Sơ đồ tư duy lịch sử 12

25/4=>26/6/1945: đại biểu 50 nước họp tại Xan Phranxixcô Mĩ thông qua Hiến chương và tuyên bố t.lập LHQ Duy trì hòa bình và an ninh thế giới Phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa cá

BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THƯ I1( 1945 – 1949)

I Hội nghị Ianta (2/1945) Hoàn cảnh

CT TGII bước vào Gđ Kết thúc

Tổ chức lại trật tự thế giới sau chiến tranh

Từ 4 -11/ 2/1945 HN quốc tế tại Ianta

(Liên Xô)

Thành phần: Liên Xô (Xtalin), Mĩ

(Rudơven), Anh (U.Sớccsin)

Nội dung hội nghị

Tiêu diệt tận gốc

PX Đức,

CN quân phiệt

Nhật…

Thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì HB và ANTG

Thỏa thuận việc đóng quân và giải giáp quân đội phát xít , phân chia phạm

vi ảnh hưởng ở châu Âu, châu Á

châu Á châu Âu

Những quyết định của HN Ianta và những thỏa thuận của 3 cường quốc trở

thành trật tự thế giới mới: “trật tự hai cực Ianta” (Liên Xô-Mĩ)

Liên Xô: Bắc Triều Tiên

Mĩ,Anh,Pháp: Tây Đức,T.Béclin,T.Âu

-Phần Lan, Áo: nước

trung lập

II Tổ chức Liên hợp quốc

24/10/1945: bản Hiến chương có hiệu lực.

25/4=>26/6/1945: đại biểu 50 nước họp tại Xan Phranxixcô (Mĩ) thông qua Hiến chương và tuyên

bố t.lập LHQ

Duy trì hòa bình và an ninh thế giới

Phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước

Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc

gia và quyền tự quyết của các dân tộc.

Chung sống hòa bình & nhất trí giữa

5 nước L/Xô, Mĩ, Anh, Pháp, TQ

4.Hội đồng KT-XH5.Hội đồng quản thác

Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945-1991) LIÊN BANG NGA (1991- 2000)

1.Liên

Xô

1945-2000

- trong CTTG II chịu tổn thất lớn nhất, hơn 27tr người chết…

- 1950: CN, sản lượng CN tăng 73%, NN vượt mức chiên tranh

- 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử, phá vỡ thế độc quyền chế tạo bom nguyên tử của Mĩ

1945-1950

- T hiện nhiều KH dài hạn nhằm tiếp tục xd CSVC-KT của CNXH

- Trở thành cường quốc CN đứng thứ 2/TG(sau Mĩ), đi đầu CN vũ trụ

- 1957, phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên.

- 1961,phóng tàu vũ trụ mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ…

- Đ/ngoại: Thực hiện c/s tích cực, tiến bộ: + Bảo vệ hòa bình thế giới +Ủng hộ phong trào GPDT và giúp đỡ các nước XHCN

+ trở thành trụ cột của hệ thống XHCN, là chỗ dựa cho HBvà PTCMTG.

- là quốc gia “kế tục Liên Xô” thừa địa vị pháp lý của Liên Xô tại HĐBA LHQ …

- 12/1993, bản hiến pháp Liên bang Nga ban hành, quy định chế độ Tổng thống Liên bang

- đ/ngoại: vừa ngả về P Tây và quan hệ với các nước châu Á

- Từ 2000, đất nước ổn định, kinh tế dần ổn định và phát triển

- Những năm 70, lâm vào tình trạng trì trệ

- 1985, Goócbachốp tiến hành cải tổ, bị thất bại

- 12/1991, Cộng đồng các quốc gia đọc lập (SNG) thành lập,

chấm dứt chế độ XHCN ở Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại

Từ 1950

=> những năm 70

Nửa sau những năm

Đường lối lãnh

đạo mang tính chủ

quan, cơ chế quan

liêu bao cấp, thiếu

- Giành được chính quyền, thành lập nhà nước DCND

- Hoàn thành những cải cách lớn, bước vào thời kì xd CNXH

- Thực hiện các KH 5 năm xd CNXH

1944-1945 1947-1949

1950-1975

Nửa sau những năm 70 => đầu những năm 80 (tk XX)

- Trì trệ, khủng hoảng, lần lượt từ bỏ con đường CNXH

3 Nguyên nhân sụp đổ CNXH ở LX-Đông Âu

Không bắt kịp bước phát triển của KH-

KT tiên tiến, dẫn tới tình trạng trì trệ, khủng hoảng về KT-XH

- Khi tiến hành cải

tổ lại phạm nhiều sai lầm trong cải tổ

- Sự chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước

Bài 3 : CÁC NƯỚC ĐÔNG BẮC Á

1.Nét

chung

khu vực

Bắc Á

- Là khu vực rộng lớn và đông dân nhất TG (TQ, Nhật Bản, Triều Tiên).

- Trước CTTG II là thuộc địa của thực dân (trừ Nhật Bản).

- 10/1949: nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời

- 1948, Triều Tiên bị chia cắt thành Hàn Quốc, CHDCND Triều Tiên

- TK XX,, Hàn Quốc, Hồng Kông, Đài Loan là “con rồng KT Châu Á”

- Nhật Bản có nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới

- Trung Quốc tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giớI

- XD chế độ mới, đạt được thành tựu quan trọng, đối ngoại tích cực

- Nội chiến giữa Quốc Dân đảng và Đảng Cộng sản

- 1/10/1949, thành lập nước CHND Trung Hoa:

+ chấm dứt hơn 100 năm nô dịch của đế quốc, xóa bỏ tàn dư P.kiến + Đưa TQ bước vào kỉ nguyên độc lập, tự do và tiến lên CNXH.

+ Nối liền CNXH từ châu Âu sang châu Á, ả/h tới ptgpdt trên TG

- 12/1978, TƯ Đảng CS TQ vạch ra đường lối đổi mới: Lấy phát triển

KT làm trung tâm, kiên trì 4 nguyên tắc cơ bản.

- KT: tăng trưởng kinh tế cao, năm 2000 GDP đạt 1080 tỉ USD.

- 11/1999=>3/2003,phóng 4 con tàu “Thần Châu”;10/2003,phóng con tàu “Thần Châu 5”…

Đối ngoại: thu hồi chủ quyền Hồng Kông(7/1999), Ma Cao(12/1999)

- Thời kì ko ổn định, t/hiện “Đường lối ba ngọn cờ hồng, k/h KT, chính trị; nội bộ tranh chấp quyền lực.

- Đ/ngoại bất lợi cho CM Trung Quốc.

Bài 4 : CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á VÀ ẤN ĐỘ

CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

- trở thành thuộc địa của Nhật

- Là thuộc địa của đq Âu - Mĩ

- 1946: Philíppin

1948, Miến Điện

1949, Hà Lan công nhận độc lập Inđônêxia

1954-1975 k/c chống Mĩ

12/10/1945,Lào tuyên bố đ.lập1946-1954, k/c chống Pháp

7/1954,Pháp công nhận nền đ.lập

1954, Mĩ x.l Lào, kháng chiến chống Mĩ

1955 Đảng Nhân dân Lào ra đời lãnh đạo k/chiến

1973 kí Hiệp định Viêng Chăn, lập lại hòa bình ở Lào

12/1975, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào ra đời

CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

Trước CTTG II

- Sau CTTG II

Trong CTTG II

Giành đọc lập sớm nhất năm 1945, Inđônêxia, Việt Nam , Lào

- Nhiều nước giành được độc

lập hoặc giải phóng phần lớn

lãnh thổ khỏi quân Nhật

- trở thành thuộc địa của Nhật

- Là thuộc địa của đq Âu - Mĩ

- Giải phóng phần lớn

lãnh thổ: Miến Điện,

Mã Lai, Philíppin

- Ngay sau đó các nước thực dân

Âu - Mĩ quay trở lại tái chiếm ĐNA, nhân dân ĐNA phải tiếp tục cuộc đấu tranh chống xâm lược và giành được độc lập

1946

Kháng chiến chống Pháp

2000

Thời kì hòa bình, xây dựng

và phát triển đất nước.

1993 1945

1979

1970

Thời kì hòa binh , trung lập

Nội chiến

1991

1954

Kháng chiến chống Pháp

1953

1999

c CAMPUCHIA (1945 – 2000)

-1967- 1975: còn non trẻ, chưa có vị trí quốc tế

- khởi sắc từ tháng 2/1976 Hiệp ước Bali

- Thành viên mới: Brunây (1984), Việt Nam (1995), Lào và Mianma (1997), Campuchia ( 1999)

8/8/1967: ASEAN ra đời tại Băng Cốc (Thái Lan): Inđônêxia, Malaixia, Singapo, Thái Lan, Philippin

Mục tiêu phát triển kinh tế và văn hóa trên tinh thần duy trì hòa

bình và ổn định khu vực

Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ

Nguyên tắc cơ bản

của ASEAN

(Hiệp ước Bali) Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau

Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa = vũ lực

Giải quyết các tranh chấp = biện pháp hòa bìnhHợp tác phát triển về kinh tế, văn hóa và xã hội;

ẤN ĐỘ

Chống TD Anh giành độc lập

- Lãnh đạo: Đảng Quốc đại

- 15/8/1947, Ấn Độ chia thành 2 quốc gia: Ấn

Độ và Pakixtan

- 26/1/1950, Ấn Độ tuyên bố độc lập và thành lập nước cộng hòa

Xây dựng đất nước

- Nông nghiệp: nhờ CM xanh đã tự túc lương thực, 1995,

XK gạo đứng thứ ba trên TG

- CN: những năm 80 đứng thứ 10 trong những nước SXCN lớn nhất TG

- 1974, thử thành công bom nguyên tử

- đ/ngoại: thi hành chính sách HB, trung lập, tích cực

Chủ nghĩa thực dân Anh sụp đổ chính từ sự thất bại ở Ấn Độ

PT GPDT CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MỸ LA TINH

Tiếp đó một số nước giành độc lập: Libi, Angiêri, Tuynidi, Marốc, Xuđăng…

- 1960, 17 nước giành được độc lập =>gọi là Năm Châu Phi -1975 Môdămbích và Ănggôla giành thắng lợi =>CNTD cũ cơ bản bị sụp đổ

-Các thuộc địa còn lại ở Châu Phi giành độc lập như Dimbabuê và Namibia

- Tại Nam Phi 1993 chế độ phân biệt chủng tộc Apácthai bị xóa bỏ

- 1994 Nelson Mandela là tổng thống da đen đầu tiên của Cộng hòa Nam Phi

=>chủ nghĩa thực dân cũ hoàn toàn sụp đổ.

- Được mệnh danh là “ Lục địa mới trỗi dậy”

- 1/1/1959,CM Cuba thắng lợi, nước CH Cuba ra đời => Lá cờ đầu của P/tr ở MLT

- Những năm 60-70, P.tr chống Mĩ và chế độ đọc tài thân Mĩ phát triển 13 quốc gia vùng Caribê lần lượt giành độc lập phát triển

Hình thức đấu tranh phong phú: bãi công, nổi dậy, nghị trường, vũ trang bùng

nổ mạnh mẽ => MLT trở thành “Lục địa bùng cháy”.

- Chính quyền độc tài ở nhiều nước Mỹ Latinh bị lật đổ,các chính phủ dân tộc dân chủ được thành lập

Trải qua những đợt suy thoái ngắn, nhưng KT Mĩ vẫn đứng đầu TG

-Sau CTTG II, KT Mĩ phát triển mạnh mẽ

- Khoảng 20 năm chiến tranh, Mĩ trở thành trung tâm KT- tài chính lớn nhất TG

Lợi dụng c/tr để làm giàu, buôn bán vũ khí

Lãnh thổ rộng, tài nguyên phong phú, nhân lực dồi dào…

Nguyên nhân

sự phát triển

Áp dụng thành tựu của CM KH_KT Các tổ hợp CN-q.sự, có khả năng cạnh tranh lớn…

Chính sách và biện pháp điều tiết của nhà

- 1973-1982, KT khủng hoảng, suy thoái

- 1983, phục hồi và phát triển

- Mĩ là nước khởi đầu CM KH-KT hiện đại

- Đi đầu: chế tạo công cụ SX mới, vật liệu mới,năng lượng mới, chinh phục vũ trụ, “cách mạng xanh” trong nông nghiệp

Kinh tế

Đối ngoại

với tham vọng làm bá chủ thế giới

1945-1991 Chiến lược toàn cầu

Mục tiêu

Biện Pháp

- Ngăn chặn và tiến tới xóa bỏ CNXH trên thế giới

- Đàn áp PTGPDT, p/tr công nhân, p/tr chống c/tr…

- Khống chế, chi phối các nước tư bản đồng minh

- Phát động cuộc c/tr lạnh (=học thuyết Tơruman), t.lập các khối (NATO…), căn cứ q.sự khắp toàn cầu…

- Gây chiến tranh xung đột …(Việt Nam)

- Hòa hoãn với TQ và Liên Xô => chống lại phong trào

CM của các dan

Kết quả - Góp phần làm sụp đổ chế độ XHCN ở LX, Đông Âu

-Thất bại năng nề ở T.Quốc…nhất là CT ở Việt Nam

1991-2000 C/l “Cam kết và mở rộng

- Đảm bảo an ninh của Mĩ với lực lượng q.sự mạnh, sẵn sàng chiến đấu

-Tăng cường khôi phục, p.triển tính năng động và sức mạnh k/tế Mĩ

- Sử dụng khẩu hiệu “Thúc đẩy dân chủ”can thiệp nội bộ của nước khác

Mục tiêu

Bài 7: TÂY ÂU

1973 -1991 -Lâm vào tình trạng suy thoái, khủng hoảng, p.tr ko ổn định

-Sau CTTG II, bị chiến tranh tàn phá nặng nề

- từ năm 1950, KT cơ bản được phục hồi, đạt mức chiến tranh (viện trợ của Mĩ = kế hoạch Mácsan)

Ng/ nhân

sự phát triển

- Nền KT các nước Tây Âu đều có sự phát triển

- Từ đầu thập kỉ 70 trở đi, trở thành một trong ba trung tâm KT-tài chính lớn của thế giới

- Sự quản lí và điều tiết có hiệu quả của nhà nước

- Tận dụng tốt các cơ hội bên ngoài

- Sự hợp tác trong Cộng đồng Châu Âu

1991 -2000 - Từ 1994, KT các nước Tây Âu có sự phụ hồi và phát triển.

-1945 -1950,Nhiều nước tham gia khối NATO do Mĩ đứng đầu.

-1950-1973, tiếp tục l.m chặt chẽ với Mĩ,nhiều nước mở rộng q.hệ đ ngoại -1973-1991: 11/1972, Đông Đức & Tây Đức kí Hiệp định về những cơ sở q/hệ giữa 2 nước

+1975 Tây Âu ký “Định ước Hensinxki” về an ninh và hợp tác ở C.Âu -1991-2000: mở rộng q.hệ với các nước đang p.tr ở Á, Phi, Mỹ Latinh và SNG

LIÊN MINH CHÂU ÂU

“ Cộng đồng Châu Âu” (EC)

1-1-1993, đổi tên thành Liên minh

Châu Âu (EU)

Sự phát triển

- Thành viên:

+ 1967: 6 nước;

+ 1995: 15nước,+ 1924:2 5 nước;

+ 2007: 27 nước

-6-1979, diễn ra cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu đầu tiên Đây

là một liên kết k.vực có tổ chức chặt chẽ nhất so với các kv khác

Mục tiêu

Hợp tác liên minh trong lĩnh vực kinh

tế, chính trị, tiền tệ, đối ngoại và an ninh chung

EU đã trở thành tổ chức liên kết chính trị - kinh tế lớn nhất hành tinh,chiếm hơn ¼ GDP của thế giới, có trình độ khoa học- kỹ thuật tiên tiến

1-1-1999, phát hành đồng tiền chung c Âu(Ơrô)

1-1-2002, s.dụng đồng tiền chung Ơrô

BÀI 8 NHẬT BẢN Kinh tế

-Từ 1952 kinh tế phát triển nhanh, 1960-1973, kinh tế phát triển thần kì

-Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm là 10,8% (từ 1960 – 1969)

-1968 đứng thứ 2 trong TG tư bản(sau Mĩ)

-Đầu những năm 70, trở thành một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính lớn của thế giới

*Nguyên nhân sự p.triển:

-Con người là vốn quí nhất, là nhân tố quyết định hàng đầu

-Vai trò lãnh đạo, quản lí có hiệu quả của nhà nước

-Các công ti năng động, có tầm nhìn xa, quản lí tốt

-Áp dụng thành tựu KH-KT-Chi phí quốc phòng thấp-Tận dụng các yếu tố bên ngoài

để phát triển

-Từ 1973: khủng hoảng suy thoái ngắn

-Những năm 80 trở thành siêu cường tài

chính số 1 thế giới

Có suy thoái nhưng vẫn là 1 trong 3 trung tâm tài chính – KT lớn nhất của thế giới

*Hạn chế:

-Lãnh thổ hẹp, nghèo tài nguyên khoáng sản

-Cơ cấu kinh tế (ngành, vùng) thiếu cân đối

-Bị Mĩ, Tây Âu, Trung Quốc …cạnh tranh

Nền tảng căn bản: Liên minh chặt chẽ với Mĩ = Hiệp ước an ninh

Mĩ - Nhật 1951( đó là c/sách xuyên suốt của NB)

1945-1952: Cho Mĩ đóng quân và xây dựng căn cứ quân sự trên lãnh

-9/1973 thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam

1991-2000: Coi trọng quan hệ với Tây Âu

Mở rộng quan hệ,chú trọng quan hệ với các nước ĐNÁ

-Coi trọng giáo dục và KH-KT, mua bằng phát minh sáng chế.

-Tập trung vào lĩnh vực công nghiệp sản xuất ứng dụng dân dụng-Hợp tác có hiệu quả với Mĩ, Nga trong các chương trình vũ trụ quốc tế

Bài 9: QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ CHIẾN TRANH LẠNH

Mâu thuẫn Đông – Tây và sự khởi

đầu chiến tranh lạnh

Xu thế hòa hoãn Đông –Tây và Chiến tranh lạnh chấm dứt

Xu thế phát triển của thế giới sau khi chiến tranh chấm dứt

1955 tổ chức

h.ước Vácsava Liên minh QS- C.trị

HĐ của Liên Xô, các nước Đ Âu

HĐ của Mĩ

1/1949 lập

Hội đồng tương trợ k/tế(SEV)

duy trì hbAN

TG B.vệ thành quả của CNXH

giúp Tây Âu phục hồi

k/tế và T/Âu vào liên

Hình thành hai cục diện, hai phe đối lập TBCN

và XHCN Chiến tranh lạnh bao chùm thế giới

Đầu những năm 70,

xu hướng hòa hoãn xuất hiện

….

9/11/1972 CHDC Đức và CHLB Đức

…

1972,Mĩ Liên Xô thỏa thuận về hạn chế

VK chiến lược…

8/1975,

33 nước châu Âu, Mĩ,Canđa

kí định ước Henxinki

12/189, Mĩ-L.Xô tuyên bố chấm dứt

CT lạnh

……

=>CT lạnh chấm dứt mở ra chiều

hướng và những điều kiện để giải

quyết HB các vụ tranh chấp trên TG

Hòa bình TG được củng cố, nhưng ở nhiều

KV không….

Sự tan rã của

LX, tạo ra cho

Mĩ một lợi thế tạm thời…

Hầu hết các q.gia đều điều chỉnh các chiến lược PT

Trật tự TG mới hai cực sụp đổ…

Chiến tranh lạnh là tình trạng đối đầu

căng thẳng giữa 2 phe TBCN và XHCN diễn ra trên hầu hết các lĩnh vực.Trừ xung đột trực tiếp bằng quân sự

Bài 10: CÁCH MẠNG KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ VÀ XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ

KH công nghệ

Thành tựu Đặc điểm

Nguồn gốc

KHcơ bản

Do đòi hỏi của

Toàn cầu hóa

Biểu hiện

Tác động

Khoa học trở thành lực lượng

sản xuất trực tiếp

KH trở thành ng.gốc chính của

những tiến bộ về k.thuật và c.nghệ

Mọi phát minh kĩ thuật đều bắt

nguồn từ nghiên cứu KH

CM KH-CN: cuộc CM diễn ra chủ

yếu trong lĩnh vực công nghệ

Tăng NSLĐ, thay đổi cơ cấu dân

cư, chất lượng nguồn nhân lực.

là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, những ảnh hưởng tác động, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các q.gia, các dân tộc trên TG

Sự phát triển nhanh chóng của quan hệ thương mại quốc tế.

Sự phát triển và tác động to lớn của các công ti xuyên quốc gia.

Sự sáp nhập và hợp nhất các công ti thành những tập đoàn lớn

Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài chính quốc tế và khu vực

-Tăng trưởng kinh tế cao, góp phần chuyển biến cơ cấu kinh tế.

- Nguy cơ đánh mất bản sắc dân tộc và xâm phạm độc lập tự chủ

=> toàn cầu hóa vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với mỗi quốc gia, dân tộc.

Bài 11 TỔNG KẾT LỊCH SỬ THẾ GIỚI 1945 - 2000

II Xu thế phát

triển của thế giới

sau chiến tranh

3 Hòa bình thế giới được củng cố nhưng ở nhiều khu vực vẫn diễn

ra nội chiến và xung đột

4 Thế giới đã diễn ra ngày càng mạng mẽ xu thế toàn cầu hóa

Bài 12: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1925

1.Chính sách khai thác thuộc địa lần 2 của Pháp

và GPdân tộc phát triển

CM tháng Mười Nga thành công 11/1917

Q.tế Cộng sản thành lập 3/1919

Đảng Cộng sản Pháp t.lập(12-1920)

Tác động đến Cách mạng Việt Nam=> Pháp tiến

hành chương trinh khai thác thuộc địa lần thứ 2

Quá trình cuộc khai thác

-Thời gian: 1919 – 1929

- Người vạch KH: Anbe Xa-rô

-Mục đích: Để bù bắp những thiệt hại do c.tranh gây ra

Tăng vốn đầu tư, chủ yếu NNTước đoạt ruộng đất lập đồn điềnCN:khai thác mỏ nhất là mỏ than

Tăng thuế:1930 ngân sách ĐD tăng gấp 3 lần so với 1912

Mở rộng hệ thống GTVTTác động

Chuyển biến mới về kinh tế, xã hội

ở Việt Nam

I.Chuyển biến mới về KT, XH ở Việt Nam sau CTTG thứ nhất

3.Chuyển biến mới về

kinh tế, xã hội ở Việt Nam Kinh tế VN

Xã hội

- có bước phát triển mới

- mất cân đối, lạc hậu, nghèo nàn, lệ thuộc Pháp

G/C Địa chủ PK

G/C Nông dân

G/CTiểu tư sản

G/C Công nhân

Là lực lượng cách mạng to lớn và hăng hái nhất

tăng số lượng, có tinh thần chống Pháp và tay sai

-Bị Pháp chèn ép, kìm hãm, thế lực kinh tế yếu

- Phân hóa TS mại bản: có quyền lợi gắn với đế quốc

- TS dân tộc: có tinh thần dân tộc nhưng dễ thỏa hiệp

-Bị nhiều tầng áp bức, bóc lột

-Có quan hệ gắn bó với nông dân

-Kế thừa truyền thống yêu nước-Sớm tiếp thu tư tưởng cách mạng vô sản

=>Là giai cấp lãnh đạo CMVN

Mâu thuẫn XHVN

- Dân tộc việt Nam >< TD Pháp và tay sai phản động.

- Nông dân >< địa chủ PK Mâu thuẫn dân tộc là chủ yếu

II Phong trào dân tộc dân

chủ ở Việt Nam (1919- 1925)

- Vận động “chấn hưng nội hóa”, “bài trừ ngoại hóa”

- Chống độc quyền cảng Sài Gòn của tư bản Pháp

XK lúa gạo ở Nam kì

- Thành lập Công hội đỏ (bí mật) (1920) ở Sài Gòn – Chợ Lớn

- 8/1925 c/nhân Ba Son bãi công => đánh dấu bước phát triển mới

của PTCN từ tự phát sang tự giác.

7-1920

Ra đi tìm đường cứu nước, đến nước Pháp

gửi tới HN Vécxai bản yêu sách của nhân dân An Nam đòi chính phủ Pháp và các nước đ.m thừa nhận quyền tự

do, d.chủ, quyền b.đẳng và quyền tự quyết cho d/tộc VN

Từ Anh trở lại Pháp, tham gia Đảng Xã hội Pháp

- Đọc sơ thảo Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộ địa Kh/định con đường giành độc lập –CM vô sản =>Đánh dấu Bác tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn

1921-1922 -Lập Hội Liên hiệp thuộc địa ở Pari

-Ra báo Người cùng khổ

-Viết bài cho các báo Nhân đạo, Đời sống công nhân-Viết cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)

6-1923 -Đến Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế Nông dân Q.tế

và Đại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản (7-1924)

11-1924 về Quảng Châu (TQ) để trực tiếp tuyên truyền, giáo

dục lí luận XD t/chức CM giải phóng dân tộc nhân dân VN

6/1925 lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên tại Quảng

Châu (TQ), ra báo Thanh Niên

- Công lao đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn: con đường Cách mạng vô sản

- Chuẩn bị tư tưởng, chính trị, tổ chức -> ra đời của ĐCSVN

Vai trò của NAQ

(1919 – 1925)

Bài 13: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM (1925 – 1930 )

-1924 Nguyễn ái Quốc về Q/Châu(TQ) mở lớp huấn luyện đâò tạo CBCM;

- Lựa chọn thanh niên tích cực của t/chức Tâm Tâm xã -> lập C/sản đoàn(2/1925)

-6/1925, NAQ thành lập Hội VNCMTN=> tổ chức và lãnh đạo quần chúng đoàn kết, chống Pháp và tay sai, giành độc lập dân tộc

Hoạt động

- Mở lớp huấn luyện,đào tạo cán bộ cho CMVN

- 21-6-1925, XB báo Thanh niên=>cơ quan ngôn luận của hội

- 1927, Xb tp Đường Kách mệnh.

- Báo TN, tp Đường Kách Mệnh=>trang bị lí luận CMGPDT

- 7/1925 NAQ lập Hội Liên hiệp các d.tộc bị áp bức ở Á Đông.

- 1927 xây dựng cơ sở ở khắp cả nước và Xiêm

- 1928 thực hiện chủ trương “vô sản hóa”tuyên truyền vận động

cách mạng, truyền bá CN Mác Lênin vào phong trào CN.

- 1929, phân hóa 2 tổ chức: ĐD CS đảng, An Nam CS đảng Vai trò

- Truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam

- Giác ngộ, nâng cao ý thức chính trị cho g/c CN

- Thúc đẩy P/trào CN: đ/tr tự phát => đ/tr tự giác

- Chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức, cán bộ cho sự ra đời của ĐCSVN

-Địa bàn hoạt động ở Trung Kì.

-Một số đảng viên chuyển sang HĐ ở HộiVNCM Thanh niên, số còn lại tiến tới thành lập đảng vô sản

Hoạt động

3.VN Quốc dân

Đảng (12-1927)

Thành lập -25/12/1927, là tổ chức của tư sản dân tộc VN, theo khuynh

hướng CMDCTS

-L.đạo: Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính Cơ sở hạt nhân: NXB Nam Đồng thư xã

M Tiêu C.trương

-Trước làm dân tộc CM, sau làm thế giới CM

Chủ trương: tiến hành cách mạng = bạo lực

Đánh đuổi giặc Pháp; đánh đổ ngôi vua, thiết lập dân quyền

Hoạt động

- Nguyên tắc tư tưởng: Tự do – Bình đẳng – Bác ái”

- Hoạt động chủ yếu ở Bắc kì

-Ám sát trùm mộ phu Badanh (2/1 929)

- Hoạt động tiêu biểu: K/n Yên Bái (9/2/1930)->thất bại

=>Chấm dứt vai trò lịch sử của Việt Nam Quốc dân Đảng -> Đánh dấu khuynh hướng DCTS thất bại ở VN

Mục tiêu, chủ trương •Lãnh đạo quần chúng ở trong nước và liên lạc với các dân tộc bị

áp bức trên thế giới để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa, nhằm thiết lập một chế độ bình đẳng và bác ái.

báo Búa Liềm là

cq ngôn luận

An Nam Cộng sản đảng (8/1929)

t.lập, báo Đỏ là cq

ngôn luận

Tân Việt CM Đảng

Đông Dương Cộng sản liên đoàn

(9/1929) thành lập

- Là xu thế khách quan của cuộc vận động giải phóng d/tộc VN theo con đường CM vô sản

- Chuẩn bị trực tiếp cho sự ra đời của ĐCSVN

Hoạt động riêng rẽ, tranh giành, ảnh hưởng với nhau làm cho p.trào CM VN nguy cơ bi chia rẽ

Ý nghĩa

Cuối 1929 p/trào CN & p/trào yêu nước p/triển mạnh, 3 t.chức c.sản ra đời hoạt động riêng rẽ, PTCM có nguy cơ bị chia rẽ

N.A.Quốc triệu tập đ.biểu của ĐDCS đảng và ANCS đảng đến Cửu Long (Hương Cảng-TQ) để bàn việc hợp nhất.

6/1/1930 NAQ chủ trì HNhợp nhất các tổ chức cộng sản tại Cửu Long (Hương Cảng- TQ)

Nội dung

-NAQ phê phán quan điểm sai lầm của 3 t/chức c/ sản

-Thống nhất 3 t/chức c/ sản => ĐCSVN-Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt…do NAQ soạn thảo =>Đây là Cương lĩnh c/trị đầu tiên của Đảng CS Việt Nam

Cương lĩnh chính trị

Xđ đường lối chiến lược CM là tiến tư sản dân quyền CM và thổ địa CM=>đi tới xã hộ cộng sản

N/vụCM:đánh đổ đế quốc Pháp p/kiến & TS phản CM làm cho nước VN độc lập tự do;…

LLCM: CN, ND, tiểu TS, trí thức; còn phú nông, trung,tiểu địa chủ và tư sản thì lợi dụng hoặc trung lập

Q.hệ với CMTG: L.lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản TGLãnh đạo cách mạng là Đảng Cộng sản Việt Nam

Ý nghĩa sự thành lập Đảng CS Việt Nam

Là kết quả của cuộc

đấu tranh dân tộc và

giai cấp

Là sản phẩm của sự kết hợp:chủ nghĩa Mác - Lênin

&PTCN&PT yêu nước

Là một bước ngoặt

lịch sử vĩ đại

CMVN trở thành một

bộ phận của CMTG Là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho

những bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam

Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự thành lập Đảng

- Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc:

con đường CMVS (độc lập dân tộc kết hợp với

CNXH; tinh thần quốc tế cộng sản với PT yêu nước

Chuẩn bị về tư tưởng chính trị và tổ chức cho việc thành lập Đảng

- Đảng xd được LL mới cho

CM: liên minh công-nông.

- Đảng vạch ra đc PPCM đúng

đắn: Đ.tr CM =bạo lực.

- Đảng xd đc bạn đ.minh mới.

Bài 14: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930-1935

I Việt Nam trong những năm khoảng hoảng kinh tế TG 1929-1933)

-Từ 1930, bắt đầu suy thoái, k.hoảng, bắt

đầu từ NN; CN suy giảm, XNK đình đốn.

- k.hoảng rất nặng nề so với các thuộc địa

khác, các nước trong k.vực

Nhân dân lao động đói khổ, mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt CN bị sa thải, nông dân chịu thuế cao, mất r.đất,… bị bần cùng hóa.

Chính trị: Đảng Cộng sản VN ra đời.

- ><XH ngày càng sâu sắc gay gắt: DTVN >< TD Pháp; ND >< đ.chủ PK

- Đảng CSVN ra đời kịp thời lãnh đạo đấu tranh

II Phong trào

CM 1930-1931

Diễn biến

-Từ 2-4/1930 nổ ra nhiều cuộc đấu tranh của CN và nông dân

- M.tiêu: CN đòi tăng lương, cải thiện đ.sống, ND đòi giải sưu, thuếx.hiện KH “Đả đảo CNĐQ! Đả đảo PK, “Thả tù chính trị”

5/1930 bùng nổ nhiều cuộc đ/tr nhân ngày Quốc tế lao động =>là bước ngoặt của PTCM

9/1930: P/trào đ.tr dâng cao nhất là ở N/An-H/Tĩnh: ND b/tình có vũ trang, CN Vinh- Bến Thủy hưởng ứng; n/dân Hưng Nguyên (Nghệ An) biểu tình(12/9/1930)

Nguyên nhân

Kết quả -Chính quyền TD, PKbị tê liệt tan rã ở nhiều thôn xã 2 tỉnh N.An, H.Tĩnh - Chính quyền Xô viết được thành lập.

2 Chính quyền Xô viết Nghệ -Tĩnh

Chính trị: thực hiện các quyền tự do, dân

chủ lập đội tự vệ đỏ, tòa án nhân dân.

Văn hóa: mở lớp dạy chữ Quốc ngữ, xóa

bỏ các tệ nạn XH, trật tự trị an đc giữ vững

Kinh tế: chia ruộng đất cho dân cày, bỏ

thuế, xóa nợ cho người nghèo

Chính sách

Sự thành lập

Nghệ An: 9-1930 tại Thanh Chương,

Nam Đàn, Nghi Lộc, Diễn Châu,

Hưng Nguyên, Anh Sơn

Hà Tĩnh:cuối 1930-1931,tại huyện

Can Lộc, Nghi Xuân, Hương Khê.

Các xô viết đã thực hiện quyền làm

chủ của quần chúng, điều hành mọi

mặt đời sống xã hội

Ý nghĩa : Chứng tỏ bản chất, tính ưu việt nhà

nước của dân, do dân và vì dân

- Xô viết Nghệ - Tĩnh là đỉnh cao của PTCM 1930-1931

-Khẳng định đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng.

-Từ phong trào khối liên minh công - nông được hình thành.

-QTCS công nhận Đảng CSĐD là phân bộ độc lập, trực thuộc QTCS

-Là cuộc tập dượt đầu tiên của Đảng cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945

BHKN: về XD khối liên minh công nông; MTDT thống nhấtvề tổ chức,

lãnh đạo quần chúng đấu tranh

Tính

triệt để

của CM

PT đã nhằm vào hai kẻ thù cơ bản của ND ta: đế quốc & PK tay sai

- Tại 1 số nơi ở Nghệ -Tĩnh, cq công, nông binh thành lập dưới h.thức Xô viết

3 HN lần 1 BCHTƯ lâm thời ĐCSVN (10/1930)

Đổi tên ĐCSVN thành Đảng CS Đông Dương

Cử BCH Trung ương chính thức do Trần Phú làm Tổng bí thư.Thông qua Luận cương chính trị của Đảng do Trần Phú soạn thảo

Nhiệm vụ CM: đánh đổ phong kiến và đế quốc.

Lực lượng CM: công nhân và nông dân

Lãnh đạo CM: Đảng Cộng sản

hình thức, phương pháp đấu tranhquan hệ giữa CM Đông Dương và CMTG

PTCM 1930 -1931 dâng cao,, HN lần 1 BCHTƯ lâm thời

ĐCSVN tại Hương Cảng –Trung Quốc10/1930

Hoàn cảnh

Hạn chế của

Luận cương

- Chưa nêu được mâu thuẫn chủ yếu

- Không đưa ngọn cờ dân tộc lên hàng đầu

- Nặng về đấu tranh giai cấp và cách mạng ruộng đất

- Đánh giá ko đúng khả năng CM của tiểu TS, TS d/tộc và khả năng lôi kéo trung tiểu địa chủ

Nội dung

Cương lĩnh chính trị (3/2/1930 -đ/c

Nguyễn Ái Quốc)

Luận cương chính trị

(10/1930- đ/c Trần Phú,)

Cách mạng tư sản dân quyền,

bỏ qua thời kì TBCN, tiến thẳng lên XHCN.

Cách mạng tư sản dân quyền

và và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản

Chống đế quốc, chống PK, tư sản phản CM làm cho nước VN được độc lập tự do

Đảng Cộng sản Việt Nam- đội tiên phong của GC vô sản.

Là một bộ phận của CM thế giới.

Công-nông, tiểu tư sản, trí thức;

còn phú nông, trung, tiểu địa chủ

và tư sản thì lợi dụng hoặc trung lập.

Đường lối Chiến lược Nhiệm vụ chiến lược Lực lượng CM Lãnh đạo

Mối quan hệ với CMTG

Cách mạng tư sản dân quyền - XHCN

Chống phong kiến, đế quốc.Công nhân, nông dân

Đặt vấn đề dân tộc lên hàng đầu

Toàn dân tộc – có tinh thần chống Pháp

Không đưa ngọn cờ dân tộc lên hàng đầu mà nặng về đấu tranh giai cấp và CM ruộng đất

Chưa đánh giá đúng khả năng

CM của các bộ phận giai cấp khác

Đường lối Chiến lược

Nhiệm vụ chiến lược

Lực lượng (động lực)

Công-nông, tiểu TS, trí thức; phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản phản CM lợi dụng hoặc trung lập.

Bài 15: PHONG TRÀO DÂN CHỦ 1936 – 1939

I Tình hình chính trị, kinh tế-xã hội Việt Nam từ 1936-1939

Thế giới Đầu những năm 30, CNPX ra đời đe dọa hòa bình thế giới

7/1935,Đại hội 7 QTCS xác định kẻ thù là CNPX, n/vụ trước mắt chống phát xít, bảo vệ hòa bình

-6-1936, MTND Pháp lên cầm quyền ở Pháp

Việt Nam

Đ/sống nh/dân khó khăn, cực khổ

=>hăng hái đ/tr đòi

tự do,cơm áo, h.bình

CN: khai mỏ đc đẩy mạnh, dệt,

sx xi măng, chế cất rượu tăng.

1936-1939,K/tế VN phục hồi và phát triển, lệ thuộc Pháp

TN: Pháp độc quyền bán thuốc phiện, rượu muối.

XK khoáng sản, nhập máy móc NN: TB Pháp chiếm đoạt r.đất của nông dân, phần lớn độc canh trồng lúa.

II Phong trào dân chủ (1936-1939)

1 HN BCH

TƯ ĐCSĐD 7/1936 )

-tại Thượng Hải (TQ), do Lê Hồng Phong chủ trì

N/vụ chiến lược: chống đế quốc và phong kiến.

N/vụ trực tiếp, trước mắt: chống chế độ phản động thuộc địa ,

chống phát xít, chống ch.tranh đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình

Phương pháp đấu tranh

kết hợp các hình thức công khai và bí mậthợp pháp và bất hợp pháp

Chủ trương -Lập M/trận Thống nhất nhân dân phản đế Đông Dg

3/1938 đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương

Nội dung

xác định

2 Phong trào

tiêu biểu

Đấu tranh đòi các quyền tự do, dân sinh, dân chủ: P/tr

Đông Dương đại hội, đảng vận động nhân dân thảo ra bản dân nguyện, gửi phái đoàn MTND Pháp sang điều tra tình hình ĐD (đặc biệt là cuộc mít tinh ngày 1/5/1938 tại Hà Nội

Đ/tranh nghị

trường Đ/tranh trên lĩnh vực báo chí

- Là phong trào quần chúng rộng lớn, có tổ chức do ĐCSĐD lãnh đạo

- Chính quyền thực dân phải thực hiện một số yêu sách về dân sinh, dân chủ

- Quần chúng được giác ngộ=>lực lượng chính trị hùng hậu.

- Là cuộc tập dượt thứ 2 chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa tháng Tám

BHKN: về xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất về tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh

Ý nghĩa