Thuyết trình kỹ năng tự phục vụ 3 4 tuổi theo mon

Phương pháp giáo dục montessri mang tới cho trẻ nhiều cơ hội thể hiện mình trong các hoạt động trải nghiệm, đặc biệt là thực hành cuộc sống, giúp trẻ hình thành những kỹ năng tự phục vụ,

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ

Áp dụng phương pháp giáo dục Montessori trong việc rèn kỹ năng tự

phục vụ cho trẻ 3-4 tuổi

Giáo viên: Nguyễn Thị Nhung

Đơn vị công tác: Trường mầm non Tân Hưng

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một việc làm vô cùng cần thiết, đó

là phương tiện không thể thiếu giúp trẻ tự tin, mạnh dạn và vượt qua mọi thử thách Nếu không có kỹ năng tự phục vụ trẻ trở lên lười biếng, khó khăn khi tham gia vào hoạt động tập thể

Theo Maria Montessori, trẻ từ 0-3tuổi là giai đoạn của phôi thai tinh thần, là khoảng thời gian trẻ vô cùng nhạy cảm về vận động tinh, vận động thô, tính trật

tự, giác quan Trẻ ở giai đoạn này được ví như miếng bọt biển chúng có thể dễ dàng thẩm thấu và học hỏỉ mọi điều từ xung quanh Phương pháp giáo dục montessri mang tới cho trẻ nhiều cơ hội thể hiện mình trong các hoạt động trải nghiệm, đặc biệt là thực hành cuộc sống, giúp trẻ hình thành những kỹ năng tự phục vụ, giúp trẻ thích ứng tốt với cuộc sống

Năm học 2022-2023, tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 3-4 tuổi Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng

tự phục vụ cho trẻ và tính ưu việt của Montessori Chính vì vậy mà tôi đã áp

dụng phương pháp dục Montessri vào việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3-4

tuổi” Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

1 Thuận lợi

- Nhà trường luôn quan tâm tới giáo dục toàn diện cho trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được rèn các kỹ năng tự phục vụ phù hợp với lứa tuổi tại nhà trường

- Giáo viên yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn

- Đa số phụ huynh thì quan tâm đến việc chăm sóc, giáo dục trẻ

- Trẻ nhanh nhẹn, khỏe mạnh.

2 Khó khăn.

- 1 số phụ huynh chưa có nhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ năng

tự phục vụ cho trẻ, còn chiều chuộng trẻ quá nhiều Và trong nhận thức của phụ huynh cho con đến trường ở độ tuổi này thì để chơi

- 1 số trẻ nhút nhát, ỷ lại, lười vận động, chưa có kỹ năng tự phục vụ

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục.

Khi xây dựng kế hoạch giáo dục ứng dụng phương pháp montessri tôi luôn chú trọng đến việc cân bằng giữa việc học và vận động tự do, kết hợp với hoạt động thể chất, tinh thần và xã hội Đây được coi là chìa khóa giúp tôi xây dựng

và triển khai trong kế hoạch giảng dạy của lớp mình

Căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non, mục tiêu cuối độ tuổi của trẻ 3-4 tuổi cần có là: Biết cất dép đúng nơi quy định, biết tự lấy ghế ngồi vào tổ, biết tự xúc ăn, nhặt cơm rơi vãi vào đĩa, biết lấy và cất đồ chơi đúng nơi quy định vì thế khi xây dựng kế hoạch giáo dục tôi đã lựa chọn và sắp xếp các kỹ năng cho phù hợp với từng thời gian đảm bảo từ dễ đến khó phù hợp với nhận thức của trẻ lớp mình

Sau đây là kế hoạch rèn kỹ năng tự phục vụ mà tôi đã xây dựng:

Tháng 9 - Biết lấy và cất đồ dùng cá nhân khi đến lớp và ra về

- Biết tự lấy nước uống nước và cất cốc đúng nơi quy định Tháng 10 - Biết tự đi lên xuống cầu thang

- Biết lấy và cất đồ chơi khi chơi xong Tháng 11 - Biết cầm thìa tự xúc ăn

- Biết bỏ rác vào thùng Tháng 12 - Biết lấy cốc, khăn để dùng

- Biết tự lấy gối của mình để ngủ Tháng 1 - Biết xếp hàng

- Biết cách gấp khăn Tháng 2 - Hình thành thói quen vệ sinh rửa tay lau mặt trước và sau

khi ăn, và những lúc tay chân bẩn

- Biết lấy cốc, khăn để dùng Tháng 3 - Biết giúp đỡ người khác khi được yêu cầu

- Biết đi và tháo giầy dép Tháng 4 - Biết đi vệ sinh đúng nơi quy định

- Biết chào hỏi cô giáo, bố mẹ

Với việc xây dựng kế hoạch trên giúp cho bản thân tôi dễ dàng thực hiện không bị chồng chéo và bỏ quên các kỹ năng

* Để thực hiện được kế hoạch một cách hiệu quả, ngay từ đầu năm học trong cuộc họp phụ huynh tôi đã lên kế hoạch chia sẻ cùng phụ huynh về ích lợi của việc giáo dục kĩ năng tự phục vụ ở trẻ 3-4 tuổi Và những điều kiện cần thiết

để phục vụ cho việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại nhóm lớp như: cơ

sở vật chất, nguyên học liệu, tạo môi trường trong lớp, ngoài lớp để phụ huynh nắm bắt được cái mà gọi là chiến lược hành động để đồng hành cùng cô giáo, đồng hành cùng con Sau khi nghe thấu, hiểu kĩ, phụ huynh lớp tôi đã hoàn toàn được thuyết phục và nhất trí ủng hộ

2 Biện pháp 2: Tạo môi trường giáo dục

Phương pháp Montessori chấp nhận sự duy nhất của mỗi đứa trẻ và cho phép trẻ phát triển theo những khả năng và thời gian riêng của mình, do đó khi xây dựng môi trường lớp học tôi luôn tôn trọng tính riêng biệt của mỗi trẻ, đảm bảo sự trật tự, hài hòa của lớp học

Vì thế ngay từ khi được giao nhiệm vụ chủ nhiệm lớp tôi đã lên kế hoạch

để trang trí môi trường trong và ngoài lớp sao cho môi trường thực sự là của trẻ, trẻ được hoạt động, khám phá và trải nghiệm

- Môi trường trong lớp: Ngoài việc sắp xếp bố trí các góc sao cho phù hợp với diện tích lớp học, các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ

di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi Sắp xếp các góc để cho giáo viên có thể dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ; Thì tôi đặc biệt chú

ý đó là đồ dùng đồ chơi sắp xếp làm sao để trẻ có thể dễ lấy, dễ cất và an toàn với trẻ Đồ dùng đồ chơi luôn được thay đổi theo chủ đề, thu hút được sự tò mò, khám phá trải nghiệm của trẻ Trước kia góc bé tập làm người lớn chủ yếu là các

đồ chơi với búp bê, rau, củ quả… năm học này tôi đã đổi mới cách sắp xếp và

bổ sung nhiều đồ dùng, đồ chơi về thực hành cuộc sống với các đồ dùng hàng ngày (khay, cốc, bát, thìa, kéo, gắp, dây, lọ tăm, khăn, quần áo…) các loại hạt phổ biến (hạt nhựa trong, nhựa màu, hạt gấc…) các loại khung áo (cài khuy, kéo khóa, buộc dây…) đó là các giáo cụ để tổ chức các hoạt động như: chuyển hạt bằng tay, thìa, cắm tăm, cởi khuy, cài cúc, lau giá đồ chơi, bóc trứng… những hoạt động này không chỉ thỏa mãm nhu cầu (vận động, thực hành, khám phá thế giới xung quanh, giao tiếp; mà còn được rèn luyện các giác quan, khả năng tập trung chú ý, tính ngăn nắp, tính tự lập, sự tự tin mà còn hình thành ở trẻ tình yêu công việc, trẻ học được cách cho và nhận sự giúp đỡ một cách lịch thiệp

- Môi trường bên ngoài lớp học: Tôi luôn chú trọng tới việc mang tới không gian vui chơi và trải nghiệm cho trẻ, vì vậy tôi đã tham mưu với ban giám hiệu dành riêng khoảng không gian cho trẻ nhà trẻ để trẻ được tự do hoạt động, giải phóng năng lượng, nâng cao thể lực và rèn luyện sức bền bỉ

Năm học 2022-2023 thực hiện chủ đề “Xây dựng môi trường xanh- an toàn- thân thiện” tôi đã lên kế hoạch vận động các bậc phục huynh ủng hộ cây xanh, để trang trí khu vực ngoài hành lang Khi được nhà trường công lớp tôi phụ trách vườn rau khu vực sau sân trường Tôi đã huy động phụ huynh ủng hộ

ngày công để cải tạo đất làm thành vườn rau để cho trẻ được trồng, chăm sóc,

tưới rau, trẻ được quan sát từng ngày sự phát triển của cây.

Việc tạo môi trường ở lớp của tôi được nhà trường đánh giá cao và là lớp điểm cho các lớp học tập và làm theo Môi trường trong lớp sắp gọn gàng, đồ dùng đồ chơi đa dạng phong phú theo hướng mở, mang tính trải nghiệm cao, phù hợp với lứa tuổi của trẻ Môi trường bên ngoài xanh- sạch- đẹp, gần gũi, an toàn và thân thiện với trẻ

Để có được kết quả như vậy là sự đóng góp rất lớn của các bậc phụ huynh Các bậc phụ huynh rất đồng tình ủng hộ nguyên vật liệu, cây xanh, xốp trải nền, làm rèm chắn nắng; ngoài ra phụ huynh lớp tôi còn ủng hộ nguyên học liệu cho lớp theo từng chủ đề Ví dụ với chủ đề các rau củ quả phụ huynh sẽ mang cho lớp các loại rau bắp cải, su hào, cà rốt để cho cô và trò hoạt động; Chủ đề gia đình: Những đồ dùng trong gia đình không sử dụng thì phụ huynh mang ủng hộ cho lớp như: bàn là, nồi cơm điện, siêu nước

3 Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày.

3.1 Qua giờ đón- trả trẻ:

Trước đây khi chưa áp dụng phương pháp giáo dục Montessri, trong giờ đón- trả trẻ tôi thường giúp trẻ các việc như cất dép, ba lô và lấy ghế cho trẻ ngồi Nhưng khi áp dụng phương pháp Montessori thì tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ

tự làm những việc trong khả năng của trẻ Trong quá trình trẻ tự làm sẽ giúp trẻ trải nghiệm và ghi nhớ lâu hơn

Ví dụ khi trẻ đến lớp tôi hướng dẫn trẻ biết khoanh tay chào cô, chào bố

mẹ, sau đó lồng dép và để ngay ngắn dép vào giá Cô giúp trẻ cùng cất mũ, khẩu trang vào ba lô rồi đưa ba lô cho trẻ để trẻ tự cất vào tủ của mình Những ngày đầu đi học trẻ còn bỡ ngỡ cho nên tôi hướng dẫn trẻ cách lồng và xếp dép lên giá cho gọn gàng ngăn nắp, quy định chỗ để ba lô của trẻ và từ đó hình thành dần cho trẻ có thói quen tự giác cất giầy dép, đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định Qua thời gian thực hiện trẻ sẽ có thói quen lâu dần trẻ sẽ có kỹ năng tốt

3.2 Qua giờ hoạt động chơi tập ở các góc: Khi ứng dụng phương pháp Montessori tôi thấy phương pháp này đặc biệt thích hợp cho hoạt động chơi tập

ở các góc, vì với những trẻ không lắm được kiến thức trong giờ hoạt động chung thì sẽ được cô giáo hướng dẫn lại trong hoạt động chơi tập ở các góc Vì vậy những trẻ chậm sẽ lĩnh hội được kiến thức, những cháu nhanh sẽ khai thác được hết tiềm năng sẵn có của trẻ

Qua các góc trẻ được nhập vai trẻ được học làm giống như người lớn thông qua các góc chơi Bế em, cho em ngủ, nấu ăn, cho em ăn, tắm cho em ngoài ra trẻ còn được tập luồn dây giầy, xâu hạt, xếp chồng, cắm hoa, xem tranh, lật mở trang sách Các góc chơi đều cung cấp cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ Để trẻ

có được những kỹ năng như vậy thì tôi luôn uốn nắn và hướng dẫn trẻ

VD: Ở trò chơi bế em, 1 số trẻ còn cầm ngược thìa khi xúc ăn, bế em chưa đúng cách, khi đó tôi sẽ hướng dẫn và dạy trẻ cách cầm thìa và bế em cho đúng Với những trẻ làm tốt thì tôi hướng trẻ trước khi xúc ăn cho búp bê thì thổi thức

ăn cho nguội, ăn xong lau miệng cho búp bê

Trong quá trình trẻ chơi tôi quan sát hướng lái cho để trẻ tự sửa sai, chứ tôi không làm hộ trẻ, can thiệp sâu vào việc chơi của trẻ Qua đây trẻ còn được học các kỹ năng như giao tiếp, ứng xử, biết cách xưng hô, thể hiện tình cảm, biết quan tâm đến mọi người như bế em, cho em búp bê ăn, cho em ngủ, tắm và thay quần áo cho em

3.3 Trong giờ ăn, ngủ, vệ sinh

Để có một đứa trẻ tự lập, trước hết hãy dạy cho đứa trẻ đó biết cách giữ vệ sinh cá nhân, hãy bắt đầu bằng việc tạo thói quen cho trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày như:

Thông qua giờ ăn hàng ngày trẻ học được các kỹ năng mà cô đã dạy cho trẻ ngay từ đầu đó là trẻ biết tự mình vào chỗ ngồi, biết mời cô và các bạn ăn cơm Sau đó khi trẻ dần quen tôi cho trẻ tự bê ghế vào chỗ ngồi, biết tự cầm thìa xúc

ăn, nhặt cơm rơi vãi vào đĩa, ăn xong biết lau miệng, uống nước và vào chỗ ngồi

cô đã quy định sẵn (hình ẢNH)

Qua giờ ngủ trẻ biết cầm gối của mình để vào đúng vị trí Từ đó giáo dục trẻ tính tự lập, tự phục vụ, làm những công việc vừa sức của mình, đồng thời rèn cho trẻ tính ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ

Với hoạt động vệ sinh cá nhân tôi hướng dẫn trẻ biết đi dép khi vào nhà vệ sinh, biết cách ngồi đúng tư thế và gọi cô sau khi đi vệ sinh xong Ngoài ra trẻ còn biết kéo cao tay áo khi đến giờ rửa tay, trẻ biết tự lau khô tay

Cứ như vậy tôi đã hướng dẫn trẻ các kỹ năng tự phục vụ từ dễ đến khó trong mọi hoạt động Vì vậy mà đến thời điểm này trẻ lớp tôi đã thực hiện được những việc như: tự kê ghế vào bàn ăn, xúc ăn, lau miệng, xếp gối… mà không cần sự giúp đỡ, nhắc nhở của cô giáo

3.4 Trong hoạt động học

Với Montessori trẻ là trung tâm của các hoạt động học tập, chính vì vậy tôi chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn, khuyến khích trẻ chủ động và học theo năng lực và sở thích của mình Ví dụ với hoạt động “Gắp hạt” “pha nước chanh”

“Gấp khăn”, “Kéo khóa, cài khuy”… đầu tiên tôi hướng dẫn trẻ cách thực hiện sau đó cho trẻ tự đi lấy đồ dùng và thực hiện Trong quá trình trẻ thực hiện tôi luôn đồng hành cùng trẻ, làm bạn với trẻ, không can thiệp trực tiếp vào việc học

của trẻ, nhưng lại không được bỏ rơi trẻ Bản thân tôi chỉ đưa ra những gợi ý và

hỗ trợ tối đa khả năng tự phát triển của mỗi đứa trẻ trong từng giờ học

Qua mỗi giờ học trẻ được làm quen với các kỹ năng tự phục vụ bản thân như: gắp thức ăn, tự rót và uống nước, gấp quần áo, buộc dây giầy, chuẩn bị đồ ăn…ngoài ra còn hình thành cho trẻ thói quen ngăn nắp, gọn gàng, khéo léo Ngoài ra vào ngày cuối tuần tôi thường tổ chức 1 hoạt động mang tên ‘Con ong chăm chỉ”, tôi giao nhiệm vụ cho từng nhóm, nhóm thì lau bàn ghế, nhóm thì lau lá cây, nhóm thì ngồi gấp khăn mặt…khi được giao nhiệm vụ trẻ rất thích thú và làm việc chăm chỉ như những chú ong xinh xắn đáng yêu

Với nguyên tắc tôn trọng không áp đặt trẻ Trẻ tự do lựa chọn cách học và hoạt động yêu thích, ưu tiên tôn trọng tính cá nhân của trẻ Từ các kỹ năng đó

hướng tới thói quen tốt như xếp hàng chờ đến lượt, kỹ năng này giúp trẻ chủ động sẵn sàng trong cuộc sống của chính mình

Theo kế hoạch đầu năm mỗi tháng tôi tổ chức 1 buổi mời phụ huynh đến tham dự 1 ngày hoạt động của bé Phụ huynh được tận mắt nhìn thấy con mình được học, chơi, ăn, ngủ Các bậc phụ huynh bất ngờ với các hoạt động của cô và trẻ, đặc biệt là khả năng tự phục vụ của con mình Từ đó các bậc phụ huynh ngày càng tin tưởng vào giáo viên và nhà trường, đây cũng là điều kiện thuận lợi góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường

Qua việc phối kết hợp trên sẽ tạo mối quan hệ vững chắc giữa bản thân tôi

và các bậc phụ huynh Kỹ năng tự phục vụ của trẻ lớp tôi được duy trì và trẻ có thể tự làm được một số việc đơn giản phù hợp với khả năng của mình Chính vì vậy mà khi trẻ được đi học trở lại những việc lồng dép, xếp dép và cất ba lô vào

tủ, lấy và cất đồ dùng trẻ thực hiện thuần thục không còn bỡ ngỡ và lúng túng như ngày đầu đến lớp

4 Kết quả đạt được

Sau khi áp dụng phương pháp Montessori trong rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3-4 tuổi, tôi thấy trẻ có tiến bộ vượt bậc Trẻ có thể tự làm 1 số việc không cần người lớn giúp đỡ như: Tự lấy ghế ngồi vào tổ khi đến lớp, lấy ghế ngồi vào bàn khi ăn, tự cầm thìa xúc cơm ăn, tự lấy cốc uống nước, cất đồ dùng đồ chơi đúng chỗ, xếp ghế khi ăn xong, lấy gối đi ngủ… Bên cạnh đó thói quen lao động

tự phục vụ ở trẻ tốt hơn, trong quá trình chơi với bạn hợp tác, nhường nhịn nhau hơn, biết chơi cùng bạn và biết giúp đỡ bạn

- Đối với bản thân, tôi thấy tự tin, sáng tạo hơn trong việc dạy kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Mạnh dạn giám nghĩ, giám làm, khắc phục mọi khó khăn để giúp trẻ có được những kỹ năng tự phục vụ ngay từ khi còn nhỏ, đặc biệt rèn cho bản thân tính kiên trì, nhẫn lại và tìm kìm nén cảm xúc

- Các bậc phụ huynh phấn khởi, thường xuyên phối hợp với giáo viên trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ, không còn nuông chiều trẻ, ngày càng tin tưởng và gửi gắm con em mình học trong một môi trường an toàn, gần gũi và thân thiện Phụ huynh quan tâm hơn và thường xuyên trao đổi với giáo viên về cách giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho con em mình

III KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ

1 Kết luận.

Việc áp dụng phương pháp giáo dục Montessori trong rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3-4 tuổi là một sự kết hợp tuyệt vời, bởi vì phương pháp giáo dục Montessri đảm bảo sự tôn trọng tính riêng biệt của mỗi đứa trẻ Phương pháp Montessori hướng tới thực hành cuộc sống, khi được trải nghiệm những kỹ năng thực tế để trẻ

tự chăm sóc bản thân… giúp trẻ có tự lập ngay từ khi còn bé Mà việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ có ý nghĩa rất to lớn trong sự hình thành con người của trẻ sau này và khi thực hiện đề tài này tôi có 1 số kiến nghị sau:

2 Kiến nghị.

- Đối với Phòng giáo dục: Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là kỹ năng tự phục cho trẻ

- Đối với nhà trường: Tiếp tục bổ sung đồ dùng, đồ chơi cho các nhóm lớp, đặc biệt là các đồ dùng về thực hành cuộc sống và cảm quan, Tạo điều kiện cho giáo viên được đi tham quan học hỏi các trường bạn

- Đối với giáo viên: Giáo viên cần tích cực tự học, trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Chủ động nghiên cứu phương pháp giáo dục mới, mạnh dạn áp dụng vào chương trình giáo dục mầm non

Trên đây là một số biện pháp áp dụng phương pháp giáo dục Montessori trong rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3-4 tuổi hiệu quả tại lớp của tôi, Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự tư vấn,