- Theo cựu Tổng Giám đốc UNESCO Federico Mayor đưa ra một định nghĩa: "Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sông động mọi mặt của cuộc sống của mỗi cá nhân và cả cộng đồng
Trang 1VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐỀ ÁN KHOA HỌC
Vấn đề văn hóa công ty trong doanh nghiệp
vừa và nhỏ của Việt Nam
Lại Việt Anh
Trang 2Lời nói đầu
Mục lục:
Chương I: Tổng quan về văn hóa công ty trong các doanh nghiệp
I Khái niệm văn hóa công ty
II Các hình thức biêu hiện
1 Các hình thức tổng quan
2 Các hình thức đăc trưng
a Văn hóa công ty là văn hóa ứng xử
b Văn hóa công ty là sự tiết kiệm
c Văn hóa công ty là thương hiệu
III Các nhân tố tác động
IV Phương pháp áp dụng văn hóa công ty trong doanh nghiệp
V Mục tiêu áp dụng văn hóa công ty trong doanh nghiệp
VI Văn hóa công ty trong tầm nhìn thế giới
Chương II: Thực trạng văn hóa công ty trong doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam
I Khái quát chung về doanh nghiệp vừa và nhỏ
II Thực trạng văn hóa công ty trong doanh nghiệp vừa và nhỏ
III Nhận xét, đánh giá
1 Kết quả đạt được
2 Nguyên nhân
Chương III: Giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cáo chất lượng sử dụng văn hóa công ty trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam
I Nâng cao nhận thức, kĩ năng quản lý
1 Nội dung
2 Ý nghĩa
I Duy trì, phát triển trong thời gian dài
1 Nội dung
Trang 32 Ý nghĩa
Lời cảm ơn
Phụ lục
Lời nói đầu
Mỗi người thường chọn cho mình một cái nhìn và hành vi ứng xử khác nhau, đó là triết lí sống Tùy vào hoàn cảnh và các môi trường khác nhau mà con người có thể điều khiển và hướng mình theo một con dường nhất định Trong các công ty, doanh nghiệp, triết lý sống
Trang 4của nó chính là văn hóa công ty, nó được hiểu rộng hơn không chỉ phục vụ lợi ích của cá nhân mà hướng tới mục tiêu của tập thể Con người không chỉ sống và làm việc như một cỗ máy mà còn được cảm nhận, chia sẻ và thúc đẩy bằng cảm xúc của con tim Văn hóa công ty giúp kết nối con người, không chỉ là con người trong công ty mà còn là cầu nói với khách hàng của họ, và tạo ra cái riêng của một tổ chức
Mặt khác, văn hóa công ty cũng như một phương thức hội nhập giúp các doanh nghiệp Việt Nam từng bước khẳng định vị trí của mình trong khu vực và trên thế giới Trong công tác nâng cao chất lượng văn hóa công ty mang tầm nhìn và những suy tính dài hạn có ý nghĩa quan trọng trong tạo dựng kỹ năng, kiến thức chuyên môn, khả năng làm việc và hợp tác
Để hoạt động của doanh nghiê pp được thực hiện hiệu quả, các doanh nghiệp đều cần sử dụng các biện pháp, mô hình nâng cao chất lượng văn hóa để tận dụng được tối đa lực lượng lao động của doanh nghiệp mình Xuất phát từ thực trạng trên, chúng em đi sâu vào đề tài:
“Vấn đề văn hóa công ty trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam ”
Chương I:
Tổng quan về văn hóa công ty trong các doanh nghiệp.
I Khái niệm văn hóa công ty
- Giống như tất cả các ngành khoa học xã hội khác, ngành văn hóa học có lịch sử phát sinh và phát triển lâu dài trong lịch sử loài người Trong quá trình lịch sử đó nội dung của khái niệm văn hóa cũng thay đổi theo
- Văn hóa, nói một cách giản dị, là những gì còn lại sau những chu trình lịch sử khác nhau, qua đó người ta có thể phân biệt được các dân tộc với nhau Thông qua mỗi một chu kỳ của sự phát triển, dân tộc đó tương tác với mình và với những dân tộc khác, cái còn lại được gọi là bản sắc, hay còn gọi là văn hóa
Trang 5- Theo cựu Tổng Giám đốc UNESCO Federico Mayor đưa ra một định nghĩa: "Văn hóa
phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sông động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi
cá nhân và cả cộng đồng) đã diễn ra trong quá khử cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành một hệ thông các giá trị, truyền thống thẩm mỹ và lối sống mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng địinh bản sắc riêng của mình".
- Văn hóa là một hiện tượng khách quan, là tổng hoà của tất cả các khía cạnh của đời sống Ngay cả những khía cạnh nhỏ nhặt nhất của cuộc sống cũng mang những dấu hiệu văn hóa Rất nhiều thứ mới thoạt nhìn thì giống nhau, nhưng nếu xem xét kỹ thì lại có những điểm riêng biệt Trong thực tế, không có sự giống nhau tuyệt đối
- Công ty là một tổ chức kinh doanh, nó không chỉ có máy móc vốn liếng của chủ nhân
mà còn có những con người Công ty quy tụ nhiều người và hoạt động giống như một người (đầu vào, đầu ra, lãi lỗ ) Nó cũng phải có một triết lý để soi sáng cho những hoạt động của nó Người ta thường gọi triết lý của công ty là văn hóa của công ty Vậy văn hóa công ty hướng dẫn mọi người trong công ty quên đi triết lý sống của cá nhân mình để làm việc cho những mục đích chung của công ty Và những mục đích chung kia được gọi là các giá trị Chúng là một niềm tin được chia sẻ giữa những người trong công ty với nhau
- Văn hóa công ty (văn hóa doanh nghiệp) là một lĩnh vực mới được nghiên cứu trong vài thập kỷ qua, các định nghĩa về khái niệm này còn rất khác nhau phản ánh sự mới mẻ của vấn đề, tình trạng chưa thống nhất về cách tiếp cận, mối quan tâm, phạm vi ảnh hưởng và vận dụng ngày càng mở rộng của những khái niệm này
- Theo quan điểm của đạo đức kinh doanh thì: Văn hóa công ty là một hệ thống ý
nghĩa, giá trị niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên của tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của các thành viên Văn hóa công ty là biểu hiện của đạo đức kinh doanh trong một tổ chức.
>> Văn hoá công ty là toàn bộ các giá trị văn hoá được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục đích Văn hoá công ty còn góp phần tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống của riêng mỗi doanh nghiệp
Văn hoá công ty có vị trí và vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của mỗi doanh nghiệp, bởi bất kỳ một doanh nghiệp nào nếu thiếu đi yếu tố văn hoá, ngôn ngữ, tư liệu,
Trang 6thông tin nói chung được gọi là tri thức thì doanh nghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn tại được Trong khuynh hướng xã hội ngày nay thì các nguồn lực của một doanh nghiệp
là con người mà văn hoá doanh nghiệp là cái liên kết và nhân lên nhiều lần các giá trị của từng nguồn lực riêng lẻ Do vậy, có thể khẳng định văn hoá doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp
II Các hình thức biểu hiện
1 Các hình thức tổng quan
- Kiến trúc đặc trưng: Thiết kế nội ngoại thất, trang trí đồ dùng, cách sắp xếp, bố trí tài liệu,
tư trang …
- Nghi lễ: Là những sự kiện đã được chuẩn bị từ trước dưới những hình thức hoạt động, sự kiện văn hóa xã hội chính thức, được thực hiện định kỳ nhằm thắt chặt mối quan hệ tổ chức
và thường đựơc tổ chức vì lợi ích của những người tham dự
- Giai thoại: Được thêu dệt từ những sự kiện có thực được mọi thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại với những thành viên mới
- Biểu tượng: Là một cái gì đó biểu thị một thứ gì đó không phải là chính nó và có tác dụng giúp mọi người nhận ra hay hiểu được thứ mà nó biểu thị như Logo, mẫu mã, kiểu dáng
…
- Ngôn ngữ, khẩu hiệu: Đó là những câu chữ đặc biệt, khẩu hiệu, ví von, ẩn dụ hay
một sắc thái ngôn ngữ đẻ truyền tải đến nhân viên hay những người hữu quan
- Ấn phẩm điển hình: Là những tư liệu chính thức như: Bản tuyên
ngôn sứ mệnh, báo cáo thường niên, tài liệu giới thiệu về tổ chức, ấn phảm định kỳ, tài liệu quảng cáo
2 Các hình thức đặc trưng
a Văn hóa công ty là văn hóa ứng xử
Điều này thì có lẽ ai cũng biết và ít nhiều có ý thức trong môi trường công việc Bất
cứ một người nào khi bước chân vào môi trường làm việcmớithì đều nhận được những nội quy, quy định về văn hoá ứng xử trong công ty, nhất là môi trường làm việc văn phòng: giữa các thành viên trong ban lãnh đạo, giữa sếp với nhân viên, giữa nhân viên
và nhân viên Đó cũng là điều hoàn toàn dễ hiểu
Trang 7Không chỉ trong giờ hành chính, văn hoá công ty còn thể hiện ở cả ngoài giờ làm việc, bên ngoài công ty Không nói xấu đồng nghiệp, không đưa chuyện công ty ra ngoài để đàm luận, không "đâm bị thóc, chọc bị gạo” sống hết mình, nhiệt tình trong cuộc sống bạn bè, đồng nghiệp là những đức tính mà không sếp nào lại không muốn nhân viên mình hướng tới
b Văn hoá công ty là sự tiết kiệm
Trong các công ty giấy chỉ được sử dụng một mặt rồi được sử dụng vô mục đích, trong khi rất nhiều trẻ em lại ao ước có những phần giấy trắng như thế để sử dụng
Văn hoá công ty không ở đâu xa mà chính từ những điều nhỏ nhặt nhất đó Không một ông sếp nào có đủ thời gian để mắt đến những cái nhỏ nhặt ấy cả Tất cả phụ thuộc vào ý thức của mỗi thành viên trong công ty Chỉ cần có ý thức tái sử dụng giấy in, phô tô một mặt thì một khối lượng đáng kể văn phòng phẩm trong một tháng đã được tiết kiệm
Ngoài việc tiết kiệm những thứ hiện hữu như văn phòng phẩm thì tiết kiệm những tài nguyên
vô hình cũng là một sự thể hiện văn hoá công ty
Không biết có ai để ý không rằng trong 8 tiếng đồng hồ làm việc, bạn đã dùng không ít thời gian trong số giờ được trả công đó để lãng phí Đi muộn một vài phút, ăn sáng một vài phút, đi ra đi vào một vài phút, "buôn" một vài phút, thư giãn một vài phút và về sớm một vài phút Hãy thử cộng một vài phút ấy lại xem, bạn đã "ăn gian" được cả tiếng làm việc
c Văn hoá công ty là thương hiệu
“Con người của công ty chính là thương hiệu
của công ty, thương hiệu của công ty chính là văn
hóa của công ty, và khách hàng của công ty đang
bỏ tiền ''mua những giá trị văn hóa đó'' Nói cách
khác, nếu thương hiệu của bạn hứa hẹn mang lại
cho khách hàng sự tin cậy thì bạn phải là người
đáng tin cậy
Liệu công ty của bạn có phải là nơi mà tất cả các
“bộ phận chức năng'' cùng chung một sứ mệnh xây
dựng thương hiệu, hay chỉ là một môi trường mà
mọi người chỉ muốn ''làm cho xong việc''?
Một thương hiệu có thành công hay không, điều đó
phụ thuộc vào những hành động hằng ngày của
người lãnh đạo và tất cả nhân viên của họ, chúng có song hành cùng lời hứa mà thương hiệu
Trang 8đó cam kết mang đến cho khách hàng hay không và công ty đó xây dựng được mối liên hệ tình cảm với đội ngũ nhân viên của mình hay không
III Các nhân tố tác động
- Văn hóa công ty là một quá trình xây dựng, gìn giữ và phát triển bằng nỗ lực của một
tổ chức Do vậy có nhiều nhân tố ảnh hưởng gián tiếp hay trực tiếp tới quá trình này, nhưng nhân tố chính vẫn là con người Con người quyết định nên văn hóa công ty, quyết định nên sự bền vững của những nét văn hóa đó, đồng thới cũng quyết định hiệu quả ảnh hưởng của văn hóa công ty giữa con người với nhau
- Một tổ chức nói chung cũng như các doanh nghiệp nói riêng có thực bền vững không cũng là do cách con người liên kết và tạo nên văn hóa riêng của mình Nó không biểu hiện là những phương thức máy móc mà là giá tri tinh thần, hành vi ứng xử trong mọi hoàn cảnh tình huống, và đóng vai trò quyết định tạo ảnh hưởng và làm nên bộ mặt của công ty Tuy nhiên, trong xu thế thị trường hiện nay, con người thường coi trọng các giá trị giá trị kinh tế, vật chất; từ chỗ lấy con người xã hội tập thể làm mẫu mực chuyển sang chỗ quá nặng nề về con người cá nhân, thậm chí cá nhân chủ nghĩa, coi nhẹ đạo đức; từ chỗ sống vì lý tưởng đến chỗ quá thực dụng, sùng bái đồng tiền, sống
xa hoa lãng phí
- Ngoài nhân tố chính trên, văn hóa công ty còn bị tác động bởi quá trình toàn cầu hoá, hôị nhập dẫn đến nguy cơ áp đặt, can thiệp, đồng hoá, nhất thể hoá lối sống nhân loại, thậm chí đế quốc chủ nghĩa văn hoá và xoá nhoà bản sắc, lệ thuộc, mất phương hướng
- Hay như tác động của văn hoá dân tộc và văn hoá cộng đồng thường thiên về cảm xúc hơn hơn là lý trí, hay sự mềm dẻo, linh hoạt trong ứng xử hàng ngày có thể dẫn đến cách hành động tuỳ tiện, thiếu nguyên tắc Sử dụng các giao tiếp thân mật, suồng sã của đời thường dấn đến cách xưng hô kiểu “gia tộc hoá” khi làm việc, dẫn đến thiếu khách quan trong giải quyết công vụ
IV Phương pháp áp dụng văn hóa công ty trong doanh nghiệp
- Phát triển một kế hoạch hành động cụ thể mà có thể tận dụng tốt những điều trong văn hoá hiện tại của bạn một cách chính xác và dễ tiếp cận
- Động não cải tiến trong các phương pháp và vận dụng nó tối đa hàng ngãy, thường xuyên và liên tục
- Xây dựng các mô hình hành động mong muốn và các hành vi ứng xử, giao tiếp
- Tiếp thu những kết quả văn hóa đã xây dựng và truyền đạt cho toàn bộ nhân viên
- Lĩnh hội các văn hóa truyền thống và xu hướng thế giới để tạo nên nét văn hóa phù hợp dành riêng cho doanh nghiệp
V Mục tiêu áp dụng văn hóa công ty trong doanh nghiệp
Trang 9- Văn hóa được tạo thành từ các giá trị, niềm tin, cơ sở giả định, thái độ và hành vi
chia sẻ bởi một nhóm người - Văn hoá là hành vi mà kết quả đạt được thông qua sự
kết hợp giữa các thành viên trong một tổ chức nói chung và doanh nghiệp nói riêng
- Văn hóa của một doanh nghiệp được tạo thành từ tất cả của cuộc sống những kinh nghiệm từng nhân viên mang lại cho tổ chức Văn hóa là sự ảnh hưởng đặc biệt bởi người sáng lập, giám đốc điều hành của doanh nghiệp, và cán bộ quản lý khác vì họ nắm giữ vai trò quan trọng trong việc ra quyết định và chỉ đạo chiến lược
- Mỗi doanh nghiệp tự tạo cho mình một nét văn hóa riêng biệt, vì vậy để nắm được mục tiêu của văn hóa công ty cũng như áp dụng văn hóa ấy trong doanh nghiệp thì hiểu được các giá trị doanh nghiệp đó hướng tới Từ đó xây dựng các phương pháp áp dụng phù hợp
VI Văn hóa công ty trong tầm nhìn thế giới
D i đây là m t sốố tóm tắốt vềề cách th c áp d ng vắn hóa cống ty trền thềố gi i: ướ ộ ứ ụ ớ
(Mỹ và châu Âu hầu hết các nước)
Đông (Người Trung Quốc và châu Á Hầu hết các nền văn hóa)
Biểu hiện của Hiệp định
và bất đồng
Tranh luận nhiều hơn, sẵn sàng bày tỏ bất đồng bằng lời nói
Khó khăn hơn để nói
"không", bất đồng ý kiến bày tỏ
Thông tin Truyền thông Mang tính chất ý nghĩa nhiều
hơn Sử dụng ngôn ngữ trực tiếp Biểu hiện của Trung thực Công khai nhiều hơn Tinh tế, không lời Định hướng tư duy Theo quy tắc dựa nguyên tắc
trừu tượng như quy định hoặc pháp luật
Tùy vào tình hình xử lý biến cố
Cá nhân Phải có quyền và nhu cầu lớn
hơn đối với quyền tự chủ và thành tích cá nhân
Đề cao nhu cầu của nhóm
Nghị quyết xung đột Xét xử hoặc đối đầu, sử dụng
các luật sư và tòa án Mang tính hòa giải
Trang 10Khi làm việc trong môi trường thương mại toàn cầu, kiến thức về tác động của sự khác biệt văn hóa là một trong những chìa khóa cho thành công kinh doanh quốc tế Nâng cao mức độ nhận thức văn hóa có thể giúp các công ty xây dựng năng lực quốc
tế và cho phép các cá nhân trên toàn cầu ngày càng trở nên thu hút hơn Các nước
sử dụng văn hóa công ty như hộ chiếu của bạn để giám định thương mại quốc tế.
Mới làm tới đây thôi, bạn Rùa phải đi ngủ, cái dưới là của bài cũ không phải sửa
Chương II:
Phương thức áp dụng văn hóa công ty vào quản trị nhân lực
Ở Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ còn có những mặt hạn chế nhất định Đó là một nền văn hóa được xây dựng trên nền tảng dân trí thấp, môi trường làm việc có nhiều bất cập, dẫn đến có những cái nhìn ngắn hạn, chưa có quan niệm đúng đắn về cạnh tranh và hợp tác, chưa
có tính chuyên nghiệp, còn bị ảnh hưởng bởi các tàn dư của nền kinh tế bao cấp, chưa có cơ chế dùng người thỏa đáng vời từng vị trí làm việc, có sự bất cập trong giáo dục và đào tạo Thời kỳ thực hiện thể chế kế hoạch hóa tập chung, văn hóa trong các doanh nghiệp không thể hiện rõ nhưng trong thời kỳ này cũng xuất hiện 3 mô hình quản lý sau:
- Mô hình : Lấy cá nhân làm trung tâm , tập trung ảnh hưởng (kiểu công ty gia đình truyền thống)
+ Đặc điểm : Quyền lực tập trung vào nhân vật lãnh đạo hạt nhân ; Nhân viên chỉ là công
cụ tạo lợi nhuận , không có quyền tham gia hoạch định phương hướng phát triển ; Cơ chế nhân lực cứng nhắc, không có biến chuyển linh hoạt ; Chỉ chú ý đến sự cống hiến của nhân viên mà không bảo vệ quyền lợi của họ ; Chỉ tập trung áp chế công nhân , thiếu tôn trọng tự do sáng tạo