Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các bệnh viện công lập trường hợp nghiên cứu bệnh viện đa khoa cà mau

LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận văn này “ Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG

TRẦN QUANG NIÊN

19001018

CÁC YÊU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI HỆ THỐNG CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP: TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU BỆNH VIỆN

ĐA KHOA CÀ MAU

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ NGÀNH: 8310110

Bình Dương, năm 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG

TRẦN QUANG NIÊN

19001018

CÁC YÊU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI HỆ THỐNG CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP: TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU BỆNH VIỆN

ĐA KHOA CÀ MAU

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ NGÀNH: 8310110

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN QUYẾT THẮNG

Bình Dương, năm 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng luận văn này “ Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau” là bài nghiên cứu của chính tôi

Ngoài trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác

Không có sản phẩm nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo đúng quy định

Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trường đại học và cơ sở đào tạo khác

Bình Dương, ngày… tháng … Năm 2021

LỜI CẢM ƠN

Ban Giám hiệu trường Đại học Bình Dương, Khoa Đào tạo Sau Đại học Giảng viên tham gia giảng dạy đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi nghiên cứu trong quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Bệnh viện Đa khoa Cà Mau; cán bộ, nhân viên, Phòng Kế toán - Tài chính, Phòng Vật tư – Trang thiết bị, Phòng kế hoạch tổng hợp, Phòng tổ chức cán bộ, Cùng các Khoa, phòng trong Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, PGS TS Nguyễn Quyết Thắng đã tận tình cung cấp tài liệu, hướng dẫn, giúp

đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện

đề tài

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành tới gia đình, đồng nghiệp và bạn bè - những người đã luôn bên tôi, động viên, giúp đỡ tôi về vật chất cũng như tinh thần trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Trân trọng cảm ơn!

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại

hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau” được thực hiện với 3 mục tiêu trọng tâm là: (1) Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, (2) Đo lường, kiểm định mức độ tác động của các yếu tố công tác quản lý trang thiết bị y tế Bệnh viện Đa khoa Cà Mau; (3) Đưa ra những hàm ý nhằm nâng cao công tác quản lý trang thiết bị y tế Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

Về thực trạng quản lý trong đầu tư mua sắm trang thiết bị y tế: Bệnh viện Đa khoa Cà Mau được thực hiện theo đúng trình tự và quy định của Bộ y tế cũng như trong điều lệ thành lập bệnh viện Có sự tham gia của nhiều thành phần trong khâu lập kế hoạch mua sắm TTBYT cho bệnh viện Nguồn mua sắm TTBYT của bệnh viện đã huy động được 3 nguồn chủ yếu đó là: Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; Ngân sách Nhà nước; Tài trợ, viện trợ Trong đó nguồn vốn từ Quỹ phát triển các hoạt động sự nghiệp đang dần trở thành nguồn chủ yếu (với 42,35%, năm 2015)

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua bảng câu hỏi khảo sát, sử dụng phân tích hồi quy đa biến thông qua phần mềm SPSS 20 với cỡ mẫu là 242 quan sát Qua đánh giá độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích yếu tố EFA tiến hành phân tích tương quan, hồi quy bội cho thấy mô hình nghiên cứu lý thuyết hoàn toàn phù hợp với dữ liệu thị trường Kết quả nghiên cứu của tác giả cho thấy có 5 nhân tố tác động đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, các nhân tố này bao gồm: Công tác quản lý; (2) Nhân lực; (3) Thông tin; (4) Kiểm tra, bảo dưỡng; (5) Kiểm soát chất lượng

Kết quả nghiên cứu cho thấy cho thấy nhân tố Nhân lực (NL) có mức ảnh hưởng lớn nhất (mức ý nghĩa 0,000) đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau (hệ số hồi quy chuẩn hóa là 0.324), tiếp đến là nhân tố Công tác quản lý (QL) (hệ số hồi quy là 0,259), yếu tố tác động nhỏ nhất là Kiểm soát chất

lượng (KS) với hệ số hồi quy chuẩn hóa là 0,148 trong khi các yếu tố còn lại có tác động trung bình trong 5 yếu tố nghiên cứu Kết quả kiểm định mô hình hồi quy cho thấy, mô hình có R2 = 0,672 và R2 được điều chỉnh = 0,665 Ta nhận thấy R2 điều chỉnh nhỏ hơn R nên ta dùng nó để đánh giá độ phù hợp của mô hình sẽ an toàn hơn

vì nó không thổi phồng mức độ phù hợp của mô hình

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại

hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

đã cho chúng ta thấy rõ hơn ảnh hưởng của các yếu tố đến công tác quản lý trang thiết

bị y tế tại đơn vị, từ đó giúp các nhà quản lý bệnh viện có cơ sở đưa ra các chính sách nhằm góp phần nâng cao công tác quản lý trang thiết bị (QLTTB) y tế tại đơn vị mình, góp phần nâng cao chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ tích cực cho người thầy thuốc trong công tác phòng bệnh và chữa bệnh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT LUẬN VĂN iii

MỤC LỤC v

DANH MỤC B ẢNG viii

DANH MỤC HÌNH x

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT xi

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 2

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 4

1.2.1 Mục tiêu tổng quát 4

1.2.2 Mục tiêu c ụ thể 4

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 4

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 5

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu: 5

1.5 Phương pháp nghiên cứu 5

1.5.1 Nguồn dữ liệu thu thập 5

1.5.2 Phương pháp nghiên cứu 5

1.6 Bố cục của luận văn 6

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 8

2.1 Các vấn đề cơ bản về trang thiết bị y tế tại bệnh viện 8

2.1.1 Khái niêm về trang thiết bị y tế 8

2.1.2 Đặc điểm trang thiết bị y tế bệnh viện 9

2.1.3 Phân loại trang thiết bị y tế 10

2.2 Quản lý trang thi ết bị y tế 12

2.2.1 Khái niệm 12

2.2.2 Mục tiêu quản lý TTBYT bệnh viện 13

2.2.3 Vai trò c ủa việc quả n lý trang thiết bị y tế .13

2.3 Các mô hình nghiên cứu trước đây có liên quan 15

2.3.1 Nghiên cứu của Bahreini, Doshmangir & Imani (2018) .15

2.3.2 Nghiên cứu của Masmoudi và cộng sự (2016) .15

2.3.3 Nghiên cứu của Youssef & Hyman (2009) .16

2.3.4 Nghiên cứu của Kinley CA (2012) .16

2.3.5 Nghiên cứu của Bahreini (2019) 17

2.3.6 Nghiên cứu của Lê Đăng Trung & Lã Ng ọc Quang (2012) .17

2.4 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết 19

2.4.1 Giả thiết biến .19

2.4.2 Mô hình dự kiến đề xuất 22

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 23

3.1 Nghiên cứu định tính 24

3.1.1 Mục đích 24

3.1.2 Phương pháp nghiên cứu 24

3.1.3 Kết quả nghiên cứu định tính 25

3.2 Xây dựng và phát tri ển thang đo 25

3.2.1 Phương pháp xây dựng thang đo 25

3.2.2 Phát triển thang đo .26

3.2.3 Mẫu nghiên cứu và phương pháp thu thập dữ liệu 30

3.3 Nghiên cứu định lượng chính thức 31

3.3.1 Mẫu nghiên cứu 31

3.3.2 Đối tượng khảo sát 31

3.3.3 Phương pháp và thời gian khảo sát 31

3.3.4 Phương pháp phân tích dữ liệu 31

Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 34

4.1 Giới thiệu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau 34

4.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 34

4.1.2 Tổ chức b ộ máy 35

4.1.3 Các Khoa/Phòng chức năng: 37

4.1.4 Nguồn nhân lực 38

4.2 Kết quả nghiên cứu 41

4.2.1 Thống kê mô tả mẫu khảo sát 41

4.2.2 Kết quả xử lý mô hình 42

4.2.3 Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến 51

4.2.4 Kiểm định mô hình nghiên c ứu 57

4.3 Đánh giá sự khác biệt của các yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý trang thiết bị theo các biến nhân khẩu học 58

4.3.1 Kiểm định sự khác biệt theo giới tính 58

4.3.2 Kiểm định sự khác biệt theo nhóm tuổi 60

4.3.3 Kiểm định sự khác biệt về thâm niên 61

4.3.4 Kiểm định sự khác biệt về trình độ 62

4.4 Thảo luận kết quả nghiên cứu 63

4.4.1 Về các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý trang thiết bị y tế của 63

4.4.2 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau 63

Chương 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ 67

5.1 Kết luận 67

5.2 Hàm ý quản trị 68

5.2.1 Nhân lực 68

5.2.2 Công tác quản lý 70

5.2.3 Thông tin 71

5.2.4 Kiểm tra và bảo dưỡng 72

5.2.5 Kiểm soát chất lượng .74

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

PHỤ LỤC 1a: DÀN B ÀI THẢO LUẬN 79

PHỤ LỤC 1b: DANH SÁCH CÁC CHUYÊN GIA 85

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2 1: Phân loại trang thiết bị y tế 11

Bảng 2 2: Tổng hợp các nghiên cứu về quản lý thiết bị y tế 17

Bảng 3 1: Thang đo các yếu tố ảnh hưởng chất lượng dịch vụ kỹ thuật………… 26

Bảng 4 1 Các khoa/phòng của bệnh viện ………37

Bảng 4 2: Nhân lực của bệnh viện 38

Bảng 4 3: Thống kê mô tả 41

Bảng 4 4: Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha của biến độc lập 43

Bảng 4 5: Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha của biến phụ thuộc 45

Bảng 4 6: Kiểm định KMO 46

Bảng 4 7: Kết quả EFA cho các biến độc lập 47

Bảng 4 8: Kết quả Eigenvalues và phương sai trích 49

Bảng 4 9: Kiểm định KMO cho biến phụ thuộc 50

Bảng 4 10: Kết quả EFA cho các biến phụ thuộc 50

Bảng 4 11: Kết quả phân tích tổng phương sai trích 51

Bảng 4 12: Ma trận tương quan giữa biến phụ thuộc và các biến độc lập 52

Bảng 4 13: Phân tích hồi quy tuyến tính bội 53

Bảng 4 14: Kết quả ANOVA 56

Bảng 4 15: Kết quả ANOVA 58

Bảng 4 16: Phân tích sự khác biệt theo giới tính 59

Bảng 4 17: Kết quả kiểm định Independent Samples test 60

Bảng 4 18: Phân tích sự khác biệt theo nhóm tuổi 60

Bảng 4 19: Kết quả kiểm định Test of Homogeneity of Variances 61

Bảng 4 20: Phân tích sự khác biệt theo thâm niên 61

Bảng 4 21: Kết quả kiểm định ANOVA 62

Bảng 4 22: Phân tích sự khác biệt theo trình độ 62

Bảng 4 23: Kết quả kiểm định ANOVA 62

Bảng 5 1 Nâng cao nguồn nhân lực……….69

Bảng 5 2 Nâng cao công tác quản lý 71 Bảng 5 3 Nâng cao thông tin 72 Bảng 5 4 Nâng cao kiểm tra, bảo dưỡng 73

DANH MỤC HÌNH

Hình 2 1: Mô hình nghiên cứu đề xuất 22

Hình 3 1: Quy trình nghiên cứu 23

Hình 4 1: Sơ đồ tổ chức của đơn vị 36

Hình 4 2: Đồ thị tần số Histogram 54

Hình 4 3: Đồ thị tần số P-P Plot 55

Hình 4 4: Đồ thị Scatterplot 56

VT-TTBYT Vật tư-Trang thiết bị y tế

MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước nhu cầu chăm sóc bảo vệ sức khoẻ nhân dân đòi hỏi chất lượng ngày càng cao.Trang thiết bị y tế là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ tích cực cho người thầy thuốc trong công tác phòng bệnh và chữa bệnh

Trang thiết bị y tế hiện đại hỗ trợ đắc lực cho cán bộ, nhân viên y tế trong chẩn đoán, điều trị có hiệu quả các căn bệnh phức tạp, hiểm nghèo Với vai trò nòng cốt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngành y tế, trang thiết bị y tế đã và đang được nghiên cứu và phát triển, sử dụng và đang hỗ trợ tích cực cho các nhà y dược học không ngừng thu được những kỳ tích lớn lao trong sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những tồn tại và thách thức lớn trong thực tế hoạt động của ngành y tế về lĩnh vực trang thiết bị y tế Do Việt Nam là một nước còn nghèo, nền kinh tế đang phát triển, nguồn ngân sách cho y tế của nước ta còn hạn chế do không được đánh giá đúng nhu cầu nên có tình trạng vừa thừa vừa thiếu, chưa đồng bộ và lạc hậu so với các nước trong khu vực Tình trạng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh tật, từ đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng của công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân

Xuất phát từ những lý do trên, tôi thực hiện nghiên cứu đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập:

trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau”

Chương 1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Bệnh viện Đa khoa Cà Mau là đơn vị y tế nằm trong hệ thống y tế nhà nước

có nhiệm vụ thực hiện các kỹ thuật chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân và thực hiện cả nhiệm vụ phòng bệnh cho nhân dân các dân tộc trong và ngoài Tỉnh Trang thiết bị

y tế bao gồm các thiết bị, dụng cụ, vật tư, phương tiện vận chuyển chuyên dụng phục cho hoạt động chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước đặc biệt trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, nhu cầu chăm sóc bảo vệ sức khoẻ nhân dân đòi hỏi chất lượng ngày càng cao.Trang thiết

bị y tế (TTBYT) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ tích cực cho người thầy thuốc trong công tác phòng bệnh và chữa bệnh Do vậy, lĩnh vực trang thiết bị y tế cần được tăng cường đầu tư

cả về số lượng và chất lượng, nhằm đảm bảo tính khoa học và hiệu quả trong điều trị bệnh nhân

Trang thiết bị y tế hiện đại hỗ trợ đắc lực cho cán bộ, nhân viên y tế trong chẩn đoán, điều trị có hiệu quả các căn bệnh phức tạp, hiểm nghèo Hiện nay nước ta đang

có sự ra đời của rất nhiều các đơn vị y tế chuyên sâu với việc sử dụng TTBYT kỹ thuật cao, hiện đại giúp cho việc chẩn đoán chính xác và điều trị đạt hiệu quả cao hơn, như máy chụp cộng hưởng từ MRI – 1.5T, máy chụp cắt lớp đa dãy dựng hình, Máy chụp xóa nền DSA, máy siêu âm doppler màu 4D, dao mổ Gammar, máy gia tốc điều trị ung thư, máy xét nghiệm tự động Celldyn 3200 – Abbott, máy mổ cận thị bằng phương pháp Laser Với vai trò nòng cốt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngành y tế, TTBYT đã và đang được nghiên cứu và phát triển, sử dụng

và đang hỗ trợ tích cực cho các nhà y dược học không ngừng thu được những kỳ tích lớn lao trong sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những tồn tại và thách thức lớn trong thực tế hoạt động của ngành y tế về lĩnh vực trang thiết bị y tế Do Việt Nam là một nước còn nghèo, nền kinh tế đang phát triển, nguồn ngân sách cho y tế của nước ta còn hạn

chế, trong nhiều năm qua TTBYT ở Việt Nam được cung cấp từ nhiều nguồn viện trợ khác nhau Nhưng không được đánh giá đúng nhu cầu nên có tình trạng vừa thừa vừa thiếu, chưa đồng bộ và lạc hậu so với các nước trong khu vực Tình trạng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh tật, từ đó ảnh hưởng lớn đến chất lượng của công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân Trong hơn hai mươi năm thực hiện đổi mới vừa qua, ngành Y tế đã đầu tư nâng cấp TTBYT cho các cơ

sở y tế Trong đó đặc biệt quan tâm đến các đơn vị y tế tuyến tỉnh và tuyến cơ sở gần dân, nhằm đem lại hiệu quả tạo công bằng trong chăm sóc sức khoẻ, giảm tải bệnh nhân cho tuyến trên, tạo niềm tin cho nhân dân Các đơn vị y tế tuyến tỉnh và các truyến huyện đã được cung cấp TTBYT, dụng cụ cần thiết để phục vụ cho công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu

Từ năm 2011 đến nay, TTBYT của Bệnh viện Đa khoa Cà Mau (BVĐKCM) được cung cấp từ nhiều nguồn như: Ngân sách nhà nước, quỹ BHYT, viện trợ từ dự

án ODA, Xổ số kiến thiết tỉnh, dự án phòng chống HIV/AIDS, TC-KT) Do đó, một phần TTBYT hiện tại của Bệnh viện Đa khoa Cà Mau còn mang tính chồng chéo, có khi cùng một chủng loại TTB lại được tài trợ bởi nhiều tổ chức khác nhau.Về đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, sử dụng, bảo dưỡng , sửa chữa TTBYT tại BVĐKCM vừa thiếu về số lượng, và còn hạn chế về trình độ chuyên môn Do vậy ảnh hưởng tới công tác quản lý TTBYT còn nhiều bất cập ( thông tin được cung cấp bởi Phòng VT-TBYT)

Quản lý TTBYT có hiệu quả sẽ nâng cao chất lượng KCB tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, giảm được kinh phí đầu tư, nâng cao tưổi thọ của thiết bị, hỗ trợ công tác chuyên môn, cho cán bộ y tế Tuy nhiên, để nâng cao công tác Quản lý TTB YT cần phải đi sâu tìm hiều các yếu tố ảnh hưởng để từ đó có các biện pháp tác động vào các yếu tố này Hiện đã có một số nghiên cứu trên thế giới và việt Nam về yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý TTBYT như Masmoudi và cộng sự (2016), Bahreini, Doshmangir

& Imani, (2018), Bahreini (2019 v.v Tuy nhiên, để nghiên cứu bối cảnh tại tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập nói chung và Bệnh viện Đa khoa Cà Mau nói riêng thì chưa có nghiên cứu nào đề cập Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến

công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, sử dụng TTBYT tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau là hết sức cần thiết Xuất phát từ những lý do trên, tôi thực hiện nghiên cứu đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các Bệnh viện công lập: trường hợp nghiên cứu Bệnh viện Đa khoa Cà Mau”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.2.1 Mục tiêu tổng quát

Đề tài tập trung vào đo lường và kiểm định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế để từ đó đề xuất các hàm ý nhằm nâng cao công tác quản lý trang thiết bị y tế tại hệ thống các bệnh viện công lập (Trường hợp nghiên cứu Bệnh viện đa khoa Cà Mau.)

- Đề xuất, kiến nghị và hàm ý nhằm nâng cao công tác quản lý trang thiết bị y

tế Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

Từ mục tiêu trên, đề tài đặt ra các câu hỏi nghiên cứu sau:

- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến đến công tác quản lý trang thiết bị y tế Bệnh viện Đa khoa Cà Mau?

- Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến công tác quản lý trang thiết bị y tế Bệnh viện Đa khoa Cà Mau?

- Các hàm ý nào nhằm nâng cao công tác quản lý trang thiết bị y tế Bệnh viện

Đa khoa Cà Mau?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản

lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

- Điều tra khảo sát Ban lãnh đạo Bệnh viện, các trưởng khoa, phòng liên quan đến quản lý trang thiết bị y tế

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi không gian: Nghiên cứu trong công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

Phạm vi thời gian: + Thứ cấp: lấy từ năm 2017 – 2019

+ Số liệu sơ cấp điều tra vào tháng 11 & 12/2020

1.5 Phương pháp nghiên cứu

1.5.1 Nguồn dữ liệu thu thập

- Nguồn số liệu thứ cấp: Các dữ liệu được tập hợp, thống kê lại để mô tả, so

sánh và suy luận từ các dữ liệu thu tập được từ các tài liệu báo cáo, các quy chế, tạp chí, tài liệu thống kế, websites của Bộ Y tế, Bệnh viện Đa khoa Cà Mau; các luận văn, đề tài nghiên cứu liên quan…

-Nguồn số liệu sơ cấp: Ban lãnh đạo Bệnh viện, các trưởng khoa, phòng liên

quan đến quản lý trang thiết bị y tế

1.5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng đồng thời sử dụng hai phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

* Phương pháp định tính:

- Tham khảo một số tài liệu, kế thừa và nghiên cứu khảo sát Luận văn tổ chức thảo luận nhóm để từ đó đề xuất mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

- Xây dựng bảng câu hỏi để tiến hành khảo sát và lựa chọn mẫu

* Phương pháp nghiên cứu định lượng:

Sau khi nghiên cứu định tính sẽ tiến hành nghiên cứu định lượng nhằm lượng hóa các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

Thiết kế bảng câu hỏi dựa trên thang do likert 5 mức độ nhằm đánh giá mức

độ quan trọng của các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau Dùng kỹ thuật thu thập thông tin trực tiếp phỏng vấn Ban lãnh đạo Bệnh viện, các trưởng khoa, phòng liên quan đến quản lý trang thiết bị

y tế Từ đó chọn lọc các biến quan sát, xác định các thành phần cũng như giá trị, độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích tương quan hồi qui

Sử dụng phần mềm xử lý số liệu thống kê SPSS

1.6 Bố cục của luận văn

Ngoài các phần mở đầu, kết luận thì bố cục luận văn này được chia thành 5 chương như sau:

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình của đề tài nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu

Chương 5: Kết luận và hàm ý

Tóm tắt chương 1

Trong chương 1, tác giả đã giới thiệu khái quát được lý do chọn đề tài, mục

tiêu nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

Tác giả cũng đã đưa ra được kết quả sẽ đạt được khi nghiên cứu Từ đó thấy

được ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Chương 2 sẽ trình bày những cơ sỡ lý thuyết và mô hình nghiên cứu của đề tài

đã được tác giả thu thập và tìm hiểu Trên cơ sở đó, tác giả sẽ xây dựng mô hình

nghiên cứu, lập bảng câu hỏi nháp, thảo luận nhóm lấy ý kiến ở chương 3 Xây dựng

bảng câu hỏi hoàn thiện, thực hiện khảo sát, sử dụng phần mềm SPSS để phân tích,

đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố về chất lượng dịch vụ kỹ thuật để từ đó

đưa ra những hàm ý quản trị nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ ở chương 4 và 5

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH

NGHIÊN CỨU

2.1 Các vấn đề cơ bản về trang thiết bị y tế tại bệnh viện

2.1.1 Khái niêm về trang thiết bị y tế

Cho đến nay có nhiều cách hiểu về trang thiết bị y tế Thông tư số 24/2011/TT – BYT ngày 21/6/2011 của Bộ Y tế, trang thiết bị y tế là các loại thiết bị, dụng cụ, vật tư, hoá chất, kể cả phần mềm cần thiết, được sử dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau phục vụ cho con người nhằm mục đích:

a) Ngăn ngừa, kiểm tra, chẩn đoán, điều trị, làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc bù đắp tổn thương;

b) Kiểm tra, thay thế, sửa đổi, hỗ trợ phẫu thuật trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh;

c) Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống

d) Kiểm soát quá trình mang thai cho sản phụ:

e) Tiệt trùng trong y tế (không bao gồm hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế

f) Phương tiện vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho hoạt động y tế;

Nghị định của Chính Phủ (2016) về quản lý trang thiết bị Y tế và Văn bản hợp nhất quản lý trang thiết bị Y tế của Bộ Y tế (2019) đã cập nhật và quy định đầy đủ hơn về Trang thiết bị y tế, cụ thể: Trang thiết bị y tế là các loại thiết bị, dụng cụ, vật liệu, vật tư cấy ghép, thuốc thử và chất hiệu chuẩn in vitro (In vitro diagnostic medical device), phần mềm (software) đáp ứng đồng thời các yêu cầu sau đây:

+ Được sử dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau theo chỉ định của chủ sở hữu trang thiết bị y tế để phục vụ cho con người nhằm một hoặc nhiều mục đích sau đây:

- Chẩn đoán, ngăn ngừa, theo dõi, điều trị và làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc bù đắp tổn thương, chấn thương;

- Kiểm tra, thay thế, điều chỉnh hoặc hỗ trợ giải phẫu và quá trình sinh lý;

- Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống;

- Kiểm soát sự thụ thai;

- Khử khuẩn trang thiết bị y tế, bao gồm cả hóa chất sử dụng trong quy trình xét nghiệm;

- Cung cấp thông tin cho việc chẩn đoán, theo dõi, điều trị thông qua biện pháp kiểm tra các mẫu vật có nguồn gốc từ cơ thể con người

+ Không sử dụng cơ chế dược lý, miễn dịch hoặc chuyển hóa trong hoặc trên

cơ thể người hoặc nếu có sử dụng các cơ chế này thì chỉ mang tính chất hỗ trợ để đạt mục đích quy định tại điểm a khoản này

Như vậy: Trang thiết bị y tế là một loại hàng hoá đặc biệt, chủng loại đa dạng, luôn được cập nhật ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ mới, thế hệ công nghệ luôn thay đổi Quản lý TTBYT là một ngành đặc thù, cần được sự quan tâm đúng mức về chính sách, nhân lực, kinh phí

2.1.2 Đặc điểm trang thiết bị y tế bệnh viện

Hiện nay, nhiều loại TTBYT hiện đại đang được sử dụng trong lĩnh vực khám chữa bệnh cho con người Đó là con đẻ của việc ứng dụng khoa học công nghệ, đã giúp cho việc chẩn đoán, điều trị bệnh một cách nhanh chóng, chính xác, an toàn, hiệu quả cao

Vì vậy đã ít gây ra biến chứng cho người bệnh Xét về phương diện tinh thần, TTBYT còn giúp cho người thầy thuốc thêm vững tin và yên tâm trong công việc khám chữa bệnh, đồng thời còn giúp cho người bệnh thêm lạc quan, hy vọng hơn với việc đẩy lùi căn bệnh đang điều trị

Mỗi loại trang thiết bị y tế có đặc điểm riêng và được sử dụng linh hoạt cho các đối tượng khác nhau Đặc điểm TTBYT thể hiện:

Trang thiết bị y tế là tài sản cố định có giá trị cao

Trang thiết bị hiện nay cho ngành y tế thường là hiện đại nên có giá trị cao, đắt tiền Nó được sản xuất gắn liền với thành tựu của khoa học tiên tiến về khám chữa bệnh

a) Trang thiết bị y tế tại bệnh viện tuyến tỉnh thường được hình thành từ nhiều nguồn vốn khác nhau, trong đó có từ ngân sách nhà nước, các loại viện trợ, quỹ phát triển khoa học và tự mỗi đơn vị mua sắm

b) Trang thiết bị y tế ở Việt Nam phần lớn được nhập khẩu từ các nước có nền khoa học tiên tiến, hiện đại, đòi hỏi người sử dụng phải cập nhật và nâng cao trình độ thường xuyên

c) Trang thiết bị y tế bao gồm nhiều loại khác nhau, có tính năng sử dụng khác nhau:

2.1.3 Phân loại trang thiết bị y tế

Trang thiết bị y tế bao gồm các loại thiết bị, dụng cụ, vật tư y tế, phương tiện vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho hoạt động chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân Theo WHO ngày nay, có khoảng 10.500 chủng loại trang thiết bị y tế khác nhau trên thị trường Chúng bao gồm từ các thiết bị chẩn đoán và điều trị có giá trị lớn, công nghệ cao như máy gia tốc tuyến tính giúp điều trị các bệnh ung thư, cộng hưởng từ, chụp cắt lớp… cho đến ống nghe khám bệnh và các trang thiết bị cơ bản khác hỗ trợ cho các bác sỹ, điều dưỡng thực hiện công việc chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân hàng ngày Trang thiết bị y tế bao gồm cả các thiết bị trợ giúp cải thiện cuộc sống hàng triệu người dân như: xe đẩy, máy trợ thính, kính thuốc, máy điều hòa nhịp tim

và các thiết bị cấy ghép

Theo Thông tư 07/2007/BYT của Bộ Y tế, trang thiết bị y tế chia làm bốn nhóm trang thiết bị sau:

Bảng 2 1: Phân loại trang thiết bị y tế

bộ, phần mềm (software) … phục vụ cho công tác chẩn đoán, điều trị, phục hồi chức năng, nghiên

cứu khoa học và đào tạo trong lĩnh vực y tế;

Vật tư bằng thủy tinh: Pipette, Micro Pipette, Lamen, Bình đong

Dụng cụ, vật tư bằng kim loại: Dao mổ, khoan xương, mũi khoan sọ não, đinh nẹp cố định, hệ thống cố định xương, khung đóng đinh chốt, kim chọc tuỷ sống, mỏ vịt, bộ phẫu thuật các loại… Thuốc thử, chất hiệu chuẩn, vật liệu kiểm soát, dụng cụ, máy, thiết bị hoặc hệ thống được sử

Để tăng cường hoạt động quản lý Nhà nước về lĩnh vực TTBYT, Bộ y tế đã

về việc ban hành danh mục TTBYT và quản lý TTB Y tế tại bệnh viện Đa khoa tuyến tỉnh

2.2 Quản lý trang thiết bị y tế

2.2.1 Khái niệm

Quản lý là việc quản trị của một tổ chức, cho dù đó là một doanh nghiệp, một

tổ chức phi lợi nhuận hoặc cơ quan chính phủ Quản lý bao gồm các hoạt động thiết lập chiến lược của một tổ chức và điều phối các nỗ lực của nhân viên (hoặc tình nguyện viên) để hoàn thành các mục tiêu của mình thông qua việc áp dụng các nguồn lực sẵn có, như tài chính, tự nhiên, công nghệ và nhân lực

Trong đời sống xã hội, quản lí xuất hiện khi có hoạt động chung của con người Quản lí điều khiển, chỉ đạo hoạt động chung của con người, phối hợp các hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân tạo thành hoạt động chung thống nhất của tập thể hướng tới mục tiêu đã định trước Theo Taylor (1856-1915) là một trong những người đầu tiên khai sinh ra khoa học quản lý và là “ông tổ” của trường phái “quản lý theo khoa học”, tiếp cận quản lý dưới góc độ kinh tế – kỹ thuật đã đưa ra khái niệm rằng: Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác và biết được một cách chính xác họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất Theo tác giả Hồ Văn Vĩnh (2005) thì: Quản lý là sự tác động có tổ chức, hướng tới đích của chủ thể quản

lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

Quản lý và sử dụng trang thiết bị y tế (TTBYT) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các nhà quản lý y tế, đặc biệt là tại các bệnh viện Trang thiết bị y tế (TTBYT) là một loại hàng hóa đặc biệt, chủng loại đa dạng, luôn được cập nhật ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ mới, thế hệ công nghệ luôn thay đổi Quản lý Trang thiết bị y tế được hiểu là hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: Kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát các trang thiết bị y tế (Bộ Y tế, 2016)

Như vậy, Quản lý các trang thiết bị y tế luôn là tác động hướng đích, có mục tiêu Quản lý thể hiện mối quan hệ giữa hai bộ phận, gồm chủ thể quản lí (Cá nhân

hoặc tổ chức làm nhiệm vụ quản lý , điều khiển) và đối tượng quản lý (bộ phận chịu

sự quản lí), đây là quan hệ ra lệnh

Chủ thể thông qua các cơ chế quản lý (nguyên tắc, phương pháp, công cụ) tác động vào đối tượng quản lí nhằm đạt được các mục tiêu xác định Mối quan hệ tác động qua lại giữa chủ thể và đối tượng quản lý tạo thành hệ thống quản lý

2.2.2 Mục tiêu quản lý TTBYT bệnh viện

Trang thiết bị y tế là một loại tài sản đặc biệt, chủng loại đa dạng nên quản lý TTBYT cũng có những đặc trưng riêng Cũng như các lĩnh vực kỹ thuật, chuyên môn trong ngành y tế, lĩnh vực TTBYT như trên đã trình bày thực chất là một bộ phận kỹ thuật phức tạp, đa dạng với giá trị kinh tế lớn, là một phần tài sản quý giá của ngành

y tế Vì vậy vấn đề quản lý là hết sức quan trọng và phải được quán triệt trong toàn ngành, nhất là đối với đội ngũ cán bộ quản lý của các cơ sở y tế Việc quản lý TTBYT phải hướng đến mục tiêu sau:

- Nhằm làm hạn chế tối đa hư hỏng, kéo dài tuổi thọ của TTBYT

- Tăng cường nâng cao chất lượng dịch vụ y tế ( đảm bảo TTBYT luôn hoạt động ổn định, chính xác và an toàn cho bệnh nhân)

- Nắm chắc tình hình TTBYT và xây dựng nhu cầu TTBYT mua sắm cho năm sau, báo cáo lên cấp trên ( Bộ Y tế và Sở Y tế)

- Tổ chức thực hiện việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ và tiến hành kiểm tra, đánh giá chất lượng TTBYT theo đúng quy định

2.2.3 Vai trò của việc quản lý trang thiết bị y tế

Muốn nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cần phải có đồng bộ ba yếu tố: Đội ngũ bác sỹ, điều dưỡng giỏi, tận tình; đầy đủ thuốc chữa bệnh; trang thiết bị

y tế đầy đủ an toàn và hạ tầng cơ sở tốt

Trang thiết bị y tế đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng cho người bệnh Trang thiết bị y tế là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ tích cực cho người thầy thuốc trong công tác phòng bệnh và chữa bệnh

Trang thiết bị y tế có vị trí quan trọng trong ba yếu tố: Thầy thuốc, thuốc, Trang thiết bị y tế ( y – dược - trang thiết bị y tế trong đó y là chủ lực đóng vai trò quyết định, dược là nòng cốt và trang thiết bị y tế là quan trọng) Ba yếu tố đó quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác chăm sóc bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân

Tổ chức Y tế thế giới WHO đã khẳng định trang thiết bị y tế thuộc vào một chuyên môn của Ngành y tế, nó thâm nhập và phát triển sâu rộng vào các kỹ thuật khám chữa bệnh của tất cả các chuyên khoa, bộ môn của Ngành y tế Trong thời kỳ phát triển như vũ bão hiện nay của công nghệ trên thế giới chỉ sau có công nghiệp vũ trụ, quốc phòng và an ninh, nên công nghiệp thiết bị y tế đã nhanh chóng ứng dụng những thành tựu mới nhất vào việc chẩn đoán và điều trị để đạt được mục tiêu cao nhất “vì sức khỏe của con người”

Bộ Khoa học công nghệ đánh giá: “ Trong những năm qua, ngành Y tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ từ việc đầu tư, ứng dụng các trang thiết bị kỹ thuật công nghệ cao: Đã thành công trong một số lĩnh vực với trình độ ngang tầm trong khu vực và một số nước tiên tiến, tiết kiệm cho xã hội hàng trăm tỷ đồng mỗi năm như: phẫu thuật nội soi, kỹ thuật can thiệp nội mạch, ghép tạng, y học hạt nhân, ứng dụng sóng siêu cao tần, laze, kỹ thuật bơm bóng đối xung động mạch chủ, siêu lọc máu, tuần hoàn ngoài cơ thể, kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, nuôi cấy tế bào gốc sinh tinh để điều trị vô sinh, xây dựng ngân hàng tế bào gốc và bước đầu có những nghiên cứu cơ bản về biệt hóa tế bào gốc, ứng dụng tế bào gốc tạo máu

tự thân và đồng loại trong điều trị ung thư, tim mạch, xương khớp” (Bộ Khoa học công nghê, 2009)

Đầu tư trang thiết bị vào Bệnh viện làm tăng Chất lượng, an toàn, hiệu quả, sự hài lòng của người bệnh từ đó góp phần cải thiện tình trạng sức khỏe của nhân dân Cùng với kinh nghiệm và kiến thức y học, trang thiết bị hiện đại sẽ giúp các bệnh viện:

- Phát hiện sớm bệnh, Chẩn đoán chính xác

- Tăng hiệu quả điều trị

- Rút ngắn ngày điều trị, hạn chế việc sử dụng thuốc, giảm chi phí

- Hạn chế di chứng và góp phần giảm tỷ lệ tử vong

2.3 Các mô hình nghiên cứu trước đây có liên quan

Đã có một số nghiên cứu có liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại một số bệnh viện trên thế giới và Việt Nam, dưới đây là một số nghiên cứu về vấn đề này

2.3.1 Nghiên cứu của Bahreini, Doshmangir & Imani (2018)

Bahreini, Doshmangir & Imani (2018) đã nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến trang thiết bị y tế - đánh giá hệ thống” (Factors Affecting Medical Equipment Maintenance Management: A Systematic Review) Nghiên cứu đã xác định một loạt yếu tố có ảnh hưởng đến việc quản lý bảo trì thiết bị y tế Trong đó có: (1) các yếu tố liên quan đến mục nguồn lực, (2) yếu tố liên quan đến dịch vụ, (3) yếu tố liên quan đến đào tạo, (4) yếu tố liên quan đến kiểm soát chất lượng, (5) Các yếu tố liên quan đến ngân hàng thông tin và (6) Các yếu tố được dành riêng cho sự quản lý

Các yếu tố ảnh hưởng (quản lý, nguồn lực, ngân hàng thông tin, thanh tra, kiểm soát chất lượng, đào tạo và dịch vụ) có liên quan đến việc ra quyết định hỗ trợ lựa chọn, mua, sửa chữa và bảo trì thiết bị y tế, đặc biệt là đối với các nhà quản lý thiết bị vốn là kỹ sư y tế trong bệnh viện và cũng để đánh giá quá trình này Việc xác định và phân loại các yếu tố có ảnh hưởng có thể giúp đưa ra các cảnh báo quan trọng

về các thiết bị dễ gặp sự cố bảo trì hơn

2.3.2 Nghiên cứu của Masmoudi và cộng sự (2016)

Masmoudi và cộng sự (2016) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tiến trình quyết định quản lý trang thuyết bị y tế tại bệnh viện ở Tunisia Nghiên cứu đẫ chỉ ra các yếu tố như: Bảo trì, sửa chữa; (CM), Bảo dưỡng phòng ngừa (PM), kiểm soát chất lượng, lựa chọn và giám sát các hợp đồng khác nhau có ảnh hưởng đến quản lý trang thiết bị y tế Từ đó nghiên cứu đã đề xuất các hàm ý và khuyến nghị liên quan đến mua thiết bị mới, đào tạo nhân viên bệnh viện, chiến lược bảo trì, kiểm soát tốc độ hư hỏng thiết bị, đảm bảo an toàn…

2.3.3 Nghiên cứu của Youssef & Hyman (2009)

Youssef & Hyman (2009) đã nghiên cứu mô hình quản lý thiết bị y tế (A medical device complexity model: a new approach to medical equipment

management) ở các bệnh viên công lập tại Texas (Mỹ) Nghiên cứu đã chỉ ra các yếu tó ảnh hưởng đến việc quản lý trang thiết bị y tế như: Khả năng bảo trì thiết bị, cài đặt, sửa chữa và kết nối… Việc phân loại hệ thống theo mức độ phức tạp của chúng cung cấp hướng dẫn quản lý hệ thống, tối ưu hóa và giảm chi phí Chủng loại TTBYT đơn giản hay phức tạp có ảnh hưởng đến tổ chức quản lý về thiết bị Nhìn chung, mối quan hệ quản lý TTBYT thay đổi theo những đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của mỗi đơn vị và thay đổi theo sự phát triển của xã hội Việc phát triển mô hình hỗn hợp quản lý của thiết bị y tế cung cấp một công cụ hữu ích để quản lý

công nghệ y tế

2.3.4 Nghiên cứu của Kinley CA (2012)

Kinley CA (2012) đã nghiên cứu “Phương pháp tiếp cận chiến lược đối với quản lý thiết bị y tế” (Healthcare Technology: A Strategic Approach to Medical Device Management) tại các bệnh viên tại East Tennessee (Mỹ) Nghiên cứu đã chỉ

ra một loạt các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị y tế như: Kiểm tra an toàn điện, hiệu chuẩn, thiết bị thử nghiệm, Bảo dưỡng (PM) (bộ phận, làm sạch, bôi trơn, nhãn dán PM), kiểm tra chức năng, lập kế hoạch dựa trên bằng chứng, lập kế hoạch dựa trên rủi ro, lịch sử thiết bị, hệ thống mạng nội bộ bệnh viện, nhân viên được đào tạo, CNTT v.v Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các loại máy móc thiết bị khác, quá trình sử dụng và vận hành các TTBYT sẽ dần xuất hiện những vấn đề kỹ thuật, những điểm yếu kém Do đó, công tác quản lý TTBYT cũng cần quan tâm đặc biệt đến việc quản

lý sử dụng Đây là cơ sở sở quan trọng nhằm điều chỉnh và sửa chữa kịp thời mỗi khi

bị hư hỏng Từ đó Nghiên cứu đã đưa ra các khuyến nghị nhằm quản lý thiết bị y tế hiệu quả;

2.3.5 Nghiên cứu của Bahreini (2019)

Bahreini (2019) đã nghiên cứu “các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bảo dưỡng trang thiết bị y tế” (Influential factors on medical equipment maintenance management) được phân loại theo 7 nhân tố chính bao gồm: “tài nguyên”, “kiểm soát chất lượng”, “ngân hàng thông tin”, “đào tạo” "Dịch vụ", "kiểm tra và bảo trì phòng ngừa" và "thiết kế và thực hiện." Nghiên cứu cung cấp cơ sở cho sự toàn diện và chính xác đánh giá bảo dưỡng trang thiết bị y tế và có thể được sử dụng để cải thiện lợi nhuận của các cơ sở y tế và độ tin cậy của thiết bị y tế;

2.3.6 Nghiên cứu của Lê Đăng Trung & Lã Ngọc Quang (2012)

Nghiên cứu được thực hiện trên 2 nhóm đối tượng là cán bộ y tế trực tiếp sử dụng, bảo quản trang thiết bị y tế và cán bộ quản lý bệnh viện Nghiên cứu đã đề ra

03 yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức sử dụng và bảo dưỡng trang thiết bị y tế là (1)

Trình độ chuyên môn; (2) Thâm niên công tác và (3) Tập huấn Tuy nhiên kết quả

nghiên cứu dựa trên khảo sát 100 nhân viên tại bệnh viện đã chỉ ra rằng có mối liên quan giữa số năm công tác của cán bộ y tế và trình độ chuyên môn của cán bộ y tế với kiến thức đạt về sử dụng trang thiết bị y tế thông dụng Những người không

được tập huấn kiến thức sử dụng các trang thiết bị y tế đạt thấp hơn so với những

người được tập huấn Có mối liên quan giữa trình độ chuyên môn, việc tham gia tập huấn của cán bộ y tế với kiến thức bảo dưỡng về sử dụng các trang thiết bị y tế

Chưa tìm thấy mối liên quan giữa bảo dưỡng các trang thiết bị y tế và số năm công tác

Bảng 2 2: Tổng hợp các nghiên cứu về quản lý thiết bị y tế

Hamdi Netal (2012)

Chia thành 02 nhóm yếu tố: (1) Các yêu tố bảo trì: Chức năng thiết bị, vị trí sử dụng, tải trọng của bệnh viện có chứa thiết bị hỏng, sự hiện diện của thiết bị thay thế, thời gian kể từ khi yêu cầu bảo trì (2) kiểm soát chất lượng: Xác suất hỏng hóc, số lần hỏng hóc, khả năng sử dụng và các biện pháp hoạt động;

Wang ZH (2014) (1) Sử dụng mạng máy tính và cơ sở dữ liệu quản lý thông tin,

(2) hệ thống bảo trì; (3) phương pháp sử dụng, (4) bảo dưỡng trang thiết bị; quản lý việc sử dụng

Youssef & Hyman

Masmoudi và cộng

sự (2016)

(1) Quản lý, Bảo trì, sửa chữa; (CM), (2)Bảo dưỡng phòng ngừa (PM), (3) kiểm soát chất lượng, (4) lựa chọn và giám sát các hợp đồng khác nhau

Lê Đăng Trung & Lã

Ngọc Quang (2012)

Nghiên cứu đã đề ra 03 yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức sử dụng

và bảo dưỡng trang thiết bị y tế là (1) Trình độ chuyên môn; (2) Thâm niên công tác và (3) Tập huấn

sự quản lý

Bahreini (2019) (1) Tài nguyên”, (2) kiểm soát chất lượng, (3) ngân hàng thông

tin, (4) Đào tạo; (5) Dịch vụ, (6) kiểm tra và bảo trì phòng ngừa, (7) thiết kế và thực hiện

(Nguồn: Tác giả tổng hợp)

Tóm lại: Hiện đã có một số các nghiên cứu trên đều liên quan đến quản lý

TTBYT Phần lớn các nghiên cứu đều ở tại các nước trên thế giới, trong đó nhiều nghiên cứu đã đề cập đến các yếu tổ ảnh hưởng đến quản lý TTBYT ở nhiều khía

cạnh khác nhau Nghiên cứu của Hamdi Netal (2012) thì đề cập đến (1) Các yêu tố bảo trì; (2) Kiểm soát chất lượng Nghiên cứu của Masmoudi và cộng sự (2016) thì

đề cập đến các yếu tố: (1) Quản lý, Bảo trì, sửa chữa; (CM), (2) Bảo dưỡng phòng ngừa (PM), (3) kiểm soát chất lượng, (4) lựa chọn và giám sát các hợp đồng khác nhau Bahreini (2019) thì lại dề cập đến các yếu tố: (1) Tài nguyên”, (2) kiểm soát chất lượng, (3) ngân hàng thông tin, (4) Đào tạo; (5) Dịch vụ, (6) kiểm tra và bảo trì phòng ngừa, (7) thiết kế và thực hiện v.v… Các nghiên cứu trên hầu hết ở các nước trên thế giới với đặc thù của các bệnh viện cơ chế quản lý khác hẳn ở Việt Nam Nó khác hẳn cách thức quản lý tại Việt Nam nên chắc chắn có nhiều thanh đo cho các biến khắc hẳn ở Việt Nam Đây là một khoảng trống trong nghiên cứu Riêng tạo Việt Nam các nghiên cứu về vấn đề này vẫn còn rất ít, chỉ có nghiên cứu của Lê Đăng Trung & Lã Ngọc Quang (2012), nhưng nghiên cứu này mới đi sâu vào khía cạnh lý thuyết Vì vậy, Rất cần thiết phải có nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại bệnh viện công lập như Bệnh viện Đa khoa Cà Mau nhằm bổ sung vào khoảng trống nghiên cứu về lĩnh vực này

2.4 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết

Dựa trên các mô hình nêu trên, Sau khi thảo luận với các chuyên gia tác giả

đề xuất các giả thiếu biến và mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý

trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau gồm:

2.4.1 Giả thiết biến

- Công tác quản lý: Công tác quản lý ở đây được hiểu là công tác quản lý hành chính liên quan đến Trang thiết bị y tế (TTBYT) TTBYT là một loại hàng hóa đặc biệt có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ cho người thầy thuốc trong chẩn đoán và điều trị bệnh nhân được chính xác, nhanh chóng, an toàn

và hiệu quả (Masmoudi và cộng sự, 2016) Công tác quản lý bao gồm như: quản lý chung hệ thống, lập kế hoạch mua mới hoặc thay thế trang thiết bị, dự báo rủi ro,…nó

sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quản lý trang thiết bị y tế của bệnh viện (Bahreini và cs, 2018) Quản lý trang thiết bị vào bệnh viện rất quan trọng làm tăng chất lượng, an

toàn, hiệu quả, sự hài lòng của người bệnh từ đó góp phần cải thiện tình trạng sức khỏe của nhân dân

* Giả thiết H1 Công tác quản lý tương quan cùng chiều (+) với quản lý trang thiết bị y tế;

- Nguồn Nhân lực: Nguồn nhân lực bao gồm như: Trình độ chuyên môn, tay nghề nhân viên kỹ thuật luôn đáp ứng được yêu cầu công việc Nhân viên nhanh chóng xử lý tình huống phát sinh, hướng dẫn vận hành, sử dụng, phối hợp giữa các

bộ phận nhịp nhàng và khoa học Đối với TTBYT, Các yếu tố về nhân tố con người

có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của hoạt động dịch vụ kỹ thuật Những sai lỗi của nhân viên kỹ thuật khi làm các công việc bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm tra hệ thống máy móc, trang thiết bị nhiên liệu có thể gây ra cháy nổ, ảnh hưởng an toàn hoặc làm cho máy móc, trang thiết bị hoạt động không ổn định Chất lương nguồn nhân lực ảnh hưởng rất lớn đến quản lý trang thiết bị y tế tại bệnh viện

* Giả thiết H2 Nhân lực tương quan cùng chiều (+) với quản lý trang thiết

Hệ thống mạng nội bộ bệnh viện có cập nhật thông tin về quản lý, bảo trì thiết bị… ảnh hưởng rất lớn đến quản lý trang thiết bị y tế

* Giả thiết H3 Thông tin tương quan cùng chiều (+) với quản lý trang thiết

bị y tế

- Kiểm tra, bảo dưỡng: bao gồm như: Hàng tồn kho thiết bị và phụ tùng thay thế luôn

có sẵn; Công tác nghiệm thu và kiểm tra chức năng thiết bị được triển khai đúng quy trình và chặt chẽ; Hệ thông kiểm tra, văn bản, các dụng cụ kiểm tra, thiết bị phụ trợ đầy đủ đáp ứng được công việc kỹ thuật bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa Youssef

& Hyman (2009) cho rằng: Chính xác các kiểm tra kỹ thuật, thời gian vào bảo dưỡng đúng chu kì, đảm bảo thời gian cung cấp dịch vụ, nội dung công việc được thực hiện đầy đủ, hồ sơ cập nhật kịp thời và chính xác Bảo dưỡng trang thiết bị vào Bệnh viện rất quan trọng làm tăng Chất lượng, an toàn, hiệu quả, sự hài lòng của người bệnh từ

đó góp phần cải thiện tình trạng sức khỏe của nhân dân (Bahreini, 2019) Đối với công tác kỹ thuật: có khối lượng công việc rất lớn vì số lượng trang thiết bị cần được kiểm tra, sửa chữa, bảo dưỡng là rất nhiều và được đặt tại nhiều địa điểm trong bệnh viện Trong những lúc cao điểm, chịu áp lực khai thác liên tục khó có thời gian bảo trì thiết bị (Masmoudi & cs, 2016) Do vậy nên công tác quản lý cần phải linh hoạt

để các công việc không bị chồng chéo, các trang thiết bị được thực hiện công tác kỹ thuật kịp thời và đầy đủ Ngoài ra, việc cung cấp thiết bị, vật tư phục vụ công tác kỹ thuật phải được chuẩn bị trước Những công việc phát sinh cần sự trợ giúp từ các đơn

vị trong và ngoài bệnh viện cũng gây ảnh hưởng đến tiến độ của công tác kỹ thuật (Bahreini, 2019)

* Giả thiết H4 Kiểm tra, bảo dưỡng tương quan cùng chiều (+) với quản lý trang thiết bị y tế

- Kiểm soát chất lượng: bao gồm: Đảm bảo chất lượng của thiết bị sau khi bảo trì, mưc độ an toàn, kỹ thuật,… Hoạt động kiểm soát chất lượng TTBYT gồm: các thiết bị, phần mềm chuyên dụng dùng để kiểm tra hiệu suất của trang thiết bị y tế; Công tác kiểm tra kỹ thuật (an toàn, Vận hành và kiểm tra hiệu chuẩn) được nhà cung cấp (nhà sản xuất) tổ chức định kỳ; Thời gian ngừng hoạt động của thiết bị y tế được

bố trí phù hợp v.v… Mỗi loại trang thiết bị có tuổi thọ, tần suất sử dụng khác nhau thì phải có chế độ kiểm tra, bảo dưỡng riêng khác nhau nên phải có cơ chế và tiêu chuân kiểm soát chất lượng phù hợp Hamdi & cs (2012); Masmoudi & cs, (2016) Hoạt động kiểm soát chất lượng TTBYT với quản lý trang thiết bị y tế, VD: Với những trang thiết bị có tuổi thọ lớn, tần suất sử dụng lớn thì phải có phương án thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng đặc biệt hơn với tần suất cao hơn các trang thiết bị mới hoặc

sử dụng ít…;

* Giả thiết H5 Kiểm soát chất lượng tương quan cùng chiều (+) với quản lý trang thiết bị y tế

Mô hình nghiên cứu dự kiến đề xuất như sau:

2.4.2 Mô hình dự kiến đề xuất

Dựa trên các mô hình nêu trên, Sau khi thảo luận với các chuyên gia tác giả

đề xuất các giả thuyết thiếu biến và mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau gồm:

(Nguồn: tác giả, 2020) Trên đây là mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị

y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau với 05 biến độc lập và 01 biến phụ thuộc

Tóm tắt chương 2

Trong chương 2, tác giả đã trình bày cơ sở lý thuyết về TTBYT, quan lý TTBYT,một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ kỹ thuật, giới thiệu các mô hình nghiên cứu các yếu tố đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

Dựa trên cơ sở lý thuyết đã trình bày tác giả sẽ sử dụng làm dữ liệu để tiếp tục đưa vào nghiên cứu trong chương 3

CÔNG TÁC QUẢN LÝ

NHÂN LỰC

THÔNG TIN

KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG

KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG

QUẢN LÝ TRANG THIẾT BỊ Y

TẾ

Hình 2 1: Mô hình nghiên cứu đề xuất

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 đã trình bày cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Tiếp tục theo phần giới thiệu cơ sở lý thuyết, trong Chương 3 sẽ trình bày các khái niệm, phương pháp nghiên cứu được sử dụng để đánh giá, xây dựng và phát triển các thang đo, kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết đã đề nghị

Qui trình nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu bao gồm hai giai đoạn chính: (1) nghiên cứu định tính, (2) nghiên cứu định lượng được xây dựng như sau:

(Nguồn: Tác giả nghiên cứu và tổng hợp)

Nghiên cứu sơ bộ

Cơ sở lý thuyết

Mô hình nghiên cứu

Thang

đo nháp (Nghiên cứu định tính)

Vấn đề nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

(Nghiên cứu định lượng)

Kiểm định thang đo

Phân tích nhân tố

Thang

đo hoàn chỉnh

Phân tích

hồi quy

(Kiểm tra Cronback’s Alpha)

(Trọng số nhân tố EFA)

(Đánh giá mức độ quan

trọng của các nhân tố) (Điều chỉnh mô hình)

Hình 3 1: Quy trình nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu định tính

3.1.1 Mục đích

Nghiên cứu định tính nhằm mục đích tìm hiểu thông tin các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, thực hiện bằng cách tìm hiểu các mô hình nghiên cứu trong và ngoài nước Tổng hợp lý thuyết từ các nghiên cứu trước nhằm xây dựng mô hình nghiên cứu lý thuyết Kiểm tra mức độ rõ ràng của từ ngữ, sự trùng lắp nội dung, loại bỏ hoặc bổ sung các biến quan sát cho phù hợp với bối cảnh nghiên cứu nhằm khẳng định tiêu chí và nội dung đánh giá

Dựa vào nghiên cứu sơ bộ để từ đó điều chỉnh bảng câu hỏi khảo sát, thang đo nhằm phục vụ cho quá trình nghiên cứu định lượng

3.1.2 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua việc thảo luận nhóm với khách hàng, là những đơn vị, bộ phận trong chi nhánh sử dụng phương tiện, trang thiết bị máy móc, công nghệ nhằm thiết lập các thang đo và giả thiết nghiên cứu Bên cạnh các cuộc thảo luận nhóm, tác giả tiến hành phỏng vấn sâu lấy ý kiến chuyên gia, các nhà lãnh đạo của Bệnh viện Đa khoa Cà Mau để nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ

Sau giai đoạn phỏng vấn các chuyên gia thông qua cuộc phỏng vấn trực tiếp, hoặc qua email, cùng các cuộc đi thực tế và thảo luận với các đơn vị sử dụng, kết hợp với các đề tài, tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu, thì bước đầu đã có một cách nhìn khái quát về chất lượng dịch vụ và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch

vụ bảo trì, sửa chữa, kiểm tra kỹ thuật các thiết bị nhiên liệu hàng không tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau

Để nghiên cứu có tính chặt chẽ và có giá trị đúng với thực tế, tác giả đã tổ chức buổi thảo luận nhóm thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau với sự tham gia của các thành phần bao gồm nhân viên trực tiếp vận hành, chuyên viên từ các đơn vị , khoa/phòng sử dụng máy móc, trang thiết bị Tác giả đặt ra các câu hỏi về các yếu tố ảnh hưởng công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau với 5 yếu tố của thang đo SERVPERF để xây dựng thang đo lần đầu nhằm mục đích điều

chỉnh, bổ sung biến đo lường, các khái niệm nghiên cứu Ngoài ra trong cuộc khảo sát trực tiếp, tác giả có đưa ra một số gợi ý, câu hỏi mở để người được phỏng vấn nhận định, đánh giá và điều chỉnh đo lường mỗi yếu tố (Dàn bài thảo luận tại phụ lục V).Bảng câu hỏi được đánh giá sơ bộ và điều chỉnh trước khi tiến hành phỏng vấn chính thức

3.1.3 Kết quả nghiên cứu định tính

Sau khi kết thúc cuộc thảo luận tác giả đã tổng hợp các ý kiến đóng góp và đi đến thống nhất xây dựng mô hình nghiên cứu mà tác giả đã đề xuất gồm 25 câu hỏi tương ứng 5 yếu tố công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau,

bao gồm: (1) Công tác quản lý, (2) Nhân lực, (3) Thông tin, (4) Kiêm tra bảo dưỡng,

(5) Kiểm soát chất lượng

3.2 Xây dựng và phát triển thang đo

3.2.1 Phương pháp xây dựng thang đo

Sau khi tác giả tham khảo các nghiên cứu về nâng cao chất lượng dịch vụ kỹ thuật của các nhà nghiên cứu trước đây, tác giả đã tổng hợp, phân tích, lượng hóa các nhân tố thuộc tính và dựa vào nghiên cứu định tính nhằm thiết kế bảng câu hỏi khảo sát định lượng

Các biến quan sát trong mô hình đều được đánh giá theo thang đo Likert (Rennis Likert, 1932), gồm có 5 mức độ Cụ thể:

Mức (1): Hoàn toàn không hài lòng

sẽ đưa ra những nhận định khác nhau đối với những nhân tố tác động đến công tác quản lý trang thiết bị y tế tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau (Tham khảo phụ lục 2)

3.2.2 Phát triển thang đo

Dựa trên các tiêu chí đơn vị sử dụng và người vận hành trang thiết bị cho là quan trọng, thang đo nghiên cứu quản lý trang thiết bị y tế sau khi thảo luận nhóm bao gồm các biến quan sát sau:

Bảng 3 1: Thang đo các yếu tố ảnh hưởng chất lượng dịch vụ kỹ thuật

I CÔNG TÁC QUẢN LÝ

1 QL1 Công tác tổ chức và phối hợp về

QLTB trong nội bộ bệnh viện

Bahreini (2019)

2 QL2 Quy trình QLTB tại bệnh viện

được xây dựng chi tiết, cụ thể

Masmoudi và cộng sự (2016)

3 QL3 Quy trình quản lý để tăng tuổi thọ

cho thiết bị được niêm yết công khai

Bahreini & cs (2018)

4 QL4 Xây dựng các quy chuẩn “Quản

lý rủi ro” khi sử dụng thiết bị

Kinley (2012)

5 QL5 Công tác kiểm tra, giám sát việc

quản lý, sử dụng thiết bị thường xuyên

Tác giả đề xuất

II NHÂN LỰC

1 NL1 Nhân viên được đào tạo bài bản Bahreini (2019)

2 NL2 Duy trì đủ số lượng nhân viên bảo

trì để sử lý các sự cố kịp thời

Bahreini (2019)

3 NL3 Nhân viện sửa chữa và bảo trì có

thái độ làm việc nhiệt tình

Tác giả đề xuất

4 NL4 Nhân viên thường xuyên được tập

huấn việc sử dụng và bảo trì thiết bị

Bahreini & cs (2018)

5 NL5 Lãnh đạo bệnh viện luôn quan

tâm đến việc xây dựng đội ngũ nhân

Bahreini & cs (2018)

viên quản lý và bảo trì thiết bị bệnh viện

III THÔNG TIN

3 TT3 Các thiết bị để được theo dõi và

có thông tin về lịch sử thiết bị

5 TT5 Tài liệu về thiết bị như dữ liệu

nhà sản xuất… được niêm yết và cập nhật đầy đủ

7 KT2 Tình trạng thiết bị y tế luôn được

cập nhật thường xuyên

Masmoudi và cộng sự (2016)

8 KT3 Xác minh cài đặt và kiểm tra của

nhà điều hành (nhà cung cấp) được diễn ra thường xuyên, chi tiết

Masmoudi và cộng sự (2016)

9 KT4 Công tác nghiệm thu và kiểm tra

chức năng thiết bị được triên khai đúng quy trình và chặt chẽ

Wang (2014)