Bài 4 những di sản văn hóa (văn bản thông tin) văn 10 ctst 40 trang

b Nội dung: kiểm tra phần làm việc tại nhà với Tri thức đọc hiểu của HS c Sản phẩm: câu trả lời của HS d Tổ chức thực hiện: * Giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc trước phần Tri thứ

Trang 1

NGỮ

VĂN

Lớp 10

NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Môn học: Ngữ văn; lớp 10 Thời gian thực hiện: 9 tiết

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Khái niệm, đặc điểm, mục đích của văn bản thông tin

- Khái niệm, đặc điểm, phân loại, quan điểm người viết của bản tin

- Khái niệm, cách sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

- Cách viết báo cáo kết quả nghiên cứu, cách sử dụng trích dẫn, cước chú

2 Về năng lực

2.1 Năng lực đặc thù

- Nhận biết được một số dạng văn bản thông tin tổng hợp: thuyết minh có lồng ghép mộthay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận; giải thích được mục đích củaviệc lồng ghép các yếu tố đó vào văn bản

- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việcthể hiện thông tin của văn bản, cách đặt nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đíchcủa người viết

- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và các phương tiệngiao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn bản một cách sinh động, hiệu quả; phântích, đánh giá được cách đưa tin và quan điểm của người viết ở một bản tin; nêu được ýnghĩa hay tác động của văn bản thông tin đã đọc đối với bản thân

- Viết được báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề, có sử dụng trích dẫn, chú thích vàcác phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ; nghe và nắm bắt được nội dung thuyết trình,quan điểm của người nói; biết nhận xét về nội dung và hình thức thuyết trình

Trang 2

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: phân tích được các công việc cần thực hiện để hoànthành nhiệm vụ của nhóm.

3 Về phẩm chất

- Trân trọng giữ gìn, phát huy các di sản văn hóa của quê hương, đất nước

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Thiết bị dạy học: máy chiếu, micro, bảng, phấn, SGK, SGV, giấy A4, A0, bút lông

để HS hoạt động ttrình bày kết quả thảo luận, làm việc nhóm

2 Học liệu: phiếu học tập, SGK, SGV, số tranh ảnh có trong SGK: tranh Đông Hồ,

nhà hát Trần Hữu Trang và phòng truyền thống của nhà hát này; tranh tượng Thánh Gióng phong to, tranh tượng Nguyễn Du, ảnh bìa Truyện Kiều bản tiếng Nhật, tiếng Pháp…; biểu đồ, sơ đồ minh họa bài viết báo cáo kết quả nghiên cứu, bảng kiểm đánh giá thái độ làm việc nhóm, rubric chấm bài viết, bài trình bày của HS…

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

PHẦN ĐỌC (4, 5 tiết) VĂN BẢN 1: TRANH ĐÔNG HỒ - NÉT TINH HOA CỦA

VĂN HÓA DÂN GIAN VIỆT NAM (2 tiết)

1 Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu

- Khơi gợi được kiến thức nền về văn bản thông tin và trải nghiệm về tranh Đông Hồ

- Khơi gợi được hứng thú về văn bản thông tin và tranh Đông Hồ và chủ điểm

- HS chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập và trongcuộc sống

b) Nội dung: kiểm tra phần làm việc tại nhà với Tri thức đọc hiểu của HS

c) Sản phẩm: câu trả lời của HS

d) Tổ chức thực hiện:

* Giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc trước phần Tri thức Ngữ văn và văn bản 1 tại nhà

Trang 3

- GV tổ chức hoạt động trò chơi trên ứng dụng Kahoot, hướng dẫn HS đăng nhập vàoứng dụng, đặt tên và mã số để tiến hành chơi trò chơi đồng thời kiểm tra phần thực hiệnnhiệm vụ tại nhà của HS (GV tùy theo điều kiện mà có thể chuyển đổi hình thức vàphương tiện trò chơi).

Bộ câu hỏi trong trò chơi Kahoot

1 Văn bản thông tin tổng hợp là một dạng văn bản… được viết theo lối tổng hợp nhiều thông tin, nhiều phương thức giao tiếp.

A Báo chí B Nghị luận C Thuyết minh D Tự sự

2 Văn bản thông tin có thể được lồng ghép các yếu tố biểu cảm, tự sự, miêu tả không?

A Có B Không

3 Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ bao gồm những yếu tố nào sau đây?

A Chữ viết, hình ảnh, biểu đồ tròn

B Chữ viết, hình ảnh, sơ đồ

C Hình ảnh, số liệu, sơ đồ, biểu đồ

D Hình ảnh, số liệu, thông tin bằng chữ, biểu đồ

4 Việc sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ cần đáp ứng những yêu cầu nào (được chọn nhiều đáp án)

A Liên quan trực tiếp đến các luận điểm của bài viết

B Đúng thời điểm

C Đưa ra các chỉ dẫn cần thiết

D Chú thích, giải thích rõ về vị trí, ý nghĩa, nêu nguồn dẫn

E Chỉ cần đưa hình ảnh có cùng chủ đề bài viết

5 Chọn một bức tranh dưới đây theo em là tranh Đông Hồ

3

Trang 4

A C

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ tại nhà để chuẩn bị cho hoạt động khởi động

- HS tham gia trò chơi Kahoot

* Báo cáo, thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS theo dõi bảng xếp hạng điểm trên Kahoot để biết kết quả thực hiện nhiệm vụ

* Nhận xét, kết luận

- GV diễn giải ngắn gọn các câu trả lời

- GV nhận xét phần làm việc tại nhà và tốc độ, mức độ trả lời đúng của HS và dặn dò rútkinh nghiệm và dẫn dắt vào bài học bằng việc rút ra các kiến thức nền về văn bản thôngtin

+ Văn bản thông tin tổng hợp là một dạng của văn bản báo chí được viết theo lối tổng

hợp nhiều thông tin, nhiều phương thức giao tiếp; thuyết minh có lồng ghép các yếu tố

như miêu tả, tự sự, biểu cảm… giúp văn bản thêm sinh động, hiệu quả.

+ Quan điểm của người viết: Người viết bản tin phải đảm bảo tính khách quan, chuẩn

xác, nhân văn, bảo vệ đạo lí, tôn trọng pháp luật…

Trang 5

+ Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ là những hình ảnh, số liệu, biểu đồ, sơ đồ

được sử dụng kết hợp với phương tiện ngôn ngữ giúp việc truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả hơn.

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

2.1 Trải nghiệm cùng văn bản

a) Mục tiêu

- Nhận biết được VBTT tổng hợp: thuyết minh có lồng ghép một hay nhiều yếu tố nhưmiêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận

- Nhận biết được nhan đề và sa-pô

- Nhận biết được phương tiện giao tiếp ngôn ngữ và phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

- Phân tích, đánh giá được cách đưa tin và quan điểm của người viết trong VBTT

- Phân tích được các công việc cần thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm

- Luôn chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập và trongcuộc sống

b) Nội dung: đọc văn bản để phát triển kĩ năng theo dõi, đọc lướt và tìm hiểu khái quát

về văn bản

c) Sản phẩm: câu trả lời, phiếu học tập 1

d) Tổ chức thực hiện

- GV đặt câu hỏi để tạo tâm thế đọc cho HS (hai câu hỏi phần Trước khi đọc trong SGK)

- GV trình chiếu thêm một số hình ảnh về di sản văn hóa, tranh Đông Hồ để minh họacho HS và làm giờ học sinh động hơn

- GV yêu cầu HS xem trước câu hỏi trong khi đọc tại nhà (đây là nhiệm vụ tại nhà)

- GV mời HS đọc mẫu một đoạn ngắn và hướng dẫn HS thực hiện các kĩ thuật đọc lướt, theo dõi… để kịp ngưng ở những đoạn có ô câu hỏi và trả lời các câu hỏi Trong khi đọc

5

Trang 6

- GV yêu cầu HS tiến hành lập nhóm đôi/ ba (tùy vào tình hình lớp học) để thực hiệnnhiệm vụ trên Phiếu học tập 1

RUBRIC ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VĂN BẢN

Hướng dẫn sử dụng: GV sử dụng để đánh giá HS trong quá trình HS tham gia thực

hiện nhiệm vụ, khi HS trình bày kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Nội dung đánh giá Mức độ đánh giá

Tốt (3) Khá (2) Trung bình (1) Quá trình tham gia

hoạt động

- HS xung phong trảlời câu hỏi, thực hiệnnhiệm vụ cá nhân mộtcách tích cực

- HS đọc mẫu đúngtinh thần thể loại

- HS ứng dụng được kĩthuật đọc lướt mộtcách thành thạo khithực hiện nhiệm vụ cánhân

- HS thực hiện đầy đủ

- HS có thái độ hợptác khi được GV yêucầu thực hiện nhiệmvụ

- HS ứng dụng được kĩthuật đọc lướt mộtcách cơ bản

- HS thực hiện đầy đủtrình tự các bước củanhiệm vụ

- HS có thái độ tôntrọng bạn cùng nhóm

- HS chưa chủ động/chưa có thái độ hợptác khi được GV yêucầu thực hiện nhiệmvụ

- HS chưa ứng dụngđược kĩ thuật đọc lướt

- HS chưa thực hiệnđầy đủ trình tự cácbước của nhiệm vụ

- HS thiếu hợp tác/chưa tôn trọng bạn

Trang 7

trình tự các bước củanhiệm vụ.

- HS có thái độ tíchcực thảo luận, hòanhã, tôn trọng bạncùng nhóm

cùng nhóm

Sản phẩm PHT số 1 - HS có ghi nhận ý

kiến cá nhân, ý kiếncủa bạn, ý kiến thốngnhất một cách cụ thể,đầy đủ, đúng trọngtâm

- HS trả lời được trên80% câu hỏi

- HS có ghi nhận ýkiến, ý kiến của bạn, ýkiến thống nhất mộtđầy đủ nhưng cònchưa đúng trọng tâm

- HS trả lời được trên50% câu hỏi

- HS ghi nhận thiếumột trong ba cột thôngtin được yêu cầu/ ghinhận sơ sài, cẩu thả

- HS trả lời dưới 50%câu hỏi

- HS đọc văn bản mẫu

- HS thực hiện phiếu học tập số 1

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trình bày kết quả thảo luận chung và trả lời một số câu hỏi để giải thích kĩ hơn lí dođưa ra câu trả lời (nếu có)

- HS trình phiếu học tập số 1 để GV xem qua (nếu được yêu cầu)

Trang 8

(3) Các công đoạn làm tranh Đông Hồ: Chọn đề tài  vẽ mẫu  can lại thành bản khắc, (càng nhiều màu thì can lại càng nhiều lần)  in  lấy xơ mướp xoa đều lưng mặt giấy (tranh bao nhiêu màu in bấy nhiêu lần).

(4) Đoạn cuối hé mở quan niệm và cách đưa tin của người viết:khách quan, chuẩn xác,

tư tưởng giàu tính nhân văn, trân trọng, duy trì, phục hồi và lưu giữ hàng trăm bản khắc

cổ, bản khắc gỗ tranh Đông Hồ- các di sản văn hóa dân gian Việt Nam.

2.2 Suy ngẫm và phản hồi

a) Mục tiêu

- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việcthể hiện thông tin của văn bản

- Phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của VB, cách đặt nhan đề của tácgiả; nhận biết được mục đích của người viết

- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và các phương tiệngiao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn bản một cách sinh động, hiệu quả

- Nêu được ý nghĩa hay tác động của văn bản thông tin đã đọc đối với bản thân

b) Nội dung: đọc hiểu văn bản để phản hồi các vấn đề thuộc văn bản

- GV đặt câu hỏi gợi dẫn dựa trên những câu hỏi phần Sau khi đọc trong SGK (GV cóthể bổ sung một số câu hỏi gợi dẫn nhỏ hơn để hướng dẫn HS trả lời câu hỏi lớn trongSGK)

Trang 9

Hệ thống câu hỏi bổ trợ câu hỏi Sau khi đọc đã có trong SGK (sử dụng hệ thống câu hỏi này khi HS gặp khó khăn khi trả lời các câu hỏi SGK)

Đối với câu 1

+ Dựa vào thông tin ở đề mục 2 và câu trả lời ở phần Trong khi đọc, em hãy xác định công đoạn chính để chế tác tranh Đông Hồ.

+ Chú ý vào những thao tác được lặp lại nhiều lần trong mục 2, đó có thể được xem là công đoạn chính.

+ Xác định tên đề tài, đề tài không nhất thiết phải đúng từng chữ, có thể xác định phạm

vi hẹp hay rộng đều được.

+ Xác định đoạn, mục có lồng ghép yếu tố miêu tả, biểu cảm ở đâu trong toàn bộ VBTT + Mục đích là gì? Nếu không sử dụng yếu tố miêu tả ngay tại đoạn đó thì nội dung VB

có gì thay đổi? Nội dung đó có còn đáp ứng được việc giới thiệu thông tin về công đoạn chế tác tranh Đông Hồ không? Nếu không sử dụng yếu tố biểu cảm ngay tại đoạn đó thì

VB có gì thay đổi? Nội dung đó có còn truyền tải được quan điểm và thái độ của tác giả bài viết không? Cảm xúc em khi đọc đoạn văn đã bị lược bỏ yếu tố biểu cảm là gì?

+ Nêu tên từng đề mục.

+ Các đề mục này đều cùng phục vụ cho việc làm rõ đối tượng nào?

+ Thông qua các đề mục này em hiểu thêm điều gì?

+ Nhan đề này có độ dài như thế nào, thể hiện nội dung gì và việc sử dụng dấu gạch ngang có ý nghĩa gì? Em có thể thử đặt một nhan đề khác cho văn bản.

+ Sa-pô thể hiện nội dung gì? Nếu văn bản không có sa-pô thì có gì thay đổi?

+ Những hình ảnh được đưa vào VBTT theo em có ý nghĩa gì? Nếu không có những hình ảnh đó thì em cảm thấy thế nào? Em có mong muốn bổ sung thêm phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ nào không? Vì sao?

9

Trang 10

+ Tác giả thể hiện thái độ gì dành cho tranh Đông Hồ ở đoạn 5?

+ Thông qua nội dung trình bày, em cảm nhận được tình cảm gì của tác giả dành cho tranh?

- Văn bản trên sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ nào?

- Nhận xét tác dụng của sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp ngôn ngữ với phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời câu hỏi của GV

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS đưa ra câu trả lời khi

kết hợp những thông tin đã đọc và HS khác tiến hành nhận xét ngắn gọn, bày tỏ thêmquan điểm (nếu có)

* Nhận xét, kết luận: GV nhận xét câu trả lời và hướng dẫn HS ghi nhận nội dung chính

- Ba đề mục được trình bày rõ ràng, phục vụ cho việc truyền tải thông tin về cách làm, ý nghĩa của tranh Đông Hồ

- Nhan đề cần thể hiện được nội dung chính, giới thiệu được đối tượng chính của toàn bài và phải gây ấn tượng.

- Sa-pô thể hiện quan điểm của tác giả và mang tính dẫn dắt, gợi mở về đối tượng chính của VBTT.

Trang 11

- Cần kết hợp sử dụng hình ảnh và có chú thích đầy đủ dưới hình để minh họa thông tin Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ khi sử dụng cần đáp ứng đúng yêu cầu, phù hợp về nội dung và không nên lạm dụng.

- VBTT ngoài việc cung cấp thông tin chi tiết về một đối tượng cụ thể còn nhằm truyền bá tư tưởng, văn hóa, thể hiện thái độ, tình cảm của tác giả bài viết

- Sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp ngôn ngữ và phương tiện giao tiếp

phi ngôn ngữ giúp thông tin được truyền tải sinh động, hiệu quả, dễ hình dung hơn nhờ những hình ảnh minh họa.

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu

- Tái hiện được những yếu tố miêu tả, biểu cảm đối và mục đích sử dụng đối với VBTT

- Tái hiện được nội dung, vai trò của nhan đề, sa-pô

- Tái hiện được vai trò, cách sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

b) Nội dung: ôn tập đặc điểm văn bản thông tin

c) Sản phẩm: câu trả lời của học sinh

- GV giới thiệu trò chơi Ô chữ để thực hiện hoạt động luyện tập.

- GV đọc câu hỏi và HS xung phong/ được chỉ định để trả lời câu hỏi bất kì không cầntheo thứ tự và dự đoán ô chữ dọc

Bộ câu hỏi

1 Đoạn văn thuộc VBTT sau đây có sử dụng kèm yếu tố nào? (MIÊU TẢ)

Khi đã hoàn chỉnh bản thảo, người sáng tác can lại rõ ràng, mạch lạc từng nét, từng

11

Trang 12

bảng màu mực nho lên giấy bản mẫu và sắp xếp đưa vào bản khắc gỗ Mỗi màu được tách riêng thành một bản khắc, một tranh có bao nhiêu màu là có bấy nhiêu bản khắc.

2 Hình ảnh, số liệu, biểu đồ được gọi chung là phương tiện giao tiếp gì? (PHI NGÔN NGỮ)

3 Loại tranh mà văn bản vừa đề cập tên gì? (ĐÔNG HỒ)

4 Nội dung “Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam” được gọi

là gì? (NHAN ĐỀ)

5 Mục đích khi lồng ghép các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự vào VBTT là gì? (SINH ĐỘNG)

6 Mục đích khi kết hợp các phương tiện giao tiếp ngôn ngữ và phương tiện giao tiếp

phi ngôn ngữ trong VBTT là gì? (THUYẾT PHỤC)

7 Khi sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ cần chú ý điều gì (về thời gian)?

(ĐÚNG THỜI ĐIỂM)

8 Khi đưa ra hình ảnh, bảng biểu cần kết hợp đưa ra thêm yếu tố cần thiết nào? (CHỈ DẪN)

=> Ô chữ dọc: THÔNG TIN

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS lắng nghe quy tắc trò chơi và giải ô chữ

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời câu hỏi và đưa

Trang 13

- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việcthể hiện thông tin của văn bản, cách đặt nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đíchcủa người viết.

- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và các phương tiệngiao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn bản một cách sinh động, hiệu quả

- Nêu được ý nghĩa hay tác động của VBTT đã đọc đối với bản thân

- Năng lực tự chủ và tự học: luôn chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bảnthân trong học tập và trong cuộc sống

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: phân tích được các công việc cần thực hiện để hoànthành nhiệm vụ của nhóm

b) Nội dung: thực hành tạo lập văn bản thông tin

c) Sản phẩm: văn bản thông tin do HS thực hiện

- GV chia lớp thành các nhóm, trung bình mỗi nhóm từ 4 - 6 HS (nhằm đảm bảo tínhhiệu quả của hoạt động nhóm) để tiến hành giao nhiệm vụ

- GV giao nhiệm vụ viết VBTT đề tài Tranh Hàng Trống và cung cấp hướng dẫn thực

hiện nhiệm vụ kèm bảng kiểm để HS thực hiện nhiệm vụ

Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ

- Dung lượng: 1 - 2 trang

- Nội dung: giới thiệu thông tin về Tranh Hàng Trống, trong đó phải đảm bảo giới thiệu

13

Trang 14

được nguồn gốc, chất liệu, công đoạn chế tác, giá trị, tình hình thực tế…

- Yêu cầu đính kèm: cần nêu được nhan đề, sa-pô, phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh, biểu đồ, bảng số liệu…) (nếu phù hợp)

- HS có thể tham khảo kĩ năng và kiến thức về VBTT đã học trước đó để thực hiện nhiệm vụ

về nhà

- Sử dụng bảng kiểm để tham khảo và định hướng phần trình bày VBTT của nhóm mình vàdùng bảng kiểm để đánh giá nhóm khác vào buổi trình bày sản phẩm

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ VBTT

Hướng dẫn sử dụng: HS sử dụng bảng kiểm này như các tiêu chí cần quan tâm để thiết

kế VBTT nhóm mình và dùng để đánh giá đồng đẳng nhóm khác HS đánh dấu R vào ô

Có nếu thấy nhóm bạn đáp ứng đúng tiêu chí.

g

VBTT triển khai đầy đủ nội dung theo yêu cầu

VBTT sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

VBTT đảm bảo đúng dung lượng theo yêu cầu

Nhan đề VBTT thể hiện nội dung chính

Nhan đề VBTT gây ấn tượng

VBTT có sa-pô ấn tượng

Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng phù hợp

Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng đa dạng

Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ có chú thích, trích dẫn cần thiết

Nội dung VBTT có tính chính xác, khoa học

Nội dung VBTT thể hiện rõ quan điểm tác giả

RUBRIC ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG - MỞ RỘNG

Trang 15

- HS có thái độ tích cực thảo luận, hòa nhã, tôn trọng bạn cùng nhóm.

- HS tham gia lập nhóm, thực hiện theo phân công nhóm trưởng.

- HS có thái độ hòa nhã, tôn trọng bạn cùng nhóm.

- HS thiếu hợp tác/ chưa tôn trọng bạn cùng nhóm.

Sản phẩm

VBTT

- Đáp ứng đầy đủ (hơn 80%) yêu cầu đã nêu trong phần hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ.

- Thông tin trong VBTT khoa học, chính xác.

- Sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ đa dạng, thành thạo, phù hợp,

có trích dẫn, chú thích cần thiết

- Nội dung và hình thức trình bày bắt mắt, có sáng tạo.

- Đáp ứng đầy đủ (hơn 50%) yêu cầu

đã nêu trong phần hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ.

- Thông tin trong VBTT tương đối khoa học, chính xác.

- Sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ phù hợp, có chú thích cần thiết.

- Đáp ứng thiếu (dưới 50%) yêu cầu đã nêu trong phần hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ.

- Thông tin trong VBTT sai lệch, cẩu thả.

- Chưa sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ/

Sử dụng không phù hợp, không có chú thích.

- HS lập nhóm và lắng nghe nhiệm vụ và tiến hành phân công

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trình bày VBTT của bản thân ở buổi học tiếp theo

- HS đánh giá đồng đẳng kết quả thực hiện nhiệm vụ của nhau, trao đổi và rút kinhnghiệm

* Nhận xét, kết luận

15

Trang 16

- GV nhận xét sản phẩm của HS theo tiêu chí 3 - 2 - 1 (3 điều yêu thích; 2 điều chưa thỏađáng; 1 đề xuất cải thiện).

VĂN BẢN 2: NHÀ HÁT TRẦN HỮU TRANG KHÁNH THÀNH

PHÒNG TRUYỀN THỐNG VĂN BẢN 3: THÊM MỘT BẢN DỊCH “TRUYỆN KIỀU”SANG

TIẾNG NHẬT (1,5 tiết)

1 Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu

- Khơi gợi được kiến thức nền và trải nghiệm nền của HS về bản tin

- Khơi gợi được hứng thú của HS với bản tin

b) Nội dung: giới thiệu sơ lược về bản tin và vai trò của bản tin trong đời sống

- GV cho HS chơi trò chơi dự đoán tên thể loại được học qua xem 1 đoạn clip:

- GV đặt câu hỏi gợi dẫn

+ Theo em, tin tức cần cho cuộc sống và công việc của mọi người như thế nào? Các tin tức thường được chuyển đến mọi người thông qua loại văn bản nào?

+ Lựa chọn một số từ khóa để cho biết một bản tin khác với một VBTM như thế nào?

+ Kể tên những trang báo đưa tin tức mà em cảm thấy ấn tượng và nêu lí do vì sao ấn tượng với những bản tin của trang báo đó.

https://www.youtube.com/watch?v=6xNpNxq1FKA

Trang 17

- GV dẫn dắt vào bài học.

- GV trình chiếu hình ảnh về Truyện Kiều (bản dịch tiếng Nhật) và nhà hát cải lươngTrần Hữu Trang để HS tham khảo

- HS tham gia trò chơi và trả lời câu hỏi

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời và thảo luận

(nếu cần)

* Nhận xét, kết luận: GV nhận xét câu trả lời của HS và dẫn dắt vào bài.

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

2.1 Hoạt động Tìm hiểu tri thức đọc hiểu

a) Mục tiêu

- Nhận biết được một số dạng văn bản thông tin tổng hợp

- Nhận biết được đặc điểm của bản tin

- Năng lực tự chủ và tự học: luôn chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bảnthân trong học tập và trong cuộc sống

b) Nội dung: Tìm hiểu các tri thức ngữ văn cần thiết để đọc hiểu bản tin

- GV nêu câu hỏi và yêu cầu HS trả lời dựa trên việc tìm hiểu tri thức ngữ văn trước đó

+ Bản tin là gì? Bản tin có chức năng gì (mục đích)? Có những loại bản tin nào? Yêu cầu đối với bản tin? Quan điểm người viết bản tin?

* Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS đọc trước phần tri thức tại nhà.

* Báo cáo và thảo luận kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời câu hỏi thông

qua sơ đồ tóm tắt như sau:

17

Trang 18

* Nhận xét, kết luận: GV nhận xét câu trả lời và kết luận phần làm việc tại nhà của HS,

cung cấp cho HS những kiến thức nền cơ bản về bản tin

+ Bản tin là thể loại cơ bản của văn bản báo chí nhằm truyền đạt, phản ánh về một sự kiện mới xảy ra được công chúng quan tâm

+ Bản tin có chức năng thông báo sự kiện một cách nhanh chóng và ngắn gọn trên báo chí, đặc biệt là báo giấy, báo điện tử, đại phát thanh và đài truyền hình.

+ Bản tin có nhiều loại: bản tin ảnh, bản tin chữ Riêng bản tin chữ lại có tin vắn, tin thường, tin tường thuật, tin tổng hợp, tin dự báo,… mà với mỗi dạng có thể thức riêng + Chất lượng của bản tin thể hiện ở tính thời sự, xác thực, hàm súc,…

2.2 Hoạt động Trải nghiệm văn bản

a) Mục tiêu

- Biết suy luận mối liên hệ giữa các chi tiết

- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và các phương tiệngiao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn bản một cách sinh động, hiệu quả; phântích, đánh giá được các đưa tin và quan điểm của người viết ở một bản tin

Trang 19

- Năng lực tự chủ và tự học: luôn chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bảnthân trong học tập và trong cuộc sống.

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: phân tích được các công việc cần thực hiện để hoànthành nhiệm vụ của nhóm

e) Nội dung: đọc văn bản để phát triển kĩ năng theo dõi, đọc lướt và tìm hiểu khái quát

về văn bản

b) Sản phẩm: phiếu học tập số 2, câu trả lời của HS

c) Tổ chức thực hiện

- GV chia lớp thành các nhóm (4-6 HS/nhóm) và giao phiếu học tập

- GV hướng dẫn các em hoạt động nhóm theo 2 vòng

+ Vòng 1: HS lập nhóm ban đầu để thực hiện phiếu học tập (văn bản 2/ văn bản 3).+ Vòng 2: HS của từng nhóm đi trao đổi để lập thành nhóm mới (với những HS khôngcùng thực hiện VB trước đó)

19

Trang 20

RUBRIC ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM VĂN BẢN

Nội dung đánh giá Mức độ đánh giá

Tốt (3) Khá (2) Trung bình (1) Quá trình tham gia

hoạt động

- HS chủ động lậpnhóm, lên kế hoạch cụthể để triển khai phâncông thực hiện nhiệmvụ

- HS có thái độ tíchcực thảo luận, hòanhã, tôn trọng bạncùng nhóm

- HS thực hiện đầy đủcác vòng hoạt độngnhóm

- HS tham gia lậpnhóm, thực hiện theophân công nhómtrưởng

- HS có thái độ hòanhã, tôn trọng bạncùng nhóm

- HS thực hiện đầy đủcác vòng hoạt độngnhóm

- HS thiếu hợp tác/chưa tôn trọng bạncùng nhóm

- HS chưa thực hiện

đủ các vòng hoạt độngnhóm

Sản phẩm - Đáp ứng đầy đủ (hơn - Đáp ứng đầy đủ (hơn - Đáp ứng thiếu (dưới

Tiêu đề	Những Di Sản Văn Hóa (Văn Bản Thông Tin)
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài Giảng

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	2,82 MB