DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Vật liệu và nội dung nghiên cứu
3.1.1.Nguyên vật liệu nghiên cứu
+Giống Lan Thạch hộc nuôi cấy mô: cây đã trồng từ tháng 10 năm 2015 +Vật tư: Giá thể vỏ thông, xơ dừa, phân dê…
+Phân bón Nutri-Gold 29-10-10 + 3MgO + TE của Công ty TNHH SENCA - 403 nhà 5B, Quang Minh-Đường Hoàng Văn Thụ-TP Bắc Giang-tỉnh Bắc Giang
Phun dinh dưỡng 1 lần/ tuần theo từng hướng dẫn, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát:
Thiết bị: Bình phun, máy bơm nước
3.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Địa điểm: Khu công nghệ tế bào - Viện khoa học sự sống - Trường ĐHNL
- Nghiên cứu ảnh hưởng của độ mật trồng đến khả năng sinh trưởng của cây Lan Thạch hộc tía trong nhà có mái che.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng Lan Thạch hộc tía được thực hiện trong nhà có mái che với 5 công thức khác nhau Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại, mỗi ô thí nghiệm có diện tích 1m².
CT1:8 cm x 8 cm = 156 cây/m 2 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
CT3: 10 cm x 10 cm = 100 cây/m 2 CT4: 10 cm x 12 cm = 83 cây/m 2 CT5: 12 cm x 12 cm = 69 cây/m 2
Sõ ðồ bố trí thí nghiệm:
NL1 CT1 CT5 CT4 CT2 CT3
NL2 CT2 CT4 CT1 CT3 CT5
NL3 CT4 CT3 CT5 CT1 CT2
Hình 3.1: Bố trí thí nghiệm
Để theo dõi sự sinh trưởng và phát triển của cây, cần đo đếm các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lượng lá, kích thước lá và đường kính thân Các chỉ tiêu nông sinh học này thường được kiểm tra định kỳ 10 ngày một lần trên những cây đã được chọn trước, với mỗi công thức theo dõi 5 cây trong mỗi ô thí nghiệm.
Để theo dõi số lượng lá trên mỗi cây, cần đếm tổng số lá và đánh dấu lá trên cùng sau mỗi lần đếm Số lá của lần theo dõi tiếp theo sẽ được tính bằng tổng số lá của lần trước cộng với số lá mới mọc thêm.
Màu sắc lá cây có thể là xanh vàng, xanh đậm hoặc xanh nhạt Để đo chiều dài thân cây, cần sử dụng thước và đo từ gốc đến đỉnh sinh trưởng của nhánh chính.
+ Số nhánh: Theo dõi, đếm số nhánh/ cây + Đường kính thân (cm): dùng thước Palme đo nơi có đường kính to nhất của cây
+ Sâu bệnh hại: Được xác định thông qua tần suất xuất hiện trong thời gian thí nghiệm
Quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc Lan Thạch hộc tía trong nhà có mái che
- Yêu cầu về nhà trồng lan Thạch hộc tía
Để trồng Lan Thạch hộc hiệu quả, cần thiết kế khung giàn bằng sắt chắc chắn để đảm bảo độ bền và khả năng chống gió bão Mái giàn nên được che bằng Nilon có tuổi thọ từ 4-5 năm, thường sử dụng Nilon nhập khẩu từ Israel Trong giai đoạn đầu, cần sử dụng giàn che ánh sáng trực xạ bằng lưới đen, và xung quanh có thể che bằng lưới đen ni lông hoặc lưới cước trắng để bảo vệ cây trồng.
- Yêu cầu về ánh sáng và nhiệt độ
Lan Thạch hộc phát triển tốt trong điều kiện có ánh sáng, nhưng cần tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp Do đó, việc sử dụng lưới đen để che chắn là rất quan trọng, đặc biệt trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển.
Loài lan này cần nhiệt độ ban ngày là 18-26 o C và nhiệt độ ban đêm là 13-18 o C
- Chuẩn bị giá thể trồng
Giá thể lý tưởng để trồng lan Thạch hộc tía bao gồm 80% vỏ thông và 20% xơ dừa Để chuẩn bị xơ dừa, cần xé nhỏ và ngâm trong nước vôi 5% khoảng một tuần nhằm giảm bớt tamin và độ mặn, sau đó phơi khô trước khi sử dụng.
+ Vỏ thông đem nghiền nhỏ ở kích thước 2 x 3 cm, sau đó đem xử lý ủ thuốc nấm để diệt các mầm mống nấm bệnh
- Chuẩn bị giống Lan Thạch hộc
- Giống Lan Thạch hộc được sử dụng là giống nuôi cấy mô tế bào
Để chuẩn bị cho việc trồng cây con, cần phải luyện cây trong 2-3 tuần Cây con đạt tiêu chuẩn khi có rễ dài trên 3 cm, thân thịt với 3-4 đốt, mọc được 4-5 lá, có từ 3-5 rễ, và vỏ rễ trắng có đốm xanh, không có rễ đen Khi cây con đáp ứng đủ các tiêu chí này, bạn có thể tiến hành trồng.
- Thời vụ trồng Lan thạch hộc tía
Thời vụ trồng tốt nhất là vụ Xuân (Tháng 1-3) và vụ Thu (tháng 8-9)
Cây nuôi cấy mô cần được rửa sạch và ngâm trong dung dịch thuốc diệt nấm khoảng 30 – 40 giây, sau đó ngâm trong dung dịch đường Gluco 30% trong 2 – 3 phút (tỉ lệ 1/100: 5ml dung dịch đường : 5 lít nước) Sau khi để ráo nước ở nơi râm mát cho đến khi rễ chuyển sang màu trắng, tiến hành cấy cây con bằng cách đào hốc nhỏ sâu 2-3 cm trên giá thể, đặt 2/3 phần rễ vào hốc và phủ giá thể sao cho 1/3 bộ rễ vẫn nhô ra ngoài không khí.
2 – 3 cây/1 khóm.Mật độ trồng theo các công thức thí nghiệm
Phân bón cho lan cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng Sử dụng phân bón qua lá như Nutri-gold 29-10-10+3MgO+TE để phun cho Lan Thạch hộc định kỳ mỗi tuần Ngoài ra, bón bổ sung phân dê khô vào giữa các hàng Lan Thạch hộc để tăng cường dinh dưỡng cho cây.
Hình 3.2: Phân bón Nutri-gold luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
Để đảm bảo cây phát triển tốt, cần tưới nước đủ ẩm, tốt nhất là vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát Tránh tưới vào buổi trưa khi thời tiết nóng bức Đối với cây mới trồng, nên tưới 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng và chiều.
Khi phun ẩm cho cây, cần chú ý phun đều ở ngoài rìa và tưới ngay khi thấy giá thể khô trắng, giúp thải khí hại từ quá trình hô hấp của rễ Kiểm tra rễ cây 2-3 ngày/lần để theo dõi sự phát triển của rễ trắng; nếu xuất hiện rễ đen, ngừng tưới cho đến khi rễ khô và rễ đen rụng Ốc sên có thể gây hại cho chồi non và rễ non, đặc biệt vào chiều mưa, cần bắt bằng tay hoặc sử dụng thuốc trừ sâu như Dipterex 90% và Apphe 666EC Đồng thời, rắc vôi bột và muối ăn quanh vườn để làm sạch môi trường và loại bỏ cành khô lá rụng.
Hình 3.4: Thuốc diệt nấm Zineb
Sau 2 năm trồng, khi cây đã trưởng thành và đỉnh sinh trưởng ngừng phát triển, cần quan sát để thu hái khi thấy cụt đỉnh Lưu ý chỉ thu hái những thân cây có chiều dài lớn hơn 20cm.
Thu nhánh già, cắt sát gốc và để lại nhánh non.
Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu
Dữ liệu thu thập được qua đo đếm và theo dõi đã được tổng hợp và tính toán trên Microsoft Excel Một số chỉ tiêu nghiên cứu được xử lý thống kê bằng phần mềm IRRISTAT 5.0.
PHẦN 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN Ảnh hưởng của mật độ đến sự sinh trưởng của phát triển của lan Thạch hộc tía
Nghiên cứu xác định mật độ trồng lan là rất quan trọng vì mỗi loại lan có yêu cầu đặc tính và sinh thái học khác nhau Mặc dù đã có nhiều công bố về trồng lan và ứng dụng trong sản xuất, nhưng ảnh hưởng của mật độ trồng vẫn chưa được chú trọng Do đó, việc xác định mật độ trồng lan là cần thiết và mang tính quyết định cho sự phát triển bền vững của ngành trồng lan.
4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng lan Thạch hộc tía đến động thái ra lá của cây lan Thạch hộc tía
Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của mật độ trồng lan Thạch hộc tía đến động thái ra lá của cây lan Thạch hộc tía qua bảng 4.1
Bảng 4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến động thái ra lá của cây ĐVT: số lá/thân
Công thức Thời gian sau trồng…(tháng)
LSD 1,9 0,9 0,8 1,2 1,8 1,8 1,8 1,7 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
Hình 4.1: Đồ thị ảnh hưởng của mật độ đến động thái ra lá của cây
CT1: 156 cây/m 2 CT3: 100 cây/m 2 CT5: 69 cây/m 2 CT2:125 cây/m 2 CT4: 83 cây/m 2
Hình4.2: Số lá/thân của lan Thạch hộc tía sau trồng 15 tháng ở các mật độ khác nhau luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
Lá cây đóng vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp và tổng hợp chất dinh dưỡng, đặc biệt ở cây lan Thạch hộc tía, không chỉ làm tăng tính hấp dẫn mà còn góp phần tạo ra sinh khối và có giá trị dược liệu Việc nghiên cứu động thái ra lá của cây là cần thiết, vì lan Thạch hộc cần khoảng 70% ánh sáng mặt trời để quang hợp hiệu quả; nếu ánh sáng quá cao, lá cây sẽ bị cháy, trong khi thiếu sáng sẽ khiến cây yếu ớt, lá mỏng và hoa nhỏ hoặc không có hoa Mật độ trồng ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ ánh sáng và dinh dưỡng của cây; khi trồng dày, cây cạnh tranh với nhau, dẫn đến lá nhỏ và màu xanh nhạt Ngược lại, khi tăng khoảng cách trồng, cây sẽ hấp thụ dinh dưỡng và ánh sáng tốt hơn, giúp lá phát triển dày, tròn và có màu xanh đậm.
Hình ảnh 4.3: Hình ảnh cây Thạch hộc ở CT4 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
Hình ảnh 4.4: Hình ảnh cây Thạch hộc ở CT1
Kết quả từ bảng 4.1 cho thấy cây có động thái ra lá đồng đều ở các mật độ trồng khác nhau Cụ thể, từ 10 tháng đến 12 tháng sau trồng, cây ra lá nhanh, đặc biệt sau 15 tháng, số lá trên thân đạt từ 8,5-12,7 lá/thân Mật độ 156 cây/m² chỉ đạt 8,5 lá/thân, tăng 4,5 lá/thân sau 8 tháng Mật độ 125 cây/m² có số lá đạt 8,6 lá/thân sau 15 tháng, là mật độ có động thái ra lá chậm nhất với chỉ 3,8 lá trong 8 tháng Trong khi đó, mật độ 100 cây/m² đạt 10,9 lá/thân, tăng 5,5 lá/thân Mật độ 83 cây/m² có động thái ra lá nhanh nhất với 12,7 lá/thân, tăng 7,8 lá/thân so với lúc bắt đầu Cuối cùng, mật độ 69 cây/m² đạt 11,2 lá/thân, tăng 5,9 lá/thân, cho thấy cây có động thái ra lá tốt.
Sau trồng 10 tháng, ở mật độ trồng83 cây/m 2 đạt số lá/thân cao nhất là 8,3 lá/thân, mật độ trồng100 cây/m 2 đạt 8,2 lá/thân, với mật độ trồng 69 cây/m 2 đạt
Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở mật độ trồng 100 cây/m², 83 cây/m² và 69 cây/m², số lá/thân đạt được tương đương nhau và cao hơn đáng kể so với mật độ trồng 156 cây/m² và 125 cây/m², với độ tin cậy 95% Cụ thể, mật độ 156 cây/m² chỉ đạt 6,6 lá/thân, trong khi mật độ 125 cây/m² đạt 7 lá/thân.
Sau 11 tháng trồng, mật độ 83 cây/m² đạt số lá/thân cao nhất với 10,5 lá/thân, vượt trội hơn so với mật độ 156 cây/m² và 125 cây/m² với độ tin cậy 95% Từ tháng 12 đến tháng 15 sau trồng, mật độ 83 cây/m² duy trì số lá/thân cao nhất, đạt 11,3 lá/thân vào tháng 12 và 12,7 lá/thân vào tháng 15 Kết quả thống kê cho thấy mật độ 100 cây/m², 83 cây/m² và 69 cây/m² đều có số lá/thân cao hơn so với mật độ 156 cây/m² và 125 cây/m² với độ tin cậy 95%.
Sau 13 tháng trồng, số lá trên thân dao động từ 8,0 đến 11,7 lá Cụ thể, mật độ trồng 100 cây/m², 83 cây/m² và 69 cây/m² cho số lá cao hơn so với mật độ 156 cây/m².
125 cây/m 2 một cách chắc chắn ở độ tin cậy 95%
Sau 15 tháng trồng thí nghiệm, cây lan Thạch hộc tía cho thấy khả năng ra lá tăng dần theo mật độ trồng thưa, đạt 8,5 lá/thân.
Nghiên cứu cho thấy, khi trồng cây với mật độ 156 cây/m², số lượng lá trên mỗi thân đạt tối đa 12,7 lá Tuy nhiên, ở mật độ 83 cây/m², số lượng lá giảm xuống còn 11,2 lá/thân, và đây là mật độ trồng thưa nhất trong các thí nghiệm, cho thấy sự ảnh hưởng của mật độ trồng đến sự phát triển của cây.
Mật độ trồng ảnh hưởng đáng kể đến động thái ra lá của cây lan Thạch hộc tía Theo bảng 4.1, cây phát triển tốt nhất ở mật độ 83 cây/m² (khoảng cách 10 cm x 12 cm), giúp tối ưu hóa khả năng hấp thụ dinh dưỡng và nhận ánh sáng cần thiết cho quá trình quang hợp Khi mật độ giảm xuống 69 cây/m², động thái ra lá vẫn tốt nhưng không vượt trội hơn so với mật độ 83 cây/m² Mặc dù cây ở mật độ 69 cây/m² có khả năng hấp thụ dinh dưỡng và nhận ánh sáng cao hơn, nhưng cần lưu ý rằng cây chỉ cần khoảng 70% ánh sáng mặt trời để quang hợp hiệu quả; nếu vượt quá ngưỡng này, sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng ra lá của cây.
4.2 Ảnh hưởng của mật độ trồng lan Thạch hộc tía đến động thái tăng trưởng chiều cao của cây lan Thạch hộc tía Động thái tăng trưởng chiều cao cây là chỉ tiêu rất quan trọng để đánh giá tốc độ tăng trưởng của cây, từ đó có các biện pháp tác động cho phù hợp tạo điều kiện cho cây sinh trưởng phát triển tốt nhất nhằm thu được năng suất một cách tối đa Sự tăng trưởng chiều cao cây là sự tăng trưởng về số đốt và sự kéo dài của lóng Chiều cao cây phụ thuộc vào đặc điểm di truyền của giống lan, phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh, mật độ khoảng cách và chế độ chăm sóc Chiều cao cây tạo nên cấu trúc hình thái liên quan đến khả năng sử dụng năng lượng mặt trời có hiệu quả nhất
Kết quả đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến sự tăng trưởng chiều cao của cây lan Thạch hộc tía được trình bày trong bảng 4.2.
Bảng 4.2.Ảnh hưởng của mật độ trồng đến động thái tăng trưởng chiều cao cây ĐVT: cm
Công thức Thời gian sau trồng…(tháng)
Hình 4.5: Đồ thị ảnh hưởng của mật độ đến động thái tăng trưởng chiều cao cây Thạch hộc tía
CT1: 156 cây/m 2 CT3: 100 cây/m 2 CT5: 69 cây/m 2 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
Hình 4.6: Ảnh hưởng của mật độ đến khả năng tăng trưởng chiều cao cây
Thạch hộc tía sau trồng 15 tháng
Qua bảng 4.2 ta thấy: mật độ trồng khác nhau dẫn đến động thái tăng trưởng chiều cao cây khác nhau Ở thời điểm 9 tháng sau trồng (lần theo dõi thứ
2) tốc độ tăng trưởng chiều cao cây ở các mật độ đều rất chậm, dao động từ 5,7 – 6,5cm, nói cách khác sau 1 tháng chiều cao cây chỉ tăng từ 0,7 đến 1,3 cm, trong đó thấp nhất là mật độ 156 cây/m 2 chiều cao cây chỉ tăng lên 0,7cm, cao nhất là mật độ trồng 100 cây/m 2 vàmật độ trồng 83 cây/m 2 có chiều cao cây tăng từ 1,2-1,3cm/tháng Dựa vào kết quả xử lý thống kê ta thấy: ở thời kỳ sau trồng
9 tháng không có sự sai khác về chiều cao cây giữa các mật độ
Trong giai đoạn từ sau trồng 10 tháng đến sau trồng 13 tháng, cây có sự tăng trưởng chiều cao nhanh chóng Sau 10 tháng, chiều cao cây đạt từ 7,4cm đến 9,3cm, và trong tháng tiếp theo, các mật độ trồng cho thấy sự tăng trưởng chiều cao từ 1,7 đến 3cm/tháng Cụ thể, mật độ 156 cây/m² tăng ít nhất 1,7cm/tháng, mật độ 125 cây/m² tăng 2cm, và mật độ 100 cây/m² đạt mức tăng trưởng chiều cao 3cm.
83 cây/m 2 tăng 2,8cm, mật độ trồng 69 cây/m 2 tăng 2,3cm trong khoảng từ tháng luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com
9 đến tháng 10 sau trồng Theo kết quả xử lý thống kê có thể thấy sai khác giữa các mật độ trồng không có ý nghĩa ở xác suất 95%
Sau 11 tháng trồng, chiều cao cây đạt 9,6-12,5cm, trong giai đoạn này thì sau 1 tháng chiều cao cây tăng trưởng từ 1,8-3,2cm cụ thể: mật độ 156 cây/m 2 tăng 2,2cm, mật độ125 cây/m 2 tăng 1,9cm, mật độ100 cây/m 2 tăng 1,8cm, mật độ trồng 83 cây/m 2 tăng 3,2cm, mật độ 69 cây/m 2 tăng 2,5cm Dựa vào kết quả xử lý thống kê ta thấy: ở thời kỳ sau trồng 11 tháng không có sự sai khác về chiều cao cây giữa các mật độ trồng thí nghiệm ở xác suất 95%, ví dụ mật độ 4 có chiều cao cây đạt cao nhất (12,5cm) và cao hơn một cách chắc chắn chiều cao cây của mật độ (9,6cm) ở mức tin cậy 95%
Sau trồng 12 tháng, chiều cao cây đạt 10,8-14,4cm So với sau trồng 11 tháng các mật độ trồng tăng trưởng chiều cao tăng lên 0,7-1,9cm cụ thể: mật độ
