Kỹ thuật y tế trường học nội dung và một số kỹ thuật y tế trường học, đào tạo hai tháng

Tuy vậy, công tác Y tế trường học vẫn tồn tại nhiều bất cập, các yếu tố vệ sinh trường học chưa được kiểm soát chặt chẽ, một số bệnh tật liên quan đến trường học chưa được khống chế mà c

BỘ Ộ Ộ Y T Y T Y TẾ Ế Ế

K

KỸ Ỹ Ỹ THU THU THUẬ Ậ ẬT Y T T Y T T Y TẾ Ế Ế TR TR TRƯ Ư ƯỜ Ờ ỜNG H NG H NG HỌ Ọ ỌC C C

((((N N Nộ ộộội dung v i dung v i dung và m à m à mộ ộộột s t s t số ốốố k k kỹ ỹỹỹ thu thu thuậ ậậật t t t y t y t y tế ếếế tr tr trư ưưườờờờng h ng h ng họ ọọọcccc, , , , đđđđào t ào t ào tạ ạạạo hai tháng o hai tháng o hai tháng))))

Hà N

Hà Nộ ộộội i i i 2012 2012 2012

HUPH

Ch Ch Chủ ủủủ bi bi biên: ên: ên:

Ban thư ưưư k k ký: ý: ý:

ThS.BS Lỗ Văn Tùng KTV Tạ Thị Thúy Ch

Chị ịịịu trách nhi u trách nhi u trách nhiệ ệệệm xu m xu m xuấ ấấất b t b t bả ảảản: n: n:

Hoàng Trọng Quang Giám đốc NXB Y học

MS: 731-2012/CXB/3-75/YH

In 1.000 cu ố n, kh ổ 21x29,7cm t ạ i Công ty In & th ươ ng m ạ i Thái Hà - Tel: 043 5114430 c ă n

c ứ Quy ế t đị nh xu ấ t b ả n s ố : 201/Q Đ -YH ngày 25/6/2012 c ủ a NXB Y h ọ c theo k ế ho ạ ch xu ấ t b ả n

s ố : 2049/CXB ngày 25/6/2012 c ủ a C ụ c Xu ấ t b ả n In xong và n ộ p l ư u chi ể u quý II n ă m 2012

HUPH

LỜ Ờ ỜI I I NÓI NÓI NÓI Đ Đ ĐẦ Ầ ẦU U

Chăm sóc sức khoẻ học sinh là công tác có ý nghĩa rất quan trọng vì thế

hệ trẻ hôm nay là thế giới ngày mai Với số lượng học sinh chiếm gần 1/3 dân số

cả nước thì việc chăm sóc tốt sức khoẻ các em sẽ tạo ra nguồn lực quý báu cho công cuộc công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước trong tương lai Trong những năm qua, ngành y tế và giáo dục đã có nhiều cố gắng xây dựng mạng lưới

Y tế trường học từ trung ương đến địa phương để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ học sinh Mạng lưới y tế trường học đã có những đóng góp tích cực trong việc bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho học sinh

Tuy vậy, công tác Y tế trường học vẫn tồn tại nhiều bất cập, các yếu tố vệ sinh trường học chưa được kiểm soát chặt chẽ, một số bệnh tật liên quan đến trường học chưa được khống chế mà còn có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây Trước tình hình đó, thực hiện chương trình tăng cường năng lực cho hệ thống y tế dự phòng, Bộ Y tế đã giao cho Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường biên soạn tài liệu “Nội dung và một số kỹ thuật Y tế trường học” để giúp cho các cán bộ Y tế trường học thuộc trung tâm Y tế dự phòng tỉnh/thành phố nắm được những kiến thức cần thiết về quản lý, giám sát vệ sinh trường học và chăm sóc sức khỏe học sinh, từ đó đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động Y

tế trường học trên cả nước Bên cạnh đó tài liệu này cũng có thể dùng để tham khảo cho sinh viên, cán bộ hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe học sinh

Cuốn tài liệu “Nội dung và một số kỹ thuật Y tế trường học” được sử dụng cho chương trình đào tạo liên tục trong 2 tháng, nội dung gồm có 5 phần:

- Phần 1 Giới thiệu chung về Sức khoẻ trường học: trang bị các kiến thức chung về chuyên ngành y tế trường học, chức năng, nhiệm vụ và

tổ chức quản lý hoạt động của chuyên ngành y tế trường học Tài liệu cũng giới thiệu lịch sự phát triển của chuyên ngành y tế trường học và một số mô hình hoạt động y tế trường học trên thế giới

- Phần 2 Tâm - sinh lý lứa tuổi trường học: trình bày về các đặc điểm tâm sinh lý trong các giai đoạn phát triển ở học sinh và một số trắc nghiệm, kỹ thuật đo đạc sử dụng trong đánh giá về tâm sinh lý của trẻ

em trong lứa tuổi trường học

HUPH

- Phần 3 Vệ sinh trường học: trình bày các yêu cầu vệ sinh trong quy hoạch thiết kế trường, lớp, trang thiết bị đồ dùng học tập và các kỹ thuật kiểm tra, đo đạc, đánh giá về điều kiện vệ sinh trong trường học Trong phần này còn trình bày thêm về nội dung hướng dẫn xây dựng trường học an toàn và cách đánh giá theo bảng kiểm

- Phần 4 Dinh dưỡng và Vệ sinh an toàn thực phẩm: trình bày về những vấn đề dinh dưỡng thường gập ở học sinh, giá trịnh dinh dưỡng, dinh dưỡng hợp lý, đặc điểm vệ sinh của thực phẩm, kỹ thuật xây dựng khẩu phần ăn cho học sinh và kỹ thuật đánh giá tình trạng dinh dưỡng,

vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường học

- Phần 5 Chăm sóc sức khỏe học sinh: trang bị các nội dung chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, gồm các nội dung về quản lý sức khỏe thông qua khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện một số bệnh liên quan đến học đường, liên quan đến lứa tuổi và một số kỹ năng trong sơ cứu ban đầu cho học sinh tại trường học

Tài liệu biên soạn nhằm cung cấp cho các học viên là cán bộ y tế trường học thuộc các trung tâm y tế dự phòng tỉnh/thành phố những kiến thức lý thuyết

và kỹ năng thực hành về vệ sinh trường học, kiến thức và kỹ năng trong việc chăm sóc sức khoẻ học sinh tại nhà trường Tham gia biên soạn tài liệu là những cán bộ có kinh nghiệm và tâm huyết với công tác y tế trường học của khoa Vệ sinh và sức khoẻ trường học - Viện YHLĐ-VSMT, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Trường Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Xanh Pôn

Chúng tôi hy vọng cuốn sách sẽ có ích cho các đồng nghiệp đang công tác trong lĩnh vực Y tế trường học Tuy nhiên tài liệu không tránh khỏi những khiếm khuyết, tồn tại, chúng tôi rất mong nhận được sự chia sẻ, trao đổi, đóng góp ý kiến của các nhà chuyên môn để nội dung cuốn sách ngày càng hoàn thiệt hơn

Các tác giCác tác giảảảả

HUPH

i

GI GIỚ Ớ ỚI THI I THI I THIỆ Ệ ỆU CH U CH U CHƯƠ ƯƠ ƯƠNG TR NG TR NG TRÌNH ÌNH ÌNH

Chăm sóc sức khoẻ học sinh là công tác có ý nghĩa rất quan trọng vì thế hệ trẻ hôm nay là thế giới ngày mai Với số lượng học sinh chiếm gần 1/3 dân số cả nước thì việc chăm sóc tốt sức khoẻ các em sẽ tạo ra nguồn lực quý báu cho công cuộc công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước trong tương lai Trong những năm qua, ngành y tế và giáo dục đã có nhiều cố gắng xây dựng mạng lưới Y tế trường học từ trung ương đến địa phương để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ học sinh Mạng lưới y tế trường học

đã có những đóng góp tích cực trong việc bảo vệ và nâng cao sức khoẻ cho

học sinh

Tuy vậy, công tác Y tế trường học vẫn tồn tại nhiều bất cập như: nội dung, kinh phí hoạt động rất hạn chế, trang thiết bị thiếu thốn Đặc biệt là nhân lực làm công tác y tế trường học ở tất cả các tuyến còn thiếu về số lượng và chưa đáp ứng về trình độ chuyên môn Bên cạnh đó, các yếu tố vệ sinh trường học không được kiểm soát chặt chẽ, một số bệnh tật liên quan

đến trường học chưa được khống chế và vẫn đang có xu hướng gia tăng

trong thời gian gần đây Trước tình hình đó, Bộ Y tế được sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới ADB, đã giao cho Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường xây dựng chương trình đào tạo và biên soạn tài liệu “Nội dung

và một số kỹ thuật Y tế trường học” với mục tiêu tăng cường năng lực chuyên môn kỹ thuật về Y tế trường học cho cán bộ làm công tác Y tế trường học tại các Trung tâm y tế dự phòng tỉnh/thành phố, nhằm đẩy mạnh

và nâng cao hiệu quả hoạt động Y tế trường học trên cả nước

Chương trình đào tạo liên tục trong 2 tháng, nội dung gồm có 5 phần, nhằm cung cấp cho các học viên là cán bộ y tế trường học thuộc các trung tâm y tế dự phòng tỉnh/thành phố những kiến thức cơ bản về Y tế trường học, kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành về vệ sinh trường học, kiến thức và kỹ năng trong việc chăm sóc sức khoẻ học sinh tại nhà trường

HUPH

ii

Tham gia biên soạn tài liệu là những cán bộ có kinh nghiệm và tâm huyết với công tác y tế trường học của khoa Vệ sinh và sức khoẻ trường học - Viện YHLĐ-VSMT, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Trường Đại học Y

Hà Nội, Bệnh viện Xanh Pôn Tài liệu không tránh khỏi những khiếm khuyết, tồn tại Chúng tôi rất mong nhận được sự chia sẻ, trao đổi, đóng góp ý kiến của các nhà chuyên môn để chương trình đào tạo đạt hiệu quả cao, đáp ứng nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ học sinh trong giai đoạn hiện nay

VI VI VIỆ Ệ ỆN Y H N Y H N Y HỌ Ọ ỌC LAO C LAO C LAO ĐỘ ĐỘ ĐỘNG NG NG

VÀ V VÀ V VÀ VỆ Ệ Ệ SINH MÔI TR SINH MÔI TR SINH MÔI TRƯ Ư ƯỜ Ờ ỜNG NG NG

HUPH

Độộộộc lc lc lậậậập p p ––– TTTựựựự do do do ––– HHHạạạạnh phúcnh phúcnh phúc

CH CHƯƠ ƯƠ ƯƠNG TR NG TR NG TRÌNH ÌNH ÌNH Đ Đ ĐÀO T ÀO T ÀO TẠ Ạ ẠO LI O LI O LIÊN T ÊN T ÊN TỤ Ụ ỤC C C

3.1 Mụ ụụục ti c ti c tiêu chung: êu chung: êu chung:

Tăng cường năng lực chuyên môn về nội dung và kỹ thuật Y t Y t Y tế ếếế

tr

trư ưưườờờờng h ng h ng họ ọọọcccc cho cán bộ làm công tác Y tế trường học tại các Trung tâm y tế

dự phòng tỉnh/thành phố, nhằm đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động

Y tế trường học trên cả nước

2 Nêu được kiến thức chung về tâm sinh lý trẻ em

3 Liệt kê được nội dung kiểm tra và đánh giá vệ sinh trường học

4 Trình bày được các kiến thức về dinh dưỡng lứa tuổi, nội dung triển khai, đánh giá vệ sinh dinh dưỡng học đường

5 Trình bày được nguyên nhân, tác hại, chẩn đoán và dự phòng một số bệnh liên quan đến trường học

HUPH

iv

3.2.2 Mục tiêu kỹ năng:

1 Thực hiện được các kỹ thuật kiểm tra, đánh giá tâm sinh lý trường học

2 Thực hiện được các kỹ thuật kiểm tra, đánh giá vệ sinh trường học

3 Thực hiện được các kỹ thuật triển khai, đánh giá vệ sinh dinh dưỡng học

đường

4 Tính được tuổi và phân loại phát triển thể lực, sức khỏe học sinh

5 Thực hiện được kỹ thuật kiểm tra, phát hiện và chăm sóc dự phòng một số bệnh, tật ở lứa tuổi học đường

6 Thực hiện được một số bước, kỹ năng cơ bản trong sơ cứu ban đầu tại trường học

3.2.3 Mục tiêu thái độ:

1 Rèn luyện tác phong nhanh nhẹn, chính xác, trung thực trong công việc

2 Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật chuyên môn

3 Rèn luyện tác phong: chu đáo, thân thiện, nhẹ nhàng, kiên nhẫn khi tiếp xúc với học sinh

4 H

4 Họ ọọọc vi c vi c viên tham d ên tham d ên tham dự ựựự kh kh khóa óa óa đ đđđào t ào t ào tạ ạạạo: o: o:

- Đối tượng: là các cán bộ chuyên môn tại các trung tâm Y tế dự phòng tỉnh/ thành phố

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ:

+ Có trình độ từ trung cấp trở lên

+ Đang làm công tác Y tế trường học

- Được TTYTDP tỉnh/thành phố cử đi học và tiếp nhận sau khi kết thúc khóa học

HUPH

2 Trình bày các nội dung ưu tiên trong xây dựng chương trình y tế trường học

3 Trình bày được các nhiệm vụ của Y tế trường học ở Việt Nam hiện nay

4 Trình bày được nhiệm vụ của cán bộ y

tế trong các trường học ở Việt Nam

3. Trình bày được đặc điểm tâm lý cơ bản của các lứa tuổi từ nhi đồng đến thanh niên

2 Trình bày được nội dung và kỹ thuật tiến hành một số trắc nghiệm tâm lý

3 Thực hiện được một số trắc nghiệm tâm

lý

4 Rèn luyện kỹ năng cẩn thận, chính xác, thân thiện, nhẹ nhàng và kiên nhẫn

2 Trình bày được kỹ thuật đo một số kích thước nhân trắc Ecgonomi

3 Thực hiện đo được một số kích thước nhân trắc Egonomi

2 Thực hiện được các bước tiến hành đo

đạc và đánh giá kết quả đo

3 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi tiến hành đo

2 Thực hiện được các bước đo đạc và đánh giá kết quả đo

HUPH

2 Thực hiện được các bước đo đạc và đánh giá kết quả đo

3 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi tiến hành đo

2 Trình bày được các yêu cầu và nguyên tắc cơ bản của kỹ thuật đo chức năng

hô hấp

3 Thực hiện được các thao tác kỹ thuật

đo chức năng hô hấp và đánh giá kết quả đo

4 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi tiến hành đo

HUPH

4. Đánh giá được các kết quả khảo sát

so với tiêu chuẩn vệ sinh hiện hành

HUPH

phòng học

2. Trình bày được ảnh hưởng của các yếu tố vi khí hậu đến sức khỏe học sinh

3. Sử dụng thành thạo các thiết bị đo CO2, nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió

4. Trình bày được kỹ thuật đo đạc (thời điểm đo, vị trí đo, số lần đo) và đánh giá kết quả đo theo tiêu chuẩn hiện hành

4. Mô tả được cách thu thập số liệu trong quá trình khảo sát bảng và bàn ghế học sinh

5. Trình bày được cách đánh giá sự phù hợp của kích thước bàn ghế với các kích thước cơ thể học sinh

2 Trình bày được các nội dung cơ bản của écgônômi học đường

HUPH

1 Trình bày được khái niệm cộng đồng

an toàn, trường học an toàn

2 Trình bày được phương pháp xây dựng trường học an toàn có sự tham gia của cộng đồng

2 Trình bày được kỹ thuật thu thập các

số đo nhân trắc trong đánh giá tình trạng dinh dưỡng

3 Phân loại được tình trạng dinh dưỡng của trẻ lứa tuổi học đường từ các số

1 Nêu được cách phân loại thực phẩm

2 Nêu được giá trị dinh dưỡng chính của thực phẩm nguồn gốc động vật và thực vật

3 Trình bày được những đặc điểm vệ sinh của một số thực phẩm thường sử dụng và biện pháp phòng chống bệnh gây ra do các thực phẩm này

5 Mô hình phối hợp với công ty dịch vụ

ăn uống để cung cấp bữa ăn

6 Nêu được nguyên tắc chỉ đạo thực hiện VSATTP trong trường học

2 Thực hiện thành thạo các kỹ thuật kiểm tra nhanh an toàn vệ sinh thực phẩm tại cơ sở

Ph

Phầ ầầần 5 Ch n 5 Ch n 5 Chă ăăăm sóc s m sóc s m sóc sứ ứứức kh c kh c khỏ ỏỏỏe h e h e họ ọọọc sinh c sinh c sinh

25 Nội dung, yêu

4 Thực hiện cách tính tuổi, phân loại phát triển thể lực và phân loại sức khỏe học sinh

5 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác

2 Mô tả được cấu tạo giải phẫu của mắt

3 Thực hiện được kỹ thuật lật mi mắt để khám kết mạc

4 Trình bày được cách khám, chẩn đoán, điều trị mắt hột tại trường học

5 Trình bày được cách xử trí một số sơ cấp cứu ban đầu về mắt tại trường học

6 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác

4 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi thăm khám

2 Trình bày được kỹ thuật mắc điện cực

đo điện tim

3 Trình bày được các sai sót và các yếu

tố nhiễu thường gập khi đo điện tim

4 Thực hiện kỹ thuật đo điện tâm đồ

5 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi thăm khám

2 Thực hiện được kỹ thuật đếm mạch và

đo huyết áp cho học sinh

3 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác khi đếm mạch và đo huyết áp cho học sinh

2 Trình bày được thời gian mọc răng

3 Trình bày được nguyên nhân bệnh sâu răng

4 Trình bày được nguyên nhân viêm lợi

1 Trình bày được mục tiêu của công tác

sơ cấp cứu ban đầu

2 Trình bày được các bước tiến hành đối với từng tình huống sơ cấp cứu cụ thể

3 Thao tác thành thạo các kỹ năng sơ cấp cứu trên mô hình

4 Rèn luyện tác phong cẩn thận, chính xác

HUPH

- Bài kiểm tra viết:

+ Thời gian 1 tiết học (50 phút)

+ Nội dung: Tổng hợp kiến thức của nội dung khóa học

+ Phương pháp: Trả lơi các câu hỏi trắc nghiệm khách quan (tests)

6.2

6.2 Đ Đ Đánh giá th ánh giá th ánh giá thư ưưườờờờng xuy ng xuy ng xuyên: ên: Từ phần 2 trở đi, mỗi phần có 01 điểm kiểm tra lý thuyết

- Kiểm tra kiến thức:

+ Hình thức: Kiểm tra viết

+ Thời gian: 45 - 50 phút

+ Nội dung: Tổng hợp kiến thức của từng phần

+ Phương pháp: Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm khách quan (tests)

6.3

6.3 Đ Đ Đánh giá k ánh giá k ánh giá kế ếếết t t t thúc: thúc: 01 bài kiểm tra viết và 01 bài kiểm tra thực hành

- Bài kiểm tra viết:

+ Thời gian 1 tiết học (50 phút)

+ Nội dung: Tổng hợp kiến thức toàn khóa

+ Phương pháp: Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm khách quan (tests)

- Bài kiểm tra thực hành: mỗi học viên bốc thăm 01 kỹ thuật có trong chương trình học để thực hiện

+ Thời gian 2 tiết học (120 phút)

+ Nội dung: thực hiện các test tâm lý học, kỹ thuật đo đạc, khám và xác

định một số bệnh

+ Phương pháp: Quan sát bằng bảng kiểm và vấn đáp

- Điểm kiểm tra kết thúc: Trung bình cộng bài kiểm tra viết và điểm bài kiểm tra thực hành

HUPH

xvii

7 T

7 Tổ ổổổ ch ch chứ ứứức khóa h c khóa h c khóa họ ọọọc: c: c:

7.1 Phân b

7.1 Phân bố ốốố th th thờ ờờời gian khóa h i gian khóa h i gian khóa họ ọọọc: c: c:

7.1.1 Quỹ thời gian:

8 tuần x 5 ngày x 8 tiết/giờ học = 320 tiết/giờ

Mỗi tiết khoảng 50 – 60 phút

7.1.2 Phân bổ thời gian:

- Khai giảng, bế giảng: 2 tiết/giờ

- Học lý thuyết và thực hành: 309 tiết/giờ

- Kiểm tra đầu vào và kết thúc khóa học: 3 tiết/giờ

Ngày th

Ngày thứứứứ 1 1 1

Đón tiếp học viên 8h00 – 8h30

xix

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

13h00 – 15h00 KT đo nhân trắc trong écgônômi trường học (tiếp)

15h15 – 17h00 KT đo nhân trắc trong écgônômi trường học (tiếp)

TUTUẦẦẦN 2N 2N 2

xx

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

15h15 – 17h00 Kỹ thuật đánh giá vệ sinh trong quy hoạch thiết kế, xây dựng

trường học

Ngày th

Ngày thứứứứ 4 4 4 Kỹ thuật đánh giá vệ sinh (KTĐGVS) trong quy hoạch thiết kế,

xây dựng trường học 7h30 – 9h30

9h45 – 11h30 Kỹ thuật đánh giá vệ sinh các công trình vệ sinh, cung cấp nước

và xử lý chất thải trường học

13h00 – 15h00 Kỹ thuật đánh giá vệ sinh các công trình vệ sinh, cung cấp nước

và xử lý chất thải trường học (tiếp)

xxi

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

15h15 – 17h00 Kỹ thuật đánh giá VS bàn ghế và bảng học sinh (tiếp)

Ngày thứứứứ 5 5 Những vấn đề dinh dưỡng thường gặp và phương pháp đánh giá tình

trạng dinh dưỡng của trẻ em lứa tuổi học đường

7h30 – 9h30

9h45 – 11h30 Những vấn đề dinh dưỡng thường gặp và phương pháp đánh giá tình

trạng dinh dưỡng của trẻ lứa tuổi học đường (tiếp)

13h00 – 15h00 Những vấn đề dinh dưỡng thường gặp và phương pháp đánh giá tình

trạng dinh dưỡng của trẻ lứa tuổi học đường (tiếp)

HUPH

xxii

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

15h15 – 17h00 Những vấn đề dinh dưỡng thường gặp và phương pháp đánh giá tình

trạng dinh dưỡng của trẻ lứa tuổi học đường (tiếp)

TUTUẦẦẦN 4N 4N 4

xxiii

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

15h15 – 17h00 Nguyên tắc và các bước XD khẩu phần (thực hành)

Ngày thứứứứ 1 1 1 Kiểm tra lý thuyết phần 3

Nội dung, yêu cầu trong khám sức khoẻ định kỳ 7h30 – 9h30

15h15 – 17h00 Kỹ thuật đo sức nghe cho học sinh (thực hành)

7h30 – 9h30 Kỹ thuật ghi điện tâm đồ cho học sinh

xxvii

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

7h30 – 9h30 Kỹ thuật đếm mạch và đo huyết áp cho học sinh

xxviii

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

9h45 – 11h30 Một số kỹ năng sơ cấp cứu thông thường tại trường học

xxix

Th

Thờờờời giani giani gian NNộộộội dungi dungi dung

13h00 – 15h00 Một số kỹ năng sơ cấp cứu thông thường tại trường học

xxx

7.2 T

7.2 Tổ ổổổ ch ch chứ ứứức khóa h c khóa h c khóa họ ọọọc: c: c:

- Địa điểm tổ chức khóa học: Viện Y học lao động và Vệ sinh môi

trường và do Trung tâm đào tạo trực tiếp quản lý Địa chỉ: 57 Lê Quý

Đôn - Hà Nội

- Đơn vị quản lý lớp học: Trung tâm đào tạo

- Số lượng học viên: 30 học viên

- Ban cán sự lớp do học viên bầu ra 1 lớp trưởng và 1 lớp phó

- Địa điểm học lý thuyết: Hội trường/thư viện tầng 3 của Viện

- Địa điểm thực hành: Khoa Vệ sinh Sức khoẻ trường học

7.3 C

7.3 Cấ ấấấp gi p gi p giấ ấấấy ch y ch y chứ ứứứng nh ng nh ng nhậ ậậậnnnn

- Giá trị của Giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận do dự án và Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường cấp do Bộ Y tế cấp mã số đào tạo

- Tiêu chuẩn cấp giấy chứng nhận

+ Không nghỉ quá 10% tổng số thời gian khóa học

+ Không vi phạm nội qui của Viện

+ Điểm kiểm tra không quá 2 bài dưới 5 điểm

- Các học viên không đủ 3 tiêu chuẩn trên không được cấp giấy chứng nhận và trở về đơn vị công tác

Häc hµm/

häc vÞ

Th©m niªn c«ng t¸c

§· ®−îc tËp huÊn vÒ PPSP

xxxi

TT Hä vµ tªn

N¨m sinh

Chuyªn m«n

Häc hµm/

häc vÞ

Th©m niªn c«ng t¸c

§· ®−îc tËp huÊn vÒ PPSP

8.2 Tài liệ ệệệu cho h u cho h u cho họ ọọọc vi c vi c viên, giáo viên, sách, tài li ên, giáo viên, sách, tài li ên, giáo viên, sách, tài liệ ệệệu tham kh u tham kh u tham khả ảảảo: o: o:

- Tài liệu cho học viên: Các bài giảng được biên soạn dành cho chương trình khóa học của Viện YHLĐ-VSMT

Tài liệu tham khảo: Là các sách chuyên khoa về Sức khỏe trường học đã

được xuất bản của Viện YHLĐ&VSMT, Trường Đại học Y Hà Nội và Cục

Y tế Dự phòng Sách chuyên ngành Y học của một số nhà xuất bản trên thế giới

xxxii

9 H 9 H 9 Hư ưưướớớớng d ng d ng dẫ ẫẫẫn th n th n thự ựựực hi c hi c hiệ ệệện ch n ch n chươ ươ ương tr ng tr ng trình ình ình

9.1 T

9.1 Tổ ổổổ ch ch chứ ứứức ph c ph c phươ ươ ương pháp d ng pháp d ng pháp dạ ạạạy h y h y họ ọọọcccc

- Thời gian học: Buổi sáng từ 7h30 đến 11h30, buổi chiều từ 13h00 đến 17h00

- Phần lý thuyết: Dạy theo phương pháp dạy học tích cực

- Phần thực hành: tại Phòng thí nghiệm của Khoa Vệ sinh và Sức khỏe trường học và đi thực địa tại trường học phổ thông

+ Giảng viên:

o Giới thiệu về các công cụ, thiết bị sử dụng để đánh giá tâm sinh lý, các yếu tố vệ sinh trường học, xác định tình trạng và phân loại sức khỏe học sinh, sơ cấp cứu ban đầu

o Quan sát học viên thực hành và hướng dẫn cho học viên khi cần thiết

+ Học viên:

o Sử dụng các công cụ, thiết bị (các test tâm lý, thước đo nhân trắc, thiết bị đánh giá lực kéo thân, lực bóp tay, máy đo chức năng hô hấp) để đánh giá tâm sinh lý

o Sử dụng các công cụ, thiết bị (máy đo ánh sáng, máy đo tiếng

ồn, máy đo CO2, máy đo vi khí hậu, dụng cụ hóa chất, máy tính) để đánh giá các yếu tố vệ sinh trường học, vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn và xây dựng khẩu phần cho học sinh

o Sử dụng các công cụ, thiết bị (máy đo thị lực, máy đo khúc xạ

kế, hộp thử kính, máy đo thính lực, máy đo điện tim, máy do huyết áp, máy và bộ test đo sắc giác, thước scoliometer, máy tính) để xác định tình trạng và phân loại sức khỏe học sinh

o Sử dụng các thiết bị, mô hình mô phỏng để xử lý các trường hợp sơ cấp cứu trong trường học

HUPH

Nộ ộộội dung i dung i dung S Số ốốố l l l lầầầần th n th n thự ựựực c

hi hiệ ệệện t n t n tố ốốối thi i thi i thiể ểểểuuuu

1 Tâm sinh

lý lứa tuổi

trường học

1 Thực hiện trắc nghiệm tâm lý 04

2 Thực hiện kỹ thuật đo nhân trắc 05

3 Thực hiện kỹ thuật đo lực kéo thân 02

4 Thực hiện kỹ thuật đo lực bóp tay 02

5 Thực hiện kỹ thuật đo sức bền của cơ 02

6 Thực hiện kỹ thuật đo chức năng hô hấp 03

2 Vệ sinh

trường học

1 Thực hiện kỹ thuật đo ánh sáng 05

2 Thực hiện kỹ thuật đo tiếng ồn 03

3 Thực hiện kỹ thuật đo vi khí hậu 05

4 Đánh giá sự phù hợp của bàn ghế với kích thước nhân trắc học sinh

2 Xây dựng khẩu phần ăn cho học sinh 05

3 Thực hiện các kỹ thuật đánh giá nhanh VSATTP

4 Thực hiện kỹ thuật đo sắc giác 04

5 Thực hiện kỹ thuật đo sức nghe 02

HUPH

xxxiv

6 Thực hiện kỹ thuật đo điện tâm đồ 02

7 Thực hiện kỹ thuật đo mạch, huyết áp 02

8 Thực hiện kỹ thuật hồi sức tim phổi 01

9 Thực hiện các kỹ thuật băng bó, cố định gãy xương, bong gân

9.2 Quả ảảản lý n lý n lý đ đđđào t ào t ào tạ ạạạoooo

- Mỗi học viên không được nghỉ quá 10 % số buổi học

- Giảng viên và học viên đến lớp đúng giờ

9.3 Qu Quả ảảản lý l n lý l n lý lư ưưưu tr u tr u trữ ữữữ h h hồ ồồồ s s sơ ơơơ khoá h khoá h khoá họ ọọọcccc

- Danh sách học viên, kết quả các bài thi, giấy chứng nhận được lưu tại Trung tâm đào tạo trong 5 năm

Hà Nội, ngày tháng năm 20 VIÊN VIÊN TR TR TRƯ Ư ƯỞ Ở ỞNG NG NG

Nguy Nguyễ ễễễn Duy B n Duy B n Duy Bả ảảảoooo

HUPH

1 Khái niệm về Y tế trường học 1

2 Khái quát lịch sử của y tế trường học 1

3 Chức năng, nhiệm vụ và mô hình tổ chức Y tế trường học ở Việt Nam 12

4 Mô hình tổ chức quản lý hoạt động Y tế trường học 14

5 Nhiệm vụ của cán bộ y tế tại các trường học 16

6 Các văn bản pháp quy hiện hành về hoạt động y tế trường học 16

Ph

Phầầầần 2: TÂM n 2: TÂM n 2: TÂM SINH LÝ LSINH LÝ LSINH LÝ LỨỨỨA TUA TUA TUỔỔỔI HI HI HỌỌỌC C C ĐĐĐƯƯƯỜỜỜNGNGNG 1919 Bài 2: TÂM - SINH LÝ LỨA TUỔI HỌC ĐƯỜNG 19

1 Giới thiệu chung 19

2 Giai đoạn tuổi nhi đồng (6 - 11 tuổi) 20

3 Giai đoạn tuổi thiếu niên (11-15 tuổi) 23

4 Giai đoạn tuổi vị thành niên (15-18 tuổi): 28

5 Giai đoạn tuổi thanh niên (18 đến 25 tuổi) 30 Bài 3 GIÁO DỤC GIỚI TÍNH Ở LỨA TUỔI HỌC ĐƯỜNG 35

1 Khái niệm giáo dục giới tính 35

2 Nhiệm vụ của giáo dục giới tính 36

3 Nội dung giáo dục giới tính ở các lứa tuổi 36

4 Nhu cầu giới tính và đạo đức giới tính 39

5 Quan hệ nam nữ và chính sách dân số 41

6 Những nguyên tắc, phương pháp và các lực lượng giáo dục giới tính 42 Bài 4 MỘT SỐ TRẮC NGHIỆM TÂM LÝ ĐÁNH GIÁ RỐI NHIỄU TÂM TRÍ Ở HỌC SINH 49

1 Vài nét về vấn đề rối nhiễu tâm trí ở học sinh 49

2 Một số trắc nghiệm trong chẩn đoán tâm lý lâm sàng nhằm phát hiện, đánh giá mức độ rối nhiễu tâm trí ở trẻ em 51 Bài 5 KỸ THUẬT ĐO NHÂN TRẮC TRONG ÉCGÔNÔMI TRƯỜNG HỌC 60

1 Yêu cầu khi đo nhân trắc 60

2 Xử lý số liệu 61

3 Kỹ thuật đo 61 Bài 6 KỸ THUẬT ĐO LỰC KÉO THÂN CHO HỌC SINH 71

1 Ý nghĩa: 71

2 Nguyên tắc: 71

HUPH