A. MỞ ĐẦU: 1. Tên sáng kiến: Biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7A1 trong tiết KHTN 7 trường THCS Tân Hà – Tân Châu – Tây Ninh 2. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến: Chương trình giáo dục phổ thông cụ thể hoá mục tiêu giáo dục phổ thông, giúp học sinh làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống và tự học suốt đời, có định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, biết xây dựng và phát triển hài hoà các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú, nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại. Chương trình giáo dục trung học cơ sở giúp học sinh phát triển các phẩm chất, năng lực đã được hình thành và phát triển ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh tri thức và kĩ năng nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động. Bên cạnh vai trò góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung cho học sinh, giáo dục KHTN có sứ mệnh hình thành và phát triển thế giới quan khoa học ở học sinh; đóng vai trò chủ đạo trong việc giáo dục học sinh tinh thần khách quan, tình yêu thiên nhiên, tôn trọng các quy luật của tự nhiên để từ đó biết ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và môi trường. Giáo dục KHTN giúp học sinh dần hình thành và phát triển năng lực KHTN qua quan sát và thực nghiệm, vận dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống; đồng thời cùng với các môn Toán, Vật lí, Hoá học, Sinh học, Công nghệ, Tin học thực hiện giáo dục STEM một trong những xu hướng giáo dục được coi trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới và được quan tâm thích đáng trong đổi mới giáo dục phổ thông của Việt Nam.
Trang 1A MỞ ĐẦU:
1 Tên sáng kiến:
Biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh lớp 7A1 trong tiết KHTN 7trường THCS Tân Hà – Tân Châu – Tây Ninh
2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Chương trình giáo dục phổ thông cụ thể hoá mục tiêu giáo dục phổ thông, giúphọc sinh làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đãhọc vào đời sống và tự học suốt đời, có định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp,biết xây dựng và phát triển hài hoà các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách vàđời sống tâm hồn phong phú, nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tíchcực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại
Chương trình giáo dục trung học cơ sở giúp học sinh phát triển các phẩm chất,năng lực đã được hình thành và phát triển ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân theocác chuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực đểhoàn chỉnh tri thức và kĩ năng nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về các ngànhnghề và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghềhoặc tham gia vào cuộc sống lao động
Bên cạnh vai trò góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu vànăng lực chung cho học sinh, giáo dục KHTN có sứ mệnh hình thành và phát triểnthế giới quan khoa học ở học sinh; đóng vai trò chủ đạo trong việc giáo dục học sinhtinh thần khách quan, tình yêu thiên nhiên, tôn trọng các quy luật của tự nhiên để từ
đó biết ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và môitrường Giáo dục KHTN giúp học sinh dần hình thành và phát triển năng lực KHTNqua quan sát và thực nghiệm, vận dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng để giải quyết cácvấn đề trong cuộc sống; đồng thời cùng với các môn Toán, Vật lí, Hoá học, Sinh học,Công nghệ, Tin học thực hiện giáo dục STEM một trong những xu hướng giáo dụcđược coi trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới và được quan tâm thích đáng trong đổimới giáo dục phổ thông của Việt Nam
Trang 2Ở cấp trung học cơ sở, giáo dục KHTN được thực hiện chủ yếu thông qua mônKHTN với việc tích hợp các kiến thức, kĩ năng về vật lí, hoá học và sinh học Cáckiến thức, kĩ năng này được tổ chức theo các mạch nội dung (chất và sự biến đổi chất,vật sống, năng lượng và sự biến đổi, Trái Đất và bầu trời), thể hiện các nguyên lí, quyluật chung của thế giới tự nhiên (tính cấu trúc, sự đa dạng, sự tương tác, tính hệthống, quy luật vận động và biến đổi), đồng thời từng bước phản ánh vai trò củaKHTN đối với sự phát triển xã hội và sự vận dụng kiến thức, kĩ năng về KHTN trong
sử dụng và khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững Các nội dung nàyđược sắp xếp chủ yếu theo logic tuyến tính, kết hợp một số nội dung đồng tâm nhằmhình thành nhận thức về thế giới tự nhiên và KHTN, giúp học sinh bước đầu vậndụng được kiến thức, kĩ năng đã học về KHTN trong đời sống
Nhằm mục đích tăng cường áp dụng giáo dục STEM trong giáo dục trung họcgóp phần thực hiện mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhằm nângcao năng lực xây dựng thực hiện dạy học theo phương thức giáo dục STEM Từ đó,tôi mới tìm hiểu và áp dụng theo các phương pháp dạy học theo định hướng STEMnhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong tiết KHTN 7
Đó là lí do tôi chọn sáng kiến:
“BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH LỚP 7A1 TRONG TIẾT KHTN 7 TRƯỜNG THCS TÂN HÀ – TÂN CHÂU – TÂY NINH”
3 Đối tượng nghiên cứu:
Biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong tiết KHTN 7
4 Phạm vi nghiên cứu:
Lớp 7A1 trường THCS Tân Hà – Tân Châu – Tây Ninh
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu thiết bị, đồ dùng dạy học ở trườngtrung học cơ sở, sách giáo khoa môn KHTN 7 và một số môn khác có liên quan
- Nghiên cứu thực tiễn: Tìm hiểu tình hình dạy học KHTN 7 (trao đổi trực tiếpvới giáo viên, học sinh; dự giờ môn KHTN để quan sát hoạt động dạy của giáo viên,hoạt động học của học sinh để thu thập làm cơ sở lí luận của đề tài) Vận dụng lí luận
Trang 3vào tổ chức hoạt động dạy học KHTN 7 lớp 7A1 trường THCS Tân Hà – Tân Châu –Tây Ninh.
Trang 4B NỘI DUNG:
1 Cơ sở lý luận:
Công văn 3089/BGDĐT – GDTrH 2020 về việc triển khai thực hiện giáo dụcSTEM trong giáo dục trung học
Một số nội dung cơ bản liên quán đến vấn đề nghiên cứu:
* Mục đích triển khai thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học
- Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lí và giáo viên về vị trí, vai trò và ýnghĩa của giáo dục STEM trong trường trung học; thống nhất nội dung, phương pháp
và các hình thức tổ chức thực hiện giáo dục STEM trong nhà trường;
- Tăng cường áp dụng giáo dục STEM trong giáo dục trung học nhằm gópphần thực hiện mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018;
- Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lí và giáo viên về việc tổ chức, quản lý,xây dựng và thực hiện dạy học theo phương thức giáo dục STEM
- Tùy thuộc vào đặc thù từng môn học và điều kiện cơ sở vật chất, các trường
có thể áp dụng linh hoạt các hình thức tổ chức giáo dục STEM như sau:
* Dạy học các môn khoa học theo bài học STEM
- Đây là hình thức tổ chức giáo dục STEM chủ yếu trong nhà trường trung học.Giáo viên thiết kế các bài học STEM để triển khai trong quá trình dạy học các mônhọc thuộc chương trình giáo dục phổ thông theo hướng tiếp cận tích hợp nội mônhoặc tích hợp liên môn
Trang 5- Nội dung bài học STEM bám sát nội dung chương trình của các môn họcnhằm thực hiện chương trình giáo dục phổ thông theo thời lượng quy định của cácmôn học trong chương trình.
- Học sinh thực hiện bài học STEM được chủ động nghiên cứu sách giáo khoa,tài liệu học tập để tiếp nhận và vận dung kiến thức thông qua các hoạt động: lựa chọngiải pháp giải quyết vấn đề; thực hành thiết kế, chế tạo, thử nghiệm mẫu thiết kế; chia
sẻ, thảo luận, hoàn thiện hoặc điều chỉnh mẫu thiết kế dưới sự hướng dẫn của giáoviên
2 Cơ sở thực tiễn:
- Phương pháp giáo dục truyền thống chú trọng vào việc truyền đạt kiến thức
để nó ngấm vào người học, trong đó sách, vở bài tập, các con số là những vấn đề màhọc sinh cần giải quyết, rất ít các hoạt động ứng dụng thực hành hay ứng dụng của lýthuyết vào cuộc sống được đưa ra Đó chính là lý do rất nhiều người có thể giải bàitập phản xạ ánh sáng một cách ngon lành nhưng rất ít người biết việc ứng dụng của
nó trong cuộc sống như việc chế tạo kính tiềm vọng, bếp năng lượng mặt trời….đềucần định luật phản xạ ánh sáng Giá trị cốt lõi của giáo dục STEM là chú trọng vàocác chủ đề học tập mà ở đó học sinh ứng dụng những gì đã học vào giải quyết vấn đềthực tiễn
- Giáo dục truyền thống đi theo các nguyên tắc cứng nhắc với các định nghĩa rõràng, chỉ có đúng hoặc sai Việc áp dụng lý thuyết cứng nhắc như vậy khiến ngườihọc rất khó vượt qua chính mình Trong khi giáo dục truyền thống tập trung vào các
mô hình lý thuyết, các giả thuyết chính xác thì trụ cột quan trọng nhất của giáo dụcSTEM là thúc đẩy sáng tạo Giáo dục STEM muốn tạo ra một “không gian” cho sựsáng tạo thay vì nhắc lại những gì đang có
- Học là việc quan trọng trong cả giáo dục STEM và giáo dục truyền thống, tuynhiên, học thế nào thì giữa hai cách tiếp cận lại khác nhau Giáo dục truyền thống tậptrung vào các môn học đơn lẻ và phụ thuộc rất nhiều vào việc kiểm tra đánh giá (thi
gì học ấy) Tuy nhiên, giáo dục STEM tập trung vào việc kích thích sự tò mò của họcsinh và nuôi dưỡng sự tò mò ấy giúp học sinh đi đến khám phá Giáo dục STEM tập
Trang 6trung vào làm (doing) như các hoạt động khám phá giúp học sinh hiểu về nó thay vì
là tìm hiểu lý thuyết trong phòng kín Giáo dục truyền thống chỉ nói với học sinh vềhiện tượng khoa học đã xảy ra thế nào trong khi giáo dục STEM tập trung vào việcgiúp học sinh đặt câu hỏi cần thiết, tìm hiểu quá trình và tìm ra hiện tượng
- Giáo dục truyền thống được xây dựng dựa trên hệ thống bài giảng với thờigian chính xác để giúp học sinh vượt qua các kì thi Giáo viên đóng vai là ngườigiảng giải với một bài học, chủ đề nào đó trong lớp học Đối với giáo dục STEM, họcsinh bắt đầu quá trình học tại bất cứ đâu, khi nào vì bài học không chỉ dựa trên lớphọc, sách vở, bài giảng mà chương trình STEM tập trung vào các tương tác của họcsinh với người hướng dẫn
- Giáo dục truyền thống dựa trên hệ thống sách vở, bài giảng, giấy tờ và hướngđến các bài kiểm tra với mục tiêu học sinh biết về khái niệm một các lý thuyết và họcthuộc nó không cần biết người học có hiểu và ứng dụng được khái niệm đó không.Định hướng STEM hoàn toàn tập trung vào việc hiểu khái niệm và ứng dụng của nótrong đời sống thực thông qua các thí nghiệm và trải nghiệm STEM tập trung vàoviệc làm cho người học hiểu về cơ chế hoạt động của sự vật, hiện tượng từ đó có thểhiểu về ứng dụng trong đời sống hàng ngày
- Kĩ năng vận dụng kiến thức KHTN đã học vào giải thích, chế tạo mẫu, ứngdụng kĩ thuật của học sinh còn chưa tốt
Vì thế, giáo dục STEM cần được khai thác, đưa vào mạnh mẽ trong Chươngtrình GDPT mới Trong môn KHTN 7 trường THCS Tân Hà – Tân Châu – Tây Ninh,phương pháp giáo dục STEM giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn và pháthuy tính tích cực của học sinh
3 Nội dung vấn đề:
3.1 Vấn đề đặt ra:
Đối tượng thực nghiệm sư phạm học sinh lớp 7A1 trường trung học cơ sở Tân
Hà, thuộc huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
Kết quả điều tra cho thấy để lôi cuốn học sinh tham gia vào các tiết học giáoviên cần có sự đổi mới trong phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học hiện đại trong
Trang 7đó phương pháp giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng, việc học tập sẽ trở lên hấpdẫn nếu học sinh được thực sự tham gia vào xây dựng kiến thức, cảm thấy có nhu cầucần tìm hiểu kiến thức để giải quyết một vấn đề hoặc tình huống thực tiễn Và quantrọng hơn là vận dụng kiến thức được học phục vụ chính cuộc sống thực tại của các
em, lôi cuốn học sinh tham gia vào các hoạt động học tập, tự xây dựng và chiếm lĩnhkiến thức, hình thành và rèn kỹ năng đồng thời bước đầu góp phần phát triển một sốnăng lực cần thiết như: năng lực giải quyết vấn đề, hợp tác nhóm, vận dụng kiến thứcvào thực tế…
3.2 Giải pháp, chứng minh vấn đề được giải quyết:
a Các giải pháp thực hiện:
* Mục tiêu:
Trước thực trạng trên, để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, tôi xin traođổi một số kĩ năng tổ chức dạy học theo định hướng STEM trong dạy học KHTN 7
* Giúp học sinh biết:
- Giáo dục STEM là mô hình giáo dục dựa trên cách tiếp cận liên môn, giúp
HS áp dụng các kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học vào giải quyếtmột số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể
* Giáo viên cần: thực hiện tốt các quy trình đối với dạy học theo định hướng STEM:
+ Lựa chọn nội dung dạy học
+ Xác định vấn đề cần giải quyết (GV xác định vấn đề để giao cho HS thựchiện sao cho khi giải quyết vấn đề đó, HS lĩnh hội được những kiến thức, kĩ năng cầndạy trong CT môn KHTN đã được lựa chọn, hoặc vận dụng những kiến thức, kĩ năng
đã biết để xây dựng bài học)
+ Xác định tiêu chí của sản phẩm/ giải pháp giải quyết vấn đề (GV xác định rõtiêu chí của giải pháp/sản phẩm làm căn cứ quan trọng để đề xuất giả thuyết khoahọc/giải pháp giải quyết vấn đề/thiết kế mẫu sản phẩm)
+ Thiết kế tiến trình tổ chức hoạt động dạy học (GV tổ chức hoạt động học tậpđược thiết kế theo các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực với các hoạt độnghọc bao hàm quy trình thiết kế kĩ thuật)
Trang 8* Cách thực hiện:
Quy trình tổ chức dạy học theo định hướng STEM
Các hoạt động học có thể tổ chức linh hoạt trong và ngoài lớp học theo nộidung và phạm vi kiến thức của từng chủ đề Mỗi hoạt động học được thiết kế rõ ràngvề: mục tiêu; nội dung; dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh; cách thức tổ chứchoạt động
Hoạt động học
1: Xác định vấn
đề STEM
Giáo viên giao cho học sinh nhiệm vụ học tập chứa đựng vấn
đề Trong đó, học sinh phải hoàn thành một sản phẩm học tậphoặc giải quyết một vấn đề cụ thể với các tiêu chí đòi hỏi họcsinh phải sử dụng kiến thức mới trong nội dung được học để đềxuất, xây dựng giải pháp Tiêu chí của sản phẩm là yêu cầu hếtsức quan trọng, buộc học sinh phải nắm vứng kiến thức mớithiết kế, giải thích được thiết kế cho sản phẩm cần làm
Hoạt động học Học sinh tiến hành chế tạo mẫu theo bản thiết kế, kết hợp tiến
Trang 9* Ví dụ tiến trình dạy học lớp thực nghiệm theo định hướng STEM
Tuần CM: 14 Ngày soạn:
4/12/2022
Tiết PPCT: 55,56
BÀI 11: PHẢN XẠ ÂM
Môn học/Hoạt động giáo dục: KHTN ; lớp: 7
Yêu cầu cần đạt: Giải thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp trong
thực tế về sóng âm; đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnhhưởng đến sức khỏe
Tên chủ đề STEM: Thiết kế ngôi nhà cách âm (Thời lượng: 90 phút trên lớp và
hoạt động ở nhà)
Mô tả: Trong chủ đề STEM này, HS sẽ thiết kế và chế tạo được Ngôi nhà cách âm
từ các vật liệu đơn giản với mục tiêu hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏethông qua vận dụng các kiến thức đã học như: sự truyền âm và phản xạ âm
Kiến thức STEM cần giải quyết trong chủ đề
Các hiểu biết banđầu về sự truyền âmqua các môitrường(rắn,lỏng,khí),phản xạ âm của vậtliệu, chọn lựa vậtliệu có phản xạ âm,
- Bản vẽthiết kế
- Thao tácgắn, cắt dán,sắp xếp các
bộ phận củangôi nhà
- Kích thướccủa miếngvật liệu
- Vị trí đặtvật liệuđểphản xạ
âm tốt nhất
Trang 10- HS thảo luận theo cặp đôi hoặc theo nhóm đưa ra ý kiến về các thiết bị mà các emnghĩ đến
- GV cho HS xem video clip đã được GV chuẩn bị trước về ngôi nhà cách âm GVgiao nhiệm vụ “Các em hãy xem video clip sau đây về ngôi nhà cách âm và ghi chúlại trong vở về công dụng, đặc điểm, hình dạng của vật liệu xây ngôi nhà để sau đó
cả lớp cùng thảo luận.”
- GV yêu cầu các nhóm từ video và các hình ảnh được xem HS mô tả công dụng,đặc điểm, hình dạng
GV đặt các câu hỏi gợi mở
- HS thảo luận đưa ra câu trả lời
GV giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS: “Các nhóm thiết kế và chế tạo ngôi nhà cách
âm từ những vật liệu đơn giản”
- GV đặt vấn đề: “Ngôi nhà cách âm là một ngôi nhà giúp chúng tra tránh được
Trang 11những âm thanh gây ô nhiễm, theo các em, làm như thế nào để thiết kế ngôi nhànày từ các vật liệu đơn giản sẵn có?”
- HS thảo luận nhóm đưa ra câu trả lời
- GV đặt câu hỏi gợi mở:
+ Để chế tạo ngôi nhà cách âm, cần vật liệu như thế nào?
+ Có thể sử dụng vật liệu/ dụng cụ sẵn có nào?
- GV xác nhận kiến thức cần sử dụng là sự truyền âm và phản xạ âm và giao nhiệm
vụ cho HS ôn tập lại các nội dung kiến thức đồng thời tìm hiểu thêm tài liệu sách,trên mạng để đưa ra giải pháp chế tạo ngôi nhà cách âm phù hợp với các tiêu chísản phẩm như bên dưới
- HS chia nhóm theo sự hướng dẫn của GV và các nhóm phân công vai trò phụtrách cho các thành viên trong nhóm
Bảng phân công vai trò của các thành viên trong nhóm
TT Họ và tên Vai trò Nhiệm vụ
1 Trưởng nhóm Quản lý, tổ chức chung, phụ trách bài trình
bày trên powerpoint
2 Thư ký Ghi chép, lưu trữ hồ sơ học tập của nhóm
4 Thành viên Photo hồ sơ, tài liệu học tập
5 Thành viên Chụp ảnh, ghi hình minh chứng của nhóm
Lưu ý: Các vai trò là dự kiến, có thể thay đổi theo thực tế triển khai nhiệm vụ của nhóm Một thành viên có thể đảm nhận nhiều công việc.
GV thống nhất với cả lớp và xác lập tiêu chí đánh giá sản phẩm
Phiếu 1 Tiêu chí đánh giá sản phẩm ngôi nhà cách âm
Trang 12Minh họa kế hoạch triển khai chủ đề STEM “Ngôi nhà cách âm”
Hoạt động 1: xác định vấn đề 20 phút – trên lớp
Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền
và đề xuất giải pháp
HS thực hiện nhóm ở nhà
Hoạt động 3: Lựa chọn giải pháp 25 phút – trên lớp
Hoạt động 4: Chế tạo mẫu, thử nghiệm
1 Bản thiết kế rõ ràng, chi tiết mô
tả được nguyên lí của ngôi nhà
3 Giải thích rõ nguyên lí hoạt động
của ngôi nhà cách âm dựa trên
sự truyền âm và phản xạ âm
d Sản phẩm
Kết thúc hoạt động 1, HS cần đạt được sản phẩm sau:
Trang 13- Mô tả sơ bộ của HS về cấu tạo và nguyên lí hoạt động của ngôi nhà cách âm dựatrên kiến thức sự truyền âm và phản xạ âm
HOẠT ĐỘNG HỌC 2: NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
GV hỗ trợ tài liệu; gợi mở các vật liệu, dụng cụ thiết kế; giải đáp thắc mắc cho cácnhóm khi cần thiết
c Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động
GV giao nhiệm vụ cho HS:
+ Cá nhân HS hoàn thành phiếu trả lời câu hỏi
+ Cá nhân HS hoàn thành bản vẽ thiết kế ngôi nhà cách âm và nguyên lí hoạt độngngôi nhà cách âm ở phiếu học tập GV gợi mở các vật liệu, dụng cụ
+ Nhóm thống nhất 1 bản thiết kế ngôi nhà cách âm của nhóm
+ Chuẩn bị bài báo cáo bản thiết kế
PHIẾU TRẢ LỜI CÂU HỎI
Chủ đề STEM:………
Họ tên HS:……… Nhóm:………Câu 1: Âm truyền qua được môi trường nào? Không truyền qua được môi trườngnào?
………
………Câu 2: Phản xạ âm là gì?
………
Trang 14………Câu 3: Vật phản xạ âm tốt là gì? Vật phản xạ âm kém là gì?
1 Bản thiết kế ngôi nhà cách âm (HS ghi chú cụ thể bộ phận, kích thước các bộphận, vật liệu dùng để thiết kế các bộ phận)
đã ôn tập, tìm hiểu Hoàn thành phiếu học tập và phiếu trả lời câu hỏi
- Thảo luận nhóm vẽ bản thiết kế cho ngôi nhà cách âm (Trình bày bản thiết kế trêngiấy A0 hoặc bài trình chiếu Powerpoint)
- Thảo luận nhóm hoàn thành một bài viết báo cáo trình bày nguyên lí hoạt độngcủa ngôi nhà cách âm
- Chuẩn bị bài trình bày 2 bản thiết kế, giải thích nguyên lí hoạt động của ngôi nhàcách âm
Kiểm tra, đánh giá:
- GV kiểm tra, đôn đốc các nhóm thực hiện nhiệm vụ và hỗ trợ nếu cần thiết
- GV yêu cầu nhóm trưởng định kì báo cáo tiến độ làm việc của nhóm để có những
Trang 15hỗ trợ khi cần thiết
d Sản phẩm
Kết thúc hoạt động học 2, HS cần đạt được các sản phẩm sau:
- Phiếu trả lời câu hỏi nhằm mục tiêu ôn tập lại các kiến thức về sự truyền âm vàphản xạ âm;
- Bài ghi chú của cá nhân về các kiến thức liên quan đến sản phẩm STEM và phácthảo bản vẽ thiết kế sản phẩm cá nhân về ngôi nhà cách âm;
- Bản vẽ thiết kế sản phẩm ngôi nhà cách âm của nhóm (trình bày trên giấy A0hoặc bài trình chiếu powerpoint);
- Bài thuyết trình về bản thiết kế của sản phẩm
HOẠT ĐỘNG HỌC 3: LỰA CHỌN GIẢI PHÁP
a Mục tiêu
HS trình bày được phương án thiết kế ngôi nhà cách âm của nhóm theo các tiêu chí
đã đưa ra và vận dụng được sự truyền âm và phản xạ âm đã được học và tìm hiểu
để giải thích nguyên lí hoạt động của vật liệu phản xạ âm và bảo vệ được phương
án thiết kế mà nhóm đã lựa chọn
b Nội dung
- GV tổ chức cho HS từng nhóm trình bày phương án thiết kế;
- GV tổ chức hoạt động thảo luận cho từng thiết kế: các nhóm khác và GV nêu câuhỏi làm rõ, phản biện và góp ý cho bản thiết kế; nhóm trình bày trả lời câu hỏi, lậpluận, bảo vệ quan điểm hoặc ghi nhận ý kiến góp ý phù hợp để hoàn thiện bản thiếtkế;
- GV chuẩn hoá các kiến thức liên quan cho HS; yêu cầu HS ghi lại các kiến thứcvào vở và chỉnh sửa phương án thiết kế (nếu có)
c Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
GV giao nhiệm vụ cho HS
GV giao nhiệm vụ: “Cá nhóm trình bày phương án thiết kế trong 5 phút Trình bày
rõ nguyên lí hoạt động ngôi nhà cách âm dựa vào vật liệu phản xạ âm Các nhómcòn lại chú ý nghe”
Trang 16HS thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm lần lượt trình bày phương án thiết kế của nhóm mình
- GV tổ chức cho các nhóm còn lại nêu câu hỏi, nhận xét về phương án thiết kế củanhóm bạn; nhóm trình bày trả lời, bảo vệ, thu nhận góp ý, đưa ra sửa chữa Gv đánhgiá phần trình bày các nhóm dựa vào phiếu 2
GV đặt các câu hỏi gợi mở cho các nhóm:
+ Cần lựa chọn vật liệu tối ưu nào nhất để làm tường cách âm cho ngôi nhà?
Kiểm tra, đánh giá
- GV công bố điểm đánh giá bản thiết kế và phần trình bày bản thiết kế sản phẩmcủa các nhóm theo phiếu 2, nhận xét, tổng kết và chuẩn hoá các kiến thức liênquan, chốt lại các vấn đề cần chú ý, chỉnh sửa của các nhóm
- GV giao nhiệm vụ cho các nhóm về nhà triển khai chế tạo sản phẩm theo bảnthiết kế
- Sau khi nhóm thống nhất ý tưởng cần xây dựng giải pháp thực hiện bằng cáchhoàn thiện các nội dung sau để chuẩn bị cho hoạt động 4
Bảng phân công nhiệm vụ chế tạo ngôi nhà cách âm
Nhiệm vụ Thời gian Phương tiện Người thực hiện Kết quả
Trang 17c Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động
GV giao nhiệm vụ cho HS
GV giao nhiệm vụ: “Cá nhóm trình về nhà chế tạo ngôi nhà cách âm theo bản thiết
kế của nhóm”
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS chuẩn bị các vật liệu từ gợi ý của GV và từ sự tìm hiểu của nhóm;
- HS lắp đặt các thành phần của ngôi nhà cách âm theo bản thiết kế;
- HS thử nghiệm hoạt động của ngôi nhà cách âm, so sánh với các tiêu chí đánh giásản phẩm (Phiếu 1) HS điều chỉnh lại thiết kế, ghi lại nội dung điều chỉnh và giảithích lý do (nếu cần phải điều chỉnh);
- HS hoàn thiện sản phẩm; chuẩn bị bài giới thiệu sản phẩm
Kiểm tra, đánh giá
- GV đôn đốc, hỗ trợ các nhóm trong quá trình hoàn thiện các sản phẩm
- GV có thể gợi ý các nhóm làm nhật kí chế tạo ngôi nhà cách âm ghi lại các hoạtđộng chế tạo ngôi nhà cách âm, các vấn đề gặp phải, nguyên nhân và cách giảiquyết của nhóm
d Sản phẩm
Kết thúc hoạt động học 4, HS cần đạt được sản phẩm:
- 1 ngôi nhà cách âm đáp ứng được các tiêu chí trong Phiếu 1 và bản thiết kế
- 1 bài báo cáo để trình bày báo cáo sản phẩm trước lớp
HOẠT ĐỘNG HỌC 5: CHIA SẺ, THẢO LUẬN, ĐIỀU CHỈNH
a Mục tiêu:
- HS trình bày được về sản phẩm ngôi nhà cách âm của nhóm đáp ứng được cáctiêu chí đánh giá sản phẩm đã đặt ra;
- HS đưa ra được ý kiến nhận xét, phản biện dành cho sản phẩm của nhóm bạn,
- HS thể hiện được ý thức về cải tiến, phát triển sản phẩm của nhóm
b Nội dung:
- GV tổ chức cho các nhóm trưng bày sản phẩm trước lớp; các nhóm lần lượt báocáo sản phẩm và trả lời các câu hỏi của GV và các nhóm bạn; đánh giá sản phẩm
Trang 18của nhóm bạn; đề xuất phương án cải tiến sản phẩm.
c Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động
GV giao nhiệm vụ cho HS
GV giao nhiệm vụ: “Các nhóm trình bày báo cáo sản phẩm ngôi nhà cách âm nhómmình trong thời gian 5 phút, giới thiệu về sản phẩm, cách chế tạo và nguyên lí hoạtđộng sản phẩm Các nhóm còn lại chú ý nghe, có những nhận xét, góp ý, đánh giá
- GV đánh giá phần sản phẩm của các nhóm dựa vào phiếu 1
- GV cho các nhóm đánh giá chéo nhóm bạn dựa vào phiếu 1
Kiểm tra, đánh giá
- GV công bố điểm đánh giá sản phẩm của các nhóm theo phiếu 2, nhận xét, tổngkết và chuẩn hoá các kiến thức liên quan, chốt lại các vấn đề cần chú ý, chỉnh sửacủa các nhóm
- GV yêu cầu các nhóm về nhà hoàn thiện sản phẩm theo góp ý của GV và cácnhóm bạn
- GV có thể nêu câu hỏi lấy thông tin phản hồi:
+ Các em đã học được những kiến thức và kĩ năng nào trong quá trình thực hiệnchủ đề STEM này?
+ Điều gì làm em ấn tượng nhất/nhớ nhất khi thực hiện chủ đề STEM này?
d Sản phẩm
Kết thúc hoạt động học 5, HS cần đạt được sản phẩm:
- 1 sản phẩm là một ngôi nhà cách âm đã hoàn thiện
Trang 19- Những nhận xét, góp ý, câu hỏi, đánh giá dành cho các nhóm bạn.
* Ví dụ tiến trình dạy học lớp thực nghiệm theo định hướng STEM
Tuần CM: 16 Ngày soạn:
12/1/2022
Tiết PPCT: 63,64
BÀI 13: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Môn học/Hoạt động giáo dục: KHTN ; lớp: 7
Yêu cầu cần đạt: Vận dụng được định luật phản xạ ánh sáng trong một số trường
hợp đơn giản
Tên chủ đề STEM: Thiết kế kính tiềm vọng (Thời lượng: 90 phút trên lớp và hoạt
động ở nhà)
Mô tả: Trong chủ đề STEM này, HS sẽ thiết kế và chế tạo được Kính Tiềm vọng
từ các vật liệu đơn giản với mục tiêu quan sát được các vật ở trên cao thông quavận dụng các kiến thức đã học như: sự truyền ánh sáng, tia sáng, sự phản xạ ánhsáng, ảnh của vật tạo bởi gương phẳng
Kiến thức STEM cần giải quyết trong chủ đề
Tên sản phẩm Khoa học (S) Công nghệ (T) Kĩ thuật (E) Toán (M)Kính tiềm
vọng
Các khái niệmkhoa học nhưđường truyềntia sáng, sựphản xạ ánhsáng, định luậtphản xạ ánhsáng, sự tạoảnh của vậtqua gươngphẳng
Các hiểu biếtban đầu về độphản xạ củavật liệu, mặtphản xạ vàmặt khôngphản xạ củagương, chọnlựa vật liệu có
độ cứng phùhợp để làmhộp đỡ cho
- Bản vẽ thiếtkế
- Thao tácgắn, cắt dán,sắp xếp các bộphận của kínhtiềm vọng
- Kích thướccủa ống, vị tríđặt các gươngsao cho 2gương songsong với nhau
- Đặt hệ 2gương để hìnhảnh được phản
xạ tốt nhất