Đề cương thạc sĩ Ngành quản lý giáo dục Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm Hà Nội MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Công[.]
Trang 1Đề cương thạc sĩ Ngành quản lý giáo dục
Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa Trong xu thế hội nhập quốc tế như hiện nay, xã hội đang thay đổi từng ngày với tốc độ nhanh Để đáp ứng được yêu cầu đó ngành giáo dục cần phải có một chiến lược phát triển rõ ràng Hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo nên những chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội như: kinh tế; chính trị; văn hóa; nghệ thuật; giáo dục và thể thao
Ngày nay, giáo dục văn hóa xử đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc sống, việc giao tiếp có văn hóa thể hiện hành vi đạo đức, diện mạo nhân cách cá nhân trong xã hội Văn hóa ứng xử mang trong nó những giá trị đạo đức, thẩm mỹ phù hợp với bản sắc dân tộc, là sự kết tinh giữa cái truyền thống và hiện đại, các dân tộc và quốc tế Nó mang tính chuẩn mực cho thế hệ, trở thành một quy ước chung, nếp sống của mỗi cá nhân, mỗi cộng đòng, mỗi dân tộc Tuy nhiên văn hóa ứng xử của mỗi cá nhân cũng khác nhau vì nó được hình thành trong quá trình học tập, rèn luyện và trưởng thành của mỗi cá nhân trong xã hội Đối với môi trường giáo dục, các chuẩn mực trong văn hóa ứng xử học đường thể hiện
và phản ánh rõ giữa giáo viên và học sinh, giữa giáo viên và ban lãnh đạo, giữa giáo viên, nhà trường và cha mẹ học sinh Giáo dục văn hóa ứng xử trong môi trường học đường luôn là một vấn đề cần được quan tâm ở thời đại ngày nay vì
nó giúp cho học sinh/ snh viên có tư duy ứng xử và thể hiện lối ứng xử theo một chuẩn mực của xã hội
Tại trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội luôn quan tâm đến công tác quản lý giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên, tạo cho giảng viên và sinh viên có một môi trường văn hóa giáo dục tốt, coi đây là mốt vấn đề quan trọng, góp phần không nhỏ vào sự thành công trong đào tạo của nhà trường và góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục trong nhà trường Bên cạnh đó, Trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa Điều này
Trang 3làm cho đời sống tinh thần của sinh viên vừa phong phú vừa phức tạp, nhiều xu hướng mới nảy sinh trong lối sống của sinh viên Vì thế, cần có sự quản lý để định hướng cho sinh viên về lối sống, suy nghĩ, giao tiếp để tránh sự lệch lạc trong môi trường giáo dục tại trường cũng như trong cuộc sống Do đó, việc xây dựng lối sống và giao tiếp ứng xử có văn hóa đã trở thành một nhiệm vụ cấp bách, đặc biệt đối với giảng viên và sinh viên hiện nay
Để góp phần nghiên cứu và nâng cao chất lượng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trong trường Tác giả đã quyết
định thực hiện đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội” để nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
2.1 Mục đích chung
Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
2.2 Mục đích cụ thể
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử
+ Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia
Lâm-Hà Nội
+ Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động quản lý giáo dục văn hóa ứng xử tại trường cao đẳng ông trình
đô thị Gia Lâm- Hà Nội
Trang 43.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
4 Giả thuyết khoa học
Hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên ở Trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm - Hà Nội trong thời gian qua đã được quan tâm thực hiện, tuy nhiên vẫn còn hiện tượng sinh viên vi phạm nội quy học tập, chuẩn mực xã hội, điều này do nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân thuộc về yếu tố quản lý Nếu đề xuất được các biện quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm sinh viên và chuẩn mực xã hội thì sẽ nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
và đào tạo
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Luận văn hướng tới 3 nhiệm vụ chính dưới đây:
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử
+ Nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội + Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn nghiên cứu
Nghiên cứu này được giới hạn trong phạm vi các hoạt động quản lý giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
Trang 56.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Không gian nghiên cứu được thực hiện tại trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
Phạm vi thời gian: Thời gian nghiên cứu diễn ra vào tháng 4 năm 2022
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp tiếp cận
Để tiếp cận đối tượng nghiên cứu và nghiên cứu đánh giá vấn đề nghiên cứu, tác giả tiếp cận các đối tượng nghiên cứu bằng cách tiến hành thực hiện điều tra thông qua phương pháp phỏng vấn sâu và sử dụng phiếu điều tra các đối tượng nghiên cứu
7.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, khái quát và hệ thống hóa các thông
tin, tài liệu quan trọng phục vụ cho công trình nghiên cứu từ các sách báo, tạp chí, các nghiên cứu có sẵn làm tài liệu cho nghiên cứu Quá trình nghiên cứu tài liệu bao gồm: Thu thập, lựa chọn và sàng lọc các tư liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu; Phân tích, đánh giá các thông tin, số liệu thu thập được; Khái quát hóa, hệ thống hóa những thông tin thu thập được; Xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu
- Phương pháp quan sát dùng để tiến hành quan sát các hoạt động giao tiếp
và ứng xử giữa giảng viên và sinh viên ở trường cao đẳng xây dựng công trình
đô thị Gia Lâm- Hà Nội để thu thập thêm dữ liệu nghiên cứu
- Phương pháp so sánh dùng để so sánh các dữ liệu, thông tin đã thu thập
được để đánh giá các vấn đề nghiên cứu
- Phương pháp điều tra bảng hỏi, đây là phương pháp sử dụng để hỏi đối
tượng nghiên cứu bằng phiếu điều tra mà đối tượng khảo sát ở đây là sinh viên
và giảng viên tại trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nội
- Phương pháp phỏng vấn sâu đối tượng nghiên cứu, phương pháp này sử
dụng để thực hiện phỏng vấn giảng viên bằng các câu hỏi có sẵn tại trường cao
Trang 6đẳng xây dựng công trình đô thị Gia Lâm- Hà Nộ để nắm rõ hơn về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử ở trường
8 Đóng góp của đề tài
8.1 Mặt khoa học
Đề tài đóng góp lớn về mặt cơ sở lý luận về hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử bao gồm các khía cạnh về thông tin khoa học, nghiên cứu sẽ đóng góp một phần lớn các cơ sở lý thuyết quan trọng áp dụng cho thuyết quản lý các hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử trong tương lai
8.2 Mặt thực tiễn
Từ việc nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia
Lâm-Hà Nội Nghiên cứu sẽ là một đóng góp lớn cho ngành giáo dục trong tương lai, đặc biệt là giáo dục văn hóa ứng xử nói chung và giáo dục văn hóa ứng xử trong môi trường giáo dục, đây là tài liệu quan trọng góp phần đóng góp vào cơ sở giáo dục văn hóa ứng xử của nền giáo dục Việt Nam và là công trình có ý nghĩa
áp dụng vào các môi trường giáo dục thực tiễn
9 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, các danh mục và phần kết luận, kếu cấu luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị Gia
Lâm-Hà Nội
Chương 3 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động giáo dục văn hóa ứng xử giữa giảng viên và sinh viên trường cao đẳng xây dựng công trình
đô thị Gia Lâm- Hà Nội
Trang 7CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ 1.1 Tổng quan nghiên cứu về giáo dục văn hóa ứng xử
1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới
VHƯX là chủ đề được nhiều tác giả ngoài nước tiếp cận trên nhiều bình diện khác nhau Những nghiên cứu đề cập đến VHƯX của SV có thể được hệ thống hóa theo các hướng dưới đây:
- Nghiên cứu về tác động của môi trường đến hành vi ứng xử của HS/SV
Nhiều tác giả đã chỉ ra mối liên hệ giữa môi trường và hành vi ứng xử của HS/SV Sandra Nadelson (2006) nghiên cứu về vai trò của môi trường trong việc hình thành hành vi thẩmmỹ của SV; Story, Linda Cox (2010) nghiên cứu về hiệu quả của văn hóa trường học đến SV Daniel K Korir, Felix Kipkemboi (2014) nghiên cứu về tác động của môi trường học đường đến thành tích của người học ở quận Vihiga Kenya
- Một số tác giả tiếp cận VHƯXHĐ theo hướng đề cập đến những bất cập trong ứng xử Ví dụ: Chen (2008) nghiên cứu về yếu tố tác động đến ứng xử lệch chuẩn của người học; Langley, Dene John (2009) nghiên cứu về ảnh hưởng của ứng xử mang tính thách thức của HS đến văn hóa lớp học; Johnson SL1 (2009) đềcập đến hệ quả của các ứng xử lệch chuẩn; Rachel C.F.Sun và Daniel T.L.Shek (2012) nghiên cứu về hành vi phi chuẩn mực trong lớp học của HS/SV Nghiên cứu về sự trung thực của SV trong học tập cócác tác giả: Love,
P & Simmons, J (1998) nghiên cứu về những yếu tố ảnh hưởng đến sựgian lận trong học thuật của SVSP năm cuối; Szabo, Attila, Underwood, Jean (2004) nghiên cứu về mối liên hệ của Công nghệ thông tin và truyền thông và sự không trung thực trong học tập như trong thi cử, trong vấn đề sử dụng sản phẩm trí tuệ của người khác và những yếu tố tác động đến các vấn đề này
- Một số tác giả tập trung vào việc nghiên cứu đánh giá sự tác động của yếu
tố hỗ trợ VHƯX trong các trường học Ví dụ: Scott, T M., & Barrett, S B (2004) nghiên cứu về việc sử dụng thời gian của đội ngũ GV và HS/SV vào các
Trang 8quy định mang tính kỷ luật để đánh giá sự tác động của yếu tố hỗ trợ VHƯX; Horner, R H., Todd, A W., Lewis-Palmer, T., Irvin, L K., Sugai, G., & Boland, J B (2004) nghiên cứu về công cụ đánh giá hệ thống hỗ trợ VHƯX Ngoài ra, VHƯXHĐ còn được xem như một biện pháp cho một trường học không bạo lực Chẳng hạn, David và Roger Johnson (1999) đã đề xuất mô hình 3C cho một trường học an toàn Đó là: Tập thể hợp tác (Cooperative community), Giải quyết xung đột có tính xây dựng (Constructive conflict resolution), Giá trị công dân (Civic values)
Trong các thập niên 60 - 80 của Thế kỷ XX, tại Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu vấn đề văn hóa, NHƯX bắt đầu được các tác giã quan tâm nghiên cứu, tuy nhiên cách nghiên cứu tiếp cận VHƯX tương đồng với lối sống Trong những năm 1977 - 1978, Trung tâm nghiên cứu khoa học về thanh niên ở Bungari nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo đức cho thanh niên trong đó
đề cập đến vấn đề quản lý giáo dục VHƯX, định hướng lối sống của thanh niên Năm 1985, Viện nghiên cứu thế giới của Nhật Bản đã chú trọng nghiên cứu thanh niên của 11 quốc gia với lứa tuổi từ 18 -24 tuổi Tiếp theo đỏ, Viện khảo sát xã hội Châu Âu nghiên cứu trên thanh niên 10 nước Châu Âu Cả hai cuộc điều tra này điều đề cập đến vấn đề định hướng lỗi sống và quản lý giáo dục VHUX cho thanh niên nhằm giúp họ chuẩn bị bước vào cuộc sống [19]
Tác giả Doug Maraffa (2015) trong nghiên cứu “Nâng cao chất lượng mỗi trường học đường và ứng xử của HSSV qua những hỗ trợ ứng xử tích cực cho rằng: HSSV được đặt trong vòng nguy hiểm” khi đối mặt với tình trạng bất cập
giữa hoàn cảnh và nhu cầu Trong tình trạng đó, khả năng hoặc sự sẵn sàng của nhà trường thể hiện qua việc chấp nhận và hỗ trợ sẽ giúp các em có sự phát triển tốt về mặt xã hội, tỉnh cấm, trí tuệ Để đạt được điều này tác giả đã đề xuất một môi trường cần thiết nhằm hình thành một văn hoa ứng xử phù hợp cho hoạt động học tập Đó là hệ thống hỗ trợ ứng xử đáp ứng nhu cầu của người dạy và người học Một quả trinh hỗ trợ linh hoạt, sáng tạo về ứng xử cho người được giáo dục gồm 3 giai đoạn để hình thành hành vi phù hợp chuẩn mực qua đó cải
Trang 9thiện môi trường học đường và ứng xử của người được giáo dục Những hỗ trợ này dựa trên nguyên tắc sẵn sáng thừa nhận sai lầm, tha thủ tôn trong kỳ vọng cao hướng thiện và ý thức về truyền thống tốt đẹp của nhà trường
Ngoài ra còn có thể kể đến những công trình khác dưới dạng các chuyên đề khoa học, bài tập chí, bài báo đềcập đến một phương diện nhất định của VHƯX Chẳn hạn trong chuyên luận “Tình người, giao tiếp và văn hóa giao tiếp” thuộc công trình “Văn hóa và giáo dục, giáo dục và văn hóa”, tác giả Trần Trọng Thủy quan niệm “giao tiếp chính là phương tiện thểhiện của tình người Văn hóa giao tiếp của con người có liên quan chặt chẽ với các kỹ năng giao tiếp đặc trưng, được hình thành ởhọ, ví dụ kỹ năng “chỉnh sửa” các ấn tượng ban đầu về người khác khi mới làm quen với họ; tôn trọng các quan điểm, sở thích, thị hiếu, thói quen của người khác ”
Năm 2011, luận văn thạc sĩ “Giáo dục văn hóa ứng xử cho SV Trường Cao đẳng văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc” của học viên Trần Thanh Ngà, Đại học sư phạm Thái nguyên đã nghiên cứu về giáo dục văn hóa ứng xử cho SV
1.1.2 Những nghiên cứu tại Việt Nam
Có rất nhiều bài báo, tạp chí hay nghiên cứu liên quan đến văn hóa ứng xử (VHƯX) ở Việt Nam liên quan đến nhiều khía cạnh, cụ thể một số tác giả tiêu biểu dưới đây:
Một bài tạp chí của tác giả Mạch Lê Thu (2021), “Một số vấn đề lý luận
về văn hóa ứng xử nơi làm việc và văn hóa ứng xử trên mạng xã hội tại Việt Nam”, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Bài báo nghiên cứu về văn hóa ứng
xử nơi làm việc và ứng xử trên mạng xã hội Bài báo dẫn chứng về câu nói của
chủ tịch Hồ Chí Minh với tác phẩm “Sửa đổi làm việc”, có đề cập đến phong
cách làm việc nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm”; phải giữ kỷ luật, phải “chí công vô tư” Tác giả nghiên cứu rằng, trong nơi làm việc phải thực hiện theo hai cách, thứ nhất là nguyên tắc ứng xử và văn hóa nơi làm việc dựa trên hệ giá trị (value-based), tư tưởng mà cơ quan, công sở đó theo đuổi (value-based CoC) Thứ hai
là, nguyên tắc ứng xử và văn hóa nơi làm việc dựa trên việc tuân thủ pháp luật
Trang 10và các quy định (compliance-based) Ngoài ra, về khía cạnh VHƯX trên MXH, tác giả lấy dẫn chứng cụ thể về số liệu đo được trên Zalo, Facebook và kế thừa nghiên cứu văn hóa giao tiếp Hofstede người thiết kế ra Chỉ số Khoảng cách Quyền lực (Power Distance Index) nghiên cứu Edward T.Hall (1976) đưa ra khái niệm giao tiếp dựa nhiều vào bối cảnh và giao tiếp ít dựa vào bối cảnh
Một nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Dực Quang, Nguyễn Thị Ngọc
Hà (2018), “Nghiên cứu về văn hóa ứng xử học đường và giáo dục văn hóa ứng
xử học đường” nghiên cứu là sự kết hợp của hai sinh viên ở hai trường Đh là Đh
sư phạm Hà Nội 2 và Đh Đồng Tháp VHƯXHĐ và giáo dục VHƯXHĐ đã được các nghiên cứu trong nước đề cập thông qua các hướng tiếp cận khác nhau
có thể hệ thống theo hai nhóm: Tiếp cận trực tiếp hoặc tiếp gián tiếp Theo hướng tiếp cận gián tiếp, VHƯXHĐ được xem như một nội dung của văn hóa nhà trường, hoặc như một biểu hiện của văn hóa giao tiếp trong nhà trường, hoặc như một sự ứng xử sư phạm Điều này cho thấy: Dù tiếp cận theo phạm trù nào thì VHƯXHĐ cũng được đặt trong mối quan hệ với yếu tố văn hóa và được xem xét trong phạm vi nhà trường Nội dung được đề cập trong các nghiên cứu
đã chỉ ra tầm quan trọng của ứng xử học đường, biểu hiện của ứng xử học đường trong các mối quan hệ diễn ra trong nhà trường, lớp học cùng những yếu
tố tác động đến việc hình thành VHƯXHĐ Bên cạnh việc nêu lên những bất cập về VHƯXHĐ, các nghiên cứu đã hình thành hệ thống giải pháp đa dạng với nội dung và biện pháp giáo dục cụ thể, trong đó chú trọng đến việc hình thành môi trường giáo dục thuận lợi để hình thành văn hóa học đường Như vậy, các công trình nghiên cứu đã tạo nên nền tảng tri thức quan trọng cho việc tiếp tục nghiên cứu và xây dựng hệ thống lí luận về VHƯXHĐ và giáo dục VHƯXHĐ
Một bài báo của tác giả Ngô Hương Lan (2009), “Nghiên cứu vài nét về VHƯX của người Nhật Bản”, Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á Nghiên cứu này đã
được tác giả thực hiện và công bố trên trang Thông tin khoa học và Xã hội, số
11 2009 Tác giả đã nghiên cứu và sơ lược về sự ra đời của nền văn hóa nhật