Bài giảng điện tử môn hóa học: Lipit cchất béo potx

Trạng thái thiên nhiên Lipit, còn gọi là chất béo tức dầu, mỡ động thực vật là một trong những thành phần cơ bản của cơ thể động vật, thực vật  Ở động vật, lipit tập trung nhiều nhất t

Bùi Thanh H ng ư

Bùi Thanh H ng ư

L p: K2-07 ớ

Khoa: Hóa H c ọ

Kiểm tra bài cũ

 Viết phương trình phản ứng khi cho glixerin tác

dụng với axit stearic (axít béo)

 Viết phương trình phản ứng điều chế glixerin từ chất béo

LIPIT (Chất béo)

I Trạng thái thiên nhiên

 Lipit, còn gọi là chất béo (tức dầu, mỡ động thực vật) là một trong những thành phần cơ bản của cơ thể động vật, thực vật

 Ở động vật, lipit tập trung nhiều nhất trong

mô mỡ Ở thực vật, lipit tập trung nhiều trong quả, hạt

LIPIT (chất béo)

II Công thức cấu tạo

 Lipit là este giữa Glixerin và axit béo

CH2

CH

CH2

O O O

C C C O

O

R1

R2

R3

LIPIT (chất béo)

 Các axit béo no thường gặp

 CH 3 (-CH 2 -) 14 COOH (C 15 H 31 COOH) : axit panmitic

 CH 3 (-CH 2 -) 16 COOH (C 17 H 35 COOH) : axit stearic

 Các axit béo không no thường gặp

 CH 3 (-CH 2 -) 7 CH=CH(-CH 2 -) 7 COOH (C 17 H 33 COOH) : axit

oleic

 CH 3 (-CH 2 -) 4 CH=CH-CH 2 -CH=CH(-CH 2 -) 7 COOH (C 17 H 31 COOH) : axit

linoleic

LIPIT (chất béo)

III Tính chất vật lý

 Ở nhiệt độ thường, lipit động vật (mỡ) thường ở trạng thái rắn (mỡ bò,

mỡ cừu) Lipit này chứa chủ yếu các gốc axit

béo no Một số ít lipit động vật ở trạng thái lỏng (dầu cá…) do thành phần gốc axit béo không no tăng lên

LIPIT (chất béo)

III Tính chất vật lý

 Lipit thực vật (dầu thực vật) hầu hết ở trạng thái lỏng (dầu lạc, dầu dừa,…), do chứa chủ yếu các gốc axit béo không no

LIPIT (chất béo)

Dầu Oliu

Dầu đậu nành Dầu đậu phộng

III Tính chất vật lý

 Các Lipit đều nhẹ hơn nước, không tan trong nước, nhưng tan nhiều trong các chất hữu cơ như benzen, xăng, clorofom …

LIPIT (chất béo)

IV Tính chất hóa học

1 Phản ứng thủy phân và phản ứng xà phòng hóa

a Phản ứng thủy phân

OH OH OH

CH2 CH

CH2 +

R3COOH

R2COOH

R1COOH

LIPIT (chất béo)

CH2 CH

CH2

O O O

C C C O O

O

+ ,t o

R1

R2

R3

3

b Phản ứng xà phòng hóa

OH OH OH

CH

+

LIPIT (chất béo)

NaOH

CH2

CH

CH

O

O

O

C C C O

O

R1

R2 R

3

IV Tính chất hóa học

2 Phản ứng cộng H2 (Hiđro hóa lipit lỏng)

Ni,t o

CH2

CH

CH2

O

O

O

C

C

C O O

O

C17H35

C17H35

C17H35

2-15atm

LIPIT (chất béo)

CH2

CH

CH2

O O O

C C C O O

O

C17H33

C17H33

C17H33

V Sự chuyển hóa lipit trong cơ thể

 Chất béo là một trong những thành phần cơ bản trong thức ăn và nó giữ vai trò quan

trọng trong quá trình dinh dưỡng

 Khi bị oxi hóa

LIPIT (chất béo)

V Sự chuyển hóa lipit trong cơ thể

 Vì chất béo không tan trong nước nên chúng không thể trực tiếp thấm qua mao trạng ruột

để đi vào cơ thể

LIPIT (chất béo)

Chất béo Men dịch tụy, dịch tràng

Thủy phân

glixerin Axit béo t/d mật Dạng tan

hấp thụ trực tiếp qua mao trạng ruột

vào ruột

Chất béo

Mô mỡ

các mô và cơ quan khác

 Khi ăn nhiều chất béo, hoặc khi chất béo trong cơ thể không được oxi hóa hết thì lượng còn dư được tích lại thành mô mỡ

LIPIT (chất béo)

V Sự chuyển hóa lipit trong cơ thể

Câu hỏi củng cố

 Phân biệt chất béo (dầu mỡ động thực vật) với dầu mỡ bôi trơn máy (về mặt cấu tạo)?

 Theo em để cung cấp lượng chất béo hằng ngày, ta nên ăn mỡ hay dầu? Tại sao?

LIPIT (chất béo)

KẾT THÚC BÀI HỌC