Một số kênh thông tin đại chúng như radio, tivi, film, tạp chí, báo…Một số kênh điện tử rất mới như Facsimile, thư điện tử… Các yếu tố chức năng của truyền thông tin như Mã hóa, giải mã
Trang 1
LỜI NÓI ĐẦU
Thành công của một tổ chức được quyết định bởi rất nhiều
nhiều yếu tố Nếu như trước đây, nguồn nhân lực, tài chính là hai
nhân tố quan trọng hàng đầu tạo nên sự thành công của tổ chức thì
ngày này thông tin đã vươn lên trở thành nhân tố quan trọng thứ ba
cấu thành nên sự thành công ấy
V.I.Lênin đã khẳng định: “Không có thông tin thì không có
thắng lợi trong bất cứ lĩnh vực nào, cả khoa học, kỹ thuật và sản
xuất”
Trong những thập niên gần đây, thông tin được xem là người
cố vấn sáng suốt, trung thành, đáng tin cậy và thật sự cần thiết cho
mỗi nhà lãnh đạo trong hoạt động quản lí và điều hành tổ chức,
doanh nghiệp của mình
Thông tin được xem là máu của tổ chức Người nào nắm giữ
thông, người đó nắm giữ chìa khóa của sự thành công Nhưng thực
tế, xung quanh ta luôn có những rào cản làm méo mó, phá hoại,
ảnh hưởng đến quá trình truyền tin Điều này gây ra tác động xấu,
thâm chí cản trở sự thành công của tổ chức Chính vì những lí do đó
mà đề tài nhóm đã chọn là: “Các biện pháp để truyền thông tin hiệu
quả” Sau một quá trình nghiên cứu, phân tích, tổng hợp kiến thức,
kinh nghiêm từ nhiều nguồn, nhóm xây dựng được mô hình nhằm
quản lí, hạn chế tối đa các ảnh hưởng của những rào cản gây cản trở
đến quá trình truyền đạt thông tin hiệu quả Nhóm hi vọng mô hình
này có thể giúp các bạn sinh viên, các tổ chức, doanh nghiệp nâng
cao được chất lượng trong quá trình thông tin
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng cũng khó tránh khỏi
những thiếu sót Nhóm chân thành mong nhận được sự đóng ghóp ý
kiến của thầy, cô và các bạn sinh viên để mô hình được bổ sung
hòan chỉnh
Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn thầy đã tạo điều kiện
để nhóm có thể hòan thành đề tài này
Trang 2MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
PHẦN I: SƠ LƯỢC VỀ THÔNG TIN TRONG TỔ CHỨC
1/ Khái niệm 3
2/ Quá trình trao đổi thông tin 3
PHẦN II: CÁC YẾU TỐ TRUYỀN ĐẠT THÔNG TIN HIỆU QUẢ
1/ Truyền đạt thông tin hiệu quả 5
2/ Những rào cản trong quá trình truyền đạt thông tin 6
PHẦN III: CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TRUYỂN ĐẠT THÔNG TIN HIỆU QUẢ 1/Mô hình giải pháp 7
2/ Các biện pháp để truyền đạt thông tin hiệu quả 8
a/ Giải pháp trong giai đoạn chuẩn bị 10
b/ Giải pháp trong giai đoạn thông tin 11
Giải pháp từ phía người gửi 11
Giải pháp từ kênh thông tin 12
Giải pháp từ phía người nhận 13
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHẦN I
Trang 3SƠ LƯỢC VỀ THÔNG TIN 1/ Khái niệm
Thông tin là quá trình trao đổi giữa người gửi và người nhận
Thông tin được xem là máu của tổ chức, nó gắn mạch những bộ
phận phụ thuộc với nhau
Tầm quan trọng của thông tin chỉ ra số lượng thời gian mà
con người giành để giao tiếp nơi làm việc Một nghiên cứu cho thấy
các nhà quản lí dành 70% đến 80% thời gian của họ trong thông tin
qua thông tin qua lại giữa các cá nhân, và hầu hết thông tin bằng lời
nói và tương tác đối mặt Những hoặt động trong tổ chức phụ thuộc
rất lớn vào việc trao đổi thông tin Nếu dòng thông tin bị gỡ bỏ
trong tổ chức thì tổ chức sẽ không thể tồn tại
2/ Quá trình trao đổi thông tin
Nhiễu
Quá trình thông tin gồm các yếu tố:
Nguồn/ ngưởi gửi: là nơi phát đi thông tin, điểm khởi đầu
của quá trình thông tin có thể là một hoặc nhiều người cùng làm
việc với nhau, ví dụ như một ban nhạc, nhóm nghiên cứu…
Quá trình mã hóa
Quá trình mã hóa
Quá trình giải mã
Quá trình giải mã
Thông điệp và kênh
Thông điệp và kênh
Quá trình giải mã
Quá trình giải
mã Phản Phản hồihồi
Quá trình mã hóa
Quá trình mã hóa
Thông điệp nhận được
Người nhận
Thông điệp nhận được
Người nhận
Thông
điệp dự
định
Người
gửi
Thông
điệp dự
định
Người
gửi
Trang 4Thông điệp: là những tín hiệu mà nguồn truyền cho người
nhận Thông điệp chứa đựng ngôn ngữ có thể là lời nói hoặc chữ
viết, tuy nhiên rất nhiều hành vi phi ngôn ngữ có thể được sử dụng
Như những ngôn ngữ cơ thể như là: nhăn mặt, mỉm cười, lắc đầu…
Người nhận: Nhận thông tin và có trách nhiệm giải mã nó.
Kênh thông tin: là phương thức chuyển thông điệp từ người
này sang người khác, thí dụ như kênh thông tin như tiếng nói, chữ
viết, điện thoại, văn bản, thư từ, fax, telex, Internet…) Một số kênh
thông tin đại chúng như radio, tivi, film, tạp chí, báo…Một số kênh
điện tử rất mới như Facsimile, thư điện tử…
Các yếu tố chức năng của truyền thông tin như ( Mã hóa,
giải mã và phản hồi)
Mã hóa: là quá trình chuyển những thông điệp dự định
thành biểu tượng mà biểu tượng này được sử dụng để truyền tin
Giải mã: là quá trình diễn dịch bản thông điệp nhận
được sao cho hiểu được ý nghĩa đích thực của nó
Phản hồi: là sự đáp lại, sự phản ứng lại của người nhận
và bản thông điệp mà nhận được Trong quá trình phản hồi
người nhận thông tin ban đầu chuyển sang vai trò của người
gửi thông tin và quá trình này lại tiếp tục tiếp diễn
Sự chính xác của thông tin phụ thuộc vào việc thực hiện
thành công mỗi bước trong quá trình thông tin Sẽ là không đủ cho
việc chuẩn bị một cách kĩ lưỡng và chuyền thông tin và sau đó đơn
giản cho rằng việc thông tin có hiệu quả sẽ xảy ra Những quá
trình mã hóa, truyền, giải mã, và phản hồi - tất cả là cốt yếu cho
việc thông tin có hiệu quả.
Trang 5PHẦN II NHỮNG RÀO CẢN ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUÁ TRÌNH THÔNG TIN
1/ Truyền đạt thông tin hiệu quả
Truyền đạt thông tin hiệu quả là một trong những yếu tố
quan trọng quyết định đến sự thành công của tổ chức
“Truyền đạt thông tin một cách hiệu quả trong nội bộ có
thể thúc đẩy nhân viên tham gia vào hoạt động kinh doanh,
giúp công ty giữ được nhân tài, đem đến giá trị bền vững cho
khách hàng, và phân phối lợi nhuận tài chính lớn hơn cho các
cổ đông” - Watson Wyatt
Theo bản "khảo sát truyền thông 2009/2010" mới nhất của Watson
Wyatt, chỉ ra rằng các công ty mà truyền đạt thông tin hiệu quả đã
mang về cho các cổ đông cao hơn 47% lợi nhuận trong khoảng thời
gian năm năm (giữa năm 2004 đến giữa năm 2009)
Quá trình truyền đạt thông tin hiệu quả khi đạt được các
yêu cầu sau:
1.Sự hiểu biết: giữa người truyền đạt thông tin và người tiếp
nhận thông tin cần phải có đủ hiểu biết về những thông tin được
truyền tải
2.Sự hài lòng/ thú vị:quá trình thông tin đạt hiệu quả khi tạo
ra được cảm thấy hài lòng và thú vị ở người nhân tin đối với những
thông điệp vừa được truyền tải lúc đó thông điệp sẽ dễ dàng được
tiếp nhận, người nhận có thể hiểu rõ vấn đề và nhớ lâu hơn
Trang 63.Ảnh hưởng thái độ: Thái độ của người nghe cũng rất quan
trọng, nếu thông tin được truyền hiệu quả, người nghe có thiện cảm
với thông điệp được truyền và người gửi thông điệp Khi người
nghe cảm thấy nguồn thông tin đó thật sự đáng tin cậy thì họ sẽ tin
tưởng và tiếp nhận thông tin đó một cách thoải mái không nghi ngờ
và hiểu chính xác những vấn đề mả thông tin đó muốn truyền tải Từ
đó dễ dàng cho quá trình tiếp nhận thông tin, nhưng ngược lại nếu
quá trình thông tin tạo ra sự bất mãn, bất đồng thì thông tin sẽ
không được tin tưởng, có thể không được tiếp nhận, hoặc hiểu sai…
4.Hoàn thiện và phát triển các quan hệ: quá trình thông
tin hiệu quả giúp hòan thiện những mối quan hệ như quan hệ đồng
nghiệp, cấp trên cấp dưới, quan hệ bạn bè, quan hệ trong gia
đình… Con người dễ dàng chia sẻ thông tin với mọi người xung
quanh, xích lại gần nhau hơn, tạo lập mối quan hệ đề phối hợp hoạt
động Các mối quan hệ phát triển tốt giúp quá trình truyền thông
diễn ra thuận lợi hơn, thông tin dễ dàng được tiếp nhận hơn
5.Hành động: quá trình truyền thông hiệu quả sẽ dẫn đến sự
hành động của các cá nhân để đạt được đúng mục tiêu, nhiệm vụ
mà thông tin đề ra
2/
Những rào cản trong quá trình truyền đạt thông tin:
Trong quá trình truyền đạt thông điệp và nhận phản hồi,
thông điệp có thể bị phá hoại bởi nhiễu.Nhiễu bao gồm mọi thứ từ
những từ ngữ tối nghĩa, không rõ ràng của những thông điệp đến
những thiết bị dụng cụ tồi… Bất cứ nhân tố nào phá hoại, bóp méo,
gây trở ngại cho năng lực của người nhận trong việc nhận thông
điệp được coi là nhiễu
Hơn nữa khi thông tin được truyền từ người này sang người
khác, phần lớn thông điệp bị loại bỏ thông qua quá trình được gọi
là lọc
Trang 7Quá trình lọc là do con người bị ảnh hưởng mạnh bởi nhận thức khi tiếp nhận và truyền đạt thông tin Chúng ta
thường có xu hướng tiếp nhận và truyền đi những thông tin
mà mình thích, thông tin có lợi và từ chối nhận hay truyền
đạt thông tin bất lợi Hoặc do lượng thông tin quá tải, áp
lực về thời gian… con người chỉ tiếp nhận những thông tin
dễ hiểu và từ chối những thông tin phức tạp, khó hiểu Quá
trình lọc diễn ra sẽ gây ảnh hưởng xấu đến quá trình truyền
đạt thông tin, khiến thông tin bị méo mó, biếng dạng
Những rào cản trong truyền đạt thông tin:
-Tiếng ồn: có thể làm bạn mất tập trung, không nghe rõ hoặc
không nghe thấy
-Sự bỏ sót/ lược bỏ: Do giới hạn, áp lực về thời gian hoặc
do phương pháp truyền thông tin mà hầu hết các thông điệp là
không hòan chỉnh, hoặc khi thông tin được truyền cho người khác,
NHỮNG RÀO CẢN
NHỮNG RÀO CẢN
Tiếng ồn
Sự bỏ sót/sự lược bỏ
Môi trường
Ngôn ngữ
Tình cảm/ Cảm xúc Những phán quyết g/trị
Sự quá tải thông tin
Kinh nghiệm/kiến thức
Văn hóa tổ chức
Mối q/hệ quyền hạn
Trang 8đặc biệt là từ dưới lên thỉ những thông tin bất lợi bi gạt bỏ trước ,
chỉ những thông tin tích cực, thuận lợi được truyền lên cấp cao hơn
trong tổ chức
-Môi trường: cách bài trí văn phòng có thể làm phân tán tư
tưởng, làm cho người nghe không thể tập trung theo dõi, làm giảm
hiệu quả giao tiếp
-Ngôn ngữ: Ngôn ngữ phức tạp, ngôn ngữ chuyên môn làm
cho người nghe khó hiểu, đặc biệt khi xử dùng ngọai ngữ, có thể
xảy ra tình trang không hiểu hoặc hiểu sai vần đề mà người gửi
truyền đạt
-Tình cảm/ cảm xúc: nếu chúng ta đang bực mình về một
điều gì đó hoặc đang có tình cảm/ ấn tượng không tốt với người gửi
tin thì có thể sẽ dẫn đến tình trạng không nghe thấy những điều họ
muốn nói hoặc cố tình hiểu không đúng những điều họ muốn truyền
đạt
-Các mối quan hệ quyền lực quy định trên kênh thông
tin: nếu thông tin phải truyền qua nhiều cấp trung gian mới tới
được người cần nhận tin thì có thể xảy ra tình trạng thông tin bị
biến dạng, méo mó trong quá trình chuyển tải, làm giảm hiệu quả
giao tiếp, thậm chí giao tiếp không thành công
-Văn hóa tổ chức: Một người mới chưa hiểu văn hóa tổ
chức thì sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình truyền tin
-Kinh nghiệm, kiến thức của người tham gia quá trình
thông tin: Người tham gia có thể đã tích lũy được một số kinh
nghiệm để giải quyết tình huống tương tự hoặc có thể chưa có kinh
nghiệm, có thể rất uyên bác nhưng có thể chưa hiểu rõ nội dung
thông tin truyền đạt
-Sự quá tải thông tin: lượng thông tin quá nhiều, không
được sắp xếp phù hợp, nhiều thông tin không cần thiết, sẽ gây ra
hiện tượng quá tải thông tin, khiến người nghe không hiểu được nội
dung thông tin cần truyền đạt là gì hoặc hiểu sai, hiểu nhầm
-Những phán quyết về giá trị: trong quá trình truyền thông
tin, khi người gửi truyền thông tin, người nghe lắng nghe, nhưng
thay vì lắng nghe thông điệp phát ra, người nghe lại quy kết giá trị
thông điệp và phát hiện sự từ chối nó
Trang 9PHẦN III CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TRUYỀN ĐẠT
THÔNG TIN HIỆU QUẢ
1/ Mô hình giải pháp
Những rào cản giao tiếp luôn tồn tại xung quanh ta và ngay
trong mỗi chúng ta Bằng cách hiểu và nhận biết được những tác
hại của chúng, ta có thể giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra
Để có thể truyền đạt thông tin một cách hiệu quả cần có
những giải pháp giải quyết những cản trở trên
Mô hình những giải pháp để truyền đạt
thông tin hiệu quả
Bị động
Giai đoạn chuẩn bị Giai đoạn truyền thông tin
Người
gửi
Người
nhận
Người
gửi
Người
nhận
Trả lời 6 câu hỏi:
Why, where, who, when, what, how.
Trả lời 6 câu hỏi:
Why, where, who when, what, how.
Giải pháp từ phía:
Người gửi Kênh thông tin Người nghe
Trang 102/Các biện pháp để truyền đạt thông tin hiệu quả
a/Giải pháp trong giai đoạn chuẩn bị
Trong quá trình truyền đạt thông tin, cả khâu truyền tin lẫn
nhận tin đều quan trong Nếu khâu truyền tin được thực hiện tốt,
nhưng khâu nhận tin không thành công thì quá trình truyền tin cũng
không thể thành công Để quá trình truyền đạt thông tin đạt hiệu
quả phải có sự chuẩn bị kĩ lưỡng ngưởi gửi cần thỏa mãn những
nhưu cầu đã hình dung trước của người nhận và người nhận có thể
nhận tin hiệu quả nếu thấu đáo 6 câu hỏi dưới đây:
Câu hỏi Người gửi Người nhận
What Truyền thông tin gì? Thông tin đối tác truyền
đi là gì?
Why Tại sao lại phải
truyền thông tin đó? Tại sao họ lại truyềnthông tin đó?
là ai? Người đó có trình độ học vấn, văn hóa, tuổi tác, địa vị, mong muốn,… như thế nào?
Ai là người gửi thông tin? Những đặc điểm về tính cách, trình độ, sở thích, mong muốn… của người gửi thông tin đó?
When Việc truyền đạt được
thực hiện vào khi nào
là thích hợp nhất?
Thông tin được gửi đi khi nào?
những nơi nào? ở đâu?
Thông tin được chuyển
từ đâu?
nào để mang lại hiệu quả mong muốn?
Thông tin được truyền đi bằng cách nào?
Trang 11b/ Giải pháp trong giai đoạn thông tin
Giải pháp từ phía người gửi
1 Thông tin phải rõ ràng, cụ thể, nhiệm vụ phải được phân
công rõ ràng: Cần tránh những thông điệp không rõ ràng
như : “Sáng mai đến điểm hẹn nhé”… sẽ khiến người tiếp
nhận thông tin phải mất thời gian xử lí thông tin như sáng mai
là mấy giờ? Điểm hẹn ở đâu? Đến điểm hẹn để làm gì? Để có
hệ thống thông tin thông suốt cần có sự phân công rõ ràng
nhiệm vụ giữa các cá nhân, bộ phân Trong đó nêu rõ nhiệm
vụ của từng bộ phận, từng thành viên Nhiệm vụ được phân
công rõ ràng giúp tránh được trường hợp đuồn đẩy trách
nhiệm, đổ lổi cho nhau, giúp người nhận tin hiểu rõ được
công việc, nhiệm vu của mình
2 Ngôn ngữ đơn giản: Ngôn ngữ phức tạp, thuật ngữ chuyên
môn và ẩn ý là cho người nghe không hiểu Ngưởi gửi nên sử
dụng những cách diễn đạt đơn giản, dùng từ dễ hiểu, đơn
nghĩa, chính xác để người nghe dễ dàng nằm bắt được nội
dung thông tin Tuy nhiên thuật ngữ chuyên môn và những từ
ngữ nhiều ấn ý cũng sẽ rất phù hợp nếu người nghe hiểu đúng
vì nó cách diễn đạt chính xác, ngắn gọn những thông điệp mà
không cần phải dùng nhiều lời
3 Làm tăng sự phản hồi: Việc truyền tải nội dung thông tin chỉ
là bứơc đầu tiên của quá trình thông tin, cả người nói và
người nghe cần khuyến khích người kia phản hồi lại Việc
phản hồi giúp ta biết được người kia có thật sự nắm bắt vấn đề
đang trao đổi hay có hiểu đúng không? Từ đó giúp ta khẳng
định lại thông tin chưa hiểu,tránh được việc hiểu lầm hoặc
thực thi sai lầm
4 Sắp đặt dòng thông tin: Để giảm những tiêu cực của sự quá
tải thông tin, truyền thông tin không hiệu quả, cần phải sắp
đặt dòng thông tin bằng việc thiết kế một kênh thông tin rõ
ràng
Trang 125 Sự lặp lại: Người thông tin hiệu quả luôn lặp đi lặp lại thông
điệp bằng các diễn đạt cùng một ý tưởng nhưng với những
cách khác nhau, sự lặp lại thông điệp giúp người nghe diễn
đạt thông điệp tối nghĩa, không rõ ràng, và khó hiểu khi họ
nghe lần đầu Sự lặp lại còn giúp người nghe ghi nhớ thông
điệp
6 Đúng lúc: Một chiến lược hiệu quả trong thông tin là kiểm
soát thời điểm thông tin sao cho thông điệp được nhận đúng
lúc, cách đơn giản là sắp xếp công văn, giấy tờ theo chữ đề
hoặc sắp xếp theo thời gian biểu thảo luận theo chủ đề
7 Sử dụng thông tin phi ngôn ngữ: Thông tin trực diện không
chỉ là ngôn ngữ mà còn bao gồm cả giọng nói, sự ngừng lại,
và nét mặt…Ngôn ngữ không tự nó đứng độc lập mà phụ
thuộc vào những nhân tố phi ngôn ngữ để thể hiện sự chính
xác của nó Những nghịên cứu về thông tin phi ngôn ngữ cho
thấy, có năm biến ảnh hưởng đến ý nghĩa thông điệp như sự
gần gũi, dáng diệu, nét mặt, giọng nói và ngọai hình Nghiên
cứu của Tiến Sĩ Hùng Văn Sơn cũng cho thấy, yếu tố phi
ngôn ngữ chiếm 55%, giọng nói 30% và nội dung chỉ chiếm
15% nội dung của thông điệp Điều này cho thấy kĩ năng diễn
đạt do việc rèn luyện giọng nói, cử chỉ, thái độ…khi truyền
thông tin rất quan trọng
Giải pháp từ kênh thông tin
1 Tổ chức hệ thống thông tin khoa học: Ngày này cùng với
sự pháp triển như vũ bão của khoa học công nghệ đã tạo điều
kiện thuận lợi cho quá trình thông tin được hiệu quả Chúng ta
có thể đưa những ứng công nghê thông tin như Internet, fax,
telex, các máy móc thiết bị vào quá trình truyền tin để nang6
cao chất lượng thông tin được truyền, xây dựng hệ thống
thông tin khoa học va linh hoạt Hệ thống thông tin khoa học
chỉ hoạt động khi không xảy ra hiện tượng quá tải thông tin
Để làm điều đó người phụ trách phải biết sắp xếp thông tin
theo thứ tự ưu , thông tin nào cần truyền trước, thông tin nào