B Ố I C Ả NH
Hướng dẫn và khuyến cáo toàn cầu nhằm bảo vệ trẻ em trước tác hại của quảng cáo thực phẩm
TR ƯỚ C T Á C H Ạ I C Ủ A QU Ả NG C Á O TH Ự C PH Ẩ M
Năm 1981, Đại hội đồng Y tế Thế giới đã thông qua Luật quốc tế về Kinh doanh và quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ, nhằm bảo vệ và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ Luật này kêu gọi các quốc gia thành viên xây dựng hệ thống giám sát độc lập để thực thi các tiêu chuẩn và khuyến cáo Các nghị quyết sau đó cũng đã thúc đẩy việc kiểm soát quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ Đặc biệt, nghị quyết A/RES/73/132 của Đại hội đồng Liên hợp quốc năm 2018 đã hối thúc các quốc gia triển khai các kế hoạch dinh dưỡng toàn diện cho bà mẹ và trẻ nhỏ, bao gồm các biện pháp kiểm soát quảng cáo.
7 Xem https://www.who.int/nutrition/netcode/resolutions/en/ (truy cập 1 tháng 8/2019)
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
Năm 2018, Đại Hội đồng Y tế Thế giới đã kêu gọi các quốc gia thành viên thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhằm chấm dứt việc khuyến khích tiêu thụ thực phẩm không phù hợp cho trẻ dưới 12 tháng tuổi và trẻ nhỏ (WHA71.9).
Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA63.14) đã thông qua một nhóm khuyến cáo về quảng cáo thực phẩm và đồ uống không chứa cồn dành cho trẻ em Những khuyến cáo này nhằm bảo vệ sức khỏe trẻ em và giảm thiểu tác động tiêu cực từ quảng cáo không lành mạnh.
Vào năm 2010, các khuyến cáo được đưa ra nhằm hướng dẫn các quốc gia thành viên xây dựng hoặc củng cố chính sách để giảm thiểu tác động của quảng cáo thực phẩm không lành mạnh nhắm đến trẻ em Để hỗ trợ việc thực hiện các khuyến cáo này, Khung triển khai nhóm các Khuyến cáo về quảng cáo thực phẩm và đồ uống không chứa cồn cho trẻ em đã được xây dựng Gần đây, Tuyên bố Chính trị tại Hội nghị thứ ba cấp cao của Đại hội đồng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề này.
Năm 2018, công tác phòng chống các bệnh không lây nhiễm đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các chính sách và quy định nhằm giảm thiểu tác động của các yếu tố nguy cơ chính gây bệnh Tuyên bố này kêu gọi áp dụng các biện pháp hạn chế trẻ em tiếp xúc với quảng cáo thực phẩm không lành mạnh, bao gồm thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối, phù hợp với các quy định quốc gia hiện hành.
Tình hình triển khai ở các quốc gia
Tính đến năm 2007, 136 trong 194 quốc gia trên toàn cầu đã áp dụng biện pháp quản lý liên quan đến Luật về sản phẩm thay thế sữa mẹ Trong đó, 35 quốc gia thực hiện đầy đủ các quy định của Luật quốc tế trong luật quốc gia, 31 quốc gia áp dụng nhiều điều khoản của Luật quốc tế, và 70 quốc gia thực hiện một số điều khoản Tại khu vực Tây Thái Bình Dương, chỉ có ba nước (Palau, Philippines và Việt Nam) thực hiện đầy đủ các quy định của Luật quốc tế, trong khi ba quốc gia khác (Campuchia, Fiji và Mông Cổ) áp dụng nhiều điều khoản, và năm nước (Trung Quốc, Lào, Papua New Guinea, Cộng hòa Triều Tiên và Đảo Solomon) thực hiện một số điều khoản trong luật quốc gia.
Nhiều quốc gia thành viên đã thực hiện các biện pháp nhằm hạn chế quảng cáo thực phẩm dành cho trẻ em trong trường học, như Brunei Darussalam, Trung Quốc, Đặc khu Hồng Kông, Phi-lip-pin, Cộng hòa Triều Tiên, Singapore và Vanuatu Cộng hòa Triều Tiên đã áp dụng các quy định pháp lý để ngăn chặn quảng cáo "thực phẩm không lành mạnh và đồ uống không chứa cồn" trên truyền hình và tại các khu vực đông học sinh Bộ Giáo dục Phi-lip-pin cũng đã ban hành chính sách quản lý quảng cáo thực phẩm và đồ uống trong trường học, cùng với các quốc gia khác như Úc và Brunei Darussalam thực hiện các biện pháp tương tự.
Malaysia, New Zealand và Singapore đã tập trung vào cam kết quảng cáo có trách nhiệm trong ngành công nghiệp thực phẩm Mặc dù truyền hình vẫn là kênh quảng cáo chính, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, bao gồm Internet và thiết bị di động, đã tạo ra bước tiến lớn trong quảng cáo thực phẩm trên các phương tiện truyền thông mới.
Các quy định hiện tại tại khu vực Tây Thái Bình Dương chưa đáp ứng đầy đủ các thách thức liên quan đến quảng cáo thực phẩm thay thế sữa mẹ và thực phẩm có hàm lượng cao chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do hoặc muối.
Các hành động can thiệp tại khu vực hoặc tiểu khu vực là phương thức mới mà một số quốc gia thành viên, như các quốc đảo và vùng lãnh thổ Thái Bình Dương (PICs), đang áp dụng để hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối Một sáng kiến tiêu biểu là Mạng lưới Chấm dứt tình trạng béo phì ở trẻ em khu vực Thái Bình Dương (ECHO) được thành lập năm 2017, nhằm tạo diễn đàn cho PICs chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi từ các thách thức chung và hỗ trợ nhau trong việc thực hiện các hành động chống lại môi trường gây béo phì Mạng lưới này cũng đảm bảo cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng cho các Bộ trưởng và Bộ Y tế khu vực Thái Bình Dương để phục vụ cho công tác xây dựng chính sách.
Một trong bốn lĩnh vực ưu tiên của Mạng lưới ECHO khu vực Thái Bình Dương là hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh, đặc biệt là những sản phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối Hành động đầu tiên là tiến hành phân tích thực trạng, với một số quốc gia đã triển khai đánh giá tổng quan về môi trường thực phẩm, nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa môi trường này với nguyên nhân thừa cân và béo phì, cũng như xem xét các chính sách hiện tại và khung thể chế liên quan đến các hoạt động nâng cao sức khỏe.
Thách thức chung của khu vực
Trong khu vực Tây Thái Bình Dương, việc hạn chế quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ và thực phẩm có hàm lượng chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do hoặc muối vẫn còn hạn chế Các quốc gia có những quyết định khác nhau về quảng cáo sản phẩm này, với một số áp dụng quy định cấm hoặc quản lý quảng cáo trong trường học, trong khi những quốc gia khác lại sử dụng hướng dẫn không mang tính pháp lý Việc thực hiện các biện pháp tự nguyện dễ dàng hơn ở một số nước do áp lực quản lý thấp và yêu cầu nguồn lực ít hơn, trong khi ở những nơi khác, các biện pháp áp dụng hẹp dẫn đến hiệu quả kém Nhiều quốc gia gặp phải thách thức trong việc triển khai chính sách quản lý sản phẩm thay thế sữa mẹ và thực phẩm không lành mạnh, nhưng các thách thức này có thể được giải quyết thông qua sự hỗ trợ pháp lý và kỹ thuật ngày càng tăng cho các nước.
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
1.3.1 Cam kết chính trị và trách nhiệm của ngành công nghiệp còn hạn chế
Thiếu cam kết chính trị lâu dài và trách nhiệm giải trình là một trở ngại lớn trong việc triển khai các chính sách bảo vệ trẻ em trước quảng cáo thực phẩm Điều này bao gồm việc xây dựng và thực hiện chính sách, cũng như thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả Các bên chịu trách nhiệm giám sát thường gặp khó khăn do nguồn lực và năng lực hạn chế Ngoài ra, áp lực từ các nhà sản xuất và phân phối sản phẩm dinh dưỡng cũng gây khó khăn cho cam kết chính trị bền vững Do đó, cần có sự cam kết chính trị mạnh mẽ và vận động rộng rãi để duy trì lợi ích từ các luật đã ban hành.
Trách nhiệm giải trình trong ngành công nghiệp thực phẩm còn hạn chế, gây khó khăn cho việc áp dụng các biện pháp tự nguyện quản lý Nghiên cứu chỉ ra rằng các cam kết và tiêu chí dinh dưỡng mà các công ty đưa ra với Liên minh châu Âu thiếu minh bạch và không đồng nhất Hơn nữa, các cam kết tự nguyện của ngành không đủ để ngăn chặn quảng cáo thực phẩm không lành mạnh cho trẻ em Để các biện pháp tự ra quy định hoạt động hiệu quả, cần có định nghĩa rõ ràng về sản phẩm cần quản lý, cơ chế giám sát minh bạch và chế tài xử phạt nghiêm khắc cho các vi phạm.
1.3.2 Thiếu hoặc hạn chế năng lực trong thực thi quy định
Việc triển khai khung chính sách bảo vệ trẻ em cần nhiều nguồn lực như nhân lực, tài lực, số liệu và nghiên cứu, cùng với sự hỗ trợ pháp lý và cơ chế thực thi để đảm bảo tuân thủ Các quốc gia, đặc biệt là những nước có thu nhập thấp và trung bình, thường gặp khó khăn trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách, do hạn chế về nguồn nhân lực và năng lực thực thi quy định Những khó khăn này có thể cản trở sự phát triển của các chính sách toàn diện Cần nâng cao năng lực, đặc biệt là đối với các luật mới nhằm củng cố quy định trước đó, điều này được minh chứng rõ nét qua trường hợp của Mông Cổ.
Năm 2017, Mông Cổ đã ban hành Luật Thức ăn cho trẻ nhỏ và Trẻ em nhằm tăng cường triển khai và giám sát các quy định quốc tế Luật mới yêu cầu các sản phẩm thay thế sữa mẹ và thức ăn bổ sung phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn Đồng thời, luật cũng quy định trách nhiệm của nhân viên y tế trong việc bảo vệ thực hành nuôi con bằng sữa mẹ và ngăn chặn xung đột lợi ích Mặc dù các điều khoản tiến bộ trong luật là tích cực, nhưng vẫn cần nâng cao năng lực giám sát và thực thi các quy định xử phạt vi phạm.
1.3.3 Phạm vi chính sách còn hạn chế
Các quy định trong chính sách bảo vệ trẻ em khỏi tác hại của quảng cáo thực phẩm hiện nay chưa đủ mạnh để đối phó với các thách thức liên tục trong lĩnh vực này Nhiều nghiên cứu cho thấy các quy định thường có định nghĩa và tiêu chí hẹp, chỉ áp dụng cho trẻ nhỏ và không giải quyết được các vấn đề phức tạp của quảng cáo xuyên biên giới Hầu hết các hành động chỉ tập trung vào quảng cáo mà không xem xét các kênh truyền thông khác mà trẻ em tiếp xúc, như sản phẩm giới thiệu, bao bì và tài trợ Đặc biệt, quy định quảng cáo trên internet gặp khó khăn vì trẻ em thường truy cập vào các trang web có nội dung đa dạng, không phải là những địa chỉ được nhắm đến Do đó, các quốc gia cần áp dụng cách tiếp cận toàn diện để quản lý quảng cáo thực phẩm có hại, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến trẻ em.
1.3.4 Sự tham gia của ngành công nghiệp và kiểm soát xung đột lợi ích
Các bên tham gia cần chia sẻ trách nhiệm để tạo ra môi trường thuận lợi cho việc triển khai chính sách về thức ăn và dinh dưỡng Việc phối hợp với tổ chức xã hội dân sự và khu vực tư nhân trong các chương trình quốc gia là rất quan trọng Chính sách quảng cáo thực phẩm cho trẻ em yêu cầu sự tham gia của nhiều ban ngành và phải xuyên suốt trong lĩnh vực chính sách Chính phủ có khả năng định hướng và xây dựng chiến lược chung vì lợi ích sức khỏe cộng đồng Khi huy động các bên liên quan, chính phủ cần chú ý bảo vệ lợi ích người dân và dung hòa lợi ích của các bên.
Xung đột lợi ích có thể xảy ra khi hoạt động kinh doanh chính liên quan đến hàng hóa gây ra chế độ ăn không lành mạnh, không phù hợp với mục tiêu dinh dưỡng y tế công cộng Chúng ta cần nhận thức rõ những thách thức này trong thực tiễn Mặc dù các ngành khác có thể can thiệp, nhưng không phải lúc nào cũng có cùng mối quan tâm về nội dung cụ thể Kiểm soát xung đột lợi ích không có nghĩa là hành động sai trái, mà có thể chỉ là chưa phù hợp Không phải mọi xung đột đều có thể ngăn chặn bằng cách giảm đầu tư hay cấm tham gia; do đó, cần áp dụng các phương pháp và công cụ khác để quản lý các xung đột lợi ích không thể tránh khỏi.
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
1.3.5 Quảng cáo và buôn bán xuyên biên giới
Nhiều quốc gia, kể cả những nước đã áp dụng quy định hạn chế quảng cáo, vẫn bị ảnh hưởng bởi quảng cáo thực phẩm từ bên ngoài Do tính chất xuyên biên giới của quảng cáo, cần thiết phải tăng cường hợp tác quốc tế để đảm bảo hiệu quả của các quy định quốc gia trong việc bảo vệ trẻ em khỏi quảng cáo thực phẩm Các quốc gia thành viên có thể gặp khó khăn khi tự mình quản lý quảng cáo, đặc biệt là trong bối cảnh các nước có nền văn hóa và ngôn ngữ tương đồng.
Nhóm Khuyến cáo về Quảng cáo thực phẩm và đồ uống không chứa cồn cho trẻ em nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề quảng cáo xuyên biên giới Điều này nhằm đảm bảo rằng hiệu quả của các chính sách quốc gia không bị ảnh hưởng và khuyến khích các quốc gia thành viên hợp tác triển khai các khuyến cáo này một cách hiệu quả.
Việc hạn chế quảng cáo, đặc biệt là các nội dung khuyến mại gắn với thương hiệu, đặt ra câu hỏi về việc tuân thủ luật thương mại quốc tế và bảo vệ thương hiệu Một số hiệp định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho phép các quốc gia ban hành quy định nhằm hạn chế quảng cáo vì lợi ích y tế công cộng Các khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhằm giảm tác hại của quảng cáo thực phẩm là cơ sở cho các biện pháp này, ủng hộ việc hạn chế quảng cáo trên tất cả các phương tiện truyền thông Điều này tạo ra tiền lệ pháp lý cho việc hạn chế quảng cáo theo quy định của WTO, và WHO có thể hỗ trợ các quốc gia thành viên trong việc triển khai các chính sách này.
Mục đích và phạm vi của Khung Hành động khu vực
Quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ và thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do hoặc muối vẫn phổ biến, mặc dù có bằng chứng cho thấy mối liên hệ giữa quảng cáo và chế độ ăn không lành mạnh Tại phiên họp thứ 68 của Ủy ban WHO khu vực Tây Thái Bình Dương năm 2017, các quốc gia thành viên đã được kêu gọi tăng cường hợp tác đa ngành để bảo vệ trẻ em khỏi tác hại của quảng cáo thực phẩm Ủy ban đã thông qua nghị quyết xây dựng kế hoạch khu vực nhằm bảo vệ trẻ em và phát triển Khung hành động khu vực để hỗ trợ các quốc gia triển khai hiệu quả.
1 BACKGROUND các biện pháp nhằm bảo vệ trẻ em trước nạn quảng cáo thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do hoặc muối, và bảo vệ người chăm sóc trẻ trước quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ và khuyến khích không phù hợp thức ăn cho trẻ dưới 12 tháng tuổi và trẻ nhỏ
Khung hành động khu vực được xây dựng từ các cuộc họp kỹ thuật và tham vấn ý kiến chuyên gia trong giai đoạn 2016 - 2019, cung cấp bằng chứng về tác hại của quảng cáo thực phẩm đối với trẻ em Mục đích chính của Khung hành động là hỗ trợ các quốc gia thành viên tăng cường nỗ lực bảo vệ trẻ em trước tác hại này, đặc biệt trong các giai đoạn phát triển quan trọng như dưới 12 tháng tuổi, ấu thơ và vị thành niên Khung này bao gồm các hành động khuyến cáo được cấu trúc theo bốn trụ cột, nhằm tạo ra thói quen ăn uống lành mạnh cho trẻ em.
8 Trẻ em được định nghĩa là người từ 18 tuổi trở xuống, trừ khi luật quốc gia quy định người đó là người trưởng thành ở tuổi nhỏ hơn / lớn hơn
KHUNG HÀNH Đ Ộ NG KHU V Ự C
Mục đích
Khung hành động được thiết lập nhằm bảo vệ trẻ em khỏi tác hại của quảng cáo thực phẩm, với thời gian triển khai từ năm 2020 đến 2030 Khung hành động này thể hiện tính chiến lược và nhu cầu xây dựng kế hoạch dài hạn, đồng thời hướng tới Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) nhằm chấm dứt mọi hình thức suy dinh dưỡng và giảm thiểu tử vong sớm do các bệnh không lây nhiễm đến năm 2030.
10 Xem https://sustainabledevelopment.un.org/topics/sustainabledevelopmentgoals (truy cập 7/12/2019)
2 KHUNG HÀNH ĐỌNG KHU VỰC
HÌNH 1 Khung hành động nhằm bảo vệ trẻ em trước tác hại của hoạt động quảng cáo thực phẩm
BẢO VỆ TR Ẻ EM TRƯỚ C TÁC HẠI CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢNG C ÁO THỰC PHẨM
Mục đích của là hỗ trợ các quốc gia thành viên:
• Loại bỏ tình trạng người dân phải tiếp xúc với các quảng cáo về các sản phẩm thay thế sữa mẹ
• Chấm dứt việc khuyến khích không phù hợp thức ăn cho trẻ dưới 12 tháng tuổi và trẻ nhỏ
Cần giảm thiểu sự tiếp xúc của trẻ em với quảng cáo thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối để bảo vệ sức khỏe và phát triển bền vững cho thế hệ tương lai.
Giảm thiểu sức hút của quảng cáo thực phẩm giàu chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối đối với trẻ em khu vực Tây Thái Bình Dương là một nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ và nâng cao nhận thức về dinh dưỡng.
NGUYÊN T ẮC CH Ỉ ĐẠO Chính phủ lãnh đạo | Dựa trên bằng chứng lCông bằng dựa trên quyền l Kiểm soát các xung đột lợ i ích
Hợp tác đa ngành và đa bên Vận động và truyền thông
Giám sát và Đánh giá
Để nâng cao hiệu quả chính sách, cần xây dựng và tăng cường khung thể chế và quản lý, cũng như cơ chế thực thi chính sách Đảm bảo sự thống nhất giữa các lĩnh vực là điều cần thiết, cùng với việc tăng cường hợp tác đa ngành và đa bên với vai trò rõ ràng cho tất cả các bên liên quan Vận động xây dựng và thực thi chính sách, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng thông qua giáo dục và truyền thông cho người tiêu dùng là rất quan trọng Hỗ trợ và khuyến khích sự tham gia của xã hội dân sự, tiến hành đánh giá thực trạng, và xây dựng bằng chứng về hiệu quả của các biện pháp chính sách cũng là những yếu tố then chốt Cuối cùng, việc xây dựng và triển khai khung giám sát và đánh giá sẽ giúp theo dõi và cải thiện quá trình thực hiện chính sách.
Các trụ cột và hành động khuyến cáo không theo trình tự tuyến tính mà có thể liên kết với nhau, được triển khai song song hoặc vào các thời điểm khác nhau Những hành động này có thể bao hàm xuyên suốt bốn trụ cột, tùy thuộc vào bối cảnh của từng quốc gia.
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
Mục tiêu
Mục đích của Khung hành động là hỗ trợ các quốc gia thành viên, tùy theo bối cảnh quốc gia, nhằm:
— loại bỏ tình trạng người dân phải tiếp xúc với các quảng cáo về các sản phẩm thay thế sữa mẹ;
— chấm dứt việc khuyến khích không phù hợp thức ăn cho trẻ dưới 12 tháng tuổi và trẻ nhỏ;
Giảm thiểu sự tiếp xúc của trẻ em với quảng cáo thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa, axit béo chuyển hóa, đường tự do và muối là cần thiết để bảo vệ sức khỏe của các em.
Để giảm thiểu tình trạng trẻ em bị lôi kéo bởi quảng cáo thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối, cần có các biện pháp hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe của trẻ.
Nguyên tắc chỉ đạo
Các nguyên tắc hướng dẫn hành động khuyến cáo trong Khung Hành động Khu vực được thiết kế để các quốc gia thành viên xem xét và áp dụng phù hợp với bối cảnh riêng của mỗi nước.
Vai trò lãnh đạo của Chính phủ là cần thiết trong việc can thiệp chính sách nhằm giải quyết các thách thức y tế công cộng và đảm bảo triển khai chính sách hiệu quả Sự chỉ đạo mạnh mẽ từ Chính phủ giúp huy động sự tham gia của nhiều bên, đặc biệt là trong việc bảo vệ trẻ em khỏi tác hại của quảng cáo thực phẩm Nghiên cứu cho thấy các hành động do Chính phủ dẫn dắt mang lại hiệu quả cao hơn so với các can thiệp tự nguyện trong việc giảm thiểu tác động của quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ và thực phẩm không lành mạnh Chính phủ cần thể hiện vai trò chỉ đạo qua hợp tác đa ngành và đa bên trong quá trình xây dựng, triển khai, giám sát và đánh giá chính sách.
2.3.2 Tiếp cận dựa trên bằng chứng
Việc xây dựng và triển khai chính sách cần dựa trên bằng chứng vững chắc, đồng thời cần tăng cường cơ sở bằng chứng qua nghiên cứu và đánh giá tác động Khung hành động khu vực được hình thành từ nhiều thập kỷ nghiên cứu toàn cầu về tác động tiêu cực của quảng cáo thực phẩm đến sở thích, nhu cầu mua sắm và hành vi tiêu dùng của trẻ em.
2 KHUNG HÀNH ĐỌNG KHU VỰC
Xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng khoa học là cách hiệu quả để đạt được mục tiêu và tối đa hóa tác động về y tế công cộng Bằng chứng khoa học không chỉ giúp phát triển các chính sách hạn chế quảng cáo thực phẩm mà còn đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ trước các thách thức pháp lý.
2.3.3 Tiếp cận dựa trên quyền
Tuyên bố phổ quát về Quyền con người của LHQ cùng với Công ước quốc tế về
Quyền trẻ em (CRC) là cơ sở cho việc bảo vệ trẻ em trước tác hại của quảng cáo thực phẩm, với 34 quốc gia thành viên tham gia WHO đã đưa ra các khuyến cáo nhằm bảo vệ trẻ em khỏi quảng cáo thực phẩm không lành mạnh Một phân tích gần đây của UNICEF cho thấy sự liên kết giữa các khuyến cáo của WHO và khung quyền con người Công ước CRC cùng với khung Bảo vệ, Tôn trọng và Giải pháp nhấn mạnh nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc tôn trọng quyền trẻ em Các quốc gia thành viên được khuyến khích thực hiện các biện pháp quản lý để đảm bảo rằng kinh doanh và quảng cáo không gây hại cho quyền trẻ em, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp cung cấp thông tin rõ ràng để giúp cha mẹ và trẻ đưa ra quyết định tiêu dùng đúng đắn.
Công bằng và bình đẳng trong thực phẩm và dinh dưỡng là rất quan trọng, đặc biệt khi quảng cáo thực phẩm không lành mạnh có liên quan đến béo phì ở trẻ em Trẻ em tiếp xúc với quảng cáo nhiều hơn người lớn, và những trẻ em từ gia đình có tình trạng kinh tế-xã hội thấp thường tiếp cận quảng cáo ở mức độ lớn hơn Các phương tiện truyền thông như truyền hình, tạp chí, quảng cáo ngoài trời và địa điểm bán đồ ăn nhanh đều là nguồn tiếp cận chính Đặc biệt, trẻ em có tình trạng kinh tế xã hội thấp, bao gồm trẻ ở các nước thu nhập thấp và trung bình, rất nhạy cảm với quảng cáo thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối.
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
2.3.5 Kiểm soát xung đột lợi ích
Để giải quyết tác động của quảng cáo thực phẩm đối với trẻ em, cần huy động sự tham gia của các bên ngoài ngành y tế và kiểm soát xung đột lợi ích tiềm ẩn Các Chính phủ cần chú ý đến việc bảo vệ lợi ích công và tránh xung đột lợi ích, bởi vì những lợi ích ngầm có thể làm sai lệch kết quả can thiệp Kiểm soát xung đột lợi ích là nguyên tắc quan trọng trong Kế hoạch Hành động toàn cầu của WHO và các chương trình dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ nhỏ Ủy ban Chấm dứt tình trạng béo phì ở trẻ em nhấn mạnh việc xác định và kiểm soát xung đột lợi ích từ khu vực tư nhân một cách minh bạch Tuyên bố Chính trị tại Hội nghị cấp cao về phòng chống các bệnh không lây nhiễm năm 2018 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tham gia của khu vực tư nhân trong khi kiểm soát xung đột lợi ích Các bước phòng ngừa và kiểm soát xung đột lợi ích trong xây dựng chính sách dinh dưỡng đã được ghi nhận tại Đại hội đồng Y tế Thế giới lần thứ 71 để thảo luận và điều chỉnh.
Khung chính sách
1 Xây dựng hoặc tăng cường khung pháp lý và quản lý
2 Xây dựng hoặc tăng cường cơ chế thực thi hoặc chấp hành chính sách
Hợp tác đa ngành và đa bên
1 Đảm bảo sự thống nhất chính sách 4 giữa các lĩnh vực
2 Tăng cường hợp tác đa ngành và đa bên với vai trò và nghĩa vụ rõ ràng của các bên
Vận động và truyền thông
1 Vận động nhằm xây dựng và thực thi chính sách
2 Nâng cao nhận thức cho cộng đồng thông qua việc giáo dục và truyền thông cho người tiêu dùng
3 Hỗ trợ và khuyến khích sự tham gia của xã hội dân sự
Giám sát và đánh giá
1 Tiến hành đánh giá thực trạng
2 Xây dựng bằng chứng về hiệu quả của các biện pháp chính sách3 Xây dựng và triển khai khung giám sát và đánh giá
Khuyến khích các quốc gia thành viên áp dụng Khung Hành động khu vực và thực hiện các biện pháp khuyến cáo phù hợp với bối cảnh quốc gia, nhằm xây dựng hoặc cập nhật kế hoạch quốc gia bảo vệ trẻ em khỏi tác hại của quảng cáo thực phẩm.
Thống nhất chính sách là quá trình mà Chính phủ xây dựng các chính sách nhằm bảo vệ quyền lợi của các cộng đồng khác, đồng thời giảm thiểu xung đột, phát huy sự hiệp đồng và tránh tình trạng manh mún, thiếu gắn kết.
Tất cả trẻ em đều xứng đáng có một khởi đầu khỏe mạnh, và dinh dưỡng tốt trong thời thơ ấu là nền tảng cho sự phát triển tối ưu và sức khỏe lâu dài Nghiên cứu chỉ ra rằng việc cho trẻ bú mẹ sớm trong vòng một giờ sau sinh và duy trì bú mẹ hoàn toàn trong ít nhất sáu tháng, kết hợp với chế độ ăn bổ sung hợp lý trong khi vẫn tiếp tục bú mẹ cho đến khi trẻ 2 tuổi, giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các bệnh phổ biến ở trẻ em.
Bú sữa mẹ tối ưu và chế độ ăn bổ sung là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ béo phì, tăng huyết áp và đái tháo đường tuýp 2 ở trẻ Đồng thời, chế độ ăn lành mạnh cũng góp phần nâng cao thành tích học tập và cải thiện hiệu suất học của trẻ.
Hầu hết các quốc gia thành viên đang phải đối mặt với gánh nặng suy dinh dưỡng, bao gồm cả tình trạng nhẹ cân, thừa cân và béo phì, cùng với các bệnh lý không lây nhiễm (NCDs) liên quan đến chế độ ăn uống Những vấn đề này không chỉ đe dọa sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển con người, hạnh phúc và năng suất kinh tế Mặc dù khu vực Tây Thái Bình Dương đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.
2,6 triệu trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể gầy còm và 7,7 triệu trẻ bị thấp còi năm 2018 (5)
Theo WHO, trẻ từ 0-5 tuổi được coi là thừa cân khi cân nặng theo chiều cao lớn hơn 2 độ lệch chuẩn so với trung vị Tiêu chuẩn Tăng trưởng Đối với trẻ từ 5-19 tuổi, thừa cân được xác định khi chỉ số khối cơ thể theo tuổi lớn hơn 1 độ lệch chuẩn so với trung vị tham chiếu tăng trưởng của WHO.
Theo phân loại của WHO, trẻ từ 0–5 tuổi được coi là béo phì khi cân nặng theo chiều cao lớn hơn 3 độ lệch chuẩn so với trung vị Tiêu chuẩn Tăng trưởng Đối với trẻ từ 5–19 tuổi, béo phì được xác định khi chỉ số khối cơ thể (BMI) lớn hơn 2 độ lệch chuẩn so với trung vị tham chiếu tăng trưởng.
Tỷ lệ béo phì ở trẻ em trong khu vực đang gia tăng nhanh chóng, ảnh hưởng đến hầu hết các quốc gia thành viên và trở thành thách thức y tế công cộng nghiêm trọng trong thế kỷ 21 Năm 2018, ước tính có hơn 7,2 triệu trẻ em dưới 5 tuổi thừa cân hoặc béo phì, trong khi năm 2016 ghi nhận 84 triệu trẻ từ 5–19 tuổi thừa cân hoặc béo phì, tăng 43% so với năm 2010.
Nhiều quốc gia ở khu vực Tây TBD đang trải qua tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, tạo ra cả cơ hội và thách thức lớn Sự thay đổi trong hệ thống thực phẩm do tăng trưởng kinh tế và toàn cầu hóa đã làm biến đổi cách thức sản xuất và tiêu thụ thực phẩm Các sản phẩm dinh dưỡng rẻ tiền, chế biến sẵn, giàu năng lượng nhưng thiếu chất dinh dưỡng đang dần thay thế thực phẩm và chế độ ăn truyền thống Quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng sự sẵn có và tiêu thụ các sản phẩm thay thế sữa mẹ cùng với thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ giữa quảng cáo các sản phẩm dinh dưỡng này và tình trạng béo phì ở trẻ em, do đó, việc hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh được coi là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa béo phì ở trẻ.
Lo ngại về tác hại của quảng cáo thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối đối với sức khỏe trẻ em đang gia tăng trong khu vực Mặc dù các quốc gia thành viên đã nỗ lực, Ủy ban Khu vực WHO khu vực Tây Thái Bình Dương đã thông qua Nghị quyết WPR/RC68.R3, kêu gọi xây dựng kế hoạch hành động nhằm bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tiêu cực của quảng cáo thực phẩm.
1.1 H ƯỚ NG D Ẫ N V À KHUY Ế N C Á O TO À N C Ầ U NH Ằ M B Ả O V Ệ TR Ẻ EM
TR ƯỚ C T Á C H Ạ I C Ủ A QU Ả NG C Á O TH Ự C PH Ẩ M
Năm 1981, Đại hội đồng Y tế Thế giới đã thông qua Luật quốc tế về Kinh doanh và quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ nhằm bảo vệ và thúc đẩy nuôi con bằng sữa mẹ Luật này kêu gọi các quốc gia thành viên xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả để thực thi các tiêu chuẩn và khuyến cáo Các nghị quyết sau này của Đại hội đồng Y tế Thế giới cũng tiếp tục khuyến khích việc kiểm soát quảng cáo sản phẩm thay thế sữa mẹ Năm 2018, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết A/RES/73/132, kêu gọi các quốc gia triển khai kế hoạch dinh dưỡng toàn diện cho bà mẹ và trẻ em, bao gồm biện pháp kiểm soát quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ.
7 Xem https://www.who.int/nutrition/netcode/resolutions/en/ (truy cập 1 tháng 8/2019)
KHUNG HÀNH ĐỘNG NHẰM BẢO VỆ TRẺ EM TRƯỚC TÁC HẠI CỦA QUẢNG CÁO THỨC ĂN KHU VỰC TÂY THÁI BÌNH DƯƠNG
Năm 2018, Đại Hội đồng Y tế Thế giới kêu gọi các quốc gia thành viên thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhằm chấm dứt việc khuyến khích không phù hợp thực phẩm cho trẻ dưới 12 tháng tuổi và trẻ nhỏ.
Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA63.14) đã thông qua một nhóm khuyến cáo về quảng cáo thực phẩm và đồ uống không chứa cồn dành cho trẻ em.
Mục đích của các khuyến cáo năm 2010 là hướng dẫn các quốc gia thành viên xây dựng hoặc củng cố chính sách nhằm giảm tác động của quảng cáo thực phẩm không lành mạnh nhắm tới trẻ em Khung triển khai nhóm các Khuyến cáo về quảng cáo thực phẩm và đồ uống không chứa cồn cho trẻ em đã được phát triển để hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách Gần đây, Tuyên bố Chính trị tại Hội nghị thứ ba cấp cao của Đại hội đồng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề này.
Phòng chống bệnh không lây nhiễm năm 2018 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các biện pháp chính sách và quản lý để giảm thiểu tác động của các yếu tố nguy cơ chính Tuyên bố kêu gọi hạn chế trẻ em tiếp xúc với quảng cáo thực phẩm không lành mạnh, chứa nhiều chất béo bão hòa, a-xít béo chuyển hóa, đường tự do và muối, theo quy định quốc gia Việc khuyến khích chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh cũng được coi là ưu tiên hàng đầu.
1.2 TÌNH HÌNH TRIỂ N KHAI Ở CÁC QUỐ C GIA