Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết)

Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết) Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết)

Trang 1

TRƯỜNG THPT NAM TRỰC – NAM ĐỊNH VẬT LÝ 10 - KNTT

CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU BÀI 1 LÀM QUEN VỚI VẬT LÍ

I TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA VẬT LÍ VÀ MỤC TIÊU CỦA MÔN VẬT LÝ

a Đối tượng nghiên cứu của Vật lí các dạng vận động của VẬT CHẤT (chất, trường) và NĂNG

LƯỢNG

b Các lĩnh vực nghiên cứu môn vật lí Cơ học, Điện học, Điện từ học, Quang học, Âm học, Nhiệt

học, Nhiệt động lực học, Vật lí nguyên tử và hạt nhân, Vật lí lượng tử, Thuyết tương đối

c Mục tiêu của môn Vật lí là khám phá ra quy luật tổng quát nhất chi phối sự vận động của vật chất

và năng lượng, cũng như tương tác giữa chúng ở mọi cấp độ vi mô, vĩ mô

- Cấp độ vi mô là cấp độ dùng để mô phỏng vật chất nhỏ bé

- Cấp độ vĩ mô là cấp độ dùng để mô phỏng tầm rộng lớn hay rất lớn của vật chất

Mục tiêu học tập môn Vật lí Giúp học sinh hình thành, phát triển năng lực vật lí với các biểu hiện

chính

- Có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản về vật lí

- Hiểu được các quy luật tự nhiên, vận dụng kiến thức kĩ năng để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, từ đó hình thành năng lực khoa học và công nghệ

- Nhận biết được năng lực, sở trường của bản thân, định hướng nghề nghiệp

2 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA VẬT LÍ

- Giai đoạn 1 Các nhà triết học tìm hiểu thế giới tự nhiên dựa trên quan sát và suy luận chủ quan từ

năm 350 trước Công nguyên đến thế kỉ XVI (tiền Vật lí) Năm 350TCN Aristotle dựa vào quan sát cho

rằng vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ

- Giai đoạn 2 Các nhà vật lídùng phương pháp thực nghiệm để tìm hiểu thế giới tự nhiên từ thế kỉ

XVII đến cuối thế kỉ XIX (Vật lí cổ điển)

+ Năm 1600 Galilei tiến hành thí nghiệm tại tháp nghiêng Pisa

+ Năm 1687 Newton công bố các nguyên lí Toán học của triết học tự nhiên

+ Năm 1785 Joule tìm ra các định luật nhiệt động lực học

+ Năm 1831 Faraday tìm ra hiện tượng cảm ứng điện từ

- Giai đoạn 3 Các nhà vật lí tập trung vào các mô hình lí thuyết tìm hiểu thế giới vi mô và sử dụng

thí nghiệm để kiểm chứng Từ cuối thế kỉ XIX đến nay (Vật lí hiện đại)

+ Năm 1900 Plank xây dựng thuyết lượng tử

+ Năm 1905 Einstein xây dựng thuyết tương đối

+ Năm 1958 Ra đời lí thuyết và thực hành mạch IC

Lịch sử loài người đã trải qua 4 cuộc cách mạng công nghiệp dựa trên những kết quả nghiên cứu của Vật lí

- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất (thế kỉ XVIII) thay thế sức lực cơ bắp bằng sức lực máy

móc

- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai (thế kỉ XIX) là sự xuất hiện các thiết bị dùng điện trong

mọi lĩnh vực sản xuất và đời sống con người

- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba (những năm 70 của thế kỉ XX) là tự động hóa các quá trình

sản xuất

- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (đầu thế kỉ XXI) là sử dụng trí tuệ nhân tạo, robot, internet

toàn cầu, công nghệ vật liệu siêu nhỏ (nano); là sự xuất hiện các thiết bị thông minh

Tuy nhiên, việc ứng dụng các thành tựu của vật lí vào công nghệ không chỉ mang lại lợi ích cho nhân

loại mà còn có thể làm ô nhiễm môi trường sống, hủy hoại hệ sinh thái,… nếu không được sử dụng đúng phương pháp, đúng mục đích

3 VAI TRÒ CỦA VẬT LÍ ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG KHOA HỌC KĨ THUẬT VÀ CÔNG NGHỆ

- Vật lí là cơ sở của khoa học tự nhiên và công nghệ

- Vật lí ảnh hưởng mạnh mẽ và có tác động làm thay đổi mọi lĩnh vực hoạt động của con người

- Kiến thức và thành tựu của vật lí được áp dụng trong mọi lĩnh vực để tạo ra được kết quả tối ưu nhất

a Vật lí đối với đời sống tri thức vật lí giúp con người giải thích các hiện tượng tự nhiên, là cơ sở

khoa học để chế tạo và giải thích nguyên tắc hoạt động của các vật dụng trong đời sống hàng ngày

Trang 2

b Vật lí đối với thông tin liên lạc internet kết hợp với điện thoại thông minh và các thiết bị công

nghệ giúp tin tức được truyền đi nhanh chóng đến mọi nơi trên thế giới

c Vật lí với y tế nhờ các thành tựu của vật lí như chụp X – Quang, chụp CT, chụp cộng hưởng từ

MRI, xạ trị…giúp cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh đạt kết quả cao, nâng cao sức khỏe con người

d Vật lí đối với nông nghiệp Việc ứng dụng những thành tựu của vật lí đã chuyển đổi phương thức

canh tác thủ công sang tự động hóa nhằm giải phóng sức lao động và tăng năng suất cây trồng

e Vật lí với công nghiệp Vật lí là động lực của các cuộc cách mạng công nghiệp Hiện nay nền

công nghiệp đang bước vào thời kì 4.0 với cốt lõi là IoT và điện toán đám mây

f Vật lí với nghiên cứu khoa học Vật lí đã giúp cải tiến các thiết bị và phương pháp nghiên cứu

giúp loài người có thể hiểu sâu hơn về vậ chất, năng lượng và vũ trụ

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VẬT LÍ

a Phương pháp thực nghiệm dùng thí nghiệm để phát hiện kết quả mới giúp kiểm chứng, hoàn

thiện, bổ sung hay bác bỏ giả thuyết nào đó Kết quả mới này cần được giải thích bằng lí thuyết đã biết hoặc li thuyết mới

b Phương pháp mô hình sử dụng ngôn ngữ toán học và suy luận lí thuyết để phát hiện một kết quả

mới Kết quả mới này cần được kiểm chứng bằng thực nghiệm

Có 3 loại mô hình thường dùng ở trường phổ thông Mô hình vật chất, mô hình lí thuyết, mô hình

Kiểm tra giả thuyết Rút ra kết luận

Điều chỉnh hoặc bác

bỏ giả thuyết

Trang 3

II BÀI TẬP TỰ LUẬN

1 Chủ đề Đối tượng nghiên cứu của Vật lí và mục tiêu của môn Vật lí

Hãy điền các từ khóa sau đây vào chỗ trống cho thích hợp đa dạng, khám phá, giải quyết, thực nghiệm, năng lực, vận động

(Các từ khóa trên được sử dụng cho các câu từ 1 đến 5)

Câu 1 Vật lí là môn “khoa học ”

Câu 2 Vật lí có đối tượng nghiên cứu tập trung vào các dạng của vật chất (chất, trường),

năng lượng

Câu 3 Một trong các biểu hiện của sự hình thành và phát triển năng lực vật lí là .(a)

được kiến thức, kĩ năng đã học để khám phá, (b) các vấn đề có liên quan trong học tập

cũng như trong đời sống

Câu 4 Các lĩnh vực nghiên cứu của Vật lí rất , từ Cơ học, Điện học, Điện từ học,

Quang học, Âm học, Nhiệt học, Nhiệt động lực học đến Vật lí nguyên tử và hạt nhân, Vật lí lượng tử, Thuyết tương đối

Câu 5 Mục tiêu học tập môn Vật lí là Giúp học sinh hình thành, phát triển vật lí

• Có được những kiến thức, kỹ năng cơ bản về vật lí

• Hiểu được các quy luật tự nhiên, vận dụng kiến thức vào cuộc sống

• Nhận biết được năng lực, sở trường của bản thân, định hướng nghề nghiệp

Câu 7 Trình bày một số nội dung sau

a Đối tượng nghiên cứu của vật lí?

b Các lĩnh vực nghiên cứu của vật lí?

c Mục tiêu của môn vật lí

Hướng dẫn giải

Trang 4

a Đối tượng nghiên cứu của vật lí là các dạng vận động của VẬT CHẤT (chất, trường) và NĂNG LƯỢNG

b Các lĩnh vực nghiên cứu môn vật lí Cơ học, Điện học, Điện từ học, Quang học, Âm học, Nhiệt

học, Nhiệt động lực học, Vật lí nguyên tử và hạt nhân, Vật lí lượng tử, Thuyết tương đối, Thiên văn học

c Mục tiêu của môn Vật lí là khám phá ra quy luật tổng quát nhất chi phối sự vận động của vật chất

và năng lượng, cũng như tương tác giữa chúng ở mọi cấp độ vi mô, vĩ mô

Câu 8 Trong chương trình vật lí THCS em đã được học về chủ đề Âm thanh Em hãy cho biết đối

tượng nghiên cứu của Vật lí trong chủ đề này?

Đối tượng nghiên cứu của môn vật lí trong chủ đề âm thanh là âm thanh để tìm hiểu về các tính chất của âm thanh và các đại lượng vật lí của âm thanh

Câu 9 a Hãy kể tên các lĩnh vực Vật lí mà em đã được học ở cấp THCS?

b Trình bày đối tượng nghiên cứu đối với từng phân ngành sau của Vật lí học Cơ học, Quang học, điện học, từ học

a Các lĩnh vực vật lí đã học ở THCS Cơ học, Quang học, Âm học, Điện học, Điện từ học

b Đối tượng nghiên cứu tương ứng của từng phân ngành

+ Cơ học chuyển động của vật chất trong không gian và thời gian dưới tác dụng của lực và những

hệ quả của chúng lên môi trường xung quanh

+ Quang học (ánh sáng) các hiện tượng tán sắc ánh sáng

+ Điện học các hiện tượng về điện

+ Từ học nghiên cứu về các hiện tượng hút và đẩy của các chất và hợp chất gây ra bởi từ tính của chúng

Câu 10 Hãy nối những ý ở cột A tương ứng với những ý phù hợp ở cột B

1 Đối tượng nghiên cứu a Giúp học sinh hình thành, phát triển năng lực vật lí

2 Mục tiêu học tập môn b hỗ trợ cho nhau, trong đó phương pháp thực nghiệm có tính quyết định

3 Phương pháp lí thuyết c các dạng vận động của VẬT CHẤT (chất, trường) và NĂNG LƯỢNG

4 Mục tiêu của Vật lí d

dùng thí nghiệm để phát hiện kết quả mới giúp kiểm chứng, hoàn thiện, bổ sung hay bác bỏ giả

thuyết

5 Hai phương pháp thực nghiệm và lí thuyết e

sử dụng ngôn ngữ toán học và suy luận lý thuyết

để phát hiện một kết quả mới giúp kiểm chứng, hoàn thiện, bổ sung hay bác bỏ giả thuyết

6 Phương pháp thực nghiệm f

là khám phá ra quy luật tổng quát nhất chi phối sự vận động của vật chất và năng lượng, cũng như tương tác giữa chúng ở mọi cấp độ: vi mô, vĩ mô

Trang 5

1 – c; 2 – a; 3 – e; 4 – f; 5 – b; 6 – d

2 Chủ đề Quá trình phát triển của Vật lí

Hãy điền các từ khóa sau đây vào chỗ trống cho thích hợp quan sát, thực nghiệm, lợi ích, suy luận chủ quan, thí nghiệm, ô nhiễm môi trường sống, mô hình lí thuyết

Câu 1 Trong giai đoạn đầu tiên của quá trình phát triển vật lí học (từ năm 350 trước Công nguyên

đến thế kỉ XVI), các nhà triết học tìm hiểu thế giới tự nhiên dựa trên ………(a)………… và

………(b)………

Câu 2 Ở giai đoạn thứ hai của quá trình phát triển vật lí học (từ thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX), các

nhà vật lí dùng phương pháp ………để tìm hiểu thế giới tự nhiên

Câu 3 Ở giai đoạn thứ ba của quá trình phát triển vật lí học (từ cuối thế kỉ XIX đến nay), các nhà vật

lí tập trung vào các ………(a)…………tìm hiểu thế giới vi mô và sử dụng ………(b)…………để kiểm

chứng

Câu 4 Việc ứng dụng các thành tựu của vật lí vào công nghệ không chỉ mang lại

………(a)………cho nhân loại mà còn có thể làm …………(b)………, hủy hoại hệ sinh thái,… nếu không được sử dụng đúng phương pháp, đúng mục đích

2 thực nghiệm

Câu 5 Cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất được đánh dấu bởi sự kiện khoa học nào? Đặc trưng

của cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất là gì?

- Cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất được đánh dấu bởi sự ra đời của động cơ hơi nước

- Đặc trưng của cách mạng khoa học lần thứ nhất là thay thế sức lực của con người bằng sức lực của máy móc

Câu 6 Hình bên là các nhà vật lí tiêu biểu cho mỗi giai đoạn phát triển khoa học và công nghệ của

nhân loại Em đã biết gì về các nhà khoa học này?

1 Galilei (1564 – 1642) Cha đẻ của phương pháp thực nghiệm

+ Galileo đã được gọi là "cha đẻ của thiên văn học quan sát", "cha đẻ của vật lí hiện đại", "cha đẻ của phương pháp khoa học" và "cha đẻ của khoa học hiện đại"

+ Galileo nghiên cứu tốc độ và vận tốc, trọng lực và rơi tự do, các nguyên lý của thuyết tương đối, quán tính và chuyển động của đường đạn và cũng hoạt động trong khoa học và công nghệ ứng dụng, mô

tả các tính chất của cân bằng và "cân bằng thủy tĩnh"

+ Ứng dụng trong quân sự ông đã phát minh ra thấu kính nhiệt kế và các loại la bàn quân sự

+ Ứng dụng trong thiên văn học sử dụng kính thiên văn để quan sát các thiên thể một cách khoa học; xác nhận các pha của Sao Kim bằng kính thiên văn, quan sát bốn vệ tinh lớn nhất của Sao Mộc, các vành đai của Sao Thổ và phân tích các dấu vết

Trang 6

2 Newton (1642 – 1727) Người tìm ra định luật vạn vật hấp dẫn

+ Isaac Newton là một nhà toán học, vật lí học, thiên văn học,… người Anh, được nhiều người công nhận là một trong những nhà toán học vĩ đại nhất và là nhà khoa học có ảnh hưởng nhất mọi thời đại, là nhân vật chủ chốt trong cuộc cách mạng khoa học Cuốn sách của ông Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, xuất bản lần đầu tiên vào năm 1687, thiết lập cơ học cổ điển

+ Newton cũng có những đóng góp cơ bản cho quang học và chia sẻ công việc của mình với Gottfried Wilhelm Leibniz cho sự phát triển của vô cực

+ Trong Principia, Newton đã xây dựng các định luật chuyển động và vạn vật hấp dẫn đã hình thành nên quan điểm khoa học thống trị cho đến khi nó được thay thế bằng thuyết tương đối

+ Newton đã sử dụng mô tả toán học của mình về lực hấp dẫn để suy ra các định luật Kepler về chuyển động của hành tinh, tính toán thủy triều, quỹ đạo sao chổi, tuế sai điểm phân và các hiện tượng khác

3 Einstein (1879 – 1955) Người tìm ra thuyết tương đối và công thức E = m.c 2

+ Albert Einstein là nhà vật lí lý thuyết người Đức, được nhiều người công nhận là một trong những nhà vật lý vĩ đại nhất mọi thời đại

+ Einstein được biết đến là người đã phát triển lý thuyết tương đối, nhưng ông cũng có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển lý thuyết cơ học lượng tử Thuyết tương đối và cơ học lượng tử là hai trụ cột của vật lý hiện đại Công thức tương đương khối lượng - năng lượng của nó E = mc², xuất phát từ thuyết tương đối, được mệnh danh là "phương trình nổi tiếng nhất thế giới"

+ Công việc của ông cũng được biết đến có ảnh hưởng đối với triết học khoa học

+ Ông nhận giải Nobel Vật lý năm 1921 "vì những đóng góp của ông cho vật lí lý thuyết, và đặc biệt

là vì ông đã khám phá ra quy luật của hiệu ứng quang điện", một giai đoạn then chốt trong sự phát triển của lý thuyết lượng tử Những thành tựu trí tuệ và sự độc đáo của ông đã khiến "Einstein" đồng nghĩa

với "thiên tài"

Câu 7 Từ cuối thế kỉ XIX đến nay, các nhà vật lí tập trung nghiên cứu về mảng vật lí gì?

Từ cuối thế kỉ XIX đến nay, các nhà vật lí tập trung nghiên cứu về vào mô hình lý thuyết tìm hiểu thế giới vi mô và sử dụng thí nghiệm để kiểm chứng

Câu 8 Theo em, việc cải tiến máy móc thông qua các cuộc cách mạng khoa học có tác động tiêu cực

như thế nào vào đời sống?

- Ô nhiễm môi trường

- Phá hủy hệ sinh thái

- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Câu 9 Hãy nối những nội dung cở cột A với cột B cho phù hợp

1 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất (thế kỉ XVIII): a Các nhà vật lí tập trung vào các mô hình

2 Giai đọan 1 trước năm 1600

3 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba

4 Giai đoạn 2 tư thế kỉ 17 đến cuối thế kỉ

19

b Các nhà vật lí dùng phương pháp thực

nghiệm để tìm hiểu thế giới tự nhiên

c các nhà triết học tìm hiểu thế giới tự nhiên dựa trên quan sát và suy luận chủ quan

d thay thế sức lực cơ bắp bằng sức lực máy móc

Trang 7

Câu 1 Tri thức vật lí giúp con người ………(a)……… các hiện tượng tự nhiên, là

………(b)…………để chế tạo và giải thích nguyên tắc hoạt động của các vật dụng trong đời sống hàng ngày

Câu 2 Việc ứng dụng những ………(a)………của vật lí đã chuyển đổi phương thức canh tác thủ công sang ………(b)…………nhằm giải phóng sức lao động và tăng năng suất cây trồng

Câu 3 Vật lí đã giúp ………(a)………các thiết bị và phương pháp nghiên cứu giúp loài người có thể ………(b)…………về vật chất, năng lượng và vũ trụ

Câu 4 Việc ………(a)………các nguyên tắc, phương pháp và kỹ thuật của vật lí trong thực hành, nghiên cứu y học đã tạo ra một cuộc ………(b)…………trong toàn bộ lĩnh vực y tế Nó được áp dụng trong việc ngăn ngừa, chẩn đoán và điều trị bệnh

5 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (đầu thế kỉ XXI): là sử dụng

6 Giai đoạn 3 từ cuối thế kỉ XIX đến nay

e là tự động hóa các quá trình sản xuất

f trí tuệ nhân tạo và sự xuất hiện các thiết

c Galilei tiến hành thí nghiệm tại tháp nghiêng Pisa

d Plank xây dựng thuyết lượng tử

e Joule tìm ra các định luật nhiệt động lực học

f Faraday tìm ra hiện tượng cảm ứng điện từ

7 Năm 1785

8 Năm 350TCN

g Einstein xây dựng thuyết tương đối

h Newton công bố các nguyên lí Toán học của triết học tự

Trang 8

Câu 5 Hãy nối những ứng dụng Vật lí tương ứng ở cột B với các lĩnh vực tương ứng ở cột A

Hướng dẫn giải 1-d, 2 – e, 3 – a, 4- c, 5 –b, 6 - f Câu 6 Lấy ví dụ chứng tỏ tri thức vật lí giúp tránh được nguy cơ gây tổn hại về sức khỏe hoặc tài

Câu 7 Quan sát Hình 1.5 và phân tích ảnh hưởng của Vật lí trong một số lĩnh vực Từ đó, trình bày

ưu điểm của việc ứng dụng Vật lí vào đời sống so với các phương pháp truyền thống ở các lĩnh vực trên

1 Công nghiệp a Kính hiển vi điện tử

2 Nông nghiệp

5 Thông tin liên lạc

3 Nghiên cứu khoa

4 Y tế

6 Giao thông vận tải

b Internet và điện thoại thông minh

c Nội soi, chụp CT - Scan, X – Quang, xạ trị

d Sản xuất dây chuyền tự động hóa

e Hệ thống giám sát môi trường, tưới cây tự động trong nhà

f Tàu điện từ, máy bay

Trang 9

Ảnh hưởng của Vật lí trong một số lĩnh vực

+ Thông tin liên lạc. nhờ có những thành tựu trong vật lí mà con người có thể tạo ra mạng internet, các thiết bị di động… mà tin tức được truyền đi với số lượng lớn nhanh chóng, chính xác mà không phải thông qua chim bồ câu như hồi xưa

+ Y tế. Các phương pháp chuẩn đoán và chữa bệnh có áp dụng kiến thức vật lí như phép nội soi, chụp

X – quang, chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng (MRI), xạ trị, đã giúp cho việc chuẩn đoán và chữa bệnh của các bác sĩ đạt hiệu quả cao hơn so với y học thời xưa

+ Công nghiệp. Vật lí là động lực của các cuộc cách mạng công nghiệp, vì vậy nền sản xuất nhỏ lẻ được chuyển thành nền sản xuất dây chuyền, tự động hóa Từ đó nâng cao chất lượng, cải thiện đời sống

+ Nghiên cứu khoa học Vật lí đã giúp cải tiến thiết bị và phương pháp nghiên cứu của rất nhiều ngành khoa học, giúp khám phá các hiện tượng trên Trái Đất, xác định được vị trí của các thiên thể, vật thể lạ, vùng đất mới khám phá,

Câu 8 Hãy nêu và phân tích một số ứng dụng khác của Vật lí trong nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản

và giao thông vận tải

Một số ứng dụng khác trong đời sống hằng ngày

+ Nông nghiệp. Việc ứng dụng những thành tựu của vật lí đã chuyển đổi quá trình canh tác truyền thống thành các phương pháp hiện đại với năng suất vượt trội nhờ vào máy móc cơ khí tự động hóa Việc ứng dụng các thành tự của khoa học kĩ thuật trong việc theo dõi sức khỏe vật nuôi, điều kiện môi trường sống giúp sản lượng và chất lượng nông sản được nâng cao vượt trội

+ Canh tác nuôi trồng thủy hải sản. Việc ứng dụng những thành tựu của vật lí đã giúp việc nuôi trồng thủy hai sản được dễ dàng hơn, năng suất cao hơn

+ Giao thông vận tải. Vật lí lượng tử và vật lí bán dẫn đã góp phần tạo ra công nghệ chế tạo pin và acquy thế hệ mới có thể lưu trữ năng lượng nhiều hơn Điều này đã thúc đẩy ngành sản xuất ô tô điện, tạo ra các phương tiện giao thông thân thiện với môi trường như ô tô điện, tàu điện từ…

Câu 9 Dựa vào kiến thức của mình em hãy trả lời các câu hỏi sau

a Theo em , việc thay thế động cơ hơi nước thành động cơ xăng có những ưu điểm và hạn chế gì?

b Vì sao hiện nay việc thay thế động cơ xăng thành động cơ điện là một quá trình tất yếu sẽ xảy ra trong tương lai gần?

a Sử dụng động cơ xăng có những ưu điểm vượt trội so với sử dụng máy hơi nước

- Hiệu suất và công suất cao hơn nhiều lần

- Nhỏ gọn hơn

- Lượng khí thải do đốt cháy nhiên liệu giảm

Tuy nhiên việc sử dụng động cơ xăng dầu hiện nay vẫn còn một số hạn chế

- Lượng nhiên liệu ( dầu thô) đang cạn kiệt dần

- Việc khai thác dầu ồ ạt đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường

- Lượng khí thải của động cơ xăng, dầu vẫn còn cao, đồng thời số lượng ô tô xe máy tăng nhanh gây

ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

b.Việc động cơ điện dần thay thế cho động cơ xăng dầu là quá trình tất yếu và xảy ra rong tương lai gần vì một số nguyên nhân sau

- Nguồn nhiên liệu cho động cơ xăng, dầu đang dần cạn kiệt trong khi nguồn nhiên liệu cho động cơ điện ( pin mặt trời sử dụng năng lượng mặt trời) là vô tận

- Động cơ điện thân thiện với môi trường, không tạo ra khí thải trong quá trình sử dụng khi vận hành nên không gây ô nhiễm môi trường

Câu 10 Hãy nêu ví dụ về việc dùng kiến thức vật lí để giải thích hiện tượng tự nhiên mà các em đã

học

- Hiện tượng tự nhiên và giải thích

+ Sử dụng kiến thức về khúc xạ ánh sáng giúp chugns ta giải thích hiện tượng khi quan sát các hồ

nước trong( dòng suối) chúng ta thấy mực nước nông hơn so với thực tế

Trang 10

+ Sử dụng kiến thức sự dãn nở vì nhiệt của vật rắn. giúp chúng ta giải thích được vì sao giữa các nhịp cầu phải có một khe hở, đường ray tàu hỏa phải chia nhỏ từng đoạn và cách nhau một khe hở, hay các cốc thủy tinh dày thường bị vỡ khi chúng ta rót nước nóng hay bỏ vào ngăn đá tủ lạnh,

+ Sử dụng kiến thức tán sắc ánh sáng giúp ta giải thích được hiện tượng cầu vồng sau khi mưa + Sử dụng kiến thức về từ trường giúp chúng ta giải thích được nguyên lí hoạt động của la bàn

+ Sử dụng kiến thức về quán tính trong chuyển động giúp chúng ta giải thích được khi đi xe nếu phanh đột ngột người ngồi trên xe thường chúi người về phía trước

Câu 11 Hãy kể tên các thiết bị sử dụng trong gia đình của em và cho biết các thiết bị đó sử sụng các

kiến thức nào trong vật lí

+ Quạt điện ứng dụng của lực từ tác dụng lên dòng điện

+ Bàn là, nồi cơm điện, ấm siêu tốc ứng dụng tác dụng nhiệt của dòng điện khi chạy qua dây dẫn + Bếp từ ứng dụng của từ trường

+ Bếp hồng ngoại ứng dụng tác dụng nhiết của tia hồng ngoại

+ Điều hòa, tủ lạnh ứng dụng các kiến thức về nhiệt học

Câu 12 Dựa vào các kiến thức về vật lí, em hãy nêu một số tác hại của các thiết bị sử dụng trong gia

đình và cách phòng tránh các tác hại đó?

+ Điện thoại di động có thể gây ra các bệnh về tim mạch, gây vô sinh ở nam giới, ảnh hưởng đến não

bộ con người Do đó khi sử dụng điện thoại di động không nên để trên túi áo, nam giới không nên để điện thoại trong túi quần và khi ngủ nên tắt điện thoại , không được để điện thoại trên đầu giường

+ Dòng điện có thể gây chết người nên khi sửa chữa các thiết bị điện cần có đồ bảo hộ như găng tay, giày cao su, tắt nguồn điện khi sửa chữa

+ Ngồi gần tivi có thể gây hại cho mắt, khi xem tivi nên ngồi xa

4 Chủ đề Phương pháp nghiên cứu Vật lí

Hãy điền các từ khóa sau đây vào chỗ trống cho thích hợp mô hình thu nhỏ, phương pháp mô hình, thí nghiệm kiểm tra dự đoán, phương pháp thực nghiệm

Câu 1 Trong quá trình nghiên cứu Vật lí, các nhà khoa học đã sử dụng rất nhiều phương pháp nhưng

được xem là phương pháp quan trọng nhất

Câu 2 Hình 1.8 dưới đây là sơ đồ của phương pháp thực nghiệm Cụm từ cần điền vào ô số 4 là

Câu 3 Phương pháp nghiên cứu thường được sử dụng của Vật lí là phương pháp thực nghiệm và phương pháp

Câu 4 Theo Rutherford, nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương nằm ở tâm nguyên tử và các

electron mang điện âm chuyển động trên các quỹ đạo tròn xung quanh hạt nhân (tương tự như các hành tinh trong hệ Mặt Trời chuyển động xung quanh Mặt Trời) Mô hình hành tinh nguyên tử của Rutherford

có thể xem là ……… của hệ Mặt Trời

Trang 11

1 phương pháp thực nghiệm 2 Thí nghiệm kiểm tra dự đoán

Câu 5 Trình bày các bước nghiên cứu thế giới tự nhiên dưới góc độ vật lí

Các bước nghiên cứu

1 Quan sát, suy luận → 2 Đề xuất vấn đề → 3 Hình thành giả thuyết → 4 Kiểm tra giả thuyết → 5 Rút ra kết luận

Câu 6 Nêu một ví dụ về sử dụng phương pháp thực nghiệm mà em đã được học trong môn KHTN

Trong môn KHTN 6 em đã được sử dụng phương pháp thực nghiệm để tìm hiểu về lực cản của nước

Câu 7 Hãy kể tên một số mô hình vật chất mà em thấy trong phòng thí nghiệm

- Mô hình quả địa cầu

- Mô hình cấu tạo nguyên tử

- Mô hình hệ Mặt Trời

Câu 8 Các mô hình toán học vẽ ở Hình 1.9 dùng để mô tả loại chuyển động nào?

Các mô hình toán học vẽ ở Hình 1.9 dùng để mô tả chuyển động thẳng đều vì vận tốc có giá trị

không đổi theo thời gian

Câu 9 (THIẾU HÌNH 1.1) Ở những nơi nhiệt độ thấp (dưới 00C), người ta nhận thấy rằng khi vung cùng một lượng nước nhất định ra không khí thì nước nóng sẽ đông đặc nhanh hơn so với nước lạnh (Hình 1.1) Em hãy xây dựng tiến trình tìm hiểu hiện tượng trên, mô tả cụ thể các bước cần thực hiện, sau đó thực hiện tiến trình vừa xây dựng tại nhà và lưu kết quả thực hiện

(Lưu ý Chỉ nên sử dụng nước có nhiệt độ dưới 40 0 C để đảm bảo an toàn trong quá trình thực hiện.)

Học sinh xây dựng tiến trình 5 bước theo sách giáo khoa, có thể tiến hành theo gợi ý như sau

+ B1 Quan sát hiện tượng, xác định đối tượng nghiên cứu

Hiện tượng cần khảo sát “Nước nóng sẽ đông đặc nhanh hơn so với nước lạnh.”

Trang 12

Đối tượng nghiên cứu Sự ảnh hưởng của nhiệt độ ban đầu đến thời gian đông đặc của nước

+ B2 Giả thuyết đặt ra Nước nóng đông đặc nhanh hơn nước lạnh

+ B3 Lập phương án thực nghiệm Khảo sát thời gian đông đặc của hai cốc nước có nhiệt độ khác nhau khi cho vào ngăn đông của tủ lạnh

+ B4 Tiến hành thí nghiệm Pha hai cốc nước (cùng thể tích) có nhiệt độ 50C và 350C Đặt 2 cốc nước và ngăn đông của tủ lạnh Quan sát trạng thái đông đặc của hai cốc nước sau mỗi một giờ Thu thập, xử lí và phân tích dữ liệu thực nghiệm

+ B5 Rút ra kết luận

III BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

1 Chủ đề Đối tượng nghiên cứu và mục tiêu môn Vật lí

Câu 1 Lĩnh vực nghiên cứu nào sau đây là của Vật lí?

A Nghiên cứu về sự thay đổi của các chất khi kết hợp với nhau

B Nghiên cứu sự phát minh và phát triển của các vi khuẩn

C Nghiên cứu về các dạng chuyển động và các dạng năng lượng khác nhau

D Nghiên cứu về sự hình thành và phát triển của các tầng lớp, giai cấp trong xã hội

Câu 2 Biểu hiện nào sau đây không phải là biểu hiện của phát triển năng lực vật lí?

A Có được kiến thức, kĩ năng cơ bản về vật lí

B Vận dụng được kiến thức, kĩ năng để khám phá, giải quyết các vấn đề có liên quan trong học tập

cũng như trong cuộc sống

C Nhận biết được năng lực, sở trường của bản thân, định hướng nghề nghiệp

D Nhận biết được hạn chế của bản thân để tìm cách khắc phục

Câu 3 Đối tượng nghiên cứu của Vật lí là gì?

A Các dạng vận động và tương tác của vật chất

B Nghiên cứu về nhiệt động lực học

C Qui luật tương tác của các dạng năng lượng

D Các dạng vận động của vật chất và năng lượng

Câu 4 Đối tượng nghiên cứu nào sau đây không thuộc lĩnh vực Vật lí?

A vật chất và sự vận động, năng lượng

B Vũ trụ (các hành tinh, ngôi sao )

C Trái Đất

D Các chất và sự biến đổi các chất, phương trình phản ứng của các chất trong tự nhiên

Câu 5 Đối tượng nghiên cứu nào sau đây thuộc lĩnh vực Vật lí?

A Dòng điện không đổi

B Hiện tượng quang hợp

C Sự sinh trưởng và phát triển của các loài trong thế giới tự nhiên

D Sự cấu tạo và biến đổi các chất

Câu 6 Chọn câu trả lời đúng nhất Mục tiêu của Vật lí là

A Khám phá ra các qui luật chuyển động

B Khám phá ra qui luật tổng quát nhất chi phối sự vận động của vật chất và năng lượng, cũng như tương tác giữa chúng ở cấp độ vi mô và vĩ mô

C Khám phá năng lượng của vật chất ở nhiều cấp độ

D Khám phá ra qui luật chi phối sự vận động của vật chất

Câu 7 Chọn phát biểu chưa chính xác Học tốt môn Vật lí ở trường phổ thông sẽ giúp bạn

A Hình thành kiến thức, kĩ năng cốt lõi về mô hình vật lí, năng lượng và sóng, lực và trường

B Vận dụng kiến thức để khám phá, giải quyết vấn đề dưới góc độ vật lí, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và bảo vệ môi trường

C Nhận biết được năng lực, sở trường từ đó có kế hoạch, định hướng nghề nghiệp phát triển bản

thân D Trở thành nhà lãnh đạo vĩ đại

Câu 8 Cấp độ vi mô là

A cấp độ dùng để mô phỏng vật chất bé nhỏ

B cấp độ to, nhỏ phụ thuộc vào qui mô khảo sát

C cấp độ mô phỏng tầm rộng lớn hay rất lớn của vật chất

Trang 13

D cấp độ tinh vi khi khảo sát một hiện tượng vật lí

Câu 9 Cấp độ vĩ mô là

A cấp độ dùng để mô phỏng vật chất bé nhỏ

B cấp độ to, nhỏ phụ thuộc vào qui mô khảo sát

C cấp độ mô phỏng tầm rộng lớn hay rất lớn của vật chất

D cấp độ tinh vi khi khảo sát một hiện tượng vật lí

Câu 10 Đối tượng nào sau đây thuộc lĩnh vực Vật lí ?

A Dòng điện không đổi

B Hiện tượng quang hợp của cây xanh

C Chu kì sinh trưởng của sâu bướm

D Sự cấu tạo chất và sự biến đổi chất

Câu 11 Đối tượng nào sau đây không thuộc lĩnh vực Vật lí?

A Vật chất, năng lượng và sự vận động của chúng trong tự nhiên

B Cấu tạo chất và sự biến đổi các chất trong các phản ứng giữa các chất

11-2 Chủ đề Quá trình phát triển của Vật lí

Câu 1 Quá trình phát triển của vật lí được chia thành bao nhiêu giai đoạn?

A 3 B 4 C 2 D 5

Câu 2 Sự kiện nào sau đây xảy ra vào năm 1785 ?

A Galilei làm thí nghiệm tại tháp nghiên Pisa B Joule tìm ra các định luật nhiệt động lực

học

C Faraday tìm ra hiện tượng cảm ứng điện từ D Einstein xây dựng thuyết tương đối

Câu 3 Các nhà vật lí dùng phương pháp thực nghiệm để tìm hiểu thế giới tự nhiên trong khoảng thời

gian nào?

A Từ năm 350 TCN đến năm 1831 B Từ năm 1900 đến nay

C Từ thế kỉ XVII đến cuối thế kỉ XIX D Từ cuối thế kỉ XIX đến nay

Câu 4 Các nhà vật lí tập trung vào các mô hình lí thuyết tìm hiểu thế giới vi mô và sử dụng thí

nghiệm để kiểm chứng trong khoảng thời gian nào?

Câu 5 Sự kiện nào sau đây xảy ra vào năm 1831?

A Galilei làm thí nghiệm tại tháp nghiên Pisa B Joule tìm ra các định luật nhiệt động lực học

A Galilei làm thí nghiệm tại tháp nghiên Pisa

B Joule tìm ra các định luật nhiệt động lực học

C Newton công bố các nguyên lí toán của triết học tự nhiên

D Einstein xây dựng thuyết tương đối

Câu 8 Các nhà triết học tìm hiểu thế giới tự nhiên dựa trên quan sát và suy luận chủ quan trong

khoảng thời gian nào?

Câu 9 Máy hơi nước ra đời trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ mấy

Trang 14

TRƯỜNG THPT NAM TRỰC – NAM ĐỊNH VẬT LÝ 10 - KNTT Câu 10: Đặc trưng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là

A Thay thế sức lực cơ bắp bằng máy móc

B Sử dụng các thiết bị điện trong mọi lĩnh vực của đời sống

C Tự động hóa các quá trình sản xuất

D Sử dụng trí tuện nhân tạo, robot và internet toàn cầu

Câu 11: Các nhà triết học tìm hiểu thế giới tự nhiên dựa trên quan sát và suy luận chủ quan thể hiện ở nội

dung nào sau đây?

A Vật nặng bao giờ cũng rơi nhanh hơn vật nhẹ

B Hiện tượng ánh sáng làm bật các electron ra khỏi kim loại

C Cái lông chim và hòn bi rơi nhanh như nhau trong ống hút hết không khí

D Hiện tượng cầu vồng

ĐÁP ÁN TRẮC NGHIỆM

11-3 Chủ đề Vai trò của Vật lí

Câu 1 Ý nào dưới đây không phải là vai trò của khoa học tự nhiên trong đời sống?

A Mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế

B Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu

C Bảo vệ sức khỏe và cuộc sống của con người

D Định hướng tư tưởng, phát triển hệ thống chính trị

Câu 2 Kết luận nào sau đây là sai khi nói về ảnh hưởng của vật lí đến một số lĩnh vực trong đời

sống và kĩ thuật?

A Vật lí có ảnh hưởng mạnh mẽ và có tác dụng làm thay đổi mọi lĩnh vực hoạt động của con người.

B Vật lí đem lại cho con người những lợi ích tuyệt vời và không gây ra một ảnh hưởng xấu nào

C Kiến thức vật lí trong các phân ngành được áp dụng kết hợp để tạo ra kết quả tối ưu

D Vật lí là cơ sở của khoa học tự nhiên và công nghệ

Câu 3 Thiết bị nào sau đây có ứng dụng kiến thức về nhiệt là chủ yếu?

A Điện thoại B Nhiệt kế C Cân điện tử D Ti vi

Câu 4 Cơ chế của các phản ứng hóa học được giải thích dựa trên kiến thức thuộc lĩnh vực nào của

Vật lí?

A Nhiệt học B Cơ học C Lượng tử D Quang học

Câu 5 Kiến thức về từ trường Trái Đất được dùng để giải thích đặc điểm nào của loài chim di trú?

A Xác định hướng bay B Làm tổ C Sinh sản D Kiếm ăn

Câu 6 Kết luận nào sau đây về ô tô điện là chưa đúng?

A Hoạt động bằng pin acquy B Thân thiện với môi trường

C Hoạt động bằng nhiên liệu D Hoạt động bằng năng lượng Mặt Trời

Câu 7 Hoạt động y tế nào dưới đây không sử dụng các thành tựu của vật lí?

A Chụp X - quang B Chữa tật khúc xạ của mắt bằng laze

C Lấy thuốc theo đơn D Xạ trị

Câu 8 Thành tựu vật lí nào sau đây không thuộc cuộc cách mạng khoa học lần thứ tư?

C Ô tô không người lái D Rôbốt

Câu 9 Thành tựu nghiên cứu nào sau đây của Vật lí được coi là có vai trò quan trọng trong việc mở

đầu cho cuộc cách mạng công nghệ lần thứ hai?

A Nghiên cứu về lực vạn vật hấp dẫn B Nghiên cứu về nhiệt động lực học

C Nghiên cứu về cảm ứng điện từ D Nghiên cứu về thuyết tương đối

ĐÁP ÁN TRẮC NGHIỆM

4 Chủ đề Phương pháp nghiên cứu Vật lí

Câu 1 Cho các dữ kiện sau

Trang 15

1 Kiểm tra giả thuyết 2 Hình thành giả thuyết 3 Rút ra kết luận

4 Đề xuất vấn đề 5 Quan sát hiện tượng, suy luận

Sắp xếp lại đúng các bước tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ vật lí

A 1 – 2 – 3 – 4 – 5 B 2 – 1 – 5 – 4 – 3

C 5 – 2 – 1 – 4 – 3 D 5 – 4 – 2 – 1 – 3

Câu 2 Các hiện tượng vật lí nào sau đây liên quan đến phương pháp thực nghiệm

A Ô tô khi chạy đường dài có thể xem ô tô như là một chất điểm

B Thả rơi một vật từ trên cao xuống mặt đất

C Quả địa cầu là mô hình thu nhỏ của Trái đất

D Để biểu diễn đường truyền của ánh sáng người ta dùng tia sáng

Câu 3 Các hiện tượng vật lí nào sau đây không liên quan đến phương pháp thực nghiệm

A Tính toán quỹ đạo chuyển động của Mặt trăng dựa vào toán học

C Kiểm tra sự thay đổi nhiệt độ trong quá trình nóng chảy hoặc bay hơi của một chất

D Ném một quả bóng lên trên cao

Câu 4 Các hiện tượng vật lí nào sau đây liên quan đến phương pháp lí thuyết

A Ô tô khi chạy đường dài có thể xem ô tô như là một chất điểm

C Kiểm tra sự thay đổi nhiệt độ trong quá trình nóng chảy hoặc bay hơi của một chất

Câu 5 Các hiện tượng vật lí nào sau đây không liên quan đến phương pháp lí thuyết

A Tính toán quỹ đạo chuyển động của Sao Hỏa dựa vào toán học

B Quả địa cầu là mô hình thu nhỏ của Trái đất

C Biểu diễn đường truyền ánh sáng qua thấu kính

Câu 6 Có bao nhiêu bước trong phương pháp thực nghiệm?

Câu 7 Các phương pháp nghiên cứu nào sau đây thường dùng trong lĩnh vực Vật lí

A Phương pháp thực nghiệm và phương pháp mô hình

B Phương pháp thực nghiệm, phương pháp mô hình và phương pháp quan sát – suy luận

C Phương pháp mô hình và phương pháp quan sát – suy luận

D Phương pháp thực nghiệm và phương pháp quan sát – suy luận

Câu 8 Các loại mô hình nào sau đây thương được dùng trong trường phôt thông

A Mô hình vật chất

B Mô hình lí thuyết

C Mô hình toán học

D Cả ba mô hình trên

Câu 9: Phương pháp thực nghiệm gồm các bước nào sau đây?

A Quan sát, suy luận, kết luận

B Xác định đối tượng nghiên cứu, xây dựng mô hình, kiểm tra mô hình, điều chỉnh mô hình, kết

Trang 16

nổ, giảm tuổi thọ của thiết bị…

1.2 Sử dụng các thiết bị nhiệt và thủy tinh

Các thiết bị đun nóng có thể gây bỏng với người sử dụng, gây nứt, vỡ các bộ phận làm bằng thủy tinh, dễ gây nguy hiểm cho người làm thí nghiệm

1.3 Sử dụng các thiết bị quang học

Các thiết bị quang học rất dễ mốc, xước, nứt, vỡ và dính bụi bẩn làm ảnh hưởng đến đường truyền của tia sáng và sai lệch kết quả thí nghiệm

2 Nguy cơ mất an toàn trong sử dụng thiết bị thí nghiệm Vật lí

2.1 Nguy cơ gây nguy hiểm cho người sử dụng

Nguyên nhân: Do thực hiện sai thao tác sử dụng thiết bị (VD: Cắm, rút phích điện; dây điện hở; tia laze chiếu vào mắt; tiếp xúc với các nguồn nhiệt…)

2.2 Nguy cơ hỏng thiết bị đo điện

Nguyên nhân: Do sử dụng thiết bị không đúng thang đo, chế độ đo, chức năng của thiết bị hoặc do

nhầm lẫn khi thao tác…

2.3 Nguy cơ cháy nổ trong phòng thực hành

Trong phòng thực hành có hóa chất, các thiết bị điện dễ gây cháy nổ

VD: + Để các kẹp điện gần nhau có thể gây chập điện

+ Để chất dễ cháy gần mạch điện: có thể xuất hiện các tia lửa điện bén vào gây cháy nổ + Khi làm thí nghiệm với nhiệt độ cao mà không đeo găng tay cao su: có nguy cơ bị

- Hạn chế các trường hợp nguy hiểm như: đứt tay, ngộ độc,…

- Tránh được các tổn thất về tài sản nếu không làm theo hướng dẫn

3.2 Nôi dung các quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm:

a Những điều phải làm khi thực hiện thí nghiệm:

- Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng thiết bị và quan sát các chỉ dẫn, các kí hiệu trên các thiết bị thí nghiệm

- Kiểm tra cẩn thận thiết bị, phương tiện, dụng cụ thí nghiệm trước khi sử dụng

- Chỉ tiến hành thí nghiệm khi được sự cho phép của giáo viên hướng dẫn thí nghiệm

- Tắt công tắc nguồn thiết bị điện trước khi cắm hoặc tháo thiết bị điện

- Chỉ cắm phích/giắc cắm của thiết bị điện vào ổ cắm khi hiệu điện thế của nguồn điện tương ứng với hiệu điện thế định mức của dụng cụ

- Phải bố trí dây điện gọn gàng, không bị vướng khi qua lại

- Không tiếp xúc trực tiếp với các vật và các thiết bị thí nghiệm có nhiệt độ cao khi không

có dụng cụ bảo hộ

- Không để nước cũng như các dung dịch dẫn điện, dung dịch dễ cháy gần thiết bị điện

- Giữ khoảng cách an toàn khi tiến hành thí nghiệm nung nóng các vật, thí nghiệm có các vật bắn ra, tia laser

- Phải vệ sinh, sắp xếp gọn gàng, các thiết bị và dụng cụ thí nghiệm, bỏ chất thải thí nghiệm vào đúng nơi quy định sau khi tiến hành thí nghiệm

b Những điều không được làm:

- Ăn, uống, làm mất trật tự trong phòng thực hành

- Tóc thả dài, đi giày dép cao gót

- Tự làm các thí nghiệm khi chưa có sự đồng ý của GV

- Nếm thử hóa chất, làm hư hỏng các dụng cụ, vật mẫu thực hành

- Cầm và lấy hóa chất bằng tay không

c Quy tắc an toàn khi làm việc với phóng xạ

- Giảm thời gian tiếp xúc với nguồn phóng xạ

- Tăng khoảng cách từ ta đến nguồn phóng xạ

- Đảm bảo che chắn những cơ quan trọng yếu của cơ thể

Trang 17

4 Một số kí hiệu ghi trên các thiết bị thí nghiệm và trong phòng thí nghiệm:

Cực âm

Input

Nơi có chất phóng xạ Cảnh báo vật sắc, nhọn Cần đeo mặt nạ phòng độc Đồ bảo hộ cơ thể, chống hóa

chất, chống nước Kính bảo vệ mắt khỏi những

hóa chất độc hại và đảm bảo thị lực của người trong phòng TN

Bao tay chống hóa chất, chống

khuẩn

II PHÂN LOẠI BÀI TẬP

Dạng 1: Câu hỏi điền khuyết

Câu 1: Điền khuyết các từ khóa thích hợp vào chỗ trống về quy tắc an toàn khi làm việc với phóng

xạ:

Từ khóa: khoảng cách, thời gian, cơ quan trọng yếu

a Giảm ……… tiếp xúc với nguồn phóng xạ

b Tăng ……… từ ta đến nguồn phóng xạ

c Đảm bảo che chắn những ……… của cơ thể

 Đáp án:

Câu 2: Điền khuyết các từ khóa thích hợp vào chỗ trống về quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm:

Từ khóa: dụng cụ thí nghiệm, kí hiệu, hiệu điện thế định mức,

hướng dẫn sử dụng, gọn gàng, chỉ dẫn,

được sự cho phép, nước, tắt công tắc nguồn,

nhiệt độ cao

Trang 18

a Đọc kĩ ……… thiết bị và quan sát các ………, các ………trên các

thiết bị thí nghiệm

b Kiểm tra cẩn thận ……… trước khi sử dụng

c Chỉ tiến hành thí nghiệm khi ……….của giáo viên hướng dẫn thí nghiệm

d ……… thiết bị điện trước khi cắm hoặc tháo thiết bị điện

e Chỉ cắm phích/giắc cắm của thiết bị điện vào ổ cắm khi hiệu điện thế của nguồn điện tương ứng với ………của dụng cụ

f Phải bố trí dây điện ………, không bị vướng khi qua lại

g Không tiếp xúc trực tiếp với các vật và các thiết bị thí nghiệm có ……… khi không có dụng cụ bảo hộ

h Không để …………cũng như các dung dịch dẫn điện, dung dịch dễ cháy gần thiết bị điện

i Giữ ………khi tiến hành thí nghiệm nung nóng các vật, thí nghiệm có các vật bắn ra, tia laser

k Phải vệ sinh, sắp xếp gọn gàng, các thiết bị và dụng cụ thí nghiệm, bỏ chất thải thí nghiệm vào

………sau khi tiến hành thí nghiệm

 Đáp án:

a hướng dẫn sử dụng, kí hiệu, chỉ dẫn b dụng cụ thí nghiệm

e hiệu điện thế định mức f gọn gàng

Câu 3 Hãy điền từ thích hợp liên quan đến một số biện pháp an toàn khi sử dụng điện:

Từ khóa: đúng quy định, tránh, bảo hộ cá nhân,

tránh xa, nhiều mồ hôi, khoảng cách

a Trang bị đầy đủ các thiết bị ………

b Giữ ……… an toàn với nguồn điện

c ………sử dụng các thiết bị điện khi đang sạc

d Không dùng tay ướt hoặc ………khi sử dụng dây điện

e ………nơi điện thế nguy hiểm

f.Lắp đặt vị trí cầu dao, cầu chì, công tắc, ổ điện ………

 Đáp án:

Dạng 2: Nối cột

Câu 1: Hãy nối những kí hiệu ở cột A với những ý nghĩa tương ứng ở cột B

 Input (I) c Kính bảo vệ mắt khỏi những hóa chất độc hại

và đảm bảo thị lực của người trong phòng TN

Trang 19

TRƯỜNG THPT NAM TRỰC – NAM ĐỊNH VẬT LÝ 10 - KNTT Câu 2: Hãy nối những kí hiệu ở cột A với những ý nghĩa tương ứng ở cột B

Dạng 3 Câu hỏi tự luận

Câu 1 Quan sát Hình 2.1, trình bày những hiểu biết của em về tác hại và lợi ích của chất phóng xạ

Từ đó, nêu những quy tắc an toàn khi làm việc với chất phóng xạ

 Trả lời:

* Tác hại và lợi ích của chất phóng xạ:

- Tác hại: ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, có thể dẫn đến tử vong hoặc phơi nhiễm hay bị đầu độc

- Lợi ích: Các chất phóng xạ được ứng dụng rộng rãi trong đời sống

+ Sử dụng trong y học để chuẩn đoán hình ảnh và điều trị ung thư

+ Sử dụng trong nông nghiệp để tạo đột biến cải thiện giống cây trồng

+ Sử dụng trong công nghiệp để phát hiện các khiếm khuyết trong vật liệu

+ Sử dụng trong khảo cổ để xác định tuổi của các mẫu vật,

* Quy tắc an toàn khi làm việc với chất phóng xạ:

- Giảm thời gian tiếp xúc với nguồn phóng xạ

- Tăng khoảng cách từ ta đến nguồn phóng xạ

- Đảm bảo che chắn những cơ quan trọng yếu của cơ thể

Câu 2 Quan sát Hình 2.2 và chỉ ra những điểm không an toàn khi làm việc trong phòng thí nghiệm

 Trả lời:

Những điểm không an toàn khi làm việc trong phòn thí nghiệm:

+ Người phụ nữ cầm dây điện không đúng cách, dễ dẫn đến bị giật khi dây điện hở

+ Người đàn ông tay ướt cầm vào dây điện cắm vào ổ điện  dễ bị điện giật

+ Trên bàn xuất hiện các vật dụng sắc nhọn như dao, dĩa  dễ gây nên thương tích

+ Người đàn ông không đeo kính bảo hộ

Câu 3 Quan sát Hình 2.3, nêu ý nghĩa của mỗi biển báo cảnh báo và công dụng của mỗi trang thiết

bị bảo hộ trong phòng thí nghiệm

Trang 20

 Trả lời:

Biển báo cảnh báo

khuẩn

Câu 4 Hãy thiết kế bảng hướng dẫn các quy tắc an toàn tại phòng thí nghiệm Vật lí

 Trả lời:

1 Thực hiện các quy định của phòng thực hành

2 Làm theo hướng dẫn của thầy cô giáo

6 Thông báo ngay với thầy cô giáo và các bạn khi gặp sự

cố như đánh đổ hóa chất, làm vỡ ống nghiệm, …

7 Thu gom hóa chất thải, rác thải sau khi thực hành và để

vào nơi quy định

8 Rửa sạch tay bằng nước sạch và xà phòng khi kết thúc

buổi thực hành

1 Tự ý vào phòng thực hành, tiến hành thí nghiệm khi chưa được thầy cô giáo cho phép

2 Ngửi, nếm các hóa chất

3 Tự ý đổ lẫn các hóa chất vào nhau

4 Đổ hóa chất vào cống thoát nước hoặc ra môi trường

5 Ăn, uống trong phòng thực hành

6 Chạy nhảy làm mất trật tự

Câu 5 Hãy quan sát hai thiết bị chuyển đổi điện áp, tham khảo kí hiệu ở bảng 2.4 để trả lời các câu

hỏi sau:

a Chức năng của hai thiết bị là gì? Giống và khác nhau như thế nào?

b Bộ chuyển đổi điện áp (Hình 2.4b) sử dụng điện áp vào bao nhiêu?

c Các điện áp đầu ra như thế nào?

d Những nguy cơ nào có thể gây mất an toàn hoặc hỏng các thiết bị khi sử dụng thiết bị chuyển đổi

điện áp này?

 Trả lời:

a - Chức năng của hai thiết bị trên là biến đổi điện áp trong nguồn điện

- Giống nhau: Cả hai đều dùng để biến đổi điện áp

b Bộ chuyển đổi điện áp (Hình 2.4b) sử dụng điện áp vào là: 220 – 240V AC

c Các điện áp đầu ra là 12V AC

d Những nguy cơ có thể gây mất an toàn hoặc hỏng các thiết bị khi sử dụng thiết bị chuyển đổi điện áp này là:

- Để thiết bị gần nước, các hóa chất độc hại, tiếp xúc ánh nắng mặt trời, các vật thể gây cháy, nổ

- Sử dụng dây cắm vào thiết bị lỏng lẻo, không chắc chắn  có thể xảy ra hiện tượng

phóng tia lửa điện và gây chập điện

- Sử dụng quá công suất của thiết bị  làm tổn hao điện năng, giảm tuổi thọ của thiết bị

- Khi sử dụng máy biến áp phải đặt nút điều chỉnh điện áp ở mức thấp nhất rồi tăng dần lên

- Không được phép bỏ thiết bị vào thùng rác

Câu 6 Trạm không gian quốc tế ISS có độ cao khoảng 400 km, trong khi bầu khí quyển có bề dày

hơn 100 km Trong trạm không gian có tình trạng mất trọng lượng, mọi vật tự do sẽ lơ lửng Hãy tìm hiểu các bất thường và nguy hiểm mà các nhà du hành làm việc lâu dài ở trong trạm có thể gặp phải

Trang 21

Câu 7 Quan sát thiết bị thí nghiệm về nhiệt học ở hình

2.5 và cho biết: đặc điểm của các dụng cụ thí nghiệm và

trong khi tiến hành thí nghiệm để đảm bảo an toàn cần chú

ý đến điều gì?

 Trả lời:

- Nhiệt kế: dùng để đo nhiệt độ của nước, hoạt động dựa

trên cơ sở dãn nở vì nhiệt của các chất như: thủy ngân,

rượu, được làm bằng thủy tinh dễ vỡ → Khi tiến hành

thí nghiệm cần cẩn thận, không để làm rơi, vỡ do thủy

ngân trong nhiệt kế là một chất rất độc hại

- Bình thủy tinh chịu nhiệt: có thể chịu được nhiệt độ rất

cao → không dùng tay cầm trực tiếp vào bình

- Đèn cồn: dùng để đun sôi nước Được thiết kế gồm:

+ 1 bầu đựng cồn bằng thủy tinh

+ 1 sợi bấc thường được dệt bằng sợi bông

+ 1 chiếc chụp đèn bằng thủy tinh hoặc kim loại

→ Lưu ý:

+ Không nên kéo sợi bấc quá dài

+ Không trực tiếp thổi tắt ngọn lửa đèn cồn vì

sẽ làm ngọn lửa cháy dữ dội hơn Cách tốt nhất để tắt đèn

là đậy nắp đèn cồn lại

Câu 8 Quan sát thiết bị thí nghiệm

quang hình (Hình 2.6) và cho biết: đặc

điểm của các dụng cụ thí nghiệm khi sử

dụng và bảo quản thiết bị cần chú ý đến

điều gì?

 Trả lời:

- Đèn chiếu sáng: có kính tụ quang để

tạo chùm tia song song, vỏ bằng nhôm

hợp kim, có khe cài bản chắn sáng, có

các vít điều chỉnh đèn → Tránh rơi, vỡ;

để nơi khô thoáng, tránh nơi ẩm thấp,

gần chất gây cháy nổ

- Thấu kính: bằng thủy tinh, được lắp

trong khung nhựa, gắn trên trụ nhôm →

Mỏng, dễ vỡ cần để trên cao, cất gọn

gàng khi sử dụng xong

- Màn ảnh: có màu trắng mờ, gắn trên trụ nhôm → Để nơi khô thoáng, tránh bụi bẩn

- Gương phẳng: bằng thủy tinh, dễ vỡ, sắc, nhọn → Khi sử dụng cần cẩn thẩn, tránh để rơi, vỡ

Câu 9 Em hãy quan sát một số hình ảnh về thao tác sử dụng các thiết bị thí nghiệm trong hình 2.7

và dự đoán xem có những nguy cơ nào có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành vật lí? Kể thêm những thao tác sử dụng thiết bị thí nghiệm khác có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành

 Trả lời:

* Những nguy cơ có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành Vật lí ở hình 2.4 là:

a Cắm phích điện vào ổ: tay chạm vào phần kim loại dẫn điện ở phích điện → bị giật

b Rút phích điện: cầm vào phần dây điện, cách xa phích điện → có thể làm dây điện bị đứt

c Dây điện bị sờn: cầm tay trần vào dây điện mà không có đồ bảo hộ → rất dễ bị giật điện

d Chiếu tia laser: mắt nhìn trực tiếp vào tia laser gây nguy hiểm cho mắt

e Đun nước trên đèn cồn: để lửa to, kẹp cốc thủy tinh quá gần với đèn cồn → hư hỏng thiết bị thí nghiệm

* Một số thao tác sử dụng thiết bị thí nghiệm khác có thể gây nguy hiểm trong phòng thực hành là:

- Để chất dễ cháy gần thí nghiệm mạch điện

- Không đeo găng tay bảo hộ khi làm thí nghiệm với nhiệt độ cao

Trang 22

- Thổi trực tiếp để tắt ngọn lửa đèn cồn

- Để hóa chất lộn xộn, làm dính vào quần áo

- Để nước, các dung dịch dễ cháy gần các thiết bị điện

…

Câu 10 Giới hạn đo của ampe kế ở hình 2.8 là bao

nhiêu? Nếu sử dụng ampe kế để đo dòng điện vượt quá

giới hạn đo thì có thể gây ra nguy cơ gì?

 Trả lời:

- Giới hạn đo của ampe kế ở hình 2.5 là 3A

- Nếu sử dụng ampe kế để đo dòng điện vượt quá giới

hạn đo thì có thể làm cho ampe kế bị hư hỏng

Câu 11 Điều chỉnh vị trí của kim

đo, chọn thang đo và cắm vị trí của các

dây đo trên đồng hồ đa năng (Hình

2.9) để đo hiệu điện thế, cường độ

dòng điện và điện trở như thế nào?

 Trả lời:

Điều chỉnh kim đo, thang đo trên

đồng hồ vạn năng bằng cách vận núm

điều chỉnh ở giữa đồng hồ về vị trí cần

tìm, vặn núm quay về bên phải để đo

cường độ dòng điện, vặn núm về bên

trái để đo hiệu điện thế

Chú ý: DC là đo dòng một chiều,

AC là đo dòng xoay chiều

Câu 12 Em hãy quan sát một số hình ảnh về các thí nghiệm trong hình 2.10 và dự đoán có những

nguy cơ cháy nổ nào có thể xảy ra trong phòng thực hành?

 Trả lời:

a Để các kẹp điện gần nhau: có thể gây ra chập điện

b Để chất dễ cháy gần thí nghiệm mạch điện: rất dễ làm các tia điện bén vào gây cháy nổ

c Không đeo găng tay cao su khi làm thí nghiệm với nhiệt độ cao: có nguy cơ bị bỏng

III BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Khi nói về những quy tắc an toàn khi làm việc với phóng xạ, phát biểu nào sau đây là sai?

A Giảm thời gian tiếp xúc với nguồn phóng xạ

B Tăng khoảng cách từ ta đến nguồn phóng xạ

C Đảm bảo che chắn những cơ quan trọng yếu của cơ thể

D Mang áo phòng hộ và không cần đeo mặt nạ

Câu 2: Chọn đáp án sai Cần tuân thủ các biển báo an toàn trong phòng thực hành nhằm mục đích

A tạo ra nhiều sản phẩm mang lại lợi nhuận

B hạn chế các trường hợp nguy hiểm như: đứt tay, ngộ độc,…

Trang 23

C tránh được các tổn thất về tài sản nếu không làm theo hướng dẫn

D chống cháy, nổ

Câu 3: Chọn đáp án sai khi nói về những quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm:

A Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng thiết bị và quan sát các chỉ dẫn, các kí hiệu trên các thiết bị thí

nghiệm

B Tắt công tắc nguồn thiết bị điện sau khi cắm hoặc tháo thiết bị điện

C Kiểm tra cẩn thận thiết bị, phương tiện, dụng cụ thí nghiệm trước khi sử dụng

D Chỉ tiến hành thí nghiệm khi được sự cho phép của giáo viên hướng dẫn thí nghiệm

A Tiếp xúc với các vật và các thiết bị thí nghiệm có nhiệt độ cao ngay khi có dụng cụ bảo hộ

B Tắt công tắc nguồn thiết bị điện trước khi cắm hoặc tháo thiết bị điện

C Chỉ cắm phích cắm của thiết bị điện vào ổ cắm khi hiệu điện thế của nguồn điện tương ứng

với hiệu điện thế định mức của dụng cụ

D Phải bố trí dây điện gọn gàng, không bị vướng khi qua lại

A Không tiếp xúc trực tiếp với các vật và các thiết bị thí nghiệm có nhiệt độ cao khi không có

dụng cụ bảo hộ

B Không để nước cũng như các dung dịch dẫn điện, dung dịch dễ cháy gần thiết bị điện

C Được phép tiến hành thí nghiệm khi đã mang đồ bảo hộ

D Giữ khoảng cách an toàn khi tiến hành thí nghiệm nung nóng các vật, thí nghiệm có các

vật bắn ra, tia laser

Câu 6: Chọn đáp án đúng khi nói về những quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm:

A Tắt công tắc nguồn thiết bị điện sau khi cắm hoặc tháo thiết bị điện

B Tuyệt đối không tiếp xúc với các vật và các thiết bị thí nghiệm có nhiệt độ cao ngay khi có

dụng cụ bảo hộ

C Được phép tiến hành thí nghiệm khi đã mang đồ bảo hộ

D Phải vệ sinh, sắp xếp gọn gàng, các thiết bị và dụng cụ thí nghiệm, bỏ chất thải thí nghiệm

vào đúng nơi quy định sau khi tiến hành thí nghiệm

Câu 7: Kí hiệu DC hoặc dấu “-” mang ý nghĩa là

Câu 8: Kí hiệu AC hoặc dấu “~” mang ý nghĩa là

Câu 9: Kí hiệu “+” hoặc màu đỏ mang ý nghĩa là

Câu 10: Kí hiệu “–” hoặc màu xanh mang ý nghĩa là

Câu 11: Kí hiệu “Input (I)” mang ý nghĩa là

Câu 12: Kí hiệu “Output” mang ý nghĩa là

Câu 13: Kí hiệu mang ý nghĩa:

A Không được phép bỏ vào thùng rác B Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp

Câu 15: Kí hiệu mang ý nghĩa:

Câu 17: Biển báo mang ý nghĩa:

C Bình khí nén áp suất cao D Dụng cụ dễ vỡ

Trang 24

A Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp B Nhiệt độ cao

C Cảnh báo tia laser D Nơi có chất phóng xạ

A Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp B Nhiệt độ cao

C Cảnh báo tia laser D Nơi có nhiều khí độc

C Cảnh báo tia laser D Cảnh báo vật sắc, nhọn

A Chất độc môi trường B Cần mang bao tay chống hóa chất

A Nhiệt độ cao B Nơi cấm lửa

C Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp D Chất dễ cháy

A Chất độc sức khỏe B Chất ăn mòn

C Chất độc môi trường D Nơi có chất phóng xạ

A Nơi nguy hiểm về điện B Lưu ý cẩn thận

A Nơi nguy hiểm về điện B Từ trường

C Tránh ánh nắng chiếu trực tiếp D Chất dễ cháy

A Nơi có chất phóng xạ B Nơi cấm sử dụng quạt

C Tránh gió trực tiếp D Lối thoát hiểm

C Chất độc môi trường D Nơi rửa tay

A Lối đi vào phòng thí nghiệm B Phải rời khỏi đây ngay

C Phòng thực hành ở bên trái D Lối thoát hiểm

A Cần đeo mặt nạ phòng độc

B Cần mang đồ bảo hộ cơ thể, chống hóa chất, chống nước

C Cần mang kính bảo vệ mắt khỏi những hóa chất độc hại và đảm bảo thị lực của người

trong phòng TN

D Cần sử dụng bao tay chống hóa chất, chống khuẩn

trong phòng TN

D Bao tay chống hóa chất, chống khuẩn

trong phòng TN

Trang 25

TRƯỜNG THPT NAM TRỰC – NAM ĐỊNH VẬT LÝ 10 - KNTT Câu 35 : Khi gặp sự cố mất an toàn trong phòng thực hành, học sinh cần

A báo cáo ngay với giáo viên trong phòng thực hành

B tự xử lí và không báo với giáo viên

C nhờ bạn xử lí sử cố

D tiếp tục làm thí nghiệm

Câu 36: Trong bài thực hành có sử dụng mạch điện nhưng khi lắp ráp xong mạch điện, báo cáo

giáo viên phụ trách rồi cắm vào nguồn điện nhưng mạch không vào điện thì học sinh cần

A kiểm tra lại mạch điện

B ngắt mạch điện ra khỏi nguồn sau đó kiểm tra mạch điện và nguồn điện

C kiểm tra nguồn điện

D ngắt mạch điện ra khỏi nguồn

Câu 37: Khi phòng thực hành xuất hiện cháy thì ta cần phải

A ngắt điện, di chuyển các chất dễ cháy ra ngoài và chống cháy lan, cứu người, cứu tài sản, dập

tắt đám cháy

B chạy ra khỏi phòng , đi tìm thêm người đến dập đám cháy

C ngắt nguồn điện, dùng nước dập đám cháy

D dùng nước dập đám cháy

Câu 38: Hoạt động nào sau đây không được làm sau khi kết thúc giờ thí nghiệm?

A vệ sinh sạch sẽ phòng thí nghiệm

B sắp xếp gọn gàng các thiết bị và dụng cụ thí nghiệm

C bỏ chất thải thí nghiệm vào nới quy định

D để các thiết bị nối với nguồn điện giúp duy trì năng lượng

Câu 39: Trong các hoạt động dưới đây, hoạt động nào tuân thủ theo nguyên tác an toàn khi làm

việc với các nguồn phóng xạ

A sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân như quần áo phòng hộ, găng tay, mũ, áo chì

B ăn uống, trang điểm trong phòng nơi chó chất phóng xạ

C đổ rác thải phóng xạ ra khu vực rác thải sinh hoạt

D tiếp xúc trục tiếp với chất phóng xạ

Câu 40: Hoạt động nào sau đây không thực hiện đúng quy tắc an toàn trong phòng thực hành?

A Đeo găng tay khi làm thí nghiệm

B Không ăn uống, đùa nghịch trong phòng thí nghiệm

C Để hóa chất không đúng nơi quy định sau khi làm xong thí nghiệm

D Làm thí nghiệm theo sự hướng dẫn của giáo viên

Trang 26

CHƯƠNG I ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM BÀI 3: THỰC HÀNH TÍNH SAI SỐ TRONG PHÉP ĐO GHI KẾT QUẢ ĐO

I TÓM TẮT KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1 Hệ đơn vị SI, đơn vị cơ bản và đơn vị dẫn xuất

 Trong khoa học có rất nhiều đơn vị được sử dụng, trong đó thông dụng nhất là hệ đơn vị đo lường quốc

tế SI (Système International d’unités) được xây dựng trên cơ sở của 7 đơn vị cơ bản

Bảng 3.1 Các đơn vị cơ bản trong hệ SI Bảng 3.2 Tên và kí hiệu tiếp đầu ngữ của

bội số, ước số thập phân của đơn vị

STT Đơn vị Kí

hiệu Đại lượng

Kí hiệu

Tên đọc

Hệ

số

Kí hiệu

Tên đọc

Hệ

số

2 Kilôgam kg Khối lượng Z zetta 1021 z zepto 10-21

5 Ampe A Cường độ dòng điện T tera 1012 p pico 10-12

7 Candela cd Cường độ ánh sáng M mega 106  micro 10-6

 Thứ nguyên của một đại lượng là quy luật nêu lên sự phụ thuộc của đơn

vị đo đại lượng đó vào các đơn vị cơ bản

 Thứ nguyên của một đại lượng X được biểu diễn dưới dạng [X] Thứ

nguyên của một số đại lượng cơ bản thường sử dụng được thể hiện trong

bảng 3.3

Lưu ý: Trong các biểu thức vật lí:

- Các số hạng trong phép cộng (hoặc trừ) phải có cùng thứ nguyên

- Hai vế của một biểu thức vật lí phải có cùng thứ nguyên

3 Các phép đo trong vật lí.

 Phép đo các đại lượng vật lý là phép so sánh chúng với đại lượng cùng

loại được quy ước làm đơn vị

 Phép đo trực tiếp: giá trị của đại lượng cần đo được đọc trực tiếp trên

dụng cụ đo (ví dụ như đo khối lượng bằng cân, đo thể tích bằng bình chia

độ)

 Phép đo gián tiếp: giá trị của đại lượng cần đo được xác định thông qua các đại lượng được đo trực tiếp

(ví dụ như đo khối lượng riêng)

4 Các loại sai số của phép đo

a Sai số hệ thống

Đại lượng cơ bản

Thứ nguyên

Trang 27

+ Sai số hệ thống là sai số có tính quy luật và được lặp lại ở tất cả các lần đo Sai số hệ thống làm cho giá

trị đo tăng hoặc giảm một lượng nhất định so với giá trị thực

+ Sai số hệ thống thường xuất phát từ dụng cụ đo (ví dụ: không hiệu chỉnh dụng cụ về đúng số 0…) Ngoài

ra sai số hệ thống còn xuất phát từ độ chia nhỏ nhất của dụng cụ đo (gọi là sai số dụng cụ, thường được xác định bằng một nửa độ chia nhỏ nhất)

 Sai số hệ thống có thể hạn chế bằng cách: hiệu chỉnh dụng cụ trước khi đo, lựa chọn dụng cụ đo phù

hợp, thao tác đo đúng cách

b Sai số ngẫu nhiên

+ Sai số ngẫu nhiên là sai số xuất phát từ sai xót, phản xạ của người làm thí nghiệm hoặc từ những yếu tố

ngẫu nhiên bên ngoài Sai số này thường có nguyên nhân không rõ ràng và dẫn đến sự phân tán của các kết quả đo xung quanh một giá trị trung bình

 Sai số ngẫu nhiên có thể được hạn chế bằng cách: thực hiện phép đo nhiều lần và lấy giá trị trung bình

để hạn chế sự phân tán của số liệu đo

5 Cách biểu diễn sai số của phép đo

Bước 1: Tính giá trị trung bình của đại lượng cần đo khi tiến hành phép đo nhiều lần

A = A + A + +A

n

Bước 2: Sai số tuyệt đối ứng với mỗi lần đo:

∆A = A − A

 Sai số tuyệt đối trung bình của n lần đo được xác định theo công thức

∆A = ∆A + ∆A + +∆A

n

 Sai số tuyệt đối của phép đo:

∆A = ∆A + ∆A Trong đó sai số dụng cụ ∆A thường được xem có giá trị bằng một nữa độ chia nhỏ nhất với những dụng

cụ đơn giản như thước kẻ, cân bàn, bình chia độ,…

Bước 3: Giá trị A của một đại lượng vật lí thường được ghi dưới dạng

A = A ± ∆A

Bước 4: Sai số tương đối (tỉ đối) được xác định bằng tỉ số giữa hai số tuyệt đối và giá trị trung bình

của đại lượng cần đo theo công thức

δA = ∆A

A 100%

Sai số tương đối (tỉ đối) cho biết mức độ chính xác của phép đo

6 Nguyên tắc xác định sai số trong phép đo gián tiếp

Xác định sai số trong phép đo gián tiếp như sau:

+ Sai số tuyết đối của một tổng hay hiệu bằng tổng sai số tuyệt đối của các số hạng:

Nếu F = x ± y ± z … thì ∆F = ∆x + ∆y + ∆z …

+ Sai số tương đối (tỉ đối) của một tích hoặc thương bằng tổng sai số tương đối (tỉ đối) của các thừa số:

Nếu F = x thì δF = m δx + n δy + k δz

+ Các chữ số có nghĩa gồm: Các chữ số khác 0, các chữ số không nằm giữa hai chữ số khác 0 hoặc nằm

bên phải của dấu thập phân và một chữ số khác không

+ Quy ước viết giá trị: Sai số tuyệt đối ∆A thường được viết đến một hoặc hai chữ số có nghĩa Còn giá trị trung bình A được viết đến bậc thập phân tương ứng

Ví dụ 1: s = 1,52723 m; ∆s = 0,002 m thì: s = (1,527  0,002) m

+ Khi thực hiện các phép tính, phải đảm bảo rằng kết quả cuối cùng có cùng số chữ số có nghĩa với số có ít

chữ số có nghĩa nhất được sử dụng trong phép tính

Ví dụ 2: Tích của các độ dài 12,5m; 16m và 15,88m phải được viết là 3,2.103 m3 vì số chữ số có nghĩa của 16 là 2 chữ số có nghĩa

Trang 28

II PHÂN LOẠI BÀI TẬP

1 Dạng 1: Bài tập củng cố và vận dụng lí thuyết sai số

1.1 Phương pháp giải

+ Sai số hệ thống là sai số có tính quy luật và được lặp lại ở tất cả các lần đo Sai số hệ thống làm cho

giá trị đo tăng hoặc giảm một lượng nhất định so với giá trị thực

+ Sai số hệ thống thường xuất phát từ dụng cụ đo

1.2 Bài tập minh họa

Bài 1 Hãy nối những ý ở cột A với ý đúng tương ứng ở cột B

1 - a, c, e ; 2 - b, d

Bài 2 Phép đo nào sau đây là phép đo trực tiếp, phép đo nào là phép đo gián tiếp?

1 Đo diện tích của một mảnh đất hình chữ nhật

2 Đo thời gian em đi từ nhà tới trường

3 Đo chiều cao của bản thân

4 Đo nhiệt độ cơ thể

5 Đo thể tích của nước trong bể bơi

6 Đo gia tốc rơi tự do

7 Đo khối lượng cơ thể mình

1 Sai số hệ thống

2 Sai số ngẫu nhiên

Cột B

b là sai số xuất phát từ sai sót, phản xạ của người

làm thí nghiệm hoặc từ những yếu tố ngẫu nhiên

bên ngoài.

c là sự sai lệch do đặc điểm và cấu tạo của dụng

cụ gây ra

d thường có nguyên nhân không rõ ràng và dẫn

đến sự phân tán của các kết quả đo xung quanh

Trang 29

Phép đo trực tiếp: 2, 3, 4, 7

Phép đo gián tiếp: 1, 5, 6

Bài 3 Quan sát các hình sau và phân tích các nguyên nhân gây ra sai số của phép đo trong các trường hợp

sau?

Trường hợp a: Đặt bút không dọc theo thước, đầu bút không trùng với vạch số 0

Trường hợp b: Đặt mắt sai cách, hướng nhìn không vuông góc

Trường hợp c: Kim cân chưa được hiệu chỉnh về vạch số 0

1.3 Bài tập vận dụng

Bài 1 Hãy nối đúng tên đơn vị và kí hiệu với các đại lượng vật lí tương ứng

1 - e; 2 - c; 3 - f; 4 - a; 5 - g; 6 - b; 7 - d

Bài 2 Trong một bài thực hành đo gia tốc rơi tự do trong phòng thí nghiệm, học sinh đo được quãng đường rơi

của vật nặng là h = h ± δh, thời gian vật nặng rơi quãng đường đó là t = t ± δt

a Hãy cho biết phép đo nào là phép đo trực tiếp, phép đo nào gián tiếp?

b Viết công thức tính sai số tỉ của phép đo?

Trang 30

a Phép đo trực tiếp: đo quãng đường rơi h, đo thời gian t

Phép đo gián tiếp: đo gia tốc rơi tự do g

b. δg = δh + 2δt

Bài 3 Một bạn chuẩn bị thực hiện đo khối lượng của một túi trái cây bằng

cân như hình 3.4 Hãy chỉ ra những sai số bạn có thể mắc phải Từ đó, nêu

cách hạn chế các sai số đó

Những sai số bạn có thể mắc phải:

+ Sai số hệ thống: cân chưa được hiệu chỉnh về vị trí số 0

+ Sai số ngẫu nhiên: do các yếu tố bên ngoài như gió, bụi, hoặc có thể đặt

mắt không đúng

Cách hạn chế những sai sót:

+ Hiệu chỉnh cân về vị trí số 0, đặt đĩa cân cho thăng bằng

+ Khi đọc kết quả, mắt hướng về phía mặt cân và vuông góc

Bài 4 Quan sát hình dưới hãy cho biết sai số dụng cụ của 2 thước đo? Theo em để đo chiều dài của chiếc

bút chì ta nên dùng thước đo nào? Vì sao?

Hình 1

Hình 2

- Sai số dụng cụ của thước đo hình 1 là 0,25cm

- Sai số dụng cụ của thước đo hình 2 là 0,05cm

Trang 31

- Để đo chiều dài của chiếc bút chì ta nên dùng thước đo ở hình 2 do thước đo ở hình 2 có sai số dụng cụ

nhỏ hơn thì kết quả đo chính xác hơn

Bài 5 Một học sinh sử dụng thước có độ chia nhỏ nhất là 0,1cm để đo chiều dài của 1 chiếc bút chì Học

sinh đó tiến hành đo 5 lần kết quả thu được của các lần đo lần lượt là 6,0cm; 6,1cm; 5,9cm; 6,2cm; 5,8cm

a Nguyên nhân nào gây ra sự sai khác giữa các lần đo?

b Hãy cho biết sai số dụng cụ của phép đo trên bằng bao nhiêu?

c Viết kết quả của phép đo trên?

a Nguyên nhân gây ra sự sai khác giữa các lần đo: do cấu tạo của thước đo, do thao tác đo chưa chuẩn

b Sai số dụng cụ của phép đo: 0,05cm

c Kết quả của phép đo là: ( 6,00 ± 0,17) cm

Bài 6 Hãy xác định GHĐ và ĐCNN của hai ampe kế sau Để đo dòng điện có cường độ trong khoảng từ

0,001 A đến 0,0025 A thì ta nên dùng ampe kế nào? Vì sao?

- Ampe kế ở hình 1 có GHĐ 20 mA, ĐCNN là 1 mA

- Ampe kế ở hình 2 có GHĐ 5 mA; ĐCNN là 0,1 mA

Để đo dòng điện có cường độ từ 0,001 A đến 0,0025 A tức là từ 1 mA đến 2,5 mA thì ta nên dùng ampe

kế ở hình 2 vì độ chia của ampe kế ở hình 2 nhỏ hơn nên độ chính xác của phép đo sẽ cao hơn

2 Dạng 2: Các bước tiến hành thí nghiệm

2.1 Phương pháp giải

Các bước tiến hành đo 1 đại lượng gồm:

+ Bước 1: Ước lượng đại lượng cần đo

+ Bước 2: Lựa chọn dụng cụ thí nghiệm cho phù hợp

+ Bước 3: Hiệu chỉnh dụng cụ thí nghiệm đúng quy định và phù hợp với đại lượng cần đo

+ Bước 4: Đọc và ghi kết quả đại lượng cần đo

+ Bước 5: Sử dụng công thức đã học để tìm đại lượng cần đo nếu là phép đo gián tiếp

Bài 1 Trình bày cách đo thể tích của chất lỏng trong phòng thí nghiệm

Bước 1: Ước lượng thể tích cần đo

Bước 2: Chọn bình chia độ có giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất phù hợp

Bước 3: Hiệu chỉnh đặt bình chia độ thẳng đứng

Bước 4: Đạt mắt nhìn ngang với độ cao mực chất lỏng trong bình

Bước 5: Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng

Bài 2 Hãy chọn cụm từ trong khung điền vào chỗ ….cho phù hợp với phát biểu về cách đo chiều dài của một

vật bằng thước

Từ khóa : Chiều dài, vuông góc, gần nhất, giới hạn đo, độ chia nhỏ nhất, dọc theo, ngang hàng

Trang 32

Đầu tiên cần ước lượng (1) của vật để chọn thước đo có (2) và (3) thích hợp Tiếp theo, đặt thước

đo (4) chiều dài cần đo của vật, sao cho một đầu của vật (5) với vạch số 0 của thước Sau đó đặt mắt nhìn theo hướng (6) với cạnh thước ở đầu còn lại của vật Cuối cùng là đọc và ghi kết quả theo vạch ở thước (7) với đầu còn lại của vật

(1) chiều dài (2) giới hạn đo (3) độ chia nhỏ nhất

(7) gần nhất

Bài 3 Người ta sử dụng thiết bị như trên hình 3.2 để đo khối lượng của 1 cm3 nước bằng cách chia khối lượng của nước cho thể tích của nó đo bằng cm3 Cách phát biểu sau đây mô tả các bước thực hiện cách đo nhưng chúng không theo đúng thứ tự

A Đổ 50 cm3 nước vào ống đựng

B Chia khối lượng của nước cho 50

C Lấy ống đong rỗng ra khỏi cân

D Đặt ông đong rỗng lên cân

E Lấy khối lượng của ống đựng chứa nước trừ đi khối lượng

của ống đựng rỗng

F Ghi lại khối lượng của ông đựng rỗng

G Ghi lại khối lượng của ống đong và nước

H Đặt ống đong chứa nước lên cân

Hãy sắp xếp các bước theo đúng thứ tự thực hiện, bắt đầu là D

Từ khóa: Vạch số 0, vuông góc, kim cân, ước lượng

Khi dùng cân đồng hồ để đo khối lượng của một vật, cần (1) khối lượng vật đem cân để chọn

cân phù hợp Điều chỉnh để kim của cân chỉ đúng (2) ở bảng chia độ Đặt vật đem cân lên đĩa cân, đặt

mắt nhìn theo hướng (3) với mặt số Khi đó khối lượng của vật đem cân là số chỉ của (4)

(1) ước lượng (2) vạch số 0

(3) vuông góc (4) kim cân

Bài 2 Với các dụng cụ là bình chia độ (ca đong) và cân , hãy trình bày các bước đo khối lượng riêng của

một quả cân trong phòng thí nghiệm

Trang 33

Bước 1: Đặt quả cân lên cân để xác định khối lượng của quả cân

Bước 2: Đo thể tích của quả cân bằng cách đổ nước vào bình chia độ đến một vạch xác định, ghi lại kết quả

đó Sau đó thả quả cân vào bình chia độ, ghi lại kết quả

Vquả cân = Vnước + quả cân – Vnước

Bước 3: Áp dụng công thức tính khối lượng riêng = để tính khối lượng riêng của quả cân

Bài 3 Em hãy lập phương án đo tốc độ chuyển động của chiếc xe ô tô đồ chơi chỉ dùng thước; đồng hồ bấm

giây và trả lời các câu hỏi sau:

a Để đo tốc độ chuyển động của chiếc xe cần đo đại lượng nào?

b Xác định tốc độ chuyển động của xe theo công thức nào?

c Phép đo nào là phép đo trực tiếp? Tại sao?

d Phép đo nào là phép đo gián tiếp? Tại sao?

e Hãy chỉ ra những sai số có thể mắc phải khi đo tốc độ (phân biệt rõ sai số hệ thống và sai số ngẫu nhiên)

Từ công thức tính tốc độ: v = Ta có phương án đo tốc độ chuyển động của chiếc xe ô tô đồ chơi:

- Dụng cụ: ô tô đồ chơi, thước, đồng hồ bấm giây

- Cách tiến hành:

+ Chọn vạch xuất phát làm mốc, cho ô tô bắt đầu chuyển động

+ Dùng đồng hồ bấm giây để xác định thời gian từ lúc ô tô bắt đầu chuyển động đến khi ô tô dừng lại + Dùng thước đo quãng đường từ vạch xuất phát đến điểm ô tô dừng lại

a Để đo tốc độ chuyển động của chiếc xe cần đo các đại lượng là: Thời gian (t) và quãng đường (s)

b Xác định tốc độ chuyển động của chiếc xe bằng công thức: v =

c Phép đo thời gian và quãng đường là phép đo trực tiếp vì chúng lần lượt được đo bằng dụng cụ đo là

đồng hồ và thước Kết quả của phép đo được đọc trực tiếp trên dụng cụ đo

d Phép đo tốc độ là phép đo gián tiếp vì nó được xác định thông qua công thức liên hệ với các đại lượng

được đo trực tiếp là quãng đường và thời gian

e Những sai số có thể mắc phải gồm:

- Sai số hệ thống: Sai số do dung cụ đo (thước, đồng hồ), sai số do đặt chưa đúng mức 0 trước khi đo

- Sai số ngẫu nhiên: Do cách bấm đồng hồ, cách đặt thước đo, cách nhìn thước chưa chuẩn, bề

mặt đường, thời tiết…

Bài 4 Hãy nêu các bước tiến hành khi sử dụng Ampe kế đo cường độ dòng điện trong mạch?

Khi sử dụng ampe kế, ta cần theo đúng các bước sau:

- Ước lượng giá trị cường độ dòng điện cần đo

- Chọn ampe kế có GHĐ và ĐCNN phù hợp

- Điều chỉnh kim của ampe kế chỉ đúng vạch số 0

- Mắc ampe kế nối tiếp với mạch điện cần đo, sao cho chốt dương hướng về phía cực dương của nguồn, chốt âm hướng về phía cực âm của nguồn (tức là dòng điện đi vào chốt dương và đi ra ở chốt âm)

- Đóng công tắc, đợi kim chỉ thị đứng yên thì đọc giá trị đo

3 Dạng 3 Tính sai số của phép đo trực tiếp

Trang 34

∆A = ∆A + ∆A + +∆A

n

 Sai số tuyệt đối của phép đo:

∆A = ∆A + ∆A Trong đó sai số dụng cụ ∆A thường được xem có giá trị bằng một nửa độ chia nhỏ nhất với những dụng

 Bước 3: Giá trị A của một đại lượng vật lí thường được ghi dưới dạng

A = A ± ∆A

 Bước 4: Sai số tương đối (tỉ đối) được xác định bằng tỉ số giữa hai số tuyệt đối và giá trị trung bình của

đại lượng cần đo theo công thức

δA = ∆A

A 100%

Sai số tương đối (tỉ đối) cho biết mức độ chính xác của phép đo

Bài 1 Cho bảng thể hiện kết quả 4 lần đo khối lượng của một túi quýt hồng bằng cân đồng hồ Biết sai số

dụng cụ là 0,1 kg Bằng kiến thức đã học em hãy xác định:

a) Giá trị trung bình khối lượng của túi quýt hồng?

b) Sai số tuyệt đối của phép đo?

c) Sai số tương đối của phép đo?

δm = ∆m

m 100% =

0,2 4,3 100% = 4,65%

d) Kết quả phép đo:

m = m ± ∆m = 4,3 ± 0,2 kg

Trang 35

Bài 2 Một học sinh đo chiều dày của một cuốn sách thu được kết quả sau 4 lần đo: 2,3 cm; 2,4 cm; 2,5 cm;

2,4 cm

Tính:

a) Giá trị trung bình chiều dày cuốn sách?

b) Sai số tuyệt đối trung bình của phép đo này là bao nhiêu?

c) Viết kết quả đo?

 Sai số tuyệt đối trung bình của n lần đo được xác định theo công thức:

∆A = ∆A + ∆A + +∆A

a) Giá trị trung bình của đường kính viên bi thép ?

b) Sai số tuyệt đối trung bình của phép đo ?

c) Sai số tuyệt đối của phép đo ?

∆d = ∆d + ∆d + ⋯ + d

c) Sai số tuyệt đối của phép đo là:

∆d = ∆d + ∆d = 0,01 + 0,02 = 0,03 mm

Bài 2 Vận dụng bảng ghi thời gian một vật rơi giữa hai điểm cố định

Thời gian rơi (s)

Trang 36

Lần 1 Lần 2 Lần 3 Lần 4 Lần 5

0,2027 0,2024 0,2023 0,2023 0,2022

a Tính giá trị trung bình của thời gian rơi ?

b Tìm sai số tuyệt đối trung bình ?

c Ghi kết quả sai số phép đo ?

Xác định sai số trong phép đo gián tiếp như sau

 Bước 1: Tính giá trị trung bình của đại lượng cần đo khi tiến hành phép đo nhiều lần:

A = A + A + +A

n

 Bước 2: Sai số tuyệt đối của phép đo:

∆A = ∆A + ∆A Trong đó sai số dụng cụ ∆A thường được xem có giá trị bằng một nửa độ chia nhỏ nhất với những dụng

 Bước 3: Giá trị A của một đại lượng vật lí thường được ghi dưới dạng

A = A ± ∆A

 Bước 4: Sai số tương đối (tỉ đối) được xác định bằng tỉ số giữa hai số tuyệt đối và giá trị trung bình của

đại lượng cần đo theo công thức

δA = ∆A

A 100%

Lưu ý:

 Sai số tuyết đối của một tổng hay hiệu bằng tổng sai số tuyệt đối của các số hạng:

Nếu biểu thức A = x ± y ± z … thì ∆A = ∆x + ∆y + ∆z …

 Sai số tương đối (tỉ đối) của một tích hoặc thương bằng tổng sai số tương đối (tỉ đối) của các thừa số:

Nếu biểu thức A = x thì δA = m δx + n δy + k δz

Bài 1 Dùng một thước có ĐCNN là 1 mm và một đồng hồ đo thời gian có ĐCNN 0,01s học sinh đo 5 lần

thời gian chuyển động của chiếc xe đồ chơi chạy bằng pin từ điểm A (vA = 0) đến điểm B Ghi nhận được các giá trị :

Trang 37

a Nguyên nhân nào gây ra sự sai khác giữa các lần đo?

b Sai số tuyệt đối của phép đo?

c Tính tốc độ trung bình?

d Tính sai số tỉ đối?

e Viết kết quả tính v?

a Nguyên nhân gây ra sự sai khác giữa các lần đo là:

- Do đặc điểm và cấu tạo của dụng cụ đo

- Do điều kiện làm thí nghiệm chưa được chuẩn

- Do thao tác khi đo

b Sai số tuyệt đối của phép đo:

a) Giá trị trung bình của điện trở?

b) Sai số tỉ đối của phép đo điện trở?

c) Ghi kết quả của phép đo điện trở?

a) Giá trị trung bình của điện trở:

8

2 4

Trang 38

S

Bài 2 Để xác định tốc độ của một vật chuyển động đều, một người đã đo quãng đường vật đi được bằng

16,0 0, 4 m trong khoảng thời gian là ( 4, 00, 2 )s Hãy xác định:

a) Tốc độ trung bình của vật?

b) Sai số tuyệt đối của vận tốc?

c) Kết quả của phép đo vận tốc?

a) Tốc độ trung bình của vật:

164m / s4

III BÀI TẬP BỔ SUNG

Bài 1 Khối lượng và mật độ khối lượng của một vật rắn hình cầu đã đo được là (12, 40,1)kg và

3(4,6 0,2)kg/ m  Hãy xác định:

a) Thể tích trung bình của vật rắn?

b) Sai số tuyệt đối của thể tích?

c) Kết quả của phép đo thể tích?

Trang 39

b) Sai số tuyệt đối của vật?

c) Kết quả của phép đo?

V

IV Bài tập trắc nghiệm

Câu 1 Chọn ý sai? Sai số ngẫu nhiên

A không có nguyên nhân rõ ràng

B là những sai sót mắc phải khi đo

C có thể do khả năng giác quan của con người dẫn đến thao tác đo không chuẩn

D chịu tác động của các yếu tố ngẫu nhiên bên ngoài

Câu 2 Phép đo của một đại lượng vật lý

A là phép so sánh nó với một đại lượng cùng loại được quy ước làm đơn vị

B là những sai xót gặp phải khi đo một đại lượng vật lý

C là sai số gặp phải khi dụng cụ đo một đại lương vật lý

D là những công cụ đo các đại lượng vật lý như thước, cân…vv

Câu 3 Chọn phát biểu sai ?

A Phép đo trực tiếp là phép so sánh trực tiếp qua dụng cụ đo

B Phép đo gián tiếp là phép đo thông qua công thức liên hệ với các đại lượng có thể đo trực tiếp

C Các đại lượng vật lý luôn có thể đo trực tiếp

D Phép đo gián tiếp là phép đo thông qua từ hai phép đo trực tiếp trở lên

Câu 4 Trong đơn vị SI, đơn vị nào là đơn vị dẫn xuất?

Câu 5 Trong các phép đo dưới đây, đâu là phép đo trực tiếp?

(1) Dùng thước đo chiều cao

(2) Dùng cân đo cân nặng

(3) Dùng cân và ca đong đo khối lượng riêng của nước

(4) Dùng đồng hồ và cột cây số đo tốc độ của người lái xe

Câu 6 Đáp án nào sau đây gồm có một đơn vị cơ bản và một đơn vị dẫn xuất?

Câu 7 Gọi A là giá trị trung bình, '

A

 là sai số dụng cụ, A là sai số ngẫu nhiên, A là sai số tuyệt đối Sai

số tỉ đối của phép đo là

Câu 8 Đơn vị đo thời gian trong hệ thống đo lường chính thức ở nước ta hiện nay là

Câu 9 Dụng cụ nào sau đây dùng để đo vận tốc tức thời?

Trang 40

Câu 10 Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường SI là

Câu 11 Để xác định thời gian luộc chín một quả trứng, chúng ta nên lựa chọn loại đồng hồ nào sau đây?

Câu 12 Để xác định thành tích chạy của vận động viên điền kinh người ta sử dụng loại đồng hồ nào sau

đây?

Câu 13 Cho các bước khi thực hiện đo nhiệt độ của một vật gồm:

(1) Thực hiện phép đo nhiệt độ

(2) Đọc và ghi kết quả đo

Câu 15 Để đo dòng điện 1 chiều có cường độ 25mA bằng đồng vạn năng người ta tiến hành gồm các

bước:

(1) Kết nối que đo màu đỏ của đồng hồ về phía cực (+) và que đo màu đen về phía cực (-) theo chiều dòng điện trong mạch thí nghiệm Mắc đồng hồ nối tiếp với mạch thí nghiệm

(2) Đọc kết quả đo hiện trên đồng hồ

(3).Tắt nguồn điện của các mạch thí nghiệm

(4) Cắm que đo màu đen vào đầu COM và que đỏ vào dấu (+)

(5) Đặt chuyển mạch của đồng hồ ở thangDCmA

(6) Bật điện cho mạch thí nghiệm

Tiêu đề	Chuyên đề bài tập vật lý 10 cả năm chương trình mới kết nối tri thức năm học 2023 2024 (có lời giải chi tiết)
Trường học	Trường THPT Nam Trực
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Chuyên đề
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Nam Định

Định dạng
Số trang	297
Dung lượng	13,85 MB