của tham vấn viên

6 Mô tả về một số kỹ năng tham vấn học đường thường được sử dụng

Nhóm kỹ năng tham vấn cơ bản: là những kỹ năng nền tảng giúp cho việc thực hiện có hiệu quả hoạt động tham vấn nói chung, bao gồm các kỹ năng: KN thiết lập mối quan hệ, KN hỏi, KN lắng nghe, KN quan sát, KN thấu hiểu, KN phản hồi

Nhóm kỹ năng tham vấn chuyên biệt: là những kỹ năng riêng, được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ của tham vấn học đường, bao gồm các kỹ năng: KNphát hiện sớm, KN đánh giá tâm lý học sinh, KN xây dựng và tổ chức các hoạt động phòng ngừa toàn trường, KN can thiệp, KN phối hợp các lực lượng giáo dục, KN lập và lưu trữ hồ sơ tâm lý của học sinh

7 Phân tích các yếu tố thuận lợi và khó khăn trong việc thực hành tham vấn học đường ở Việt Nam hiện nay

Thuân lợi:

- Việt Nam đã và đang nhận thức được tầm quan trọng của việc tham vấn học đường đối với sự phát triển về tâm lý, cuộc sống và học tập của học sinh

- Được sự quan tâm của bộ giáo dục, gia đình và nhà trường, tích cực phát triển hoạt động tham vấn học đường

Hạn chế:

- Trang thiết bị phục vụ công tác tham vấn học đường còn nhiều hạn chế Nhìn chung nhiều trường vẫn chưa có phòng chuyên biệt phục vụ cho công tác tham vấn

- Chưa có kế hoạch cụ thể cho hoạt động tham vấn học đường

- Số lượng tham vấn viên còn khá hiếm hoi

- Trình độ chuyên môn phần lớn là những người có bằng cấp chuyên ngànhkhác, chưa được đào tạo kỹ lưỡng

8.Phân tích mô hình dịch vụ tâm lý học đường tích hợp và toàn diện của Hiệp hội các Nhà tâm lý học trường học Hoa Kỳ

1 Cấp độ 1 Dịch vụ phổ biến Tác động đến tất cả, hoặc là một số lượng lớn học sinh trong trường học Các dịch vụ ở cấp độ này mang tính chất phòng ngừa và làm lành mạnh hóa môi trường trường học để giảm thiểu những vấn đề khó khăn của học sinh có thể gặp phải Nhà tâm lý học trường học một khi làm tốt các hoạt động có tính chất phòng ngừa ở cấp độ này thì có thể giúp giảm bớt

đi những thách thức và khó khăn khi phải thực hiện những hoạt động hỗ trợ ở các cấp độ cao hơn

2 Cấp độ 2 Nhóm mục tiêu Nhóm học sinh này có thể nằm trong khoảng

từ 10-20%, là những học sinh mà các dịch vụ phổ biến có tính phòng ngừa đã không gây được ảnh hưởng một cách tích cực Những học sinh này có thể có những khó khăn trong học tập như thành quả thấp, thiếu khả năng tập trung chú

ý, thiếu động cơ học tập; hoặc có những vấn đề liên quan đến thái độ cư xử và hành vi không thích hợp

3 Cấp độ 3 Chuyên sâu Dịch vụ ở cấp độ này tập trung vào những học sinh có nhu cầu và cần thiết phải có những can thiệp chuyên sâu Nhóm này có thể chiếm từ 1-7%, là những học sinh có các vấn đề khó khăn nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần hoặc có những hành vi quá mức như bắt nạt, tấn công, phá hoại người hoặc tài sản của nhà trường Việc có những mối quan hệ và thông tin

về các tổ chức cung cấp dịch vụ can thiệp và trị liệu tâm lý chuyên sâu ngoài trường học là rất cần thiết để có thể hỗ trợ tốt nhất cho học sinh

9 Phân tích mô hình dịch vụ phản hồi để can thiệp (mô hình can thiệp 3 cấp độ) của Hiệp hội Tâm lý học trường học Hoa Kỳ (nêu rõ vai trò của các nhà chuyên môn ở từng cấp độ, và những nội dung cần làm ở từng cấp độ), định hướng vận dụng vào môi trường học đường ở Việt Nam

1 Cấp độ 1 Dịch vụ phổ biến Tác động đến tất cả, hoặc là một số lượng lớn học sinh trong trường học Các dịch vụ ở cấp độ này mang tính chất phòng ngừa và làm lành mạnh hóa môi trường trường học để giảm thiểu những vấn đề khó khăn của học sinh có thể gặp phải Nhà tâm lý học trường học một khi làm tốt các hoạt động có tính chất phòng ngừa ở cấp độ này thì có thể giúp giảm bớt

đi những thách thức và khó khăn khi phải thực hiện những hoạt động hỗ trợ ở các cấp độ cao hơn

2 Cấp độ 2 Nhóm mục tiêu Nhóm học sinh này có thể nằm trong khoảng

từ 10-20%, là những học sinh mà các dịch vụ phổ biến có tính phòng ngừa đã không gây được ảnh hưởng một cách tích cực Những học sinh này có thể có những khó khăn trong học tập như thành quả thấp, thiếu khả năng tập trung chú

ý, thiếu động cơ học tập; hoặc có những vấn đề liên quan đến thái độ cư xử và hành vi không thích hợp

3 Cấp độ 3 Chuyên sâu Dịch vụ ở cấp độ này tập trung vào những học sinh có nhu cầu và cần thiết phải có những can thiệp chuyên sâu Nhóm này có thể chiếm từ 1-7%, là những học sinh có các vấn đề khó khăn nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần hoặc có những hành vi quá mức như bắt nạt, tấn công, phá hoại người hoặc tài sản của nhà trường Việc có những mối quan hệ và thông tin

về các tổ chức cung cấp dịch vụ can thiệp và trị liệu tâm lý chuyên sâu ngoài trường học là rất cần thiết để có thể hỗ trợ tốt nhất cho học sinh

10 Mô tả các nguyên tắc đạo đức và tiêu chuẩn cụ thể trong Quy điều đạo đức đối với nhà tâm lý học ở Hoa Kỳ

Nguyên tắc đạo đức:

Nguyên tắc A: Thiện tâm và không gây hại cho người khác.

Nhà tâm lý đấu tranh để đem lại quyền lợi và cẩn trọng để không làm điều

gì tổn hại cho thân chủ của họ

Nguyên tắc B: Trung thực và trách nhiệm

Nhà tâm lý thiết lập mối quan hệ trung thực và tin cậy với thân chủ Luôn nhắc nhở mình ý thức về trách nhiệm khoa học và nghề nghiệp với xã hội, với một cộng đồng cụ thể và với người mình đang làm việc cùng

Nguyên tắc E: Tôn trọng con người và phẩm giá của họ

Nhà tâm lý tôn trọng các giá trị của mỗi thân chủ cũng như quyền riêng tư, đảm bảo tính bí mật và quyền tự quyết của thân chủ

Tiêu chuẩn :

1 Giải quyết các vấn đề đạo đức

2 Thẩm quyền khả năng

3 Quan hệ cộng đồng

4 Quyền riêng tư và bảo mật

5 Quảng cáo và các phát biểu công cộng

6 Lưu trữ thông tin và lệ phí

7 Giáo dục và đào tạo

8 Nghiên cứu và công bố

lí về các nguyên tắc đạo đức của liệp hội Tham vấn ờ toà án

12 Giám sát chuyên môn là gì, các hình thức giám sát chuyên môn thường được

sử dụng

Hiệp hội Giáo dục và Giám sát Nhà tham vấn (ACES) của Hoa Kỳ khẳng định rằng việc giám sát phải luôn diễn ra trong suốt sự nghiệp của một nhà thamvấn và không dừng lại trước bất cứ trình độ giáo dục, bằng cấp hoặc là thành viên của bất cứ tổ chức nghề nghiệp Trong đó, giám sát tham vấn

được coi là một hoạt động trợ giúp chuyên nghiệp nhằm mục đích giúp đỡ nhà tham vấn trưởng thành hơn trong nghề nghiệp như: Giúp họ đạt được các phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, sự tự tin, sáng tạo, chuyên nghiệp; Tăng cường các kiến thức và kỹ năng; Đảm bảo sự an toàn cho người được giảm sát và khách hàng của họ trong các tình huống phức tạp Từ đó nhà tham vấn Có thể giúp các khách hàng của mình đương đầu với vấn đề một cách tốt nhất

Các hình thức giám sát chuyên môn:

- Giám sát cả quá trình thực hiện ca

- Giám sát từng giai đoạn hoặc theo giai đoạn trong tham vấn

- Giám sát việc sử dụng kiến thức, kỹ năng về một vấn đề cụ thể

- Giám sát việc xây dựng mối quan hệ với khách hàng

- Giám sát mọi khía cạnh gây ảnh hưởng tiêu cực tới khách hàng

13 Lý giải các hành vi không mong đợi của trẻ em theo quan điểm của Rudolf Dreikurs? Ở mỗi cách lý giải lấy một ví dụ và khuyến nghị cho nhà giáo dục, chuyên viên TVHĐ cần phải làm gì?

Các hàng vi không mong đợi ở trẻ:

1 Để có sự chú ý về mình vì trẻ tin là mình không có giá trị

Ví dụ: Trẻ nghịch ngợm, quậy phá để thu hút sự chú ý của mọi người.Trong trường hợp này, tham vấn viên cần giải thích cho trẻ thấy giá trị củabản thân trẻ và các hành vi tốt đẹp hơn để nâng cao giá trị như học giỏi, ngoanngoãn, quan tâm bạn bè

2 Để thể hiện quyền lực : chỉ để chứng tỏ nếu trẻ có thể làm được điều gìmình

muốn và bất chấp áp lực của người lớn ( không nghe lời, làm ngược lạiđiều phải làm )

Ví dụ: Học sinh hút thuốc chỉ để chứng tỏ bản thân

Tham vấn viên nên nói chuyện cho trẻ hiểu được hành đọng đó chỉ gây hạicho sức khỏe mà không giúp học sinh thể hiện bản thân

3 Để trả thù : để làm tổn thương người làm tổn thương mình ( đánh lại,chọc giận )

Ví dụ: Trẻ không may bị bạn giẫm vào chân sẽ cố tình giẫm lại vào chânbạn để trả thù

Tham vấn viên giúp trẻ hiểu rằng bạn kia không cố ý, đấy chỉ là sự khôngmay xảy ra, dạy trẻ cách chấp nhận và bao dung tha thứ

4 Để thể hiện một sự bất lực nào đó nhằm muốn được bị loại để không còn

ai đòi hỏi gì ở mình nữa ( trốn, ngủ, làm hỏng, )

Ví dụ: Học sinh không muốn đi học nên giả vờ ốm

Tham vấn viên có thể giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng của việc học, giúptrẻ có thêm động lực đến trường

14 Định hướng vận dụng quan điểm tâm động học vào tham vấn học đường

Phương pháp tiếp cận tâm động học tập trung vào việc giải thích động cơthúc đẩy TC,quá khứ có vai trò cấu thành nhân cách như thế nào; ý thức và vôthức ảnh hưởng đến hành vi của họ ra sao và sự kết hợp phức tạp của những yếu

tố này có ý nghĩa gì đối với việc hình thành nhân cách của TC

Phương pháp tiếp cận tâm động học cho rằng nhân cách của mỗi cá nhânđược cấu trúc từ mối liên hệ phức tạp của năng lực cá nhân và những trảinghiệm từ thời thơ ấu

Những hành vi của một cá nhân, do đó là kết quả của những mẫu hành vithơ ấu và có nguồn gốc vô thức Nói cách khác, chúng ta có những nhu cầu vàước muốn bị dồn nén và nhờ vào các mối quan hệ với những người khác trongthời thơ ấu mà chúng ta học được những cách thức rõ ràng để thoả mãn nhữngdồn nén này Nếu mỗi cá nhân không học được cách thoả mãn những nhu cầudồn nén từ thuở ấu thơ của mình thì cá nhân ấy sẽ trở thành người không bìnhthường Dựa trên điều đó, các nhà tham vấn có thể hiểu thân chủ của mình hơn

và đưa ra định hướng đúng đắn hơn

15 Định hướng vận dụng quan điểm của tâm lý học hành vi vào tham vấn học đường

Trước hết là tâm lý học hành vi có thể học tập được Như vậy sẽ khiến cho con người không ngừng sống hoàn thiện và sống tốt hơn Nếu như bỏ qua tất cả những yếu tố di truyền thì tất cả chúng ta nếu ở trong điều kiện thuận lợi thì đều

có thể trở thành những chuyên gia ở một lĩnh vực nào đó

Cho dù là bạn chưa biết tâm lý học sẽ đi đến đâu Nhưng cũng phải thừa nhận rằng những lập luận này mang tính giá trị cao trong giáo dục và xây dựng tâm lý xã hội.

Điểm mạnh nhất trong tâm lý học hành vi là khả năng quan sát và đo lường

rõ ràng các hành vi Chính vì dựa trên các hành vi có thể quan sát được, do đó đôi khi dễ dàng hơn để định lượng và thu thập dữ liệu khi tiến hành nghiên cứu

16 Định hướng vận dụng quan điểm của tâm lý học nhận thức vào tham vấn học đường

Tâm lý học nhận thức là nghiên cứu khoa học về tâm trí như một bộ xử lýthông tin

Các nhà tâm lý học nhận thức cố gắng xây dựng các mô hình nhận thức vềquá trình xử lý thông tin diễn ra bên trong tâm trí con người, bao gồm nhậnthức, sự chú ý, ngôn ngữ, trí nhớ, suy nghĩ và ý thức

Sự nhấn mạnh của tâm lý học đã chuyển khỏi nghiên cứu hành vi có điềukiện và các quan niệm phân tâm học về nghiên cứu tâm trí, hướng tới hiểu biết

về xử lý thông tin của con người, sử dụng điều tra phòng thí nghiệm nghiêmngặt và chặt chẽ

Cách tiếp cận nhận thức có ảnh hưởng lớn đến tất cả các lĩnh vực tâm lýhọc (ví dụ: sinh học, xã hội, hành vi, phát triển, v.v.)

Một điểm mạnh của phương pháp tiếp cận nhận thức là nó luôn sử dụngcác phương pháp nghiên cứu có kiểm soát cao và nghiêm ngặt để cho phép cácnhà nghiên cứu suy ra các quá trình nhận thức tại nơi làm việc Điều này liênquan đến việc sử dụng các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm để tạo ra dữ liệukhách quan, đáng tin cậy

17 Định hướng vận dụng quan điểm của tâm lý nhân văn vào tham vấn học đường (A Maslow và C Rogers)

Đối với quan điểm của nhà tâm lý Rogers cho cho rằng bản chất con người

là lương thiện với những khuynh hướng tiến đến sự phát triển tiềm năng và xãhội hóa mà nếu đặt trong môi trường thuận lợi sẽ phát triển nhận thức và hiệnthức hóa tiềm năng đầy đủ Ngoài ra, ông còn cho rằng mỗi người đều sở hữunhững tiềm năng cho sự lớn lên, tiềm năng cho những hành vi có hiệu quả và cókhuynh hướng tự hiện thực hóa tiềm năng của mình

Theo đó, việc con người đối xử với nhau một cách tế nhị, cởi mở, biết lắngnghe, chờ đợi và không áp đặt các điều kiện về giá trị trên người khác đó chính

là cách giúp họ nhìn nhận giá trị của sự tích cực một cách vô điều kiện Với sựnhìn nhận tích cực vô điều kiện người ta được yêu mến và kính trọng bởi vì bảnchất thực sự của họ trong nhân cách, và chỉ những ai nhìn thấy được sự tích cực

vô điều kiện thì mới có thể trở thành một con người có đời sống tinh thần sungmãn

Đây là một điểm hết sức tốt đẹp mà tham vấn học đường hướng tới, dựatrên những nội dung của quan điểm tâm lý nhân văn, tham vấn viên có khơi gợinhững tiềm năng tự nhiên tốt đẹp trong mỗi học sinh

18 Định hướng vận dụng quan điểm của tâm lý cấu trúc vào tham vấn học đường

Tâm lý học Gestalt tập trung chủ yếu vào cách mà con người lý giải và nhận thức thực tế xung quanh họ Khi quan sát thế giới xung quanh, chúng ta không nhận thức được các kích thích một cách cô lập bởi vì bộ não của chúng ta

có xu hướng thu thập một cách tự động và vô thức về các đối tượng và yếu tố tương tự nhau trong các mô hình đã được lưu trữ, cho phép chúng ta đưa ra cảm giác và ý nghĩa cho những gì được nhận thức Theo đó, khả năng nhận thức một vật thể của con người không chỉ dựa vào cách võng mạc hội tụ một hình ảnh mà còn dựa vào một tổ chức phức tạp mà hệ thần kinh của chúng ta thực hiện

Dựa trên quan điểm của tâm lý cấu trúc, công tác tham vấn học đường có thể hợp tác với nhà trường, phụ huynh học sinh để xây dựng môi trường sống, học tập phù hợp với định hướng đưa ra.

19 Định hướng vận dụng quan điểm của tâm lý hoạt động vào tham vấn học đường

Tâm lý học hoạt động là tâm lý học lấy phạm trù hoạt động làm nền tảng, giúp ta hiểu được bản chất quá trình phát triển tâm lý của trẻ là quá trình con người lĩnh hội những thành tựu do các thế hệ trước tạo ra và truyền đạt lại cho,

và trên cơ sở đó tự hình thành nên đời sống tâm lý (nhận thức, tình cảm, đạo đức

…) của bản thân mình”

Hoạt động là một phạm trù bao quát rộng lớn, là “phương thức tồn tại của con người”; cuộc sống của con người là “những dòng hoạt động đan xen nhau”; bản chất tâm lý của hoạt động tồn tại và biến hoá vô cùng linh động, phong phú trong mỗi dạng hoạt động đặc thù của con người Hoạt động trong Tâm lý học được hiểu là sự thống nhất biện chứng, chuyển hoá lẫn nhau giữa hoạt động thựctiễn, cảm tính bên ngoài và hoạt động tâm lý, trí óc bên trong, hay còn gọi là cơ chế “xuất tâm” – “nhập tâm”… Vận dụng cấu trúc hoạt động vào phân tích hoạt động đổi mới PPGD của GV

Vận dụng vào hoạt động tham vấn học đường và cụ thể là giáo viên, có thể xem xét những vấn đề sau:

- Chủ thể (GV) chưa xuất hiện nhu cầu cấp thiết phải đổi mới PPGD?

- Đối tượng (các PPGD mới) chưa đủ hấp dẫn, ích lợi, hiệu quả …?

- Động cơ (vì cái gì?) chưa đủ mạnh để kích thích GV say mê đổi mới PPGD?

- Mục đích (kết quả, hiệu quả) đổi mới PPGD chưa được đánh giá chính xác?

- Thao tác (kỹ năng) sử dụng các công cụ/ phương tiện/ PPGD mới còn bất cập?

- Điều kiện lớp học, sĩ số, thời gian, môi trường xã hội …chưa thuận lợi

…?

Đó chính là những khó khăn, vướng mắc tâm lý của GV trong hoạt động đổi mới PPGD Tháo gỡ những vướng mắc trên, chuyển chúng từ trạng thái tiêu cực sang tích cực, chủ yếu thuộc về công tác chỉ đạo, quản lý

20 Trình bày các cơ chế phòng vệ thường gặp của học sinh theo quan điểm của phân tâm học, lấy ví dụ cho từng cơ chế phòng vệ

1.Phủ nhận

Là hành động chối bỏ thẳng thừng việc chấp nhận hoặc công nhận điều gì

đó đang hoặc đã xảy ra Người nghiện ma túy hoặc rượu bia thường phủ nhận họ

có vấn đề, còn nạn nhân của những sự kiện chấn thương tâm lý có thể phủ nhận

sự kiện đó đã diễn ra

VD: ấy ví dụ về một người phụ nữ kết hôn và sống cùng chồng 40 năm nay, và bà vừa đưa ông vào bệnh viện vì trong khi họ làm việc ngoài vườn thì ông ấy chợt nói năng khó khăn rồi trông có vẻ kiệt quệ Các bác sĩ chẩn đoán chồng bà bị đột quỵ, giờ não đã chết và sẽ không hồi phục được Dẫu thế, mỗi ngày bà vẫn vào bên cạnh giường ông, nắm tay và trò chuyện Các điều dưỡng bảo ông không thể nghe thấy song bà vẫn nói với ông hàng ngày Các bác sĩ bảo ông không hồi phục được song bà thì tự nhủ với bản thân rằng ‘tôi biết ông ấy sẽqua khỏi, ông ấy là một người đàn ông mạnh mẽ’ Người phụ nữ này đang ở trong một trạng thái tâm lý lạ lùng: trạng thái phủ nhận Bà rất khó khăn để tin những gì diễn ra Mới đây thôi, bà còn ở ngoài vườn cùng ông, thích thú bên nhau làm công việc ưa thích Trước hôm xảy đến sự cố một ngày, họ cùng nhau đến thăm gia đình một người bạn Ông ấy cơ chừng toát lên nét vẻ thật hạnh phúc và khỏe mạnh Ông ấy không đau ốm gì lắm khi bà đưa vào bệnh viện Thế

mà, trong chớp mắt thôi, họ đang nói rằng ông sắp chết Nỗi đớn đau thấm đẫm