Bài giảng điện tử môn hóa học: công nghiệp silicat pdf

C«ng nghiÖp silicatThñy tinh §å gèm Xi m¨ng... Đồ gốm - Nguyên liệu chính: đất sét và cao lanh - Các công đoạn chính: Đất sét, cao lanh Khối dẻo Nhào với H 2 O Tạo hình, sấy khô Các

C«ng nghiÖp silicat

Thñy tinh

§å gèm

Xi m¨ng

Thñy tinh 1.Thµnh phÇn hãa häc vµ tÝnh chÊt cña thñy tinh

- Thµnh phÇn chÝnh gåm: Na2 SiO 3 , CaSiO 3

- Thµnh phÇn hãa häc: Na2 O.CaO.6SiO 2

 Thµnh phÇn hãa häc:

 S¶n xuÊt thñy tinh:

- Nguyªn liÖu chÝnh: SiO2 (c¸t tr¾ng), CaCO3 ,

Na 2 CO 3

- C¸c c«ng ®o¹n chÝnh:

Hỗn hợp: SiO 2 , CaCO3 , Na 2 CO 3

Thủy tinh nhão

Nấu chảy ở 1400 o C

Thủy tinh dẻo Làm nguội từ từ

Các đồ vật

ép, thổi

- Các cơ sở sản xuất chính: Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh…

 Tính chất:

- Các PƯHH xảy ra:

Na2CO3 + SiO2  Na2SiO3 + CO2 CaCO3 + SiO2  CaCO3 + CO2

Là chất vô định hình, không có nhiệt độ nóng chảy xác định

 ứng dụng: dùng làm cửa kính, chai, lọ…

2 Một số loại thủy tinh

 Thủy tinh thông th ờng: Na 2 SiO 3 , CaSiO 3

 Thủy tinh kali:

- Thành phần chính: K2 SiO 3 , CaSiO 3

- Tính chất: Nhiệt độ hóa mềm và nhiệt độ nóng chảy

cao hơn

- ứng dụng: dùng làm dụng cụ PTN

 Thủy tinh pha lê:

- Thành phần chính: K 2 SiO 3 , PbSiO 3

- Tính chất: dễ nóng chảy và trong suốt

 Thủy tinh thạch anh:

- Thành phần chính: SiO2

- Tính chất: Nhiệt độ hóa mềm cao, hệ số nở

nhiệt rất nhỏ

- ứng dụng: dùng làm lăng kính, thấu kính, đồ

trang sức

SiO2

 Thủy tinh màu: cho thêm oxit của một số kim loại

Thí dụ:

- Cr 2 O 3 : thủy tinh màu lục

- CoO : thủy tinh màu xanh n ớc biển

Đồ gốm

- Nguyên liệu chính: đất sét và cao lanh

- Các công đoạn chính:

Đất sét, cao lanh

Khối dẻo

Nhào với H 2 O

Tạo hình, sấy khô

Các đồ vật

Nung ở nhiệt độ cao

Đồ gốm

C¸c lo¹i gèm

1 G¹ch vµ ngãi

§Êt sÐt th êng, mét Ýt c¸t

Nhµo víi H 2 O

Khèi dÎo T¹o h×nh, sÊy kh«

G¹ch, ngãi méc

Nung ë 900 -1000 o C

G¹ch, ngãi

2 Gạch chịu lửa:

 Công dụng: lót lò cốc, lò thủy tinh, lò luyện thép…

 phân loại: gạch đinat và gạch samốt

- Gạch đinat: Phối liệu gồm: 93-96% SiO2, 4-7% CaO và đất sét

- Gạch samốt: (50-54% SiO2, 42-50% Al2O3)

Phối liệu gồm: bột samốt (đất sét nung ở nhiệt

độ rất cao, nghiền nhỏ) trộn với đất sét và n ớc

 Nhiệt độ nung phối liêu: khoảng 1300-1400oC

3 Sành, sứ và men

 Sành:

- Là vật liệu cứng, có màu xám,

vàng hoặc nâu, gõ kêu, rất bền

với hóa chất

- Đ ợc làm từ đất sét nung ở 1200-1300oC

- Mặt ngoài là lớp men muối mỏng tạo nên do NaCl nóng chảy khi cho vào lò nung

- Là vật liệu cứng, xốp, có màu trắng, gõ kêu, bền với hóa chất

 Sứ:

- Phối liệu gồm: cao lanh, fenspat, thạch anh và một

số oxit kim loại

- Đồ sứ đ ợc nung 2 lần: lần 1 ở

1000oC, sau đó tráng men,

trang trí, rồi nung lần 2 ở

1400-1450oC

- Phân loại: Sứ dân dụng (chén, bát, bình, lọ…);

sứ cách điện; sứ hóa học (dụng cụ PTN…)

 Men:

- Thành phần chính giống sứ, nh ng dễ nóng chảy hơn

- Nguyên liệu: cao lanh, fenspat, thạch anh, oxit chì (PbO hay Pb3O4) và oxit tạo màu (nếu cần)

- Men đ ợc phủ lên bề mặt sản

phẩm, nung ở nhiệt độ thích hợp

để men biến thành một lớp thủy

tinh che kín bề mặt sản phẩm

Hải D ơng, Đồng Nai, Sông Bé…

Xi măng

1 Thành phần hóa học và cách sản xuất xi măng

Quan trọng và thông

dụng nhất là xi măng

Pooclăng

 Thành phần chính gồm: Ca3SiO5 (hoặc

3CaO.SiO2), Ca2SiO4 (hoặc 2CaO.SiO2), Ca3(AlO3)2

(hoặc 3CaO.Al2O3)

 Sản xuất xi măng:

Nguyên liệu chính:

đất sét, đá vôi, cát…

Nhà máy xi măng Bỉm sơn

Các công đoạn chính trong sản xuất xi măng

Đá vôi, đất sét

Bùn

Nghiền nhỏ, trộn với cát và H 2 O

Nung ở 1300 o C

 1400 o C

Clanhke rắn

Để nguội, rồi nghiền cùng với chất phụ gia

Xi măng

Lß quay s¶n xuÊt clanhke