(Tiểu luận) đề tài nạn kẹt xe ở thành phố hồ chí minh hiện nay tiếp cận từ góc độ duy vật biện chứng

Đặc biệt là nạn kẹt xe, xuất hiện chủ yếu ở các đô thị lớn,những khu vực nắm giữ nhiều cơ hội để đất nước và con người phát triển, lạitrở thành mối đe dọa không nhỏ cho sự cố gắng của mộ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN

DUY VẬT BIỆN CHỨNG

Sinh viên thực hiện

HOÀNG THỊ THU HUYỀN : LÊ THỊ THANH HUỆ MSSV

Số báo danh

Ngành

: 223404040779 : 049 : QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

TP Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2023

Cán bộ chấm thi 1 Cán bộ chấm thi 2

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2

1.1 NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG 2

1.1.1 Nguyên tắc tôn trọng tính khách quan kết hợp phát huy tính năng động chủ quan 2

1.1.2 Nguyên tắc toàn diện 2

1.1.3 Nguyên tắc phát triển 3

1.1.4 Nguyên tắc lịch sử - cụ thể 3

1.2 TIẾP CẬN NẠN KẸT XE TỪ GÓC ĐỘ DUY VẬT BIỆN CHỨNG 3 1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của nạn kẹt xe 4

1.2.2 Nguyên nhân của nạn kẹt xe 5

1.2.3 Ảnh hưởng của nạn kẹt xe 7

Chương 2: NẠN KẸT XE TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 8

2.1 Đặc điểm nạn kẹt xe tại Thành phố Hồ Chí Minh 8

2.2 Nguyên nhân nạn kẹt xe ở Thành phố Hồ Chí Minh 9

2.2.1 Nguyên nhân chủ quan 9

2.2.2 Nguyên nhân khách quan 9

2.3 Ảnh hưởng của nạn kẹt xe đến đời sống xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh 12

Chương 3: BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC NẠN KẸT XE Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY 14

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 16

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Việt Nam - một quốc gia được đánh giá ở hạng trung bình về tốc độ pháttriển kinh tế - xã hội Những nỗ lực của chúng ta để sánh vai với các cườngquốc năm châu, để xứng với danh xưng dân tộc bất khuất, xứng với quá khứ vẻvang của cha ông ta không phải chỉ mới xuất hiện một sớm, một chiều Cả đấtnước đang từng bước nỗ lực tiến vào thị trường quốc tế, từng bước gầy dựng

và khẳng định tên tuổi đối với bạn bè trong và ngoài nước, đồng thời từng bướcxây dựng một Việt Nam thật phồn vinh, tươi mới, và hiện đại

Nhưng có một sự thật là: Khi kinh tế ngày càng phát triển, cuộc sống ngườidân càng được cải thiện, thì những vấn nạn, hiện tượng có tác động xấu xuấthiện ngày càng nhiều Đặc biệt là nạn kẹt xe, xuất hiện chủ yếu ở các đô thị lớn,những khu vực nắm giữ nhiều cơ hội để đất nước và con người phát triển, lạitrở thành mối đe dọa không nhỏ cho sự cố gắng của một quốc gia Bởi trên hầuhết mọi quốc gia, khu vực, vùng lãnh thổ, dù lớn hay nhỏ, thì chỉ cần có sựxuất hiện của loài người thì việc xảy ra vấn nạn kẹt xe sẽ chỉ còn phụ thuộc vàotốc độ phát triển của nền kinh tế, và sự quan tâm đúng đắn, can thiệp kịp thờicủa nhà nước, giai cấp cầm quyền

Và Việt Nam cũng không nằm trong trường hợp ngoại lệ Khi thời điểm hiệntại chúng ta đang sở hữu một đô thị triệu dân, năng động, và tràn đầy tiềm năngphát triển như Hồ Chí Minh, thì chính vì những tác động khó lường của nạn kẹt

xe - một vấn đề tưởng chừng rất dĩ nhiên sẽ xảy ra khi giai đoạn phát triển thịnhvượng của Việt Nam nói chung, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng ngày càng tớigần

Vì những lý do đã nêu ở trên, em xin chọn đề tài “Nạn kẹt xe ở Thành phố

Hồ Chí Minh - Tiếp cận từ góc độ duy vật biện chứng.” làm đề tài tiểu luận kếtthúc học phần môn Triết học Mác - Lênin

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1.Những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng

1.1.1 Nguyên tắc tôn trọng tính khách quan kết hợp phát huy tính năng động chủ quan

Trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải tôn trọng và hành động theoquy luật khách quan, nhận thức vấn đề phải dựa trên hiện tượng khách quanđang diễn ra, không được dựa trên suy nghĩ cảm tính chủ quan Chẳng hạn nhưmọi chủ trương, đường lối, kế hoạch, mục tiêu, đều phải xuất phát từ thực tếkhách quan Nhận thức sự

vật, hiện tượng phải chân thật Nhận thức sự vật, hiện tượng nhìn chung phảixuất phát từ bản thân, sự vật, hiện tượng đó Tránh chủ nghĩa chủ quan, duy ýchí hoặc là bệnh chủ quan duy ý chí hoặc là chủ nghĩa duy vật tầm thường, chủnghĩa định lượng… Phát huy tính năng động sáng tạo của ý thức, phát huy ravai trò nhân tố con người, chống tư tưởng, thái độ thụ động, ỷ lại, bảo thủ, trì trệ,thiếu tính sáng tạo, phải coi trọng vai trò của ý thức, biết sử dụng lý luận khoahọc, học thuyết khoa học mở đường cho hoạt động thực tiễn, giải quyết các vấn

đề của hiện thực khách quan, mở đường cho các

vấn đề của hiện thực khách quan Không ngừng nâng cao trình độ nhận thức,năng lực nhận thức để thực hiện được nguyên tắc khách quan và phát huy tínhnăng động chủ quan đòi hỏi chúng ta phải có nhận thức đúng đắn, phải có động

cơ trong sáng, có thái độ thực sự khách quan, khoa học và không vụ lợi

1.1.2 Nguyên tắc toàn diện

Khi nghiên cứu cần đặt đối tượng vào sự vận động phát triển, phát hiện xuhướng biến đổi của nó để không chỉ nhận thức nó trong trạng thái hiện tại màcòn dự báo được khuynh hướng phát triển của nó trong tương lai Cần nhậnthức được rằng phát triển là quá trình trải qua nhiều giai đoạn mỗi giai đoạn cóđặc điểm, tính chất, hình thức khác nhau nên cần tìm hình thức, phương pháp,tác động phù hợp để thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển Phải sớm phát hiện

và ủng hộ đối tượng mới hoặc quy luật tạo điều kiện cho nó phát triển, chống lạiquan điểm bảo thủ trì trệ Trong quá trình thay đổi đối tượng cũ thành đối tượngmới cần phải biết kế thừa các tích cực của đối tượng và phát triển sáng tạochúng trong điều kiện mới

1.1.3 Nguyên tắc phát triển

Khi nghiên cứu, xem xét sự vật, hiện tượng cụ thể cần đặt nó trong chỉnhthể thống nhất của tất cả các mặt, các bộ phận, các yếu tố, các thuộc tính, cácmối liên hệ của chính nó Cần phải nhìn bao quát và nghiên cứu tất cả các mặtcủa các mối liên hệ của sự vật, hiện tượng phải rút ra được các mặt, các mốiquan hệ tất yếu Có như vậy mới có thể nhận thức đúng sự vật, hiện tượng Cầnxem xét đối tượng này trong mối liên hệ với đối tượng khác và với môi trườngxung quanh kể cả các mặt của các mối liên hệ trung gian, trong không gian, thờigian nhất định tức là cần nghiên cứu tất cả các mối

liên hệ của đối tượng trong quá khứ, hiện tại và phán đoán cả tương lai của nó.Không được phiến diện một chiều, chỉ thấy mặt này mà không thấy mặt kháchoặc chú ý đến nhiều mặt mà lại xem xét dàn trải không thấy mặt bản chất của

sự vật, hiện tượng

1.1.4 Nguyên tắc lịch sử - cụ thể

Đặc trưng cơ bản là muốn nắm bắt được bản chất của sự vật, hiện tượngcần xem xét sự hình thành, tồn tại và phát triển của nó vừa trong điều kiện, môitrường, hoàn cảnh vừa trong quá trình lịch sử, vừa ở từng giai đoạn cụ thể củaquá trình đó Bản chất của nguyên tắc này là khi nhận thức sự vật, hiện tượng

sự vận động, trong sự chuyển hóa qua lại của nó, phải tái tạo lại sự vận động,phát triển của sự vật, hiện tượng ấy Tránh khuynh hướng giáo điều, trừu tượng,không cụ thể Mặt khác cũng cần đề phòng

khuynh hướng tuyệt đối

1.2 Tiếp cận nạn kẹt xe từ góc độ duy vật biện chứng

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của nạn kẹt xe

a) Khái niệm của nạn kẹt xe:

Kẹt xe được định nghĩa là một tình trạng giao thông không bình thường xảy

ra ở một thời điểm nhất định của hoạt động giao thông mà ở thời điểm đó khảnăng thông qua thực tế của kết cấu hạ tầng giao thông không đáp ứng đượcnhu cầu của hoạt động giao thông, gây cản trở đến hoạt động bình thường củacác đối tượng tham gia giao thông theo giáo trình “Tổ chức điều khiển giaothông” của Bộ Công an

Bên cạnh đó, xét theo mặt toán học, kẹt xe được đánh giá bằng cách theodõi số lượng phương tiện đi qua một điểm trong một khoảng thời gian, còn đượcgọi là lưu lượng Đây là một khái niệm

vốn có liên quan đến nguyên tắc của ngành thủy động lực học Không chỉ cóvậy, kẹt xe trong từ điển Oxford còn được giải thích

là một hàng dài các phương tiện trên đường không thể di chuyển hoặc chỉ cóthể di chuyển rất chậm

Thông qua những khái niệm đã nêu ở trên, ta biết được nạn kẹt xe là quátrình phương tiện ùn tắc trên một con đường do số lượng phương tiện tham gialớn hơn so với khả năng chứa được của con đường đó và không thể lưu thôngđược do hệ thống giao thông bị quá tải hay do những nguyên nhân bất khảkháng khác

b) Đặc điểm của nạn kẹt xe:

Hiện nay, cùng với sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế, công nghiệp,kẹt xe đã trở thành một vấn đề nhức nhối trong xã hội Vậy, nạn kẹt xe thườngxuất hiện cùng với những đặc điểm như thế nào?

Đầu tiên, ta có thể nhận thấy trên các tuyến đường xảy ra kẹt xe cácphương tiện thường dồn lại tại một chỗ, xe cộ nối đuôi nhau ngày một đông,thành nhiều hàng dài

từ 4 tới 5km Bên cạnh đó, xe cộ trên đường còn di chuyển rất chậm, nhích từngchút một

Ngoài ra, kẹt xe đa số diễn ra ở các khu vực tập trung đông người như:trường học, chợ, xí nghiệp, nút giao thông, cao ốc, trung tâm thương mại, hoặc ở các tuyến đường có lượng phương tiện tham gia giao thông lớn

Và cuối cùng là thời điểm hay xuất hiện tình trạng kẹt xe rơi vào các khunggiờ từ 6 đến 8 giờ sáng, từ 11 đến 13 giờ trưa, và từ 4 đến 6 giờ chiều Thờigian trung bình để xe cộ có thể tiếp tục lưu thông

trên tuyến đường gặp tình trạng kẹt xe giao động từ 5 phút đến 30 phút.

1.2.2 Nguyên nhân của nạn kẹt xe

Trong xã hội hiện nay, có thể phân những nguyên nhân gây ra hiện tượngkẹt xe thành hai phần: nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan

a) Nguyên nhân chủ quan: * Do ý thức của người dân:

Một bộ phận những người dân khi tham gia giao thông khôngchấp hành đúng luật giao thông, chen lấn khi dừng đèn đỏ, và lấnchiếm lòng lề đường dành cho người đi bộ Từ những hành động vô

ý hay cố ý như trên đã gây ra hiện tượng kẹt xe, đồng thời tạo ranguy hiểm cho người dùng phương tiện cũng như những ngườitham gia giao thông xung quanh Song, có một số người dân thamgia giao thông nhưng trước đó lại không kiểm soát được lịch trình cánhân dẫn đến tình trạng tham gia giao thông gấp gáp, chen lấn.Cũng trong tình huống đó, có nhiều người dân chọn cách đi ngượcchiều, lấn chiếm vị trí của người đi đúng chiều, muốn đi đoạn đườngngắn hơn, nhằm hạn chế mất thời gian

b) Nguyên nhân khách quan

* Do cuộc sống ngày càng phát triển:

Vì những nhu cầu về đời sống như: lập nghiệp, di chuyển, cưới xin, họctập, ngày càng đa dạng và tăng cao Vì thế, người dân thường có xu hướngtập trung sinh sống hoặc di dời đến sống ở các thành phố lớn, các khu đô thịđông dân, các khu vực thành thị phát

triển Từ đó, dẫn đến tình trạng số lượng xe cộ lưu thông tại các khu vực kể trênngày một tăng lên nhằm đáp ứng những nhu cầu kể trên.

* Do hoạt động tổ chức giao thông:

Việc phân luồng giao thông chưa được tổ chức hợp lý Các tuyến đườngtrong thành phố thường nhỏ, hẹp, nhưng lại được phép lưu thông hai chiều Do

đó, dẫn đến việc xe máy lấn sang làn dành cho ôtô, chạy ngược chiều xảy rangày càng nhiều Không những vậy, việc quy hoạch phân luồng tuyến đườngcho các loại xe ôtô lại không gắn với tình hình thực tế, không căn cứ vào nhucầu của người dân Đồng thời những kế hoạch phát triển, quản lý, điều hành và

tổ chức hoạt động cho các tuyến xe bus chưa thực sự hợp lý Bên cạnh đó, việcxuất hiện quá nhiều xe taxi, taxi dù cũng góp phần không nhỏ gây nên vấn nạnkẹt xe Ngoài ra, những trụ đèn tín hiệu ở nhữngngã tư, ngã năm đường chưađược bố trí hợp lý; bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng kém, không được nâng cấp cũng

là một trong số các nguyên nhân gây nên hiện tượng kẹt xe

* Do hành vi của người dân:

Các tài xế xe ôm truyền thống, công nghệ còn chèo kéo, bắt khách venđường; người dân còn lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường để tổ chức buôn bán; tổchức các hoạt

động kinh doanh, ăn uống, giữ xe, ; phụ huynh chen lấn lòng lề

đường để đưa, đón con đi học;

* Do hành vi của các lực lượng chức năng:

Hoạt động điều phối giao thông của các cơ quan, cán bộ có thẩm quyền cònhạn chế Mức xử phạt chỉ đủ để cảnh cáo, chưa đủ sức răn đe người vi phạm;lực lượng chức năng có thẩm quyền xử phạt hành chính chưa thực hiện nghiêmtúc, chưa làm đúng trách nhiệm của

mình đối với những hành vi vi phạm Luật giao thông đường bộ, còn tồn tại tìnhtrạng ngầm nhận hối lộ từ người vi phạm và giữ làm của riêng Từ những vấn

đề nêu trên, đã làm xuất hiện tình trạng người dân làm lơ, hời hợt, coi thườngviệc chấp hành đúng luật giao thông

* Do tác động từ các hiện tượng tự nhiên:

Ngày nay, khi khí hậu toàn cầu ngày càng diễn biến theo chiều hướng tệhơn, việc xuất hiện mưa lớn, triều cường, bão lũ, thường xuyên đã làm cho hệthống đường sá bị xuống cấp Thêm vào đó, việc thời tiết ngày càng trở nên thấtthường đã khiến người dân chỉ muốn di chuyển thật nhanh để có thể tới nơimình mong muốn Chính vì vậy đã gây ra hiện tượng lấn làn xe, chen chúc,tranh giành đi trước đi sau, làm tình trạng tham gia giao thông trở nên rối loạnkhiến tình trạng kẹt xe thêm trầm trọng

1.2.3 Ảnh hưởng của nạn kẹt xe

* Ảnh hưởng đến sức khỏe:

Tình trạng kẹt xe kéo dài không chỉ gây ra tình trạng ô nhiễm về khói bụi, ônhiễm tiếng ồn mà còn để lại vô vàn tác động xấu đến sức khỏe Như việc gópphần dẫn đến ung thư phổi, hen suyễn, các bệnh về đường hô hấp, bệnh tim,đột qụy,… nếu tiếp tục sống trong hoàn cảnh như vậy sức khỏe có thể diễn biếnngày càng xấu, thậm chí là gây tử vong Thêm vào đó, kẹt xe kéo dài có thể gâynên các bệnh về tai như suy giảm

thính lực, thậm chí gây điếc vĩnh viễn khi ở trong môi trường nhiều loại tiếng ồn

từ còi xe, động cơ với decibel quá cao

* Ảnh hưởng đến kinh tế:

Hiện tượng kẹt xe gây ra rất nhiều ảnh hưởng xấu đối với nền kinh tế Trong đó, thiệt hại mà ùn tắc giao thông gây lên cho kinh tế

cả nước ước tính là một con số khổng lồ Theo thống kê của Ủy banAn toàngiao thông quốc gia, mỗi năm cả nước mất hơn

30 ngàn tỷ đồng vì kẹt xe Tác động lớn đến hiệu suất lao động và làm phát sinhcác khoản chi phí sản xuất không đáng có, tiêu hao một nguồn lớn ngân sách

dự trữ của nhà nước

* Ảnh hưởng đến môi trường:

Các loại khí thải độc hại từ các phương tiện giao thông làm gia tăng tìnhtrạng ô nhiễm môi trường trên cả nước Các loại xe máy sử dụng động cơ đốt,khói thải từ việc đốt cháy nhiên liệu chứa rất nhiều chất độc hại khiến không khí

ô nhiễm, làm mật độ khói bụi trong không khí tăng cao, làm giảm chất lượngkhông khí, làm hiện tượng khí nhà kính diễn biến ngày càng trầm trọng Trongkhói bụi xe máy chứa hàm lượng các chất hóa học độc hại như CO, HC, NOx,

SO2, C6H6, rất lớn gây tác hại nghiêm trọng lên môi trường

2.1 Giới thiệu sơ lược về thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đứng đầu Việt Nam cả về quy mô dân

số và tốc độ đô thị hóa Không chỉ như vậy, đây còn là trung tâm kinh tế, chínhtrị, văn hóa, giải trí và giáo dục hàng đầu của Việt Nam, được coi là nhà máynăng lượng kinh tế của Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh là được mệnh danh làthủ đô tài chính-kinh tế khi chiếm tới 1/3 GDP toàn quốc Đồng thời còn là một

đô thị năng động của hơn 9 triệu dân và đang trên đà phát triển mạnh để trởthành một trong những thành phố phát triển nhanh nhất trong khu vực ĐôngNam Á nói riêng, và trên thế giới nói chung

2.2 Đặc điểm nạn kẹt xe tại thành phố Hồ Chí Minh

Nạn kẹt xe ở Thành phố Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét qua hai đặc điểm sau:

2.2.1 Lượng xe cộ, khu vực, tuyến đường:

Tại thời điểm hiện tại, Thành phố Hố Chí Minh là địa phương có lượng xegắn máy đứng đầu cả nước Theo thống kê, lượng xe cộ tại đây tăng 10%/ năm,trong khi đó, việc đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông của thành phố có mứctăng rất thấp - chỉ khoảng 2% /năm

Theo Phòng CSGT Thành phố Hồ Chí Minh (PC67 - Công an Thành phố HồChí Minh), Hồ Chí Minh hiện có 9,1 triệu dân sinh sống nhưng tổng số xe quản lýlên đến hơn 9 triệu phương tiện cá nhân (trong đó